SKKN Một vài kinh nghiệm gây hứng thú cho 5-6 tuổi tích cực tham gia học toán tại trường mầm non
A. PHẦN THỨ NHẤT: ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài
- Cơ sở lý luận:
- Đất nước Việt Nam đang trong thời đại toàn cầu hóa, toàn cầu hóa đã mang vào Việt Nam bức tranh hấp dẫn của các nền giáo dục tiên tiến. Và học hỏi, lựa chọn điều gì trong “bức tranh” ấy vẫn đang là một bài toán của giáo dục Việt Nam. Chính vì vậy,không những trong các kỳ đại hội “đổi mới”, mà trong các cuộc họp khẩn cấp của UBND Thành Phố về phòng chống dịch COVID-19 nghành giáo dục vẫn là vấn đề đang được bàn luận “sôi nổi”. Trong đó có cả đổi mới giáo dục mầm non.
- Giáo dục mầm non là ngành học đầu tiên, là mắt xích đầu tiên, có vị trí, vai trò quan trọng. Phát triển toàn diện cho trẻ là mục tiêu của giáo dục mầm non. Đặc biệt hơn, cái đích đến của giáo dục mầm non còn là chuẩn bị cho trẻ một tâm thế vững vàng để trẻ bước vào lớp một, đó cũng là một bước ngoặt trong cuộc đời của trẻ.
-Như chúng ta đã biết để đạt được biểu tượng toán sơ đẳng cho trẻ thì chúng ta phải biết xây dựng cho trẻ một hệ thống các khái niệm về kiến thức toán học cơ bản, ban đầu từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, từ trực quan đến trừu tượng... Đồng thời phải chỉ ra mối quan hệ tương ứng kiến thức nhằm giúp trẻ hiểu và có khả năng vận dụng kiến thức của trẻ phải được diễn ra thông qua các hoạt động chơi hoặc các hoạt động mang tính chất vui chơi, để góp phần toàn diện đối với trẻ thơ. Là người giáo viên mầm non, ngoài việc quan tâm và nhiệt tình chăm sóc giáo dục trẻ, tôi còn dành thời gian nghiên cứu học hỏi để có những sáng tạo riêng cho hoạt động làm quen với toán. Tôi thấy việc đổi mới "giáo dục làm quen với toán" cũng đã có định hướng đổi mới hình thức thực hiện trên cơ sở khoa học, đảm bảo tính đặc thù của hoạt động toán sơ đẳng. Với yêu cầu nâng cao kỹ thuật thực hành giúp trẻ cảm nhận toán một cách thoải mái, đồng thời tạo cho trẻ có kỹ năng kiến thức phong phú về toán.
- Hoạt động hình thành biểu tượng toán là một trong những hoạt động được tổ chức thường xuyên cho trẻ ở trường mầm non và có vai trò rất quan trọng trong việc hình thành ở trẻ khả năng tìm tòi, quan sát..., góp phần thúc đẩy sự phát triển tư duy, ngôn ngữ cho trẻ.
1.2. Cơ sở thực tiễn:
Năm học 2020-2021 tôi được phân công dạy lớp 5 tuổi .Tôi nhận thấy ở độ tuổi cuối cấp học này đòi hỏi các con phải có một tâm thế vững vàng, tự tin để trẻ có được tiền đề tốt khi ngưỡng cửa của trường tiểu học đang hé mở đón các con vào lớp 1. Để đáp ứng được yêu cầu này trong chương trình giáo dục mầm non, trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi được làm quen với rất nhiều các hoạt động. Trong đó trẻ được làm quen với rất nhiều nội dung về toán học như: số lượng, phép đếm, hình dạng, kích thước, đinh hướng trong không gian, xác định về thời gian.... Ở độ tuổi này trẻ phải có những khả năng đếm thành thạo trong phạm vi 10 nắm vững thứ tự gọi tên các số, trẻ hiểu số cuối cùng được gọi trong phép đếm chỉ số lượng trong tập hợp đó, đồng thời có khả năng gọi tên chung cho các tập hợp có số lượng bằng nhau trong phạm vi 10, bởi các số từ 1 đến 10 và nhận biết các số dãy số tự nhiên từ 1 đến 10 thấy được mối quan hệ giữa chúng với nhau, trẻ còn biết thực hiện một số những phép biến đổi đơn giản như thêm bớt, tạo nhóm, chia nhóm đồ vật có số lượng trong phạm vi 10 ra 2 phần.
Toán học là một môn khoa học rất trừu tượng và khó, đặc biệt đối với trẻ mẫu giáo, hình thành biểu tượng toán cho trẻ cần sự chính xác cao. Nhận thức của trẻ mang tính chất là tư duy trực quan hành động. Trẻ tiếp thu kiến thức một cách thụ động, máy móc.
Qua quá trình dạy trẻ hoạt động với toán, tôi nhận thấy trẻ thích được hoạt động toán chưa cao, các kỹ năng còn gò ép nên trẻ hoạt động với toán chưa hứng thú, chưa thể hiện hết khả năng nhận thức về toán của mình.Cũng 1 phần do nghỉ dịch quá dài nên việc tích cực tham gia học toán của trẻ còn hạn chế.
Vậy dạy trẻ như thế nào? Làm thế nào để trẻ tiếp thu bài có hiệu quả?
Nhận thấy tầm quan trọng và thực trạng trên tôi luôn trăn trở suy nghĩ, mình phải làm gì để trẻ hứng thú với các hoạt động và để hoạt động hình thành biểu tượng toán cho trẻ đạt hiệu quả. Nên tôi đã mạnh dạn chọn đề tài “Một vài kinh nghiệm gây hứng thú cho trẻ 5-6 tuổi tích cực tham gia học toán tại trường mầm non”.
2. Mục đích nghiên cứu
Tôi chọn đề tài: “Một vài kinh nghiệm gây hứng thú cho trẻ 5-6 tuổi tích cực tham gia học toán tại trường mầm non”. với mục đích giúp trẻ hứng thú, tích cực tham gia vào hoạt động, để trẻ có nhận thức về biểu tượng số lượng,con số và phép đếm. Góp phần phát triển nhận thức cho trẻ, nâng cao chất lượng chăm sóc – giáo dục mầm non, tạo điều kiện cho trẻ được phát triển toàn diện và có tâm thế tự tin, mạnh dạn bước vào lớp 1.
Với mục tiêu xây dựng trường mầm non hạnh phúc, các lớp học luôn nhận được sự quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường ,từ việc quan tâm đến tâm sinh lí lứa tuổi của trẻ, xây dựng môi trường sống về tinh thần, để trẻ đến trường việc đầu tiên là cảm nhận được hạnh phúc,yêu cô giáo, yêu bạn bè,thích được đi học.Mỗi ngày đến trường là 1 ngày vui, Nhà trường luôn chú ý đầu tư cơ sở vật chất như mua sắm đồ dùng,trang thiết bị, ví dụ: như kết nối giữa ti vi và máy tính để có thể trình chiếu được bài giảng , để giúp trẻ tích cực tham gia các hoạt động học , đặc biệt là hoạt động làm quen với toán.
3. Đối tượng nghiên cứu
“ Một vài kinh nghiệm gây hứng thú cho trẻ 5-6 tuổi tích cực tham gia học toán tại trường mầm non”
4. Đối tượng khảo sát và thực nghiệm
Trẻ lớp 5 tuổi A5 tại trường mầm non nơi tôi công tác.
5. Phương pháp nghiên cứu.
- Phương pháp nghiên cứu lý luận.
- Phương pháp điều tra.
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp đàm thoại
- Phương pháp thực nghiệm.
+ Áp dụng các biện pháp đề xuất.
+ Kiểm tra, so sánh sau 32 tuần áp dụng các biện pháp đã đề xuất.
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm.
6. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu
Thời gian nghiên cứu: Trong 1 năm học. Bắt đầu từ tháng 9 năm 2020, kết thúc vào tháng 5 năm 2021
Tóm tắt nội dung tài liệu: SKKN Một vài kinh nghiệm gây hứng thú cho 5-6 tuổi tích cực tham gia học toán tại trường mầm non
Đề tài:“ Một vài kinh nghiệm gây hứng thú cho 5-6 tuổi tích cực tham gia học toán tại trường mầm non” MỤC LỤC 1. NỘI DUNG TRANG A. PHẦN THỨ NHẤT. ĐẶT VẤN ĐỀ 1 1. Lý do chọn đề tài. 1 1.1. Cơ sở lý luận 1 1.2. Cơ sở thực tiễn 1 2. Mục đích nghiên cứu. 2 3. Đối tượng nghiên cứu . 2 4. Đối tượng khảo sát và thời gian thực nghiệm. 2 5. Phương pháp nghiên cứu. 2 6. Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu. 2 B. PHẦN THỨ HAI. NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ 3 GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ. 1. Cơ sở lý luận 3 2. Thực trạng của vấn đề nghiên cứu. 3 2.1. Đặc điểm tình hình 3 2.2. Khảo sát thực trạng 4 3. Các biện pháp thực hiện 5 4. Mô tả, phân tích các biện pháp 5 4.1. Biện pháp 1. 5 4.2. Biện pháp 2. 6 4.3. Biện pháp 3 9 4.4. Biện pháp 4 14 4.5.Biện pháp 5 5. Kết quả so sánh đối chiếu C. PHẦN THỨ BA: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 1. Kết luận 2. Khuyến nghị Đề tài:“ Một vài kinh nghiệm gây hứng thú cho 5-6 tuổi tích cực tham gia học toán tại trường mầm non” A. PHẦN THỨ NHẤT: ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Lý do chọn đề tài a. Cơ sở lý luận: - Đất nước Việt Nam đang trong thời đại toàn cầu hóa, toàn cầu hóa đã mang vào Việt Nam bức tranh hấp dẫn của các nền giáo dục tiên tiến. Và học hỏi, lựa chọn điều gì trong “bức tranh” ấy vẫn đang là một bài toán của giáo dục Việt Nam. Chính vì vậy,không những trong các kỳ đại hội “đổi mới”, mà trong các cuộc họp khẩn cấp của UBND Thành Phố về phòng chống dịch COVID-19 nghành giáo dục vẫn là vấn đề đang được bàn luận “sôi nổi”. Trong đó có cả đổi mới giáo dục mầm non. - Giáo dục mầm non là ngành học đầu tiên, là mắt xích đầu tiên, có vị trí, vai trò quan trọng. Phát triển toàn diện cho trẻ là mục tiêu của giáo dục mầm non. Đặc biệt hơn, cái đích đến của giáo dục mầm non còn là chuẩn bị cho trẻ một tâm thế vững vàng để trẻ bước vào lớp một, đó cũng là một bước ngoặt trong cuộc đời của trẻ. -Như chúng ta đã biết để đạt được biểu tượng toán sơ đẳng cho trẻ thì chúng ta phải biết xây dựng cho trẻ một hệ thống các khái niệm về kiến thức toán học cơ bản, ban đầu từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, từ trực quan đến trừu tượng... Đồng thời phải chỉ ra mối quan hệ tương ứng kiến thức nhằm giúp trẻ hiểu và có khả năng vận dụng kiến thức của trẻ phải được diễn ra thông qua các hoạt động chơi hoặc các hoạt động mang tính chất vui chơi, để góp phần toàn diện đối với trẻ thơ. Là người giáo viên mầm non, ngoài việc quan tâm và nhiệt tình chăm sóc giáo dục trẻ, tôi còn dành thời gian nghiên cứu học hỏi để có những sáng tạo riêng cho hoạt động làm quen với toán. Tôi thấy việc đổi mới "giáo dục làm quen với toán" cũng đã có định hướng đổi mới hình thức thực hiện trên cơ sở khoa học, đảm bảo tính đặc thù của hoạt động toán sơ đẳng. Với yêu cầu nâng cao kỹ thuật thực hành giúp trẻ cảm nhận toán một cách thoải mái, đồng thời tạo cho trẻ có kỹ năng kiến thức phong phú về toán. - Hoạt động hình thành biểu tượng toán là một trong những hoạt động được tổ chức thường xuyên cho trẻ ở trường mầm non và có vai trò rất quan trọng trong việc hình thành ở trẻ khả năng tìm tòi, quan sát..., góp phần thúc đẩy sự phát triển tư duy, ngôn ngữ cho trẻ. 1.2. Cơ sở thực tiễn: Năm học 2020-2021 tôi được phân công dạy lớp 5 tuổi .Tôi nhận thấy ở độ tuổi cuối cấp học này đòi hỏi các con phải có một tâm thế vững vàng, tự tin để trẻ có được tiền đề tốt khi ngưỡng cửa của trường tiểu học đang hé mở đón các con vào lớp 1. Để đáp ứng được yêu cầu này trong chương trình giáo dục Đề tài:“ Một vài kinh nghiệm gây hứng thú cho 5-6 tuổi tích cực tham gia học toán tại trường mầm non” mầm non, trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi được làm quen với rất nhiều các hoạt động. Trong đó trẻ được làm quen với rất nhiều nội dung về toán học như: số lượng, phép đếm, hình dạng, kích thước, đinh hướng trong không gian, xác định về thời gian.... Ở độ tuổi này trẻ phải có những khả năng đếm thành thạo trong phạm vi 10 nắm vững thứ tự gọi tên các số, trẻ hiểu số cuối cùng được gọi trong phép đếm chỉ số lượng trong tập hợp đó, đồng thời có khả năng gọi tên chung cho các tập hợp có số lượng bằng nhau trong phạm vi 10, bởi các số từ 1 đến 10 và nhận biết các số dãy số tự nhiên từ 1 đến 10 thấy được mối quan hệ giữa chúng với nhau, trẻ còn biết thực hiện một số những phép biến đổi đơn giản như thêm bớt, tạo nhóm, chia nhóm đồ vật có số lượng trong phạm vi 10 ra 2 phần. Toán học là một môn khoa học rất trừu tượng và khó, đặc biệt đối với trẻ mẫu giáo, hình thành biểu tượng toán cho trẻ cần sự chính xác cao. Nhận thức của trẻ mang tính chất là tư duy trực quan hành động. Trẻ tiếp thu kiến thức một cách thụ động, máy móc. Qua quá trình dạy trẻ hoạt động với toán, tôi nhận thấy trẻ thích được hoạt động toán chưa cao, các kỹ năng còn gò ép nên trẻ hoạt động với toán chưa hứng thú, chưa thể hiện hết khả năng nhận thức về toán của mình.Cũng 1 phần do nghỉ dịch quá dài nên việc tích cực tham gia học toán của trẻ còn hạn chế. Vậy dạy trẻ như thế nào? Làm thế nào để trẻ tiếp thu bài có hiệu quả? Nhận thấy tầm quan trọng và thực trạng trên tôi luôn trăn trở suy nghĩ, mình phải làm gì để trẻ hứng thú với các hoạt động và để hoạt động hình thành biểu tượng toán cho trẻ đạt hiệu quả. Nên tôi đã mạnh dạn chọn đề tài “Một vài kinh nghiệm gây hứng thú cho trẻ 5-6 tuổi tích cực tham gia học toán tại trường mầm non”. 2. Mục đích nghiên cứu Tôi chọn đề tài: “Một vài kinh nghiệm gây hứng thú cho trẻ 5-6 tuổi tích cực tham gia học toán tại trường mầm non”. với mục đích giúp trẻ hứng thú, tích cực tham gia vào hoạt động, để trẻ có nhận thức về biểu tượng số lượng,con số và phép đếm. Góp phần phát triển nhận thức cho trẻ, nâng cao chất lượng chăm sóc – giáo dục mầm non, tạo điều kiện cho trẻ được phát triển toàn diện và có tâm thế tự tin, mạnh dạn bước vào lớp 1. Với mục tiêu xây dựng trường mầm non hạnh phúc, các lớp học luôn nhận được sự quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường ,từ việc quan tâm đến tâm sinh lí lứa tuổi của trẻ, xây dựng môi trường sống về tinh thần, để trẻ đến trường việc đầu tiên là cảm nhận được hạnh phúc,yêu cô giáo, yêu bạn bè,thích được đi Đề tài:“ Một vài kinh nghiệm gây hứng thú cho 5-6 tuổi tích cực tham gia học toán tại trường mầm non” học.Mỗi ngày đến trường là 1 ngày vui, Nhà trường luôn chú ý đầu tư cơ sở vật chất như mua sắm đồ dùng,trang thiết bị, ví dụ: như kết nối giữa ti vi và máy tính để có thể trình chiếu được bài giảng , để giúp trẻ tích cực tham gia các hoạt động học , đặc biệt là hoạt động làm quen với toán. 3. Đối tượng nghiên cứu “ Một vài kinh nghiệm gây hứng thú cho trẻ 5-6 tuổi tích cực tham gia học toán tại trường mầm non” 4. Đối tượng khảo sát và thực nghiệm Trẻ lớp 5 tuổi A5 tại trường mầm non nơi tôi công tác. 5. Phương pháp nghiên cứu. - Phương pháp nghiên cứu lý luận. - Phương pháp điều tra. - Phương pháp quan sát - Phương pháp đàm thoại - Phương pháp thực nghiệm. + Áp dụng các biện pháp đề xuất. + Kiểm tra, so sánh sau 32 tuần áp dụng các biện pháp đã đề xuất. - Phương pháp tổng kết kinh nghiệm. 6. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu Thời gian nghiên cứu: Trong 1 năm học. Bắt đầu từ tháng 9 năm 2020, kết thúc vào tháng 5 năm 2021 B. PHẦN THỨ HAI: NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ. 1. Cơ sở lý luận Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân. Mục tiêu của giáo dục mầm non là hình thành cơ sở ban đầu về nhân cách con người phát triển toàn diện. Hình thành các biểu tượng toán học sơ đẳng cho trẻ mầm non là một nội dung quan trọng góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục mầm non. Trong cuộc sống hàng ngày: - Trẻ có khả năng nhận biết một số biểu tượng toán từ rất sớm song đó chỉ là kết quả của việc “tri giác trực tiếp” của trẻ thông qua các hoạt động hàng ngày, còn việc hiểu thấu đáo, vững chắc và có hệ thống thì chưa có. Đề tài:“ Một vài kinh nghiệm gây hứng thú cho 5-6 tuổi tích cực tham gia học toán tại trường mầm non” - Việc hình thành các biểu tượng toán giúp trẻ làm quen với thế giới xung quanh, giải quyết được một số khó khăn trong cuộc sống hàng ngày đồng thời giúp trẻ diễn đạt dễ dàng hơn. Trong phát triển toàn diện: - Giúp phần phát triển trí tuệ cho trẻ: Hình thành và phát triển hoạt động nhận thức. Chuyển từ tư duy trực quan hành động sang trực quan hình tượng, sau đó sang tư duy logic. Hình thành khả năng nhận thức thế giới xung quanh. Hình thành và rèn luyện các thao tác tư duy: so sánh, phân tích, tổng hợp, khái quát hơn...Giúp phần phát triển ngôn ngữ cho trẻ. Cung cấp vốn từ về các biểu tượng toán cho trẻ. - Giúp phần giáo dục đạo đức, thẩm mĩ, ý thức lao động... Trong việc chuẩn bị cho trẻ đến trường phổ thông: - Chuẩn bị cho trẻ một số biểu tượng toán học ban đầu về: số lượng, phép đếm, hình dạng, kích thước, đinh hướng trong không gian, xác định về thời gian. - Chuẩn bị về tâm thế cho trẻ: giúp trẻ làm quen với: hoạt động chủ đạo ở trường phổ thông. Phương pháp giảng dạy ở trường phổ thông. Quan hệ thầy trò ở trường phổ thông. Nội dung chương trình học ở trường phổ thông. Nhiệm vụ của trẻ ở trường phổ thông. Bằng thực tế giảng dạy ở lớp và thực tiễn nói trên, tôi nhận thấy việc nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với toán, còn nhiều hạn chế và bất cập, hiệu quả mà cô giáo tổ chức các hoạt động chưa cao, hình thức tổ chức của cô chưa hấp dẫn, chưa thu hút trẻ tập chung vào hoạt động. Hiệu quả của việc hình thành các biểu tượng về sơ đẳng về toán cho trẻ là rất quan trọng, không chỉ phụ thuộc vào việc xây dựng kế hoạch, nội dung các biểu tượng toán học cần hình thành cho trẻ, mà còn phụ thuộc vào phương pháp, biện pháp, hình thức tổ chức các hoạt động trọng tâm cho trẻ làm quen với toán của giáo viên. Làm thế nào để trẻ tiếp thu một cách tự nhiên không bị gò ép, phù hợp với khả năng nhận thức và đặc điểm tâm sinh lý của trẻ ở lứa tuổi này là “Học mà chơi, chơi mà học”. Đây cũng là lý do tôi chọn đề tài nghiên cứu đó là “ “Một vài kinh nghiệm gây hứng thú cho trẻ 5-6 tuổi tích cực tham gia học toán tại trường mầm non” 2. Thực trạng của vấn đề nghiên cứu 2.1. Đặc điểm tình hình: Đề tài:“ Một vài kinh nghiệm gây hứng thú cho 5-6 tuổi tích cực tham gia học toán tại trường mầm non” * Đặc điểm tình hình lớp: Là lớp Mẫu giáo lớn tại khu trung tâm A Với tổng số trẻ: 28cháu. Trong đó trẻ Nam: 10; Nữ: 18 cháu Qua việc thực hiện nhiệm vụ năm học 2020 – 2021 và quy chế chuyên môn nhà trường. Khi thực hiện đề tài này tôi nhận thấy những thuận lợi và khó khăn cơ bản sau: * Thuận lợi: Hai giáo viên trong lớp đều có trình độ trên chuẩn, có kiến thức chuyên môn vững vàng, nghiệp vụ sư phạm tốt, yêu nghề mến trẻ, tạo môi trường hoạt động ở lớp tương đối phong phú -Năm học 2019-2020 nhà trường đã được TTLĐXS và Cờ thi đua Thành Phố”. Được sự quan tâm, giúp đỡ của Ban giám hiệu nhà trường về cơ sở vât chất tương đối đầy đủ Lớp có tất cả trẻ trong cùng một độ tuổi 5 - 6 tuổi. Trường lớp rộng rãi, thoáng mát * Khó khăn: Khả năng nhận thức của trẻ không đồng đều. Nên việc cung cấp kiến thức cho trẻ về biểu tượng toán đòi hỏi giáo viên phải có phương pháp giáo dục trẻ theo các mức đô nhận thức của trẻ. Giáo viên phải dành nhiều thời để chăm sóc – giáo dục trẻ, nên chưa có thời gian làm đồ dùng tự tạo, dẫn đến đồ dùng, đồ chơi để cho trẻ hoạt động chưa phong phú. Đa số phụ huynh đều làm nghề nông và nhiều phụ huynh lo cho kinh tế gia đình, ít quan tâm chăm lo, trò chuyện để hiểu đặc điểm nhận thức cũng như cũng như dạy trẻ nhận biết hình thành các biểu tượng toán học cho trẻ ở nhà. Do tình hình dịch bệnh nên việc dạy trẻ về các biểu tượng toán còn có nhiều hạn chế. 2.2. Khảo sát thực trạng. Từ những thuận lợi và khó khăn nêu trên, tôi đã tiến hành điều tra khảo sát trên trẻ trước khi đưa ra những biện pháp mới. Với mong muốn: “Giúp trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi tích cực tham gia học toán tại trường mầm non”, tôi đã dành nhiều thời gian khảo sát thực tế trên trẻ và nhận thấy ở trẻ: chất lượng trẻ không đồng đều. Với trẻ tôi khảo sát theo những nội dung sau: Bảng 1: Khảo sát thực trạng đầu năm (Tổng số trẻ: 28 trẻ) Stt Phân loại khả năng Mức độ đánh giá Đề tài:“ Một vài kinh nghiệm gây hứng thú cho 5-6 tuổi tích cực tham gia học toán tại trường mầm non” của trẻ Tốt Khá TB Yếu Số Tỉ lệ Số Tỉ lệ Số Tỉ lệ Số Tỉ lệ trẻ % trẻ % trẻ % trẻ % 1 Số trẻ có hứng thú 10,7 14,2 21,4 53,5 tham gia hoạt động 3 4 6 15 % % % % làm quen với toán 2 Số trẻ thích chơi với đồ dùng chưa 17,8 14,2 17,8 5 4 5 14 50 % chú ý đến bài giảng % % % của cô 3 Số trẻ có tham gia học toán nhưng 7,1 10,7 57,1 2 3 7 25 % 16 chưa thoải mái và % % % 0 tự tin 4 Số trẻ không thích 10,7 10,7 17,8 60,7 3 3 5 17 tham gia học toán. % % % % * Đối với phụ huynh tôi khảo sát theo nội dung sau: Nội dung Đầu năm Tỉ lệ % Phụ huynh quan tâm đến trẻ em 13 46,4 % Phụ huynh quan tâm đến dạy trẻ 15 53,5 % biểu tượng về toán sơ đẳng. 3. Các biện pháp thực hiện Dựa vào số liệu điều tra trên tôi đưa ra một số biện pháp sau: - Biện pháp 1: Nghiên cứu, tìm hiểu, sưu tầm tài liệu về dạy biểu tượng số lượng, số đếm cho trẻ. - Biện pháp 2: Xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm tạo cơ hội cho trẻ phát huy tính tích cực khi tham gia học toán. - Biện pháp 3: Sáng tạo, linh hoạt thay đổi hình thức trong việc hình thành các biểu tượng toán học cho trẻ. - Biện pháp 4: Có ứng dụng Công nghệ thông tin vào bài giảng vào những dịp thao giảng, thi giáo viên giỏi.... -Biện pháp 5:Kết hợp với phụ huynh để hoạt động dạy trẻ đạt kết quả cao nhất 4. Mô tả, phân tích các biện pháp: 4.1. Biện pháp 1: Nghiên cứu, tìm hiểu, sưu tầm tài liệu về dạy biểu tượng số lượng, số đếm cho trẻ Để việc dạy trẻ học toán đạt được hiệu quả cao và hứng thú tham gia vào hoạt động, thì trước tiên cô phải nắm vững phương pháp, biện pháp và cách Đề tài:“ Một vài kinh nghiệm gây hứng thú cho 5-6 tuổi tích cực tham gia học toán tại trường mầm non” thức tổ chức một hoạt động giáo dục hình thành biểu tượng toán cho trẻ của độ tuổi mẫu giáo lớn. Không những vậy, tôi không ngừng học hỏi bạn bè, đồng nghiệp. Nghiên cứu kỹ chương trình giáo dục mầm non, đặc biệt là chương trình giáo dục liên quan đến hoạt động làm quen với toán. Cập nhật những cái mới, sáng tạo trong phương pháp cũng như hình thức hình thành biểu tượng toán cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi. Muốn có một giờ bé làm quen với toán đạt kết quả cao cần có đủ cơ sở vật chất như, vở bé làm quen với toán, bút chì, sáp màu, hộp bé học toán, thẻ số, các khối hình, bảng chun học toán... Tôi đã sưu tầm nguyên vật liệu như: Vải von, quả ké, len sợi, bọt biển, hột hạt, sỏi ... tự làm một số đồ dùng cho từng hoạt động làm quen với toán . Một điều tôi đã sớm nhận ra là trẻ rất thích học toán bằng chính những đồ dùng trẻ tự làm. Vì vậy ngoài giờ học tôi đã photo tranh lựa chọn theo chủ đề. Ví dụ: Chủ để giao thông, tôi đã photo một số phương tiện giao thông đường bé cho trẻ tự tô mầu và cắt dán vào bìa cứng để phục vụ cho giờ học toán và hoạt động góc. Trẻ được tự tô màu, cắt dán và được học bằng chính sản phẩm mình làm ra trẻ rất thích, có hứng thú ở giờ sau. 4.2. Biện pháp 2: Xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm tạo cơ hội cho trẻ phát huy tính tích cực khi tham gia học toán. Xuất phát từ mục tiêu chung của giáo dục mầm non là giáo dục lấy trẻ làm trung tâm và môi trường trong trường mầm non là những điều kiện tự nhiên, xã hội ảnh hưởng trực tiếp đến các hoạt động chăm sóc - giáo dục trẻ. Vì vậy, nhà trường nơi tôi công tác đã xây dựng kế hoạch giáo dục lấy trẻ làm trung tâm và triển khai đến từng nhóm lớp. Căn cứ vào mục tiêu giáo dục cuối độ tuổi, khả năng, nhu cầu hứng thú của trẻ tôi xây dựng môi trường trong và ngoài lớp học về số lượng, số đếm để cho trẻ được làm quen, nhận biết. Môi trường trong lớp học: - Theo những hình thức và phương pháp cũ thì giáo viên chưa thật sự hiểu về góc mở, nên những bài tập dán cố định trên tường chủ yếu để trang trí, trẻ không được hoạt động trên các mảng tường trong góc toán, các trò chơi vẫn rất sơ xài, chưa đa dạng về loại hình và mức độ cũng như nội dung chơi, trẻ đến với góc toán chỉ chơi que tính, bảng chun, các con số, hình học... hay các bài tập cho Đề tài:“ Một vài kinh nghiệm gây hứng thú cho 5-6 tuổi tích cực tham gia học toán tại trường mầm non” trẻ làm phần đa là lấy trong vở bé học toán nên nội dung chưa được phong phú, trẻ đã được làm trong tiết học nên không lôi cuốn được trẻ chơi ở góc toán. - Thấy được điều đó tôi mạnh dạn xây dựng góc toán theo hướng mới với các ngân hàng trò chơi và các nội dung chơi phong phú đa dạng về thể loại, hình thức chơi, cũng như các mức độ chơi để trẻ được thỏa sức phát triển tư duy theo sở thích và khả năng của bản thân. Để dáp ứng tiêu chí trang trí góc mở cho trẻ hoạt động thì ở lớp, tôi cũng đã thiết kế được các góc mở, với mỗi góc tôi có những bài tập, những trò chơi nhằm thực hiện các mục tiêu giáo dục đã đưa vào kế hoạch theo từng chủ đề sự kiện. Ví dụ: Với nội dung nhận biết số lượng, số đếm Tôi làm một quyển sách “Bé vui học toán”. Để trẻ thích thú và tích cực chơi với quyển sách này, tôi đã trang trí mỗi bài tập là một bức tranh, tôi dùng chất liệu là vải dạ, chỉ màu để tạo hình và trang trí Những nội dung và bài tập sau: - Trang 1: Trò chơi Chơi cùng hột hạt. Ở trò chơi này nhiệm vụ của trẻ là xâu hạt và gắn thẻ số tương ứng. Với trò chơi này tôi làm bức tranh về bầu trời, dây để trẻ xâu hạt được trang trí làm tia nắng, các chữ số được gắn vào những đám mây - Trang 2: Tìm nhụy cho hoa. Trong bài tập này nhiệm vụ của trẻ là đếm những cánh hoa và tìm nhụy có chứa chữ số tương ứng với số cánh hoa và gắn. Bức tranh này được tôi phối hợp rất nhiều màu sắc tạo ra bức tranh vườn hoa rất đẹp, ngoài ra tôi còn trang trí thêm cỏ, bướm cho bức tranh sinh động hơn - Trang 3: Đoàn tàu tí hon. Ở trò chơi này, tôi làm một đoàn tàu với rất nhiều toa tàu, đường ray, cỏ cây. Với “Đoàn tàu tí hon” trẻ phải chọn các chữ số gắn vào các toa tàu theo thứ tự từ bé đến lớn. Tiếp theo có thể hỏi trẻ toa tàu có những hình gì? - Trang 4: Vườn cây ăn quả. Trong vườn cây có rất nhiều cây và trên mỗi thân cây có in một chữ số, nhiệm vụ của trẻ là tìm những tán lá, đếm số quả trên đó rồi gắn lá cho các cây có chữ số tương ứng - Trang 5: Những mảnh ghép kỳ diệu. Trên các mảnh ghép có khâu hình các con vật, bông hoa, quả và những mảnh ghép còn lại có các chữ số. Trẻ sẽ phải đếm các đối tượng và tìm chữ số tương ứng xếp vào với nhau, sao cho mỗi mảnh ghép ghép lại với nhau sẽ trùng khớp và tạo thành một hình học nhất định - Trang 6: Trong trang này tôi để nền trắng, và chuẩn bị cho trẻ các quả bóng khâu bằng dạ, các dấu cộng, trừ, dấu bằng để trong các giỏ cuối tranh để trẻ làm bài tập thêm bớt Đề tài:“ Một vài kinh nghiệm gây hứng thú cho 5-6 tuổi tích cực tham gia học toán tại trường mầm non” Thông qua các trò chơi như vậy củng cố cho trẻ kỹ năng đếm, sắp xếp số theo thứ tự, nhận biết chữ số, thêm bớt, nhận biết được các hình..... Các bài tập thiết kế đưới dạng trò chơi và được làm từ chất liệu dạ với màu sắc đẹp, phong phú các loại bài tập, trò chơi cho trẻ lựa chọn theo sở thích, khả năng của trẻ nên được trẻ chơi một cách thích thú mê say. Điều quan trọng là kiến thức, kỹ năng về toán học cụ thể là về số lượng, số đếm củng cố qua trò chơi được trẻ tiếp thu rất tự nhiên và hiệu quả. Không những vậy qua việc chơi với sách “bé vui học toán” còn phát triển ở trẻ vận động tinh, cụ thể là kỹ năng đóng mở sách, xâu hạt, xếp hình... Và với quyển sách được tôi thiết kế đẹp như vậy còn thấy ở trẻ cảm hứng và trẻ biết cảm nhận, yêu, giữ gìn cái đẹp. Sách được làm từ vải dạ, được tôi khâu nên rất bền, thêm nữa là những bài tập trong đó có thể gắn vào, bóc ra dễ dàng để trẻ có thể sử dụng được nhiều lần . Các bài tập vào giấy A4 để trẻ được cầm bút khoanh tròn, nối, điền thêm số, vẽ thêm quả, gạch bớt quả,tô màu...cũng được trẻ chơi rất thích thú và đem lại hiệu quả cao Trên mảng tường, tôi thiết kế các bài tập về số lượng, con số, sắp xếp theo quy tắc, số liền trước số lền sau, ... những đồ dùng chủ yếu tôi thiết kế bằng vải dạ, băng dính gai, nam châm,... để trẻ có thể gắn lên và gỡ ra Ví dụ: Với nội dung ôn nhận biết con số, số lượng: Tôi tạo hình chiếc bánh piza từ vải dạ, chiếc bánh được chia thành 10 miếng, trên mỗi miếng bánh có lần lượt từ 1 đến 10 miếng xúc xích (hình tròn). Trên tường tôi cũng chia hình tròn thành 10 phần tương ứng với 10 miếng bánh, 10 phần đó tôi có gắn các con số. Nhiệm vụ của trẻ là đếm số xúc xích trên miếng piza và tìm phần có chữ số tương ứng trên hình tròn gắn vào sao cho tạo thành 1 chiếc bánh. Tôi thấy trẻ cũng rất thích thú chơi trò chơi này và trẻ đếm rất thành thạo, nhận biết được các chữ số. Với các ví dụ trên, trẻ lớp tôi đều chơi theo nhóm, các con cùng thảo luận để tìm ra kết quả - Sau khi áp dụng ngân hàng nội dung chơi như trên, tôi thấy trẻ đã hứng thú, tích cực tham gia chơi góc toán và nhận thức của trẻ về số lượng, số đếm đạt được hiệu quả cao. Môi trường ngoài lớp học - Tôi xây dựng và lồng ghép nội dung nhận biết các biểu tượng sơ đẳng về toán vào hoạt động một ngày của trẻ tại trường mầm non như: vệ sinh, hoạt động vui chơi ngoài trời, đón trả trẻ, 4.3. Biện pháp 3: Sáng tạo, linh hoạt thay đổi hình thức trong việc hình thành các biểu tượng toán học cho trẻ. Đề tài:“ Một vài kinh nghiệm gây hứng thú cho 5-6 tuổi tích cực tham gia học toán tại trường mầm non” Thay việc chuẩn bị cho mỗi trẻ một rổ đồ dùng, ngồi đội hình chữ u để cô dạy về các biểu tượng toán cho trẻ một cách cứng nhắc là cô làm mẫu rồi cho trẻ làm và nói lên kết quả trong hoạt động làm quen với toán như phương pháp cũ, thì tôi cũng đã mạnh dạn đưa thêm nội dung và thay đổi hình thức, phương pháp cho trẻ nhận biết số lượng, chữ số như sau: * Trên hoạt động học: Trong chương trình giáo dục mầm non có rất nhiều hoạt động để tôi lựa chọn, lồng ghép nội dung “nhận biết số lượng, chữ số” để dạy trẻ. Như trong hoạt động: Làm quen văn học, tạo hình, âm nhạc,... Nhưng hoạt động chủ đạo để tôi đưa thêm nội dung, cũng như thay đổi hình thức, phương pháp là hoạt động cho trẻ làm quen với toán + Hoạt động cho trẻ làm quen với toán: Những năm học trước trong hoạt động làm quen với toán, các con chỉ được học số đếm, số lượng theo các bước cứng nhắc.Trẻ ngồi chủ yếu đội hình chữ u, mỗi trẻ 1 rổ đồ dùng phục vụ cho hoạt động học. - Với trẻ: Vì giờ học khô khan, cứng nhắc nên khi tham gia hoạt động trẻ mệt mỏi, dẫn đến tình trạng chán học, không tập trung chú ý vào các hoạt động cô tổ chức nên kiến thức kỹ năng cô cung cấp trong hoạt động trẻ tiếp thu một cách thụ động và kết quả đạt trên trẻ chưa cao. - Với giáo viên: Phải chuẩn bị nhiều đồ dùng, cô là người phải nói nhiều, trẻ không hứng thú với hoạt động nên dẫn đến giáo viên áp lực khi phải chuẩn bị và tổ chức một hoạt động cho trẻ làm quen với biểu tượng toán Để khắc phục những hạn chế trên tôi mạnh dạn đưa thêm nội dung vào hoạt động làm quen với toán cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi lớp tôi đang phụ trách, cùng với đó tôi đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động với mong muốn trẻ sẽ hứng thú, tích cực tham gia vào các hoạt động cho trẻ học số lượng, số đếm và để giảm tải áp lực trong việc chuẩn bị đồ dùng cho hoạt động dạy trẻ học toán, cũng như để tránh việc cô phải nói và làm nhiều trong 1 tiết dạy trẻ số lượng, số đếm. Ví dụ: Đối với hoạt động cho trẻ làm quen với toán, lĩnh vực phát triển nhận thức, tôi chọn đề tài: Số chẵn, số lẻ. Tôi xây dựng nội dung bài dạy như sau: 1.Hoạt động ổn định tổ chức Tôi chuẩn bị xung quanh lớp có cây, các con vật: Con khỉ, con sóc. Giới thiệu cùng vào rừng để khám phá khu rừng - Cho trẻ nghe tiếng các con vật trong rừng (Con khỉ, con tắc kè, chim) - Vừa đi vừa hát, đếm bước chân 2. Phương pháp, hình thức tổ chức: Đề tài:“ Một vài kinh nghiệm gây hứng thú cho 5-6 tuổi tích cực tham gia học toán tại trường mầm non” a. Ôn số lượng, số đếm - Hỏi trẻ nhìn thấy gì? (Con khỉ). Hỏi trẻ nhìn thấy mấy con khỉ? (5 con khỉ) - Cho trẻ nghe tiếng tắc kè kêu, hỏi trẻ có nhìn thấy bạn tắc kè ở đâu không? (không nhìn thấy). Vậy cả lớp hãy cùng lắng nghe và đếm tiếng tắc kè kêu nào. (7 tiếng kêu) - Cô nhìn thấy ở gốc cây đằng kia có 1 cái hang, ở cửa hang có rất nhiều hạt dẻ không biết trong hang có con vật gì nhỉ? Chắc đây là con vật hiền lành nên cô và các con cùng lại gần xem trong đó có con gì nhé. Cho cá nhân trẻ đoán con vật trong hang. Cô lại gần đưa các con vật ra, hỏi trẻ là con gì?(con sóc). Giờ cả lớp mình hãy cùng vỗ tay theo số lượng con sóc nào! Các con vỗ được mấy tiếng vỗ tay? (4 tiếng vỗ tay). Vì sao các con vỗ được 4 tiếng vỗ tay? (vì có 4 con sóc) Để biết có đúng là 4 con sóc không cô mời 1 bạn lên đếm nào. b. Dạy trẻ số chẵn, số lẻ - Cô cho trẻ tìm nhóm, tìm nhóm. Trẻ nói nhóm mấy, nhóm mấy - Tìm cho cô nhóm có 7 bạn. Trẻ tạo thành nhóm có7 bạn. - Các con hãy đếm và kiểm tra số bạn trong nhóm mình. Các nhóm đủ chưa? - Các nhóm hãy thảo luận và chon giúp cô 1 bạn nhóm trưởng nào. - Cô mời bạn nhóm trưởng lên lấy đồ dùng về cho nhóm mình. - Trong rổ của các con có gì?(Có những chiếc lá). Trên những chiếc lá có gì?(có thẻ số) - Các nhóm hãy phân công nhau đi tìm xung quanh lớp những con vật nhỏ, có số lượng tương ứng với chữ số trên chiếc lá và về nhóm gắn lên chiếc lá của mình. (các con vật nhỏ: Bướm, ong, bọ cánh cam cô gắn trên cây) - Các con lấy được con vật gì? (cô mời cá nhân trẻ trả lời). Bao nhiêu con? (5 con). Vì sao con lấy 5 con? (Vì trên lá có chữ số 5) - Trong nhóm của mình, các con hãy đếm nhẩm xem mình lấy đủ con vật chưa? Hai bạn ngồi cạnh nhau hãy cùng kiểm tra cho nhau xem đủ chưa? - Trên chiếc lá của mình, cô mời các con hãy ghép các con vật thành từng cặp. Hãy quan sát và cho cô biết có điều gì đặc biệt? (có con vật thừa ra) - Chiếc lá số mấy có con vật bị thừa ra? Con có chiếc lá số mấy? (Cô hỏi cá nhân trẻ 1,3,5,7,9) - Ai có chiếc lá số 1 giống bạn? Các con thấy con vật trên chiếc lá số 1 làm sao? (không có bạn) Vì chiếc lá chỉ có một con vật thôi nên không có bạn để ghép được đôi Đề tài:“ Một vài kinh nghiệm gây hứng thú cho 5-6 tuổi tích cực tham gia học toán tại trường mầm non” - Các nhóm hãy quan sát thật kỹ xem trong nhóm mình những chiếc lá nào có con vật khi ghép thành cặp có con vật bị thừa ra, không ghép được đôi và hãy đẩy chiếc lá vào bên trong vòng tròn. - Hãy đọc giúp cô đọc các con số trên những chiếc lá đó nào! ( Cô cho cả lớp đọc, từng nhóm đọc, các nhân trẻ đọc: 1,3,5,7,9) - Bạn nào thật tinh mắt nhìn cho cô những con vật trên chiếc lá các con vừa đẩy vào trong có điều gì giống nhau? (Đều có con vật thừa ra). Đâu, các con hãy cùng chỉ vào con vật bị thừa ra nào.(trẻ chỉ vào con vật thừa ra trên chiếc lá) - Cô kết luận: Những con số khi ghép các con vật thành từng đôi có con vật bị thừa ra hoặc đứng một mình được gọi là số lẻ. - Số gì hả các con? (số lẻ) - Hãy đọc cho cô những số lẻ? (1,3,5,7,9). Cô cho tập thể lớp đọc, nhóm trẻ đọc, cá nhân trẻ chỉ và đọc. - Còn những chiếc lá ở phía ngoài thì sao, các con hãy quan sát và xem chúng có điểm gì chung(không có con vật thừa ra). Đó là những số nào, các con hãy chỉ vào những chiếc lá đó và đọc to giúp cô nào.(2,4,6,8,10). Cho cả lớp, nhóm, cá nhân trẻ đọc. - Cô kết luận: Những số khi các con vật ghép thành từng cặp, đủ đôi, không có con vật bị thừa ra được gọi là số chẵn. Được gọi là số gì các con?(số chẵn) - Cô mời các con hãy đọc những số chẵn trên chiếc lá của mình nào. (2,4,6,8,10) - Ở các nhóm các con hãy cùng nhau xếp các chiếc lá thành hàng ngang theo thứ tự từ 1 đếm 10. Hãy đọc số theo thứ tự những chiếc lá các con vừa xếp được nào (trẻ đọc:1,2,3,4,5,6,7,8,9,10). Hãy đọc ngược lại giúp cô. (Trẻ đọc:10,9,8,7,6,5,4,3,2,1) - Các con hãy đọc cho cô những số lẻ (Cô cho nhóm trẻ đọc) - Cac con hãy đọc cho cô những số chẵn (Cô cho nhóm trẻ đọc) - Bạn nào giúp cô có thể đọc những số lẻ/số chẵn. - Các con hãy quan sát những chiếc lá của nhóm mình và cho cô biết cách sắp xếp của số chẵn và số lẻ trong dãy số từ 1 đến 10. (một số lẻ xong đến 1 số chẵn) - Cô trình chiếu dãy số trên máy chiếu và giải thích.: Trong dãy số từ 1 đến 10 số lẻ và số chẵn được sắp xếp xen kẽ nhau, cứ một số lẻ rồi đến một số chẵn, một số lẻ rồi đến một số chẵn. Số nhỏ đứng trước số lớn đứng sau. - Và giờ ở các nhóm các con hãy tách số lẻ, số chẵn thành 2 hàng. - Hãy chỉ và đọc cho cô dãy số lẻ/ số chẵn - Hãy cất giúp cô những chiếc lá có số lẻ/số chẵn. Đề tài:“ Một vài kinh nghiệm gây hứng thú cho 5-6 tuổi tích cực tham gia học toán tại trường mầm non” c. Ôn luyện củng cố - Tổ chức cho trẻ chơi trò chơi: tiếp sức Tôi chuẩn bị cho trẻ những đôi dép có 2 quai để 2 trẻ cùng xỏ vào đi một lúc, những quả trứng có gắn chữ số. Chia trẻ thành hai đội. Nhiệm vụ của trẻ là cứ 2 bạn một cùng lên đi dép và lấy những quả trứng trong tổ theo yêu cầu của cô(một đội lấy quả trứng có số chẵn, một đội lấy quả có số lẻ). Thời gian chơi được tính bằng 1 bản nhạc, bản nhạc hết là thời gian chơi kết thúc. Kết thúc, đội nào lấy về được nhiều quả trứng đúng theo yêu cầu của cô đội đó dành chiến thắng. Ngoài ra, tôi còn đưa thêm nội dung bổ trợ vào tiết dạy. Tôi thiết kế các bài tập cho trẻ hoạt động theo nhóm + Nhóm 1: Trẻ chơi ghép hình quả trứng. Với các mảnh ghép có chấm tròn, những mảnh ghép còn lại có chữ số. Ghép tranh: khi trẻ ghép các que kem có chữ số theo thứ tự nhất định sẽ tạo thành 1 bức tranh. Trẻ chơi với các con số: Số 1 trẻ kẹp 1 cái ghim, số 2 trẻ kẹp 2 cái ghim, tương tự như vậy với các số khác + Nhóm 2: Xúc xắc vui nhộn: Trẻ gieo quân xúc xắc, mặt nào quân xúc xắc ngửa lên trẻ được đi bấy nhiêu nước trên bàn cờ, và lấy bấy nhiêu hạt về rổ mình + Nhóm 3: Nặn chữ số, xếp chữ số từ sỏi, đếm số sỏi, số hột hạt Với phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động dạy trẻ nhận biết số chẵn, số lẻ như trên, tuy kiến thức không phải là mới nhưng cũng ít giáo viên đưa nội dung số chẵn, số lẻ vào dạy trẻ trên tiết học. Với những phương pháp hình thức như trên thì trẻ của tôi rất hứng thú và tích cực tham gia vào các hoạt động, cùng với đó là kết quả đạt được trên trẻ rất cao. Áp lực của tôi khi tổ chức một hoạt động cho trẻ làm quen với toán đã được gỡ bỏ, tôi thấy rất tự tin, thoải mái khi tổ chức hoạt động làm quen với toán cho trẻ mẫu giáo 5 -6 tuổi nhưng vẫn đảm bảo cung cấp đầy đủ kiến thức, kỹ năng cho trẻ Ngoài đề tài dạy số chẵn, số lẻ cho trẻ, thì ở các đề tài khác tôi cũng cố gắng tìm tòi và thay đổi phương pháp, hình thức hoạt động cho trẻ Ví dụ: Với chủ đề sự kiện “Nghề nghiệp” , đề tài: dạy trẻ đếm đến 7, thêm bớt để tạo sự bằng nhau trong phạm vi 7. Tôi đưa câu chuyện “Người làm vườn và các con trai” vào bài dạy: Xưa có 1 người làm vườn sinh được 2 người con, trước lúc qua đời ông bố dặn: "Lúc nào bố mất 2 con hãy đào lấy vật quý ở trong vườn. Thế nhưng 2 người con của ông lại không có cuốc và xẻng để thực hiện mong muốn của cha. Hôm nay cô cháu mình sẽ đến thăm các anh và mang tặng họ cuốc và xẻng nhé! Bây giờ các con hãy về nhóm. Chúng ta có bao nhiêu cái cuốc? Có bao nhiêu cái xẻng? ... Đề tài:“ Một vài kinh nghiệm gây hứng thú cho 5-6 tuổi tích cực tham gia học toán tại trường mầm non” - Cho trẻ chơi “tìm bạn thân”. Tôi cho trẻ chơi bằng các tình huống tạo nhóm bạn theo yêu cầu. Tìm nhóm bạn trai có số lượng là 7, nhóm bạn gái có số lượng là 4. Nhóm nào có số lượng ít hơn (nhiều hơn). Muốn hai nhóm bạn đều bằng nhau thì chúng ta phải làm gì? hoặc 2 bạn tìm đến nhau sao cho số trứng trong rổ của hai bạn bằng 9, hoặc vỗ tay tiếp tiếng vỗ tay của cô sao cho đủ 8 Ví dụ: Trong hoạt động học: Số 9 tiết 1 Tôi cho trẻ chơi trò chơi ném vòng cổ chai. Sau kết thúc trò chơi cho trẻ kiểm tra kết quả, kết quả mỗi đội là mấy? Đội nào nhiều hơn, đội nào ít hơn? Ít hơn/nhiều hơn là mấy? + Có ứng dụng Công nghệ thông tin vào bài giảng vào những dịp thao giảng, thi giáo viên giỏi.... * Ngoài hoạt động khác: - Ngoài hoạt động cho trẻ làm quen với biểu tượng toán, tôi còn dạy trẻ nhận biết biểu tượng về toán thông qua các hoạt động khác. Như qua hoạt động học, hoạt động góc, hoạt động vệ sinh, hoạt động vui chơi ngoài trời. Cũng nhận được phản ứng rất tích cực từ trẻ, trẻ rất yêu thích, hứng thú khi tham gia vào các hoạt động đó. Ví dụ: Trong hoạt động góc - Để tích lũy được nhiều biểu tượng sơ đẳng về toán, trẻ có sự lựa chọn và hiểu về toán một cách đa dạng. Tôi đã xây dựng góc bé học toán, góc được trang trí bởi những bức tranh con vật hoặc thiên nhiên hoa lá có số lượng và nội dung liên quan đến toán hoặc với sản phẩm của trẻ. Giờ hoạt động góc trẻ được chơi thoải mái với những đồ dùng toán học trẻ rất thích. Trong năm học có những ngày lễ hội: 8/3 - 20/10 - 20/11- 22/12 - 19/5... Tôi đều tận dụng để gây hứng thú cho trẻ giúp trẻ được tập luyện thường xuyên. VD: Ngày 20/10 là ngày lễ hội của các bà các mẹ, các cháu hãy trang trí bưu thiếp thật đẹp để tặng bà tặng mẹ. Tôi cho trẻ trang trí 6 bông hoa vào hai mặt của bưu thiếp với các cách chia: 1 - 5, 2 - 4, 3 - 3. Hình thức này được áp dụng với bài số 6 tiết 3 thêm bít chia nhóm đối tượng có số lượng là 6 thành 2 phần khi dán xong cuối giờ tôi cho trẻ mang về nhà tặng mẹ, trẻ rất thích và hứng thú học tốt hơn ở giờ sau. Đề tài:“ Một vài kinh nghiệm gây hứng thú cho 5-6 tuổi tích cực tham gia học toán tại trường mầm non” Qua hoạt động này, củng cố cho trẻ khả năng đếm trong phạm vi 6 và chia 6 đối tượng thành 2 phần, mà trẻ lại rất thích thú khi được tự tay làm ra những tấm bưu thiếp dành tặng cho bà và mẹ của mình. Ví dụ: Khi trẻ chơi ở góc học tập ghép các chữ cái giống chữ cái trong từ tôi có thể hỏi: Ngoài ra tôi còn lồng ghép khi trẻ chơi ở các góc khác khác để củng cố kiến thức cho trẻ - Con đang làm gì đấy? Con xếp từ “con thỏ” có tất cả bao nhiêu chữ cái ghép lại? hoặc từ này cần bao nhiêu chữ cái để con xếp? Ví dụ: Trong giờ hoạt động ngoài trời. Trong hoạt động này cô tổ chức cho trẻ giao lưu với các lớp khác qua chơi trò “ đá bóng” trẻ được giao lưu học hỏi với các lớp bạn sẽ có tinh thần thỏa mái không gò bó, trẻ rất có hứng thú chơi và nảy sinh nhiều sáng tạo. Ví dụ: Qua trò chơi đá bóng, mỗi bên 7 bạn cho trẻ đếm và kiểm tra lại đội lớp A4 có đúng 7bạn không, đội A5 có đúng là 7 bạn không. Vậy số bạn ở hai đội như thế nào với nhau ( bằng nhau và cùng bằng 7). Qua đó trẻ biết được khi chơi trò chơi đá bóng số lượng thành viên của hai đội phải bằng nhau.và các bạn sẽ phải nhớ điểm số ghi bàn của 2 lớp. Ví dụ: Trong hoạt động vệ sinh Tôi dán con số trên cốc, khăn của trẻ để trẻ nhận biết đồ dùng cá nhân của mình cũng như được hoạt động, nhận biết các con số Qua các phương pháp, hình thức trên thì việc trẻ lớp tôi học số lượng, số đếm không còn khô khan, cứng nhắc cũng như trẻ không chán học như trước nữa mà trẻ đã thích học “ số lượng, số đếm”, bởi khi tham gia vào hoạt động học “số lượng, số đếm” trẻ được cùng các bạn chơi, thảo luận, tìm hiểu và phát hiện ra bao nhiêu điều mới lạ. Ví dụ: Hoạt động đón trẻ Khi số lượng trong lớp mới có một vài bạn đến cô có thể trò chuyện và hỏi trẻ con nhìn xem trong lớp mình có bao nhiêu bạn đến rồi? Bây giờ thêm một bạn đến nữa thì có tất cả bao nhiêu bạn? Có bao nhiêu bạn nam? Bao nhiêu bạn nữ? Hoặc cô hỏi về gia đình trẻ nhà con có mấy người?, Quanh lớp mình có những khối gì, có mình gì, phía phải con có bạn nào? Còn phía trái thì sao... 4.4. Biện pháp 4: Kết hợp với phụ huynh để hoạt động dạy trẻ đạt kết quả cao nhất: Đề tài:“ Một vài kinh nghiệm gây hứng thú cho 5-6 tuổi tích cực tham gia học toán tại trường mầm non” “Lúc ở nhà mẹ cũng là cô giáo, khi đến trường cô giáo như mẹ hiền”. Hai người mẹ đó rất quan trọng đối với trẻ và sự kết hợp của hai người mẹ là rất cần thiết. Vì thế, để phối hợp giáo dục trẻ với các bậc phụ huynh, đầu năm tôi tổ chức mời phụ huynh đến họp để bàn bạc trao đổi về phương pháp giáo dục trong năm học mới và rút ra kinh nghiệm từ năm học cũ. Tôi chia sẻ về nội dung và chương trình giáo dục trẻ ở lớp, cụ thể là dạy trẻ nhận biết hình thành số lượng về biểu tượng toán với các bậc phụ huynh. Lên kế hoạch cụ thể của hoạt động dạy trẻ nhận biết về toán để đưa ra trước các bậc phụ huynh cho họ nắm bắt được chương trình mà tôi dạy trẻ. Vì vậy, qua giờ đón trả trẻ tôi thường xuyên trao đổi với phụ huynh để hiểu thêm về sức khỏe,đặc đểm tính cách, mức độ nhận thức của trẻ, từ đó sẽ có phương pháp giáo dục thích hợp và để phụ huynh giáo dục, củng cố kiến thức ở nhà. Trao đổi, khuyến khích phụ huynh tìm hiểu và thu thập thông tin về dạy trẻ hình thành biểu tượng toán theo phương pháp mới, để các bậc phụ huynh nhận thức rõ về tầm quan trọng của vấn đề và sẽ có các biện pháp dạy trẻ tốt hơn. - Với những biện pháp trên, tôi đã áp dụng trong năm học 2020-2021 Việc trao đổi, phối hợp với phụ huynh trẻ là không thể thiếu, giúp gỡ bỏ rào cản giữa phụ huynh và giáo viên, để sự phối hợp giữa giáo viên với phụ huynh trong việc chăm sóc- giáo dục trẻ chặt chẽ và có hiệu quả cao. 5.5. Biện pháp 5: Giúp trẻ học tốt toán trong mùa dịch COVI -19. Dịch do virus Corona gây ra không chỉ gây ảnh hưởn nghiêm trọng đến đời sống sinh hoạt, kinh tế xã hội nói chung mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt,học tập,nề nếp thói quen trẻ em nói riêng . Một kỳ nghỉ dài, bất ngờ và bất thường với tràn ngập sự lo lắng của cha mẹ, cộng đồng đang ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống tinh thần của trẻ. Trẻ hầu như được giữ trong nhà với cha mẹ, ông bà nên thiếu các hoạt động học tập, hoạt động thể chất dẫn đến tình trạng trẻ thấy nhàm chán. Một số trẻ chỉ ăn, ngủ và quanh quẩn trong nhà xem TV, thiết bị điện tử một cách mất kiểm soát. Tình trạng này đã khiến rất nhiều bậc phụ huynh không khỏi quan ngại. Với thực trạng như vậy,chính vì vậy nhà trường kết hợp giáo viên đã tìm ra hướng giải pháp để hỗ trợ trẻ cũng như giúp phụ huynh tạo cho trẻ những hoạt động học tập, vui chơi tích cực. Nhà trường đã tổ chức cho giáo viên chuyên đề hướng dẫn dạy học trực tuyến nhằm nâng cao chất lượng dạy học cho giáo viên. Áp dụng công nghệ thông tin vào dạy học cho trẻ ở nhà: Đề tài:“ Một vài kinh nghiệm gây hứng thú cho 5-6 tuổi tích cực tham gia học toán tại trường mầm non” Ngày nay cới công nghệ thông tin hiện đại giáo viên có thể mở lớp dạy trực tuyến qua phần mềm zoom , nhằm giúp cô và trò qua thời gian nghỉ dịch gần gũi hơn trẻ. Để trẻ tiếp thu được hoạt động làm quen với Toán tốt hơn khi ở nhà, tôi đã kết nối zalo với các phụ huynh để cùng phụ huynh trao đổi tình hình của các con ở nhà. Ví dụ:Với hoạt động “Dạy trẻ nhận biết số 8” cô có thể dạy học trực tuyến qua phần mềm Zoom. Sau mỗi hoạt động cô yêu cầu các con sẽ gửi bài cho cô, như vậy trẻ sẽ rất là hứng thú. -Cô có thể quay vidieo bài dạy gửi cho phụ huynh, hướng dẫn phụ huynh cho con học trên video. 6. Kết quả so sánh đối chiếu Tôi thấy rằng, trước khi chưa thực hiện dạy trẻ học làm quen với Toán theo phương pháp mới, thì khi trẻ tham gia vào hoạt động học còn chưa hứng thú, chưa tích cực tham gia vào các hoạt động cô tổ chức trong tiết dạy, cũng như nhận thức về nội dung bài dạy của trẻ lớp tôi vẫn còn rất kém. Sau khi đã áp dụng vào thực tế của lớp và với sự chăm sóc, thương yêu, dạy dỗ của tôi, và sự phối hợp của phụ huynh tôi thấy nhận thức của các con về biểu tượng toán đã được nâng cao. Cụ thể: *Với trẻ Mức độ đánh giá đầu năm Mức độ đánh giá cuối năm học học Phân loại khả Tốt Khá TB Yếu Tốt Khá TB Yếu Stt năng của trẻ Số Số Số Số Số trẻ Số trẻ Số trẻ Số trẻ trẻ trẻ trẻ trẻ Tỉ lệ Tỉ lệ Tỉ lệ Tỉ lệ Tỉ lệ Tỉ lệ Tỉ lệ Tỉ lệ % % % % % % % % Số trẻ có 3 trẻ 4 trẻ 6 trẻ 15 trẻ hứng thú 12 trẻ 14trẻ 2 trẻ 0 trẻ 1 tham gia hoạt 10,7 14,2 21,4 53,5 động làm 43 % 50 % 7% 0 % % % % % quen với toán Số trẻ thích 5 trẻ 4trẻ 5 trẻ chơi với đồ 14 trẻ 14trẻ 14trẻ 0 trẻ 0 trẻ 2 dùng chưa 17,8 14,2 17,8 chú ý đến bài 50% 50% 50% 0 % 0 % % % % giảng của cô Đề tài:“ Một vài kinh nghiệm gây hứng thú cho 5-6 tuổi tích cực tham gia học toán tại trường mầm non” Số trẻ có 3 trẻ 16 trẻ tham gia học 2 trẻ 7 trẻ 11trẻ 14trẻ 3 trẻ 0 trẻ 3 toán nhưng 0 10,7 57.1 chưa thoải 7,1% 25% 39 % 50% 12 % 0% % % mái và tự tin Số trẻ không 3 trẻ 3 trẻ 5 trẻ 17trẻ 14trẻ 14trẻ 0 trẻ 0 trẻ thích tham 4 gia học toán 10,7 10,7 17,8 60,7 50% 50% 0 % 0 % % % % % * Đối với phụ huynh: Các bậc phụ huynh đã nhận thức được tầm quan trọng của việc dạy trẻ học hình thành biểu tượng toán. Tạo điều kiện và phối hợp cùng với cô giáo để hoạt động làm quen với biểu tượng toán của trẻ đạt hiệu quả cao nhất, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học của cô và trẻ. Nội dung Đầu năm Tỉ lệ Cuối năm Tỉ lệ Phụ huynh quan tâm đến trẻ em 13 46,4 % 27 96,4% Phụ huynh quan tâm đến dạy 15 53,5 % 26 92,8% trẻ biểu tượng về toán sơ đẳng. C. PHẦN THỨ BA: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 1. Kết luận: Để giúp trẻ hứng thú, tích cực tham gia học toán tại trường mầm non tôi rút ra một số kết luận sau: a. Về phía giáo viên: - Giáo viên phải thực sự yêu nghề, mến trẻ, kiên trì, có năng lực sư phạm, nắm chắc chuyên môn. Nắm chắc phương pháp, kỹ năng dạy trẻ làm quen với toán, đặc biệt là dạy trẻ nhận biết số lượng, số đếm - Có sự sáng tạo trong mỗi hoạt động, luôn đổi mới phương pháp, hình thức dạy trẻ. - Làm tốt công tác tuyên truyền với phụ huynh về việc chăm sóc, giáo dục trẻ. - Tạo cho trẻ môi trường học mà chơi, chơi mà học. Cô cần xây dựng phương pháp giáo dục cụ thể cho những trẻ nhận thức kém, nhút nhát. Cô bao quát động viên, giúp đỡ trẻ kịp thời. Tạo điều kiện tốt để trẻ phát triển khả năng tư duy, khả năng phán đoán, suy luận và giải quyết vấn đề b. Về phía trẻ: - Trẻ đã nhận thức tương đối đồng đều nhờ việc thiết kế các nội dung, phương pháp phù hợp với mức độ nhận thức của các cá nhân trẻ c. Về phía phụ huynh: Đề tài:“ Một vài kinh nghiệm gây hứng thú cho 5-6 tuổi tích cực tham gia học toán tại trường mầm non” - Phụ huynh đã hiểu được tầm quan trọng cũng như quan tâm hơn tới việc chăm sóc giáo dục trẻ. - Phụ huynh đã phối hợp với cô giáo để giúp trẻ nhận biết sơ đẳng về biểu tượng toán. 2. Khuyến nghị - Đối với phòng giáo dục: hàng năm thường xuyên tổ chức các buổi kiến tập, chuyên đề để giáo viên đi học tập, bồi dưỡg nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ về giáo dục hình thành biểu tượng toán cho trẻ. - Đối với nhà trường: Tổ chức kiến tập các giờ thao giảng, chuyên đề trường, chuyên đề điểm về “dạy trẻ làm quen vơi toán” để giáo viên trong trường được học tập, rút kinh nghiệm. Trên đây là một số biện pháp, kinh nghiệm mà tôi đã thực nghiệm thành công để “Một vài kinh nghiệm gây hứng thú cho trẻ 5-6 tuổi tích cực tham gia học toán tại trường mầm non” ở lớp tôi đang giảng dạy. Bản thân tôi không tránh được những thiếu xót, rất mong được sự đóng góp ý kiến của hội đồng khoa học cơ sở và các bạn bè đồng nghiệp để hoạt động hình thành biểu tượng toán cho trẻ đạt hiệu quả cao hơn. Tôi xin chân thành cảm ơn! Tôi xin cam đoan đây là sáng kiến kinh nghiệm của mình viết, không sao chép nội dung của người khác.
File đính kèm:
skkn_mot_vai_kinh_nghiem_gay_hung_thu_cho_5_6_tuoi_tich_cuc.doc

