SKKN Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy vận động sáng tạo trong âm nhạc cho trẻ Mẫu giáo 5 tuổi (Trường MN Chu Minh)

 SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
 VẬN ĐỘNG SÁNG TẠO TRONG ÂM NHẠC
 I. Đặt vấn đề:
 Ở trường Mầm non, đặc biệt đối với lứa tuổi Mẫu giáo, âm nhạc là một trong những 
loại hình nghệ thuật phát triển năng lực, cảm xúc, tưởng tượng, sáng tạo, sự tập trung chú ý, 
khả năng diễn tả những hứng thú của trẻ.
 Khác với loại hình nghệ thuật khác như hội hoạ, văn học, điện ảnh, âm nhạc không 
hoàn toàn xác định rõ những hình ảnh cụ thể. Âm nhạc bằng những ngôn ngữ riêng là giai 
điệu, âm sắc, trường độ, hoà âm, tiết tấu cùng với thời gian đã thu hút, hấp dẫn, làm thoả 
mãn nhu cầu tình cảm của trẻ.
 Thông thường, khi nghe nhạc, ai cũng đều có ý muốn cử động theo tiết tấu. Tay đung 
đưa, chân gõ nhịp, đầu lắc lư, đó chính là hình thức múa tự phát. Nhiều khi các em nhỏ vừa 
nghe nhạc, vừa ngẫu hứng điệu múa có tiết tấu độc đáo của mình. 
 Giữa âm nhạc và vận động có mối liên hệ trực tiếp, xuất phát từ cơ sở sinh lý, đó là 
cơ quan thính giác và cơ quan cảm giác về chuyển động và thăng bằng. Nhà tâm lý học B.N 
Chep-lô-va cho rằng: “Việc tri giác âm nhạc sảy ra cùng lúc hoàn toàn trực tiếp với phản 
ứng vận động âm nhạc theo diễn biến thời gian”.
 Đối với trẻ Mẫu giáo, do đặc điểm hồn nhiên, ham hoạt động nên mối quan hệ giữa 
âm nhạc và vận động được hình thành dễ dàng. Các bài hát, bản nhạc tạo cho trẻ những 
cảm xúc mạnh, trẻ vận động phù hợp với đặc tính của âm nhạc. Ở đây âm nhạc giữ vai trò 
chủ đạo còn vận động là công cụ thể hiện hình tượng âm nhạc.
 Vận động theo nhạc giúp trẻ phát triển cảm giác, nhịp điệu, sự khéo léo, khả năng 
phản ứng nhanh và đúng các ấn tượng nghe được trong âm nhạc. Ngoài ra còn làm thoả 
mãn nhu cầu tình cảm của trẻ, trẻ được bộc lộ cảm xúc, giao tiếp với bạn bè. Nhiều nhà giáo dục mầm non cho rằng, trẻ có nhu cầu bộc lộ mình thông qua vận 
động. Một vài giáo viên tận dụng vận động để phát huy khả năng của trẻ trong các lĩnh vực 
ngôn ngữ, văn học, khoa học, nghệ thuật và chơi ngoài trời. Hơn nữa, triết lý của vận động 
và múa sáng tạo, cũng tương tự mục đích của chương trình giáo dục mam non đó là: Làm 
sao để tạo cơ hội cho trẻ được trải nghiệm sáng tạo, thể hiện mình mà không nhắm đến sự 
ghanh đua.
 Nhận thức được tầm quan trọng của việc dạy trẻ vận động theo nhạc, tôi nghiên cứu 
để tìm ra “Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy vận động sáng tạo trong âm nhạc cho 
trẻ Mẫu giáo 5 tuổi''.
 II. Nội dung:
 1. Cơ sở lý luận
 Vận động theo nhạc là hoạt động phối hợp giữa âm nhạc và động tác nhảy múa hoặc 
sử dụng đồ chơi âm nhạc, gõ đệm theo hát tạo cho con người có được sự cảm nhận về nhịp 
điệu, góp phần tích cực vào việc phát triển toàn diện nhân cách.
 Hoạt động vận động theo nhạc ở lứa tuổi Mầm non có thể chia làm 2 nhóm trên cơ 
sở tri giác âm nhạc và tái tạo các phương tiện truyền cảm trong động tác.
 * Nhóm thứ nhất: Là những động tác đơn giản biểu hiện cảm xúc theo tính chất, nhịp 
điệu âm nhạc như vỗ tay, gõ đệm, nhún nhảytrẻ nghe và phân biệt cao độ, sắc thái, tốc 
độ, trọng âm, âm hình tiết tấu.
 * Nhóm thứ hai: Hướng vào những kỹ năng chuyển động trong quá trình vận động 
theo nhạc.
 Tất cả các động tác vận động theo nhạc như gõ nhịp, âm hình, tiết tấu, múa đều 
thực hiện nhiệm vụ chung là cảm nhận tiết tấu âm nhạc, nhưng mỗi loại vận động có chức 
năng riêng, do đó khác nhau về yêu cầu.
 Vận động múa và sáng tạo có thể giúp cho trẻ có nhu cầu đặc biệt :chúng có thể tham 
gia tùy theo mức độ và khả năng của mình. Ví dụ trẻ có thể chất yếu có thể giữ nhịp bằng 
cách chớp mắt thay vì vỗ tay hoặc dậm chân, gật đầu, mọi trẻ có nhu cầu đặc biệt vẫn có thể thấy mình là thành viên của nhóm và vui sướng vì đã có thể học cùng các bạn ở một 
mức độ nào đó. Điều thiết yếu là các chương trình GDMN cần đảm bảo chương trình vận 
động thường xuyên dành cho trẻ. Trẻ thích các họat động khám phá có sử dụng đến cơ bắp 
và những cách khác giúp cơ thể thể khỏe mạnh. Vận động và múa sáng tạo có thể được áp 
dụng để nâng cao việc học và phát triển của trẻ trong hầu hết mọi lĩnh vực.Vậy làm thế nào 
để trẻ có thể thể hiện hết cảm xúc cũng như sự cảm nhận các giai điệu bài hát qua hình thức 
vận động sáng tạo ?
 2. Cơ sở thực tiễn:
 @ Thuận lợi:
 - Được Ban giám hiệu bồi dưỡng về phương pháp tổ chức hoạt động âm nhạc cho trẻ
 - Được sự đầu tư cơ sở vật chất, đồ dùng , đồ chơi, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tổ 
chức các hoạt động âm nhạc cho trẻ.
 - Với yêu cầu sử dụng công nghệ thông tin đổi mới hình thức phương pháp dạy học, 
tôi đã chủ động sưu tầm những trò chơi mới lạ, cách làm một số đồ chơi từ nguyên vật liệu 
mở để kích thích trẻ hứng thú tham gia vận động sáng tạo trong âm nhạc, cập nhật kịp thời 
những đổi mới trong việc tổ chức hoạt động âm nhạc cho trẻ để áp dụng cho lớp mình.
 @ Khó khăn : 
 * Về phía giáo viên:
 - Chưa gây được hứng thú với trẻ đến các tác phẩm âm nhạc.
 - Chưa chú trọng đến rèn kỹ năng vận động cho trẻ, gò ép trẻ vận động theo ý mình
 - Giáo viên chưa thực sự đầu tư về nghệ thuật, kỹ năng đánh đàn cho trẻ hát
 - Chưa lựa chọn các tác phẩm khi giới thiệu với trẻ. Các tác phẩm giới thiệu đến trẻ 
còn nghèo nàn, đơn điệu và phụ thuộc vào chương trình chung. Giáo viên chưa chịu khó 
sưu tầm các bài hát hay, có tiết tấu hấp dẫn phù hợp với lứa tuổi trẻ ở bên ngoài đưa vào 
dạy trẻ.
 * Về phía trẻ:
 - Đa số trẻ chưa tích cực tham gia vào hoạt động ca hát , đặc biệt là vận động sáng 
tạo theo bài hát - Trẻ hát đúng giai điệu nhưng cảm nhận nhịp điệu chưa cao, chưa giữ nhịp bài hát 
được
 - Đa số trẻ vận động theo bài hát (vỗ phách, nhịp) còn chưa giữ được nhịp của bài 
hát
 - Khi hát trẻ vận động vỗ nhịp, phách) chưa hoà quyện vận động của mình vào 
với vận động tập thể.
 - Có trẻ vào nhóm để thảo luận cùng bạn cách vận động sang tạo bài hát chưa tập 
trung, thờ ơ, không hứng thú tham gia
 * Về phía phụ huynh:
 - Một số phụ huynh chưa hiểu hết ý nghĩa quan trọng của hoạt động âm nhạc đối với 
trẻ nên chưa nhiệt tình hỗ trợ nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương để cô và trẻ cùng làm 
dụng cụ âm nhạc bổ sung cho góc chơi.
 Hiện nay, chuyên đề âm nhạc là một trong những chuyên đề trọng tâm trong trường 
Mầm non, nhằm giúp cho việc thực hiện giáo dục âm nhạc cho trẻ một cách linh hoạt mà 
vẫn theo chương trình giáo dục, giúp giáo viên tạo cơ hội và điều kiện cho trẻ thể hiện khả 
năng của mình. 
 Chính vì những lý do trên mà năm học này tôi đi sâu nghiên cứu ''Một số biện pháp 
nâng cao chất lượng dạy vận động sáng tạo trong âm nhạc cho trẻ Mẫu giáo 4 – 5 tuổi''.
 Sau đây là những giải pháp thực hiện của tôi:
 III. Biện pháp thực hiện:
 1. Lập kế hoạch tổ chức hoạt động vận động sáng tạo trong âm nhạc cho trẻ 
khoa học, đạt hiệu quả cao 
 Muốn tổ chức một giờ hoạt động vận động sáng tạo theo bài hát hiệu quả , thì một 
việc rất quan trọng đó là: Lập kế hoạch tổ chức một cách có hệ thống theo : Năm – Tháng – 
Tuần. Khi lập kế hoạch tổ chức hoạt động vận động sáng tạo theo nhạc cho trẻ tôi luôn dựa 
vào mục tiêu của năm học, để đề ra mục tiêu phù hợp với khả năng trẻ, phù hợp với từng 
giai đoạn phát triển của trẻ, cụ thể như : @ Hoạt động âm nhạc (Phòng chức năng âm nhạc)
 - Thỏa mãn nhu cầu được chơi của trẻ qua hoạt động vận động sáng tạo theo nhạc
 - Trẻ được vận động theo nhạc một cách tự do tự do ( chọn đồ dung hóa trang, rủ bạn 
lập nhóm chơi, tự nghĩ ra cách vận động theo nhạc theo ý thích)
 - Phát triển cho trẻ về mặt thẩm mỹ: khả năng cảm nhận giai điệu, lời hát, hát đúng 
giai điệu, đúng nhịp bài hát, khả năng vỗ nhịp, vỗ tiết tấu phù hợp nhịp nhàng theo bài 
hát Đặc biệt phát triển tốt khả năng sáng tạo cho trẻ khi vận động theo nhạc.
 - Hình thành cho trẻ tính mạnh dạn, tự tin khi thể hiện mình qua vận động sáng tạo 
trong âm nhạc và giúp cho những trẻ nhút nhát ngại tham gia các hoạt động trong lớp cũng 
năng động và tích cực hơn.
 @ Phát triển từng kĩ năng vận động theo nhạc cho trẻ theo từng giai đoạn, đưa ra 
các biện pháp tác động nhằm giúp trẻ phát triển như :
 - Động viên, khuyến khích tất cả trẻ cùng tham gia.
 - Mở rộng các hình thức vận động phong phú - đa dạng, tăng cường các dụng cụ gõ 
đệm, đồ dùng hóa trang, đồ dùng đồ chơi âm nhạc cho trẻ hứng thú tham gia hoạt động vận 
động sáng tạo theo nhạc.
 - Không áp đặt trẻ theo khuôn mẫu nào cả mà khuyến khích trẻ tự nghĩ ra các hình 
thức vận động , lưu ý trẻ biết thảo luận và cùng tập những động tác vận động mà mình đã 
bàn bạc trong nhóm , khuyến khích trẻ tự chọn đồ dùng hóa trang, nhạc cụ gõ đệm và vận 
động tự nhiên trong thoải mái, diễn cảm.
 - Nghiên cứu, sưu tầm những hình thức vận động mới lạ (các hình thức vận động, 
điệu múa đặc trưng của các dân tộc, vùng miền...) và làm những bộ đồ dùng hóa trang, nhạc 
cụ gõ mới lạ để luyện tập, gợi ý nhằm trang bị thêm vốn sống,sự hiểu biết về văn hóa các 
vùng miền, kỹ năng vận động sáng tạo nơi trẻ.
 - Lựa chọn những bài hát mới lạ, có giai điệu hay phù hợp lứa tuổi của trẻ để đưa vào 
tổ chức hoạt động vận động sáng tạo theo nhạc cho trẻ.
 - Tập trẻ biết thỏa thuận, bàn bạc các động tác, hình thức, cách thức vận động theo 
bài hát. => Tùy từng giai đoạn phát triển của trẻ mà tôi đưa dần các hình thức vận động trong 
âm nhạc vào chương trình.
 Ví dụ: Vào đầu năm thì tôi chỉ luyện tập cho trẻ những hình thức vận động : vỗ theo 
nhịp, vỗ theo phách, lắc nhún đơn giản, qua giai đoạn tiếp theo tôi bắt đầu cho trẻ làm 
quen với các hình thức vận động sáng tạo theo nhịp, phách với bất cứ vật dụng nào và hình 
thức nào mà trẻ nghĩ ra vì âm nhạc hiện hữu xung quanh ta, nên tôi vận dụng tất cả thời 
gian mọi lúc, mọi nơi để tập, gợi ý và khuyến khích trẻ vận động theo nhạc dước các hình 
thức chơi=> dần dần trẻ quen dần và bắt đầu có những sáng tạo hơn khi chơi vận động 
theo nhạc
 Ví dụ: dạy trẻ vỗ phách, nhịp bài “ cháu đi mẫu giáo” của tác giả Phạm Thanh Hưng, 
giai đoạn tiếp theo tôi tập trẻ lắc, nhún theo nhạc rồi cho trẻ chọn nhạc cụ xung quanh ( sử 
dụng bất cứ vật gì có thể gõ ra âm thanh : gạch, gáo dừa, muỗng) để vừa hát, vừa gõ 
nhịp, sau đó dần dần tập trẻ thể hiện bài hát qua những động tác múa trong giờ chơi ở 
phòng âm nhạc.
 Trước dây chúng ta cứ đưa hết các bài hát theo từng chủ đề vào dạy trẻ mà không có 
sự sắp xếp theo một hệ thống từ dễ đến khó và chúng ta luôn áp đặt trẻ phải vận động bài 
hát đó theo nhịp, theo phác hay tiết tấu chậm mà chúng ta chưa cho trẻ một cơ hội được 
vận động một cách tự do theo ý trẻ. Chúng ta nên đưa những bài hát vào có chọn lọc hơn có 
hệ thống hơn và trong mỗi bài hát chúng ta nên tạo cho trẻ một cơ hội tự vận động theo ý 
của trẻ mà không nên áp đặt trẻ theo một khuôn khổ nhất định, bên cạnh đó chúng ta cũng 
nên đưa dần những đồ chơi : quần áo hóa trang, nhạc cụ gõ để kích thích trẻ hứng thú 
tham gia vào vận động mỗi khi đến giờ chơi, giờ học hát... Tuy nhiên, không nhất thiết cứ 
phài là đồ dùng hóa trang, nhạc cụ gõ mới hay bài hát mới mà ta có thể thêm thắt vài chi 
tiết vào các đồ dùng cũ để trẻ thấy thích thú và với bài hát cũ, giáo viên hãy gợi ý trẻ hãy 
vận động theo một cách khác hơn với cách đã thực hiện.
 2. Phương pháp hướng dẫn trẻ vận động sáng tạo trong âm nhạc:
 a/ Làm mẫu chuẩn vận động theo nhạc và có sáng tạo. Âm nhạc là trừu tượng nhưng có tính giáo dục nghệ thuật sâu sắc. Vì vậy việc sớm tư 
duy trực quan và kích thích những yếu tố ban đầu là rất cần thiết. Vai trò của cô giáo trong 
vấn đề này là phải tạo được sự hướng thú để trẻ say mê, ham thích hoạt động nghệ thuật. Vì 
vậy trước khi cho trẻ hoạt động nghệ thật cô cần có những hình thức gợi mở, dẫn dắt giới 
thiệu và được xem cô biểu diễn mẫu với mức độ hoàn thiện nhất.
 Làm mẫu là biện pháp quan trọng nhằm mục đích cho trẻ tri giác toàn vẹn (Tri giác 
âm nhạc và vận động trong một khối thống nhất).
 * Dạy trẻ vỗ tay hoặc sử dụng đồ chơi âm nhạc gõ đệm theo hát cũng có nhiều cách 
dạy. Giáo viên cần căn cứ vào loại nhịp, cấu trúc hình tiết tấu của bài hát để chọn hình thức 
vỗ tay, gõ đệm và cách dạy cho phù hợp. Trong chương trình cải cách của lớp Mẫu giáo 5 
tuổi thường có cách:
 - Dạy vỗ tay (hoặc gõ) theo nhịp: Vỗ tay hoặc gõ một tiếng vào phấch mạnh, (đầu ô 
nhịp) phách yếu nghỉ. 
 Ví dụ: Trong bài “Cô và mẹ”
 Lúc ở nhà mẹ cũng là cô giáo 
 Vỗ nghỉ vỗ nghỉ vỗ nghỉ vỗ 
 - Dạy vỗ tay (hoặc gõ) tiết tấu chậm: Vỗ tay hoặc gõ 3 tiếng, mỗi tiếng bằng một nốt 
đen, rồi nghỉ bằng một tiếng(Vỗ tay hoặc gõ vào phách mạnh ở đầu ô nhịp)
 Ví dụ: Trong bài Hoa trường em có câu:
 Em ngắm chiếc lá, em ngắm cánh hoa.
 Vỗ vỗ vỗ nghỉ vỗ vỗ vỗ nghỉ
 Ví dụ: Dạy trẻ vỗ tay theo tiết tấu chậm bài Cháu thương chú bộ đội
 - Cô làm mẫu. Cách vỗ tay như sau:
 Cháu thương chú bộ đội nơi rừng sâu biên giới.
 V v v nghỉ v v v nghỉ
 V: Vỗ tay; Nghỉ: nghỉ không vỗ tay - Cô giải thích cho trẻ: Các con vỗ tay 3 tiếng rồi nghỉ bằng một tiếng, vỗ tay 3 tiếng 
rồi nghỉ bằng một tiếng, cứ tiếp tục như vậy cho đến hết bài. bắt đầu vỗ vào tiếng “chú”
 - Cô hướng dẫn cho trẻ vỗ tay:
 + Đầu tiên cô cho trẻ vỗ tay kết hợp với đếm.
 1 - 2 - 3 - nghỉ -1 - 2 - 3 - nghỉ 
 + Khi trẻ đã quen với cách vỗ theo tiết tấu chậm thì tôi cho trẻ vỗ tay kết hợp với lời 
ca.
 Khi trẻ đã thực hành thành thạo, để tạo sự hứng thú cho trẻ và trẻ tích cực vận động 
theo nhạc tôi gợi ý cho trẻ suy nghĩ hình thức vận động khác mà vẫn đảm bảo theo tiết tấu 
đang thực hành . Nếu có nhóm trẻ không thích tiết tấu cô vừa hướng dẫn nữa , trẻ muốn 
chuyển sang tiết tấu khác cô vẫn linh hoạt đồng ý, không gò bó, áp đặt trẻ
 Với bài hát có động tác múa minh họa: để tạo sự hứng thú cho trẻ và trẻ tích cực 
luyện tập múa, tôi có thể :
 + Đổi đội hình múa (phù hợp với bài hát)
 + Trẻ múa theo nhóm nhỏ.
 + Bắt cặp múa
 + Khuyến khích trẻ sáng tạo trong động tác mới
 + Mời cá nhân có sáng tạo múa trước lớp, để chia sẻ kinh nghiệm lẫn nhau
 Không nhất thiết lúc nào tôi cũng phải làm mẫu động tác múa, tôi luôn tạo cơ hội 
cho trẻ chủ động phát huy tính sáng tạo trong vận động theo nhạc, trong động tác múa, kịp 
thời tuyên dương các cá nhân có sáng tạo nhằm phát huy lòng yêu thích nghệ thuật của trẻ 
và giúp trẻ có cơ hội chia sẻ kinh nghiệm cùng các bạn. 
 b/ Tăng cường luyện tập vận động theo nhạc cho trẻ.
 Cũng giống như học hát, trẻ phải bắt chước và luyện tập nhiều lần các động tác mới 
một cách chính xác và chi tiết. Tôi sử dụng một số biện pháp sau:
 * Làm mẫu lại các động tác có sự kết hợp của âm nhạc với mục đích khôi phục lại 
trong trí nhớ, tri giác thính giác và trình tự động tác. Khi luyện tập cô phải cùng làm với trẻ nhiều lần từ đầu đến cuối bài hát (Bản nhạc). Những động tác khó, cô có thể cho trẻ múa lại 
kết hợp với lời ca (tiết nhịp) trọn vẹn câu hát.
 * Chỉ dẫn trẻ thực hiện động tác cùng với âm nhạc. Chỉ dẫn chi tiết, chính xác, đặc 
điểm động tác cùng với âm nhạc, đồng thời khích thích trẻ hoạt động độc lập.
 * Sửa chữa dần những chi tiết không chính xác (Tách ra để tập riêng)
 * Tổ chức linh hoạt, đa dạng cách học thuộc các động tác để gây hứng thú và trẻ tích 
cực hoạt động dưới các hình thức cả lớp, tổ, nhóm trẻ luyện tập, tổ hát, tổ vận động. Cô 
khuyến khích trẻ tự vận động để tạo khả năng theo dõi, và giúp trẻ làm chính xác lại.
 * Căn cứ vào hình thức vận động theo nhạc như vỗ tay hoặc gõ đệm theo tiết tấu, vận 
động minh hoạ, múa Cô luôn chú ý tới đội hình của trẻ, sao cho cô làm mẫu, tất cả nhìn 
thấy cô và cô quan sát được trẻ.
 * Đa dạng hoá các vận động:
 Để khi trẻ đỡ chán và nâng cao khả năng của trẻ tôi nghiên cứu và thấy cần phải đa 
dạng hoá các vận động. Tôi có thể tạo thành trò chơi cho trẻ.
 Ví dụ: Dạy trẻ vận động gõ đệm theo tiết tấu chậm tôi có thể tạo thành trò chơi cho 
trẻ, như: Cho trẻ lắc tay, cho trẻ dậm chân, cho trẻ lắc hông, cho trẻ búng tay, tắc lưỡi 
theo tiết tấu chậm.
 Khi nghe các thể loại âm nhạc khác nhau, trẻ có thể bộc lộ cảm xúc bằng các hoạt 
động hình thể một cách ngẫu hứng nhưng mọi trẻ không nhất thiết phải vận động giống 
nhau. Đây là xúc cảm tự nhiên thể hiện bằng hành động theo tính chất giai điệu, nhịp điệu 
âm nhạc. Ở đây, giáoviên là người gợi ý giúp trẻ cảm thụ các tính chất âm nhạc khác nhau. 
Trẻ nghe nhạc, vận động theo không cần hát.
 * Củng cố và hoàn thiện kỹ năng là bước tiếp theo giúp trẻ thể hiện độc lập, sáng tạo, 
truyền cảm, đồng cảm với hình tượng nghệ thuật, tôi có thể yêu cầu trẻ nhớ lại trình tự các 
động tác, biết phối hợp với các bạn sẵn sàng thực hiện bài tập.
 Sự hình thành các kỹ năng vận động theo nhạc cần phải tăng cường luyện tập, vận 
dụng các phương pháp, biện pháp linh hoạt, sáng tạo. 
 3. Tạo môi trường âm nhạc. Ứng dụng công nghệ thông tin vào trong giảng dạy. a. Tạo môi trường:
 Do đặc diểm tâm sinh lý lứa tuổi Mẫu giáo, các cháu tuy còn nhỏ tuổi nhưng rất 
thích cái đẹp, mầu sắc sặc sỡ, mới lạ. Để tiến hành hoạt động âm nhạc cần tạo ra một môi 
trường âm nhạc là rất cần thiết.Trong khi đó, việc trang bị đồ dùng hóa trang, tạo điều 
kiện cho trẻ vận động sáng tạo trong âm nhạc cho trẻ chưa phong phú nên không kích thích 
trẻ tham gia và tham gia không hứng thú, chúng ta cần phải tạo một môi trường với những 
đồ dùng vận động và đồ dùng hóa trang hóa trang phong phú đa dạng thì sẽ kích thích trẻ 
ham thích tham gia vào hoạt động vận động sáng tạo trong âm nhạc.
 Tôi rà soát lại các đồ dùng, đồ chơi hóa trang có trong lớp và phòng chức năng âm 
nhạc, những đồ dùng nào có thể mua sắm, đồ dùng nào cần làm, tham mưu với Ban giám 
hiệu , để bổ sung
 @ Tận dụng các nguyên vật liệu để làm đồ chơi cho trẻ:
 - Ngoài những đồ dùng, đồ chơi hóa trang có thể mua (gáo dừa, phách tre, mũ kim 
sa.) tôi tận dụng những nguyên vật liệu ở dạng phế liệu sẵn có ở địa phương như: gáo 
dừa, tre nứa, muỗng gỗ, muỗng inox, muỗng sành (làm bộ dụng cụ gõ đệm tiết tấu trong 
hoạt động âm nhạc), ống hút, dây ni long, bao tải gạo, giấy nhún, hủ yauort, muỗng nhựa 
để làm một số quần áo óa trang (tất cả những nguyên vật liệu cần đảm bảo an toàn về tính 
mạng, không gây độc hại, không sắc nhọn, không nặng nề đối với trẻ) ngoài ra tôi cũng 
trao đổi với phụ huynh làm nghề may để xin một số quần áo, vải vóc dư để tận dụng làm 
nên những bộ trang phục, phù hợp cho từng tác phẩm âm nhạc dạy trẻ. Từ những nguyên 
vật liệu trên tôi làm ra rất nhiều dụng cụ âm nhạc, đồ dùng hóa trang phục vụ cho hoạt 
động âm nhạc, đặc biệt là hoạt động vận động sáng tạo theo nhạc cho trẻ. 
 Ví dụ: Tôi dùng những vỏ rau câu và dây nơ kết làm váy, dây ni long kết lại làm 
những chiếc váy đủ màu sắc, dùng bao tải gạo cắt làm những bộ quần áo ngộ nghĩnh, dùng 
những hạt len và nỉ màu để làm những vòng đao tay, những ống tre nứa nho nhỏ tôi cắt 
khúc, sơn dầu cho đẹp để trẻ dùng làm dụng cụ gõ đệm theo bài hát. Đảm bảo đủ các bộ dụng cụ gõ đa dạng, những bộ trang phục, những đồ dùng hóa 
trang phù hợp cho từng tác phẩm âm nhạc khi dạy trẻ để trẻ tham gia vào các hoạt động âm 
nhạc một cách hứng thú.
 @ Ví dụ: khi dạy bài “những khúc nhạc hồng” -> cần trang bị đồ dùng đồ chơi như 
sau : 
 a. Đồ chơi hóa trang: Mũ chim, những mảnh khăn voan làm cánh chim, những vòng 
đeo tay ( được làm bằng dây kim tuyến, cục len)
 b. Bộ dụng cụ gõ: phách tre, gáo dừa, muỗng, khối gỗ (đã trang trí làm dụng cụ gõ 
đệm), song loan
 c. Phương tiện tạo khung cảnh chơi: Những hàng rào được làm bằng bìa cạctông, 
được tô màu, trang trí hoa, lá cho đẹp, hấp dẫn , trang trí một khoảng tường làm sân khấu
 Với việc trang bị đủ , phong phú , đa dạng đồ dùng, đồ chơi đã kích thích trẻ hứng 
thú hóa trang và tham gia vận động theo bài hát đầy sáng tạo.
 b. Ứng dụng công nghệ thông tin vào trong dạy học: 
 Đất nước ta hiện nay đang trong giai doạn phát triển công nghiệp hoá, hiện đại hoá 
cùng với sự bùng nổ công nghệ thông tin. Để đáp ứng nhu cầu của xã hội, hiện nay các cấp 
học rất cần được ứng dụng công nghệ thông tin vào trong giảng dạy . Việc ứng dụng công 
nghệ thông tin vào trong giảng dạy ở cấp học mầm non làm đa dạng hoá hình thức dạy
 học giúp trẻ được thay đổi không khí mới, hấp dẫn, trong giờ học, tạo cho trẻ niềm 
hứng thú, hăng say tích cực tham gia vào hoạt động, làm cho hiệu quả giáo dục cao. Đặc 
biêt giúp giảm bớt đồ dùng không cần thiết, giảm bớt sức lao động của giáo viên và giảm 
bớt chi phí. 
 Ví dụ: Khi dạy trẻ gõ đệm theo tiết tấu chậm bài Quê hương em tươi đẹp , cô cần tạo 
dựng lên một số hình ảnh đẹp về quê hương bằng cách cô chọn trong mạng một số cảnh 
đẹp của quê hương để lưu trong máy vi tính. Khi tiến hành tiết học tôi cho trẻ quan sát hình 
ảnh trên máy vi tính, để tạo hứng thú và khơi gợi hình ảnh đẹp hình thành ở trẻ tình cảm 
yêu quê hương đất nước, con người. Qua hình thức giới thiệu của cô kết hợp với được nghe 
giai điệu âm nhạc sẽ là yếu tố ban đầu của tư duy logic cho quá trình cảm nhận nghệ thuật. Để dạy trẻ tôi không chỉ sưu tầm trên mạng tôi còn tìm các trò chơi trong phần mềm 
cài đặt, mua băng đĩa có nội dung liên quan đến kiến thức cần truyền đạt, quay phim làm 
đĩa để dạy trẻ cho phù hợp với bài học.
 Ví dụ: Dạy múa bài Vui đến trường của tác giả Hồ Bắc. Để chuẩn bị cho bài giảng, ý 
tưởng của tôi tạo cho trẻ hứng thú và khơi gợi tình cảm của cháu đối với trường , lớp bằng 
cách cho trẻ xem video clip về hoạt động của trẻ ở trường mầm non để tạo hứng thú cho trẻ, 
cho trẻ xem vedeo ca nhạc thiếu nhi về bài Vui đến trường để trẻ có thêm vốn kinh nghiệm 
các động tác múa hát , sự biễu cảm trên nét mặt , điệu bộ , trong giọng hát.
 Ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy như vậy, tôi thấy các cháu thích thú 
khi được thay đổi không khí, có ý thức, say sưa và tích cực vào vận động theo nhạc.
 4. Tận dụng môi trường ở mọi lúc, mọi nơi:
 a. Trong tiết học: 
 Giáo dục âm nhạc cho trẻ gồm 4 hoạt động đó là hát, nghe, vận động, trò chơi. Tùy 
từng tiết mà chúng ta lựa chọn nội dung kết hợp cho phù hợp
 Ngoài tiết vận động theo nhạc là trọng tâm , các tiết khác vận động theo nhạc là nội 
dung kết hợp. Chính vì đó mà tôi đưa ra yêu cầu về nội dung vận động theo nhạc cho từng 
loại tiết khác nhau. 
 + Với tiết vận động là trọng tâm -> Yêu cầu trẻ bắt chước vận động theo giáo viên 
đúng nhịp điệu, đúng động tác. 
 + Với tiết dạy trẻ vận động là nội dung kết hợp -> thì yêu cầu tăng dần, trẻ không 
những tập đúng động tác mà còn biết phối hợp các động tác, thay đổi vị trí đội hình theo âm 
nhạc và thể hiện diễn cảm.
 Ví dụ: Dạy vận động gõ đệm theo nhịp theo bài Thật là hay. 
 + Dạy vận động ( trọng tâm tiết học) -> trẻ biết cách cầm dụng cụ âm nhạc và sử 
dụng đúng nhịp điệu, đúng động tác. 
 + Dạy vận động lần 2-3-4 (nội dung kết hợp) -> mức độ tăng dần lên, trẻ không 
những tập đúng nhịp, đúng động tác mà trẻ có thể phối hợp các động tác như là nhóm nhún 
theo nhịp, nhóm gõ đệm theo nhịp, nhóm vận động minh hoạ. Gợi ý cho trẻ hóa trang để tăng sự hứng thú lên cho trẻ (Nhóm trẻ làm chim Sơn ca, nhóm trẻ làm chim hoạ mi, nhóm 
trẻ làm chim oanh.) Đặc biệt trẻ biết thể hiện sự vui tươi, hồn nhiên trong vận động.
 Trước đây giáo viên cho trẻ vận động theo nhạc thường thì vận động theo ý của cô, 
áp đặt ý tưởng của cô vào trẻ nên trẻ không có cơ hội phát huy hết khả năng vận động của 
mình cũng như trẻ chưa mạnh dạn, tư tin khi tham gia vào tiết học vận động theo nhạc, theo 
bài hát. Khi trẻ vận động thì cô can thiệp quá sâu vào cách vận động của trẻ làm trẻ mất tự 
nhiên và dần dần không còn hứng thú, cảm xúc khi tham gia vận động theo bài hát nữa nữa, 
nên trẻ chơi rất mau chán và không có ý tưởng để tự sáng tạo ra động tác hay hình thức vận 
động 
 Nên tôi cũng đã nghiên cứu và áp dụng quan điểm đổi mới hình thức giáo dục âm 
nhạc. Mục đích giáo dục của hướng đổi mới là giáo viên là người hướng dẫn, tạo cơ hội 
cho trẻ hoạt động vui chơi, tìm tòi, khám phá. Trẻ tham gia hoạt động, một cách hứng thú, 
chủ động để phát triển khả năng cá nhân.
 Sau khi hướng dẫn những động tác vận động theo bài hát và trẻ thực hiện theo cô rồi, 
tôi cho trẻ hoạt động theo nhóm để bàn bạc , thảo luận đưa ra những động tác cũng như 
những hình thức vận động theo ý thích tự do của trẻ , tùy vào hình thức và động tác trẻ 
sáng tạo để vận động theo bài hát mà cô có biện pháp gợi ý , chỉnh sửa thêm cho trẻ để 
những động tác, hình thức vận động hòa chỉnh hơn nhưng đảm bảo tính sáng tạo và theo ý 
thích của bản thân trẻ .
 - Tôi chú ý quan sát trẻ vận động theo bài hát để có thể kịp thời gợi ý trẻ và giúp trẻ 
giải quyết mở rộng, phát triển hình thức vận động trẻ tự nghĩ ra, phát triển khả năng sáng 
tạo cho trẻ, không can thiệp quá sâu khi trẻ đang vận động sẽ làm mất hứng thú của trẻ. 
 Ví dụ: Khi trẻ vận động bài “Múa cho mẹ xem” -> cô sẽ gợi ý hình thức vận động 
và hình thức hóa ttrang cho phù hợp bài hát và cô gợi ý vài động tác của người dân tộc để 
trẻ có thể trên nền đó mà tự nghĩ ra các động tác vận động phù hợp
 Trẻ hoạt động không bị áp đặt để phát huy năng lực bản thân, được trao đổi, nhận xét 
để trở lên năng động hơn. Chính vì vậy, trong vận động theo nhạc, trẻ tự do thể hiện nhiều 
cách khác nhau, không nhất thiết yêu cầu mọi trẻ vận động giống nhau. b. Dạy trẻ ở mọi lúc, mọi nơi:
 - Vận động theo nhạc trong giờ đầu đón trẻ, cuối buổi trả trẻ.
 Vào đầu giờ đón trẻ hoặc cuối giờ trả trẻ cô có thể cho trẻ vận động theo nhạc với 
từng nhóm và cá nhân trẻ, cô sẽ phát huy tính độc lập hoạt động của trẻ, phát triển năng 
khiếu của trẻ và cô dễ dàng sửa sai cho trẻ.
 - Tích hợp vận động theo nhạc vào tiết học.
 Theo quan điểm sư phạm của tích hợp: Tích hợp không chỉ là đặt cạnh nhau, liên kết 
với nhau, mà là xâm nhập, đan xen các đối tượng hay một bộ phận của đối tượng vào nhau, 
tạo thành một chỉnh thể trong đó không có các giá trị của từng bộ phận được bảo tồn và 
phát triển, mà đặc biệt là ý nghĩa thực tiễn của toàn bộ cái chỉnh thể đó được nhân lên.
 Tuổi Mẫu giao là lứa tuổi “Học mà chơi, chơi mà học”do đó phải sử dụng nhiều biện 
pháp, thủ thuật trong giờ học để gây hứng thú và sự tập trung vốn rất ngắn của trẻ. Cũng vì 
thế mà giờ học mang tính tổng hợp. Vận động theo nhạc có thể tích hợp nhẹ nhàng được 
vào một số giờ học khác hoặc tích hợp các môn học khác vào vận động.
 Ví dụ: Cho trẻ quan sát và đàm thoại về con chim xong. Cô có thể cho trẻ đứng đội 
hình vòng tròn để múa hát bài Thật là hay.
 Như vậy, ở trường mẫu giáo, từ lúc đến trường đến khi cha mẹ đến đón, âm nhạc 
luôn xuất hiện bên trẻ tạo không khí tươi mát. Nếu vắng bóng lời ca, điệu múa thì trường 
lớp đối với các cháu thật buồn tẻ. Âm nhạc là chu kỳ thời gian, là nhịp sống hàng ngày của 
trẻ, là cho trẻ thêm linh hoạt, tươi vui. Âm nhạc thực sự là người bạn thân của trẻ thơ.
 c. Tổ chức cho trẻ trong ngày hội, ngày lễ:
 Vào ngày lễ hội như ngày khai giảng, ngày nhà giáo Việt Nam, tết trung thulà 
những ngày có hình thức tổ chức quan trọng trong việc tạo ra môi trường âm nhạc phong 
phú và sinh động. Ngày lễ, ngày hội có các hoạt động nghệ thuật đa dạng như hát, múa, 
đóng kịchtạo cho trẻ niềm phấn khởi, vui vẻ, những cảm xúc mới mẻ, tăng cường khả 
năng cảm thụ âm nhạc, mở rộng nhận thức cho trẻ. Ngày lễ, hội là cơ hội cho giáo viên và 
trẻ trong toàn trường giao lưu, hiểu biết nhau hơn, đồng thời tạo cơ hội cho trẻ nâng cao các kỹ năng hoạt động nghệ thuật. Trẻ hiểu thêm những điều mới lạ chỉ có trong ngày hội, ngày 
lễ, đồng thời củng cố những điều trẻ đã lĩnh hội được.
 Hiểu được ý nghĩa hoạt động âm nhạc trong ngày hội, ngày lễ. Hàng ngày, tôi luôn 
chú ý thường xuyên rèn những kỹ năng vận động theo nhạc Khi nhà trường có kế hoạch tổ 
chức tôi lựa chọn các nội dung phù hợp để luyện tập, chuẩn bị trang phục cho trẻ. Khi biểu 
diễn tôi nhận thấy ở trẻ rất hào hứng, tự tin, có ý thức trong khi biểu diễn.
 Bên cạnh đó việc trang bị vốn sống cho trẻ rất cần thiết trong hoạt động vận động 
theo bài hát, theo nhạc nên giáo viên phải luôn chú trọng huy động và phát triển vốn sống 
cho trẻ như: cho trẻ xem đĩa ca múa nhạc thiếu nhi nhất là những bài hát múa với điệu nhạc 
dân tộc để trẻ biết về các điệu múa đặc trưng của dân tộc, vùng , miền. 
 Kết hợp chặt chẽ với phụ huynh trang bị thêm cho trẻ kinh nghiệm sống và tuyên 
truyền để phụ huynh hiểu rõ hơn tầm quan trọng trong việc tổ chức cho trẻ vận động theo 
nhạc. Thường xuyên trao đổi với phụ huynh cho trẻ nghe băng đĩa ở nhà, gợi ý trẻ thể hiện 
vận động theo bài hát. Từ đó làm phong phú thêm vốn hiểu biết âm nhạc của trẻ, giúp trẻ tự 
nhiên khi thể hiện những động tác, hình thức vận động theo bài hát, theo nhạc.Vì ở lứa tuổi 
của trẻ hoạt động vận động sáng tạo trong âm nhạc giúp trẻ mạnh dạn, tự tin hơn trong cuộc 
sống, trẻ được bộc lộ và thể hiện hết khả năng cũng như năng khiếu của mình, bên cạnh đó 
góp phần phát triển ở trẻ về thẩm mỹ, nhận thức và đạo đức qua hiểu nội dung lời ca tiếng 
hát 
 IV/ KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC:
 Qua một thời gian áp dụng những biện pháp trên, cùng với sự chỉ đạo của Ban giám 
hiệu nhà trường, sự hổ trợ góp ý của các bạn đồng nghiệp trong nhóm lớp, trong trường qua 
các buổi dự giờ, thảo luận rút kinh nghiệm tôi nhận thấy : 
 - Đối với trẻ:
 + Trẻ tôi đang dạy có khả năng sáng tạo các động tác, hình thức vận động theo nhạc, 
tự tin ,mạnh dạn hơn, phát triển được nhiều kĩ năng về âm nhạc ( vận động theo nhạc, vỗ 
tiết tấu đệm theo bài hát), sáng tạo hơn + Biết thể hiện được tốt giai điệu bài hát, diễn cảm và tự nhiên hơn trong vận động 
sáng tạo theo nhạc một cách vui tươi, hồn nhiên, nhí nhảnh.
 + Các giờ hoạt động nêu gương cuối tuần, biểu diễn liên hoan văn nghệ của lớp 
được các cháu thể hiện nhiều bài hát hay, vận động theo bài hát với nhiều hình thức phong 
phú và đa dạng hơn. 
 - Bản thân tôi:
 + Nắm chắc nội dung, phương pháp tổ chức hoạt động cho trẻ vận động sáng tạo 
trong âm nhạc
 + Nắm được cơ bản nhạc lý để có thể lựa chọn những bài hát có tiết tấu phù hợp với 
lứa tuổi trẻ để đưa vào giảng dạy và tổ chức hoạt động vận động sáng tạo trong âm nhạc
 + Có nhiều kinh nghiệm trong tạo môi trường đồ dùng, đồ chơi hóa trang phong phú 
, đa dạng gây hứng thú chơi cho trẻ tốt hơn 
 + Linh hoạt, khéo léo hơn trong xử lý các tình huống trong vận động sáng tạo của trẻ 
theo nhạc
 - Đối với phụ huynh: 
 + Thường xuyên quan tâm đến chất lượng các tiết mục văn nghệ của lớp.
 + Có sự thay đổi nhìn nhận về việc học môn âm nhạc của con mình, nhận thấy được 
tầm quan trọng của âm nhạc trong sinh hoạt của trẻ, có nhiều giúp đỡ cho giáo viên trong 
việc tìm kiếm đĩa nhạc thiếu nhi hay, có nội dung phong phú, đa dạng hơn cho cô và trẻ 
cùng xem và tích cực hỗ trợ đồ dùng để làm đồ dung hóa trang hát, múa cho trường, lớp.
 V. Bài học kinh nghiệm:
 Qua các biện pháp thực hiện và kết quả đạt được tôi đã rút ra bài học kinh nghiệm 
khi tiến hành rèn kỹ năng vận động theo bài hát, theo nhạc cho trẻ như sau:
 - Giáo viên phải tìm hiểu khả năng tiếp thu âm nhạc của từng trẻ để có biện pháp rèn 
luyện cho phù hợp.
 - Chú ý sửa sai cho trẻ về kỹ năng vận động theo bài hát và giúp trẻ thể hiện đúng 
phong cách nghệ thuật. - Luôn chú ý đến nghệ thuật biểu diễn để thu hút trẻ tham gia vào hoạt động ca hát, 
vận động sáng tạo theo bài hát, theo nhạc.
 - Khuyến khích trẻ sáng tạo phong cách biểu diễn khi thể hiện các tác phẩm âm nhạc.
 - Sưu tầm và sáng tác nhiều ca khúc để dạy trẻ (đầy đủ các thể loại nhạc cần thiết, 
phục vụ cho hoạt động vận động sáng tạo trong âm nhạc của cô và trẻ).Khuyến khích phụ 
huynh cùng sưu tầm các tác phẩm âm nhạc để làm mới thêm thư viện âm nhạc cho lớp.
 @ Ý kiến đề xuất:
 - Ban giám hiệu đầu tư phong phú, đa dạng đồ dùng, đồ chơi hóa trang cho hoạt 
động trong âm nhạc nhiều hơn để tạo điều kiện tốt hơn nữa cho giáo viên trong tổ chức 
hoạt động vận động sáng tạo theo nhạc cho trẻ.
 - Tạo điều kiện cho giáo viên sang trường bạn học tập giao lưu cách tổ chức hoạt 
động vận động sáng tạo theo bài hát cho trẻ, cách sắp xếp đồ dùng đồ gõ đệm, đồ dùng 
hóa trang trong từng hoạt động âm nhạc để giáo viên có thêm kinh nghiệm trong tổ chức 
cho trẻ vận động sáng tạo theo nhạc đạt hiệu quả hơn.
 Ngày 06 tháng 04 năm 2023
 Người viết 
 Phùng Thị Lan Phương