SKKN Một số giải pháp hình thành, rèn luyện kỹ năng học tập cơ bản cho trẻ 5– 6 tuổi nhằm chuẩn bị tốt tâm thế sẵn sàng vào lớp 1 (GV: Nguyễn Thị Thùy - Trường MN 1-6 - Năm học 2023-2024)
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Tính cấp thiết phải tiến hành sáng kiến.
Trẻ mầm non đang sống trong một môi trường được sự chăm lo chu đáo của các cô giáo cả về dạy dỗ và nuôi dưỡng, cho nên khi rời trường mầm non để bước vào trường tiểu học là một môi trường sống mới, hoạt động mới với những quan hệ mới. Việc quan tâm chăm sóc, cũng như tạo điều kiện để trẻ phát triển một cách toàn diện là một vấn đề mà toàn xã hội cần phải quan tâm. Đặc biệt là những cô giáo mầm non - những người trực tiếp chăm sóc, dạy dỗ trẻ. Quan hệ xã hội thay đổi, không còn mang màu sắc của tình mẫu tử "cô và các con" nữa mà là "thầy và trò". Do vậy, cô giáo mầm non cần tạo cho trẻ mẫu giáo lớn một kỹ năng vững vàng, sẵn sàng bước vào lớp 1 để trẻ tiếp cận môi trường mới một cách tốt nhất, nhằm giúp trẻ tiếp thu kiến thức tốt ở bậc học tiểu học đạt hiệu quả nhất.
Trong mỗi một giai đoạn phát triển, ở mỗi một lứa tuổi trẻ đều mang những đặc điểm đặc trưng, sự phát triển của trẻ trong một giai đoạn nhất định vừa là kết quả của giai đoạn trước đó vừa là tiền đề cho bước phát triển của giai đoạn tiếp theo. Vào lớp 1 là một bước ngoặt khá lớn trong cuộc đời của mỗi đứa trẻ, đang từ cuộc sống khá thoải mái về mặt thời gian cũng như tinh thần, bé phải chuyển qua một môi trường đòi hỏi trẻ “làm việc” một cách thực sự, phải tập trung chú ý trong cả một tiết học dài đó là một việc không hề đơn giản với trẻ. Vậy làm thế nào để trẻ có kiến thức, kỹ năng, một hành trang vững vàng để trẻ mạnh dạn tự tin, sẵn sàng bước vào một môi trường mới không hụt hẫng về tâm lý cũng như có những tố chất sẵn sàng cho việc học lớp 1. Ở lớp tôi phụ trách, từ đầu năm tôi thấy kỹ năng tập trung chú ý của trẻ còn hạn chế vì là lứa tuổi mầm non trẻ còn mải chơi thích vui chơi trước khi bước vào lớp 1 mặc dù các cô giáo rất quan tâm và chăm sóc giáo dục tận tình với mục đích trang bị đầy đủ cho các cháu về kỹ năng về kiến thức trong học tập, thế nhưng các cháu vẫn chưa thực sự tự tin và con rất bỡ ngỡ khi lên lớp 1. Vì thế, trong kế hoạch nhiệm vụ năm học 2023 - 2024 của nhà trường đều xác định việc nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ, đẩy mạnh phổ cập cho trẻ em 5 tuổi, giúp trẻ phát triển toàn diện. Tạo nền tảng vững vàng bước vào lớp 1 là một trong những nhiệm vụ giáo dục quan trọng của giáo viên và nhà trường.
Chính xuất phát từ các lý do đã nêu trên, bản thân tôi là một giáo viên trẻ, có lòng say mê nhiệt huyết với nghề, với mong muốn làm sao để bản thân, đồng nghiệp, phụ huynh và toàn xã hội biết được tầm quan trọng của việc chuẩn bị tốt kỹ năng cần thiết cho trẻ của lớp mình phụ trách sau khi ra trường có một kỹ năng tốt nhất bước vào lớp 1. Do vậy bản thân luôn đặt câu hỏi cần chuẩn bị những gì và chuẩn bị như thế nào để trẻ có một tâm thế tốt trước khi bước vào lớp 1. Chính vì thế năm học 2023 - 2024 tôi quyết định chọn đề tài nghiên cứu đó là “ Một số giải pháp hình thành, rèn luyện kỹ năng học tập cơ bản cho trẻ 5 - 6 tuổi nhằm chuẩn bị tốt tâm thế sẵn sàng vào lớp 1” với mong muốn được chia sẻ những kinh nghiệm của bản thân tới các bạn đồng nghiệp.
2. Mục tiêu của đề tài, sáng kiến.
Tìm ra các giải pháp giúp trẻ lớp mẫu giáo lớn có kỹ năng cần thiết sẵn sàng bước vào lớp 1. Nâng cao nhận thức cho bản thân, đồng nghiệp, cha mẹ học sinh và toàn xã hội biết được tầm quan trọng của việc chuẩn bị kỹ năng cho trẻ vào lớp 1.
Đưa ra những giải pháp thích hợp, để đổi mới về phương pháp, hình thức trong quá trình cho trẻ lớp mẫu giáo lớn có kỹ năng cần thiết sẵn sàng bước vào lớp 1.
Đánh giá thực trạng sự phát triển của trẻ về các mặt như : Trí tuệ, các kỹ năng cơ bản cần thiết cho việc học tập.
3.Thời gian, đối tượng, phạm vi nghiên cứu.
* Thời gian nghiên cứu:
Bắt đầu từ tháng 9/2023 đến hết tháng 4/2024.
* Đối tượng nghiên cứu: Một số giải pháp hình thành, rèn luyện kỹ năng học tập cơ bản cho trẻ 5 - 6 tuổi nhằm chuẩn bị tốt tâm thế sẵn sàng vào lớp 1. * Phạm vi nghiên cứu:
Đề tài được nghiên cứu và áp dụng thực tế với trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi A3 mà tôi đang phụ trách.
Tóm tắt nội dung tài liệu: SKKN Một số giải pháp hình thành, rèn luyện kỹ năng học tập cơ bản cho trẻ 5– 6 tuổi nhằm chuẩn bị tốt tâm thế sẵn sàng vào lớp 1 (GV: Nguyễn Thị Thùy - Trường MN 1-6 - Năm học 2023-2024)
ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN BA VÌ TRƯỜNG MẦM NON 1 - 6 SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TÊN SÁNG KIẾN: “ Một số giải pháp hình thành, rèn luyện kỹ năng học tập cơ bản cho trẻ 5– 6 tuổi nhằm chuẩn bị tốt tâm thế sẵn sàng vào lớp 1 ” Tên tác giả : Nguyễn Thị Thùy Đơn vị công tác : Trường mầm non 1- 6 Chức vụ : Giáo viên NĂM HỌC : 2023 – 2024 PHỤ LỤC NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM Trang I. Đặt vấn đề 1 1. Tính cấp thiết phải tiến hành sáng kiến 1 – 2 2. Mục tiêu của đề tài, sáng kiến. 2 3. Thời gian, đối tượng, phạm vi nghiên cứu 2 II. Nội dung của sáng kiến 2 1. Hiện trạng vấn đề. 2 – 3 1.1. Thuận lợi 3 – 4 1.2. Khó khăn 4 1.3. Số liệu khảo sát trước khi thực hiện các giải pháp 4 – 5 2. Mô tả sáng kiến, giải pháp thực hiện sáng kiến để giải quyết vấn đề 5 2.1. Giải pháp 1: Hình thành thói quen cho trẻ kỹ năng bảo quản đồ dùng 5 – 6 học tập 2.2. Giải pháp 2: Sáng tạo một số bài tập rèn luyện kỹ năng tập trung 7 – 8 chú ý cho trẻ trong giờ học 2.3. Giải pháp 3: Chuẩn bị cho trẻ một số kỹ năng cho hoạt động học tập 8 – 10 như học đọc - học viết 2.4. Giải pháp 4: Chuẩn bị tốt các kỹ năng học tập cho trẻ thông qua 10 – 12 hoạt động nhóm và hoạt động giao lưu 2.5. Giải pháp 5: Cho trẻ làm quen với trường tiểu học qua các hoạt 12 – 13 động giáo dục trải nghiệm trực tiếp ở trường tiểu học 3. Kết quả sau khi áp dụng giải pháp sáng kiến tại đơn vị 13 – 15 4. Hiệu quả của sáng kiến 15 4.1. Hiệu quả về khoa học 16 4.2. Hiệu quả về kinh tế 16 4.3. Hiệu quả về xã hội 16 5. Tính khả thi 16 6. Thời gian thực hiện đề tài sáng kiến 16 7. Kinh phí thực hiện đề tài, sáng kiến 16 III. Kiến nghị và đề xuất 16 1. Đối với Phòng giáo dục và đào tạo 16 2. Đối với nhà trường 16 – 17 1 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM I. ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Tính cấp thiết phải tiến hành sáng kiến. Trẻ mầm non đang sống trong một môi trường được sự chăm lo chu đáo của các cô giáo cả về dạy dỗ và nuôi dưỡng, cho nên khi rời trường mầm non để bước vào trường tiểu học là một môi trường sống mới, hoạt động mới với những quan hệ mới. Việc quan tâm chăm sóc, cũng như tạo điều kiện để trẻ phát triển một cách toàn diện là một vấn đề mà toàn xã hội cần phải quan tâm. Đặc biệt là những cô giáo mầm non - những người trực tiếp chăm sóc, dạy dỗ trẻ. Quan hệ xã hội thay đổi, không còn mang màu sắc của tình mẫu tử "cô và các con" nữa mà là "thầy và trò". Do vậy, cô giáo mầm non cần tạo cho trẻ mẫu giáo lớn một kỹ năng vững vàng, sẵn sàng bước vào lớp 1 để trẻ tiếp cận môi trường mới một cách tốt nhất, nhằm giúp trẻ tiếp thu kiến thức tốt ở bậc học tiểu học đạt hiệu quả nhất. Trong mỗi một giai đoạn phát triển, ở mỗi một lứa tuổi trẻ đều mang những đặc điểm đặc trưng, sự phát triển của trẻ trong một giai đoạn nhất định vừa là kết quả của giai đoạn trước đó vừa là tiền đề cho bước phát triển của giai đoạn tiếp theo. Vào lớp 1 là một bước ngoặt khá lớn trong cuộc đời của mỗi đứa trẻ, đang từ cuộc sống khá thoải mái về mặt thời gian cũng như tinh thần, bé phải chuyển qua một môi trường đòi hỏi trẻ “làm việc” một cách thực sự, phải tập trung chú ý trong cả một tiết học dài đó là một việc không hề đơn giản với trẻ. Vậy làm thế nào để trẻ có kiến thức, kỹ năng, một hành trang vững vàng để trẻ mạnh dạn tự tin, sẵn sàng bước vào một môi trường mới không hụt hẫng về tâm lý cũng như có những tố chất sẵn sàng cho việc học lớp 1. Ở lớp tôi phụ trách, từ đầu năm tôi thấy kỹ năng tập trung chú ý của trẻ còn hạn chế vì là lứa tuổi mầm non trẻ còn mải chơi thích vui chơi trước khi bước vào lớp 1 mặc dù các cô giáo rất quan tâm và chăm sóc giáo dục tận tình với mục đích trang bị đầy đủ cho các cháu về kỹ năng về kiến thức trong học tập, thế nhưng các cháu vẫn chưa thực sự tự tin và con rất bỡ ngỡ khi lên lớp 1. Vì thế, trong kế hoạch nhiệm vụ năm học 2023 - 2024 của nhà trường đều xác định việc nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ, đẩy mạnh phổ cập cho trẻ em 5 tuổi, giúp trẻ phát triển toàn diện. Tạo nền tảng vững vàng bước vào lớp 1 là một trong những nhiệm vụ giáo dục quan trọng của giáo viên và nhà trường. Chính xuất phát từ các lý do đã nêu trên, bản thân tôi là một giáo viên trẻ, có lòng say mê nhiệt huyết với nghề, với mong muốn làm sao để bản thân, đồng nghiệp, phụ huynh và toàn xã hội biết được tầm quan trọng của việc chuẩn bị tốt kỹ năng cần thiết cho trẻ của lớp mình phụ trách sau khi ra trường có một kỹ năng 2 tốt nhất bước vào lớp 1. Do vậy bản thân luôn đặt câu hỏi cần chuẩn bị những gì và chuẩn bị như thế nào để trẻ có một tâm thế tốt trước khi bước vào lớp 1. Chính vì thế năm học 2023 - 2024 tôi quyết định chọn đề tài nghiên cứu đó là “ Một số giải pháp hình thành, rèn luyện kỹ năng học tập cơ bản cho trẻ 5 - 6 tuổi nhằm chuẩn bị tốt tâm thế sẵn sàng vào lớp 1” với mong muốn được chia sẻ những kinh nghiệm của bản thân tới các bạn đồng nghiệp. 2. Mục tiêu của đề tài, sáng kiến. Tìm ra các giải pháp giúp trẻ lớp mẫu giáo lớn có kỹ năng cần thiết sẵn sàng bước vào lớp 1. Nâng cao nhận thức cho bản thân, đồng nghiệp, cha mẹ học sinh và toàn xã hội biết được tầm quan trọng của việc chuẩn bị kỹ năng cho trẻ vào lớp 1. Đưa ra những giải pháp thích hợp, để đổi mới về phương pháp, hình thức trong quá trình cho trẻ lớp mẫu giáo lớn có kỹ năng cần thiết sẵn sàng bước vào lớp 1. Đánh giá thực trạng sự phát triển của trẻ về các mặt như : Trí tuệ, các kỹ năng cơ bản cần thiết cho việc học tập. 3.Thời gian, đối tượng, phạm vi nghiên cứu. * Thời gian nghiên cứu: Bắt đầu từ tháng 9/2023 đến hết tháng 4/2024. * Đối tượng nghiên cứu: Một số giải pháp hình thành, rèn luyện kỹ năng học tập cơ bản cho trẻ 5 - 6 tuổi nhằm chuẩn bị tốt tâm thế sẵn sàng vào lớp 1. * Phạm vi nghiên cứu: Đề tài được nghiên cứu và áp dụng thực tế với trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi A3 mà tôi đang phụ trách. II. NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN 1. Hiện trạng vấn đề Trẻ trong trường nói chung, ở lớp tôi phụ trách nói riêng, trước khi bước vào lớp 1 mặc dù các cô giáo rất quan tâm và chăm sóc giáo dục tận tình với mục đích trang bị đầy đủ cho các cháu về kỹ năng về kiến thức trong học tập, thế nhưng các cháu vẫn chưa thực sự tự tin và con rất bỡ ngỡ khi lên lớp 1. Chính vì vậy, đa số giáo viên các lớp 5-6 tuổi đã tổ chức cho trẻ tham gia vào hoạt động theo nhiều hình thức sinh động trong học tập. Để đáp ứng những yêu cầu trên đòi hỏi khi chuyển tiếp từ bậc học mầm non sang tiểu học phải đảm bảo sự kế thừa, tính khoa học. Những kiến thức đã được hình thành ở lứa tuổi mầm non cần phải được củng cố và mở rộng, hoàn thiện ở mức độ cao hơn, giúp trẻ không bị những thay đổi 3 đột ngột khi chuyển từ hoạt động vui chơi ở trường mầm non là chủ đạo sang hoạt động học tập ở trường tiểu học là chủ đạo. * Những cách làm cũ : Ở những năm học trước trong quá trình giảng dạy và quan sát thực tế tôi nhận thấy ở lứa tuổi mầm non việc sắp xếp và bảo quản đồ dùng học tập là kỹ năng quan trọng giúp trẻ có những thói quen trong việc học tập. Tuy nhiên ở lứa tuổi này trẻ vẫn chưa định hình được cách sắp xếp và bảo quản đồ dùng học tập. Cô cần hướng dẫn trẻ làm như thế nào để sắp xếp và bảo quản đồ dùng học tập đúng, khoa học nhất để trẻ có kỹ năng bước vào lớp 1. * Phân tích nhược điểm : Ở lớp tôi phụ trách, từ đầu năm tôi thấy kỹ năng tập trung chú ý của trẻ còn hạn chế vì là lứa tuổi mầm non trẻ còn hiếu động là lứa tuổi rất dễ mất tập trung trong học tập. Nguyên nhân là do trẻ dễ bị chi phối bởi các hoạt động bên ngoài, từ đó làm trẻ mất tập trung khi học. Những trò chơi, những bộ phim, tiếng ồn hay những cuộc nói chuyện của người khác sẽ rất dễ khiến bé bị phân tâm. Vì vậy để việc chuẩn bị kỹ năng tập trung chú ý cho trẻ trước khi vào cấp 1 là rất quan trọng. Kỹ năng làm việc nhóm nhằm mục tiêu đạt được kết quả tốt nhất cho công việc chung. Cụ thể kỹ năng làm việc nhóm sẽ bao gồm việc các thành viên đóng góp ý kiến, giúp đỡ, hỗ trợ nhau khi thực hiện công việc cũng như trong học tập. Do vậy, kỹ năng làm việc nhóm là một trong những kỹ năng mềm quan trọng nhất để trẻ mạnh dạn tự tin trong học tập. Trước khi bước vào lớp 1 mặc dù các cô giáo rất quan tâm và chăm sóc giáo dục tận tình với mục đích trang bị đầy đủ cho các cháu về kỹ năng về kiến thức trong học tập, tuy nhiên các cháu vẫn chưa thực sự tự tin về nhận dạng phát âm các chữ cái cũng như cách cầm bút. Để vào lớp 1 trẻ cần được chuẩn bị tâm lý sẵn sàng đi học hay còn gọi là “Độ chín muồi” vì thế một trong những yêu cầu quan trọng để giúp trẻ vào học tốt chương trình tiểu học là cần chuẩn bị cho trẻ: + Kỹ năng chuẩn bị và bảo quản đồ dùng học tập. + Kỹ năng tập trung chú ý. + Kỹ năng hoạt động nhóm và giải quyết vấn đề. + Kỹ năng đọc ,viết. Trước khi thực hiện các giải pháp tôi gặp phải những thuận lợi và khó khăn sau: 4 1.1. Thuận lợi Tôi luôn nhận được sự quan tâm của ban giám hiệu nhà trường và tổ chuyên môn luôn quan tâm, tổ chức các buổi tập huấn về các phương pháp mới để chị em học hỏi trao đổi kinh nghiệm, bồi dưỡng nâng cao trình độ cho giáo viên lớp mẫu giáo 5-6 tuổi. Lớp có hai giáo viên có trình độ trên chuẩn, nhiều năm kinh nghiệm trong việc chăm sóc giáo dục trẻ, tích cực trong việc đổi mới hình thức trong tổ chức các hoạt động giáo dục trẻ. Trẻ 5- 6 tuổi được phổ cập giáo dục ra lớp 100% nên mức độ nhận thức tương đối đồng đều , chính vì vậy việc truyền đạt đến trẻ cũng gặp nhiều thuận lợi. Phụ huynh lớp tôi rất quan tâm đến vấn đề chăm sóc giáo dục trẻ của nhà trường cũng như của lớp. 1.2. Khó khăn Một số trẻ chưa có tính độc lập trong mọi hoạt động, hay ỷ lại. Một số trẻ chưa tự tin vào bản thân dẫn đến thực hiện công việc còn kém. Một số gia đình do nôn nóng về việc học hành của con cái nên vội vã cho con học trước chương trình. Chưa thấy được tầm quan trọng của việc chuẩn bị những kỹ năng cần thiết để giúp trẻ vào lớp một một cách vững vàng, tự tin, chưa phối hợp cùng với cô giáo trong việc chuẩn bị tốt cho trẻ vào lớp 1. Để khắc phục được những tồn tại trên, tôi đã nghiên cứu và đưa ra một giải pháp chuẩn bị tốt kỹ năng cần thiết cho trẻ 5-6 tuổi sẵn sàng vào lớp 1. 1.3. Số liệu khảo sát trước khi thực hiện các giải pháp Đầu năm học tôi đã tiến hành khảo sát trên trẻ, kết quả cụ thể như sau: Tổng số trẻ trong lớp là: 32 cháu Tổng số trẻ khảo sát là : 32 cháu. Trong đó : 19 trẻ nam, 13 trẻ nữ. Bảng khảo sát trước khi thực hiện các giải pháp Kết quả (Tỉ lệ %) STT Nội dung khảo sát Số trẻ Đạt Chưa đạt Kỹ năng chuẩn bị và bảo quản đồ dùng 10 22 1 học tập 32 (31%) (69%) 12 18 Kỹ năng tập trung chú ý 2 32 (38%) (62%) Kỹ năng hoạt động nhóm và giải quyết 11 23 3 vấn đề 32 (34%) (66%) 7 25 Kỹ năng đọc ,viết 4 32 (22%) (78%) 5 Từ số liệu khảo sát trên có thể thấy: - Kỹ năng chuẩn bị và bảo quản đồ dùng học tập : Chỉ đạt 31%. Đa số trẻ chưa biết cách chuẩn bị và bảo quản đồ dùng học tập của mình. - Kỹ năng tập trung chú ý : Chỉ đạt 38% trẻ mẫu giáo thường hay mất tập trung nhiều vì trẻ hay để ý mọi vật xung quanh trẻ. - Bên cạnh đó tỷ lệ trẻ có kỹ năng hoạt động nhóm và giải quyết vấn đề 34%. Một số chưa mạnh dạn tự tin. - Trẻ có kỹ năng đọc và viết đúng quy trình, với kỹ năng này trẻ đạt thấp 7/32 trẻ thực hiện được đạt 22%. Vì những năm trước trẻ nghỉ dịch kéo dài nên kỹ năng này trẻ còn kém. Chính vì điều này, đã làm tôi suy nghĩ làm thế nào để đạt được hiệu quả cao trong việc chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ 5 -6 tuổi sẵn sàng vào lớp 1 và tôi đã nghiên cứu, áp dụng thành công một số biện pháp cụ thể sau đây: 2. Mô tả sáng kiến, giải pháp thực hiện sáng kiến để giải quyết vấn đề 2.1. Giải pháp 1: Hình thành thói quen cho trẻ kỹ năng bảo quản đồ dùng học tập. Trong trường mầm non, giáo viên trực tiếp hướng dẫn, giúp trẻ thực hiện các hoạt động học tập. Trong hoạt động học tập giúp trẻ làm quen với các đồ dùng học tập, tiếp xúc với sách, báo, truyện, bút, thước, phấn bảng giúp trẻ có thể nhận biết được tầm quan trọng của việc học tập. Khi làm quen với đồ dùng học tập trẻ biết cách chuẩn bị cũng như bảo quản đồ dùng học tập một cách gọn gàng , để đồ dùng học tập đúng nơi quy định. Tạo cho trẻ kỹ năng giữ gìn và bảo quản đồ dùng học tập. Đồ dùng học tập của trẻ 5-6 tuổi không giống với các bậc học khác. Nói đến đồ dùng học tập, thông thường chúng ta liên tưởng đến các đồ dùng cơ bản: sách, vở, bút, thước Nhưng với trẻ mẫu giáo lớn thì đồ dùng học tập rất đa dạng và phong phú, nó bao gồm cả đồ chơi phục vụ cho học tập. Có thể kể đến một số các đồ dùng học tập của trẻ như: tập tô, tập vẽ, bảng chữ cái, truyện, bút sáp màu, đất nặn, bộ lắp ghép, tranh ảnh Để trẻ có kĩ năng chuẩn bị đồ dùng học tập tôi đã cho trẻ chuẩn bị đồ dùng của hoạt động học tập cụ thể như tập tô, trẻ sẽ biết lấy vở tập tô ở đâu, lấy bút ở đâu, trẻ biết phối hợp với cô giáo trong chuẩn bị đồ dùng học tập cá nhân hoặc nhóm của mình. Ở mức độ cao là biết cùng cô sáng tạo các đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho việc học. Khi trẻ chuẩn bị thực hiện bài học tôi quan sát và hỏi trẻ đã đầy đủ đồ dùng cho bài học chưa. Sau đó trẻ quan sát đồ dùng học tập của mình xem mình đã đầy đủ chưa, nếu chưa đủ trẻ sẽ lên lấy cho đủ đồ dùng rồi mới vào bài học. 6 Ví dụ : + Trong giờ học làm quen với chữ cái với bài học tập tô chữ cái đồ dùng mà trẻ phải lấy là vở tập tô, bút chì, bút sáp màu. + Với giờ học làm quen với toán đồ dùng mà trẻ phải lấy là vở làm quen với toán , bút chì , bút sáp màu, que tính. + Ngoài ra giờ học vẽ đồ dùng mà trẻ phải lấy là vở vẽ, bút sáp màu, khăn lau tay. Đồng thời, trẻ cần phải biết bảo quản đồ dùng học tập của mình, không làm lẫn lộn với các bạn khác. Khi học xong, trẻ biết cất đúng vị trí đồ dùng học tập của mình. Như vậy, trong kĩ năng này yêu cầu trẻ phải biết được cách chuẩn bị các đồ dùng học tập của mình, biết bảo quản đồ dùng học tập. Ví dụ : Trên túi sách, từng quyển sách, bảng, bút, màu của cá nhân trẻ đều có kí hiệu nhận biết riêng và chia theo nhóm, tổ. Ngay từ khối lớp 5-6 tuổi ở trường mầm non, trẻ đã được học cách tự bảo quản đồ dùng. Như vậy là chưa đủ, trước hết cô cần dạy trẻ tự bảo quản từ những vật dụng nhỏ nhất trong nhà hay đồ chơi của bé, đồ dùng học tập. Hướng dẫn, nhắc nhở trẻ cách chơi, cách dùng và dọn dẹp sau khi sử dụng. Lâu dần thành thói quen sẽ sớm định hình tính cách gọn gàng và cẩn thận trong bất cứ việc gì. Thêm vào đó, khi trẻ làm sai và phải tuân theo, cô nên nhắc nhở nhẹ nhàng dạy bảo cùng trẻ thực hiện, dọn dẹp gọn gàng để trẻ tự ý thức tầm quan trọng của việc bảo quản đồ dùng học tập của mình. Ví dụ : Trong hoạt động làm đồ chơi tự tạo cùng cô và các bạn ở lớp. Cô sẽ hỏi trẻ về lợi ích của món đồ chơi đó đem lại là gì? Nó có ích như vậy thì chúng mình có cần giữ gìn không? Giữ gìn như thế nào? (Hình ảnh 01: Cô giới thiệu vị trí đồ dùng học tập của trẻ) Ngoài ra, để dạy trẻ có thể quản lý dụng cụ học tập, tôi đã hướng dẫn trẻ, cho trẻ làm quen với đồ dùng, sách vở, tập tô, tập vẽ. Hướng dẫn trẻ ngồi học và đặt tay làm sao để không bị quăn mép, nát vở, tôi yêu cầu trẻ phải giữ vở cho sạch đẹp, không làm rách và làm hỏng đồ dùng học tập của mình. (Hình ảnh 02: Cô hướng dẫn trẻ cách không làm nhăn vở và rách vở) Với sự hướng dẫn và rèn luyện những kỹ năng tự bảo quản đồ dùng học tập đã tạo cho trẻ những thói quen nhất định trong việc chuẩn bị cũng như bảo quản đồ dùng học tập của mình. Quan trọng hơn cả là tôi biết động viên và khuyến khích trẻ làm tốt, cùng với đó là kiên trì rèn luyện thói ngăn nắp, sạch sẽ trong thời gian dài. Chuẩn bị tốt kỹ năng cần thiết cho trẻ 5 - 6 tuổi sẵn sàng vào lớp 1. 7 2.2. Giải pháp 2: Sáng tạo một số bài tập rèn luyện kỹ năng tập trung chú ý cho trẻ trong giờ học. Giai đoạn chuyển từ mầm non sang cấp tiểu học là một bước chuyển lớn với các trẻ. Nhiều trẻ sẽ bỡ ngỡ và có thể gặp không ít khó khăn lúc mới vào cấp 1, khi đang quen được chăm sóc, vui chơi phải chuyển sang môi trường mới, với hoạt động học tập là chính, ngồi một chỗ, viết bài, làm toán trong thời gian dài... Vì vậy, để việc chuẩn bị tâm lí và kỹ năng cho trẻ trước khi vào cấp 1 là rất quan trọng. Trước khi tôi đi vào các bài tập hướng dẫn luyện sự tập trung cho trẻ, tôi cần hiểu rõ vì sao trẻ mất tập trung qua bài viết chi tiết “Nguyên nhân gây ra mất tập trung ở trẻ”. Như đã nói từ đầu việc tập trung của trẻ phụ thuộc vào nhiều yếu tố, tùy theo vào từng độ tuổi thì khả năng tập trung của trẻ phải phù hợp với độ tuổi đó. Theo thời gian thì khả năng tập trung của trẻ phải tăng lên rất nhiều vì đã được rèn luyện qua môi trường, qua học tập. Bản thân tôi đã luôn đổi mới để thu hút trẻ vào hoạt động trẻ tập trung chú ý một cách tốt nhất. Để trẻ tập trung vào việc học tốt hơn tôi cho trẻ thường quan sát vật thật, nếu được tận mắt chứng kiến và tưởng tượng trong đầu, được chạm tay và cảm nhận. Đối với những việc học từ thực tế dường như hữu ích cho việc tập trung chú ý của trẻ. (Hình ảnh 03 : Cô cho trẻ quan sát vật thật trong giờ hoạt động tạo hình) Ví dụ : Trò chơi “vẽ hình” tôi yêu cầu trẻ nhắm mắt lại và tưởng tượng về hình tam giác. Sau đó để trẻ vẽ lại hình tam giác trên giấy thật chậm rãi và chính xác. Vẽ lại thêm vài lần nữa và cô quan sát xem có sự cải thiện nào trong các hình tam giác mà trẻ vẽ hay không. Yêu cầu trẻ làm càng chậm càng tốt. Nếu không tập trung thì sẽ rất khó để trẻ có thể hoàn thành được nhiệm vụ này. Tôi đã tổ chức theo nhóm để trẻ cạnh tranh nhau và tăng dần độ phức tạp với hình vuông, hình ngôi sao Trò chơi này sẽ tăng kỹ năng tập trung cho trẻ rất tốt. Ngoài ra, để cho trẻ thoải mái và thư giãn tôi cho trẻ thực hiện các bài tập đơn giản như hít sâu, thở chậm, ngồi thiền, tập yoga. Điều này sẽ giúp trẻ khỏe mạnh, phát triển toàn diện, từ đó cũng tập trung, chú ý hơn. Giống như mọi kỹ năng trong cuộc sống, sự tập trung, chú ý cũng có thể được cải thiện thông qua rèn luyện. Điều quan trọng cần kiên trì trong quá trình giáo dục trẻ, nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất để trẻ tăng động có thể rèn luyện các kỹ năng của trẻ. (Hình ảnh 04: Cô và trẻ tập Yoga trong giờ vận động) Kỹ năng tập trung chú ý cần phối hợp với các kỹ năng khác như kỹ năng lắng nghe, kỹ năng quan sát, kỹ năng tư duy logic. Do đó tôi rèn kỹ năng tập trung qua trò chơi để trẻ tập trung chú ý một cách tốt nhất. 8 (Hình ảnh 05: Rèn trẻ kỹ năng tập trung chú ý thông qua trò chơi) Thông qua các hoạt động học trẻ đều được kích thích sự tập trung, khả năng quan sát và kết hợp các kỹ năng để thu hút, chú ý của trẻ như : + Đặt câu hỏi khơi gợi trí nhớ : Con vừa đi đâu về đó? Ngày hôm nay của con ở trường như thế nào? Con đã gặp những ai hôm nay? Đây là những câu hỏi cơ bản giúp khơi gợi những điều đã xảy ra với trẻ, khiến trẻ tập trung hệ thống lại được trí nhớ của mình. + Đếm số : Hướng dẫn trẻ có thói quen đếm những sự vật xung quanh. Ví dụ : Đếm đèn giao thông, đếm người đi bộ, đếm phương tiện, đếm số dép trong nhà Đây cũng được xem là phương pháp nâng cao sự tập trung cao độ và kích thích não bộ trẻ hoạt động. + Chơi nối từ : Trò chơi nối từ không những chỉ kích thích tư duy ngôn ngữ cho trẻ, mà còn tăng khả năng chú ý khi con phải tập trung suy nghĩ để tìm từ phù hợp cho đáp án của mình. Tập trung chú ý ở trẻ 5-6 tuổi rất quan trọng, lứa tuổi này thường bị phân tán chú ý, quá trình chú ý của trẻ diễn ra tối đa đạt 15 – 20 phút. Tập trung chú ý sẽ mang lại hiệu quả học tập cao, trẻ nghe và hiểu được nội dung bài học trên lớp, từ đó biết cách vận dụng vào bài học cụ thể. Trẻ tập trung xem cô giáo hướng dẫn cách sử dụng đồ dùng và thực hiện các hoạt động để có thể bắt chước làm theo. Đây là một kĩ năng rất quan trọng trong hoạt động dạy học nhằm hình thành kĩ năng cho trẻ mẫu giáo lớn. Thông thường trẻ hay bị phân tán chú ý, khả năng tập trung chú ý của trẻ vào một vấn đề này thường bị vấn đề khác ảnh hưởng đến. Do vậy, việc hình thành kĩ năng tập trung chú ý có hiệu quả hay không phụ thuộc rất lớn vào giáo viên. 2.3. Giải pháp 3: Chuẩn bị cho trẻ một số kỹ năng cho hoạt động học tập như học đọc - học viết. Dạy trẻ kỹ năng chuẩn bị cho hoạt động học đọc, học viết là rất cần thiết. Để việc làm này đạt hiệu quả cao, tôi đã rèn luyện cho trẻ một số kỹ năng cơ bản của hoạt động học tập như : Việc sắp xếp bàn ghế, tư thế ngồi đúng, cách cầm bút, cầm sách, mở sách giúp trẻ thích ứng với hoạt động mới. Thường xuyên cho trẻ tiếp xúc với chữ viết, nhận dạng phát âm đúng các chữ cái, tô từ, xem và nghe đọc các loại sách. Cho trẻ làm quen với cách đọc, hướng đọc từ trái qua phải, từ dòng trên xuống dòng dưới (đọc thơ chữ to trong giờ dạy thơ), đọc truyện qua các tranh vẽ, đọc phải diễn cảm. Tôi cho trẻ làm quen cách đọc các từ, câu đơn giản như hướng dẫn trẻ đọc tên trẻ trong bảng danh sách lớp, gọi tên một số đồ vật được ghi trên những đồ 9 dùng cá nhân, bảng chữ, biển hiệu, biển chỉ đường... ghi tên đồ vật thường dùng (bút chì, giấy, sách...) nhận biết và viết tên của bản thân. Ví dụ : Với từng loại đồ dùng trong lớp như hộp đựng bút, hộp kéo, hồ dán. Tôi dán tên từng đồ dùng ra ngoài các hộp đựng hoặc với đồ dùng cá nhân như tủ đồ, túi đựng đồ dùng học tập, ghế tôi đều dán tên của trẻ để trẻ được tiếp xúc, đọc làm quen và mỗi lần lấy những đồ dùng đó đều yêu cầu trẻ đọc để cho trẻ làm quen với cách đọc câu, từ... (Hình ảnh 06 : Trẻ tìm và đọc chữ cái ghi trên rổ đựng đồ dùng) Dạy trẻ cách ngồi xem sách : Trẻ có thể tìm ra các chữ cái trẻ đã học và trẻ có thể ghi nhớ các chữ cái đó. Trẻ đọc to các chữ cái đó lên để trẻ có thể rèn luyện cách đọc của trẻ. Cho trẻ làm quen với chữ cái trong các hoạt động giáo dục theo chương trình chăm sóc - giáo dục mầm non. Dạy cho trẻ cách phát âm chuẩn các chữ cái. Dạy trẻ cách đọc các từ, câu đơn giản như: Hướng dẫn trẻ đọc tên trẻ trong bảng danh sách lớp, gọi tên một số đồ vật được ghi trên những đồ dùng cá nhân, bảng chữ ghi tên đồ vật thường dùng (bút chì, giấy, góc sách ...) Tôi đọc sách cho trẻ nghe thường xuyên, sử dụng các giờ như dạo chơi ngoài trời, trước giờ ăn... Khi trẻ nghe và nhìn cách cô đọc sách trẻ có thể học được những kiến thức từ nội dung sách, cách sử dụng sách và nguyên tắc đọc, hướng dẫn trẻ ý thức giữ gìn và bảo vệ sách. Tôi lựa chọn những sách có hình ảnh sinh động ngoài bìa nhằm gây hứng thú cho trẻ đối với sách. Trẻ nhận ra các từ mới trong truyện, mong muốn được đọc truyện. Thông qua việc đọc sách trẻ khám phá các ký hiệu và mẫu chữ khác nhau, kích thích sự tò mò tìm hiểu các từ. Giáo viên tổ chức các hoạt động tập tô, tập vẽ giúp trẻ làm quen với các nét cơ bản của chữ viết tiếng việt và biết cách đưa nét tạo thành chữ viết. Chơi các trò chơi luyện ngón tay nhằm rèn luyện vận động của các cơ nhỏ và sự khéo léo của các ngón tay, sự phối hợp tay, mắt như chơi buộc dây, cài cúc, xếp hột hạt, chơi lăn bóng, chuyền bóng, ném trúng đích. Ví dụ : Với hoạt động góc các ngày trong tuần. Góc chữ cái tôi tận dụng các nguyên vật liệu thiên nhiên sẵn có như vỏ lạc, hạt bí, hạt đậu, hạt gấc, hạt dẻ ... Cho trẻ xếp các chữ cái, chữ số đã học hoặc xếp tên của trẻ hoặc tên cô, tên những người thân mà trẻ biết. (Hình ảnh 07: Trẻ xếp chữ cái bằng hột hạt khi tham gia hoạt động góc) Trong kĩ năng này, yêu cầu đối với trẻ rất cụ thể, bởi lứa tuổi này thì đây là lần đầu tiên trẻ làm quen với các đồ dùng học tập. Yêu cầu trẻ cần biết cử động khéo léo của các ngón tay, biết cách làm quen với các nét, các thanh trong bảng 10 chữ cái tiếng việt, biết tô màu đúng với yêu cầu đặt ra, biết phối hợp tay và mắt trong quá trình học tập như : Biết lật sách, vở theo đúng chiều thuận, không cầm bút tay trái, để sách vở đúng cách. Để có những điều này, giáo viên là người phải hướng dẫn, giúp trẻ thực hiện và hoạt động phù hợp với yêu cầu đặt ra. (Hình ảnh 08: Hình thành cho trẻ kỹ năng cầm bút bằng tay phải và mở sách vở đúng cách) Vì vậy việc trẻ biết nói rõ ràng, biết sử dụng các từ chỉ tên gọi vật xung quanh, sử dụng các loại câu khác nhau trong quá trình giao tiếp, biết bày tỏ ý nghĩ, cảm xúc của bản thân. Trẻ đọc được các chữ cái xung quanh, đọc theo truyện tranh đã biết. Biết viết tên của bản thân mình theo chữ cái. Viết chữ theo thứ tự đúng với quy luật. Trẻ tự tin khi đứng lên nói ý kiến của mình mà không sợ sai đồng thời biết đặt câu hỏi theo lôgic. Đây là một kĩ năng rất quan trọng chuẩn bị cho trẻ tâm thế bước vào lớp 1 sau này. 2.4. Giải pháp 4: Chuẩn bị tốt các kỹ năng học tập cho trẻ thông qua hoạt động nhóm và hoạt động giao lưu. Đối với trẻ, cô nên định hướng và trau dồi cho trẻ những kỹ năng học nhóm, làm việc nhóm ngay từ khi trẻ còn ở mầm non. Điều này không chỉ giúp cho trẻ hòa đồng hơn với những người xung quanh mà còn giúp cho trẻ có được kết quả tốt nhất trong học tập. Làm việc nhóm sẽ giúp trẻ tự tin hơn trong giao tiếp, biết cách tự khẳng định bản thân mình trong môi trường tập thể, đồng thời giúp trẻ có thể phát huy cá tính, sự sáng tạo, biết hợp tác với những đứa trẻ khác để hoàn thành những công việc chung. Làm việc nhóm cũng là một trong những cách giúp trẻ học tập chủ động hơn và có kết quả hơn. Sự hợp tác trong học tập là một trong những phương pháp tốt nhất để chuẩn bị tốt tâm thế sẵn sàng vào lớp 1. Có thể kể tới những kỹ năng cơ bản cần thiết cho trẻ hiện nay như: kỹ năng tập trung chú ý trong việc học, kỹ năng đọc và viết, kỹ năng làm việc nhóm, thuyết trình Tôi đã tổ chức các bài học nhóm thông qua hoạt động học và hoạt động ngoại như : + Tổ chức trong các hoạt động học cho trẻ làm theo nhóm giúp trẻ phát triển một số kĩ năng phối hợp giữa các thành viên trong nhóm kỹ năng này giúp trẻ hoạt động tham gia nhóm trẻ chủ động tự giác trong giao tiếp phối hợp các bạn trong nhóm phù hợp với quy tắc chung của nhóm nhằm thực hiện nhiệm vụ hoạt động nhóm đã được đề ra. Ví dụ : Trong các hoạt động giao lưu với các lớp trong trường, tôi xây dựng kế hoạch, phối hợp với giáo viên lớp A2 tổ chức cho trẻ 2 lớp tham gia vào các 11 hoạt động chơi trò chơi hoặc hoạt động trải nghiệm hái rau... Để hình thành cho trẻ kỹ năng hoạt động nhóm. (Hình ảnh 09: Hoạt động giao lưu với lớp A2 thu hoạch rau) Để thực hiện có hiệu quả ở nội dung này bản thân tôi đã trang trí các góc phù hợp với từng chủ đề bố trí tạo không gian hợp lí ở các góc chơi cho trẻ. Bố trí những góc ồn ào ở xa các góc yên tĩnh nhằm tạo hiệu ứng chơi tốt nhất. Để trẻ phát triển kỹ năng giao tiếp tốt hơn thì tôi nên sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong hoạt động học. Có rất nhiều cách khác nhau để chia nhóm tuy nhiên, không nên chia nhóm trẻ quá đông hoặc quá ít, nội dung thảo luận của các nhóm có thể giống hoặc khác nhau. Cần quy định rõ thời gian thảo luận và kết quả thảo luận cho các nhóm, cần bầu ra trưởng nhóm, kết quả thảo luận nhóm có thể được trình bày bằng nhiều hình thức như : Vẽ, hát, đóng kịch, thơ... Để trẻ có kỹ năng giao tiếp một cách tốt nhất tôi đã dùng phương pháp dạy học giải quyết vấn đề thì tôi cần thực hiện đúng theo quy trình các bước như sau: Xác định, nhận dạng vấn đề hoặc tình huống. Thu thập thông tin có liên quan đến vấn đề hoặc tình huống đặt ra, liệt kê các cách giải quyết có thể có, phân tích, đánh giá kết quả từng cách giải quyết (tích cực, hạn chế, cảm xúc, giá trị), so sánh kết quả các cách giải quyết, lựa chọn cách giải quyết tối ưu nhất. Thực hiện theo cách giải quyết đã lựa chọn, rút kinh nghiệm cho việc giải quyết những vấn đề, tình huống khác. (Hình ảnh 10 : Trẻ hoạt động nhóm trong giờ hoạt động học) + Xây dựng các chương trình giao lưu các buổi tìm hiểu về thiên nhiên, đồ vật để thúc đẩy sự giao lưu giữa trẻ. Cho trẻ chơi các trò chơi, các tiết học ngoại khóa, qua hoạt động theo nhóm sẽ khiến trẻ phát triển kỹ năng nhỏ một cách tự nhiên, việc khéo léo lồng ghép các bài học làm theo nhóm cũng là một những biện pháp để trẻ phát triển những kĩ năng nhóm để trẻ có thể tư tin trong môi trường học tập. Thông qua các hoạt động giao lưu thường ngày không những mang lại nhiều niềm vui cho trẻ mà còn giúp bé vận dụng được nhiều kỹ trong quá trình tham gia. Trẻ được hoạt động giao lưu trong các giờ hoạt động ngoại khoá của trường, của lớp, trẻ được thỏa sức phát huy khả năng tưởng tượng và sáng tạo, học hỏi nhiều điều hay cùng bạn bè thông qua từng trò chơi thú vị. Ví dụ : Khi tham gia trò chơi kéo co, trẻ sẽ biết cách cầm dây khi kéo như thế nào để mang lại hiệu quả cao. Đồng thời trẻ cũng cần biết đoàn kết, hợp tác, hiểu ý các thành viên trong nhóm để quá trình kéo được nhịp nhàng và đều đặn hơn, mang lại kết quả tốt nhất cho cả đội. (Hình ảnh 11: Hoạt động giao lưu cảm xúc với lớp A5) 12 + Tổ chức các trò chơi đồng đội để trẻ biết cách phối hợp nhau từ đó hình thành nên các kỹ năng chia công việc tố chất lãnh đạo của nhóm. Qua các trò chơi trẻ thực hiện nhiệm vụ của nhóm để thực hiện những thao tác hành động cụ thể nhằm đạt được mục đích của nhóm đề ra, hoạt động này trẻ phải thỏa thuận về quá trình chơi, các thành viên biết chấp nhận sự phân công nhiệm vụ của nhóm để hoàn thành nhiệm vụ của nhóm chơi. Các thành viên vui vẻ nhận nhiệm vụ sự phân công thỏa thuận của nhóm chơi và sự tôn trọng ý kiến của tập thể, khi đó trẻ đạt được mục tiêu trẻ sẽ cảm thấy thoải mái không bực bội ấm ức vì phải làm điều mình không thích. Khi có một thái độ tự nguyện tâm lý thoải mái chắc chắn trẻ sẽ cố gắng thực hiện công việc và hoàn thành nhiệm vụ được giao. Trong từng môn học được giảng dạy trên lớp, trẻ được rèn luyện, làm bài tập theo nhóm. Ở giờ âm nhạc, các con cùng nhau hát, biểu diễn nhạc cụ cùng nhau, hỗ trợ nhau trong việc diễn tập bài hát, Ở giờ văn học, các con cùng kể chuyện, đọc thơ, trò chuyện với nhau về một chủ đề mà cô giáo đưa ra. Ngoài ra, kỹ năng hoạt động nhóm trẻ để làm quen và kết bạn cũng là kỹ năng cần thiết khi con bước vào lớp 1. Khi được trau dồi kỹ năng này từ sớm, trẻ sẽ không gặp nhiều trở ngại trong việc bắt chuyện với người mới cũng như tự tin hơn để mở rộng mối quan hệ với các bạn ngoài lớp. Do vậy, kỹ năng hoạt động nhóm rất quan trọng cho việc chuẩn bị tâm thế cho trẻ vào lớp 1. 2.5. Giải pháp 5 : Cho trẻ làm quen với trường tiểu học qua các hoạt động giáo dục trải nghiệm trực tiếp ở trường tiểu học. Để chuẩn bị tâm lý sẵn sàng bước vào lớp 1 cho trẻ thì việc cho trẻ làm quen với trường tiểu học là việc làm không thể thiếu. Nơi đây sẽ là nơi trẻ học tập khi bước vào lớp 1. Thông qua môn khám phá khoa học, tôi cung cấp cho trẻ một số kiến thức về trường tiểu học như : Khi học tiểu học các con phải đi học đúng giờ, phải mặc quần áo đồng phục, được học các môn học như : Tiếng việt, toán, tự nhiên xã hội... Các môn học đó không giống như ở trường mầm non, các con sẽ được học cùng trường với các anh các chị lớp trên, sẽ có nhiều bạn hơn, bạn nào giỏi sẽ được quàng khăn đỏ Các con sẽ được biết thêm nhiều điều bổ ích. Hay qua hoạt động làm quen văn học, hoạt động giáo dục âm nhạc, tôi cho trẻ làm quen với trường tiểu học qua các câu truyện, các bài thơ, bài hát như: “Bé vào lớp 1”; “Chào lớp 1”; “Lớp chúng mình”; “Em yêu trường em”. Việc cho trẻ làm quen với trường tiểu học thông qua các môn học bước đầu giúp trẻ hiểu về trường tiểu học từ đó mong muốn được vào học lớp 1. 13 Qua đó trải nghiệm thực tế “Học mà chơi - chơi mà học”. Hoạt động này đã tạo cho trẻ niềm hứng thú tìm tòi, khám phá thế giới xung quanh. Khi va chạm với các tình huống trong thực tế, trẻ dễ dàng thể hiện cảm xúc, những kỹ năng xử lý. Từ đó bộc lộ những điểm mạnh, yếu của mình điều mà khi học trong môi trường lý thuyết, sách vở rất ít khi có được. Hoaṭ đông̣ thưc̣ hành, trải nghiêṃ vừa giúp trẻ mạnh dạn trong giao tiếp, vừa giúp giáo viên nhận biết tính cách, sở trường của từng trẻ để điều chỉnh phù hợp trong quá trình dạy học. Thông qua chủ đề “Trường tiểu học” tôi tham mưu với nhà trường tổ chức cho trẻ đi tham quan trường tiểu học. Giới thiệu cho trẻ các phòng ban, lớp học, đồ dùng, các thầy cô giáo... Tạo điều kiện cho trẻ được trải nghiệm thực tế về chủ điểm “Trườ ng Tiểu hoc̣ ”. Làm quen với một số hoạt động của học sinh tiểu học, chuẩn bị tâm thế sẵn sàng cho trẻ trước khi bước vào lớp 1. (Hình ảnh 12: Trẻ tham gia hoạt động trải nghiệm thăm quan trường tiểu học) Trẻ được trò chuyện với cô giáo lớp 1, được cô giáo giới thiệu về trường tiểu học, về lớp 1, về đồ dùng học tập và các hoạt động học tập ở trường tiểu học khác với ở trường mầm non như thế nào. Qua đó, giúp các trẻ có thêm hiểu biết về trường tiểu học và các hoạt động học tập của học sinh tiểu học. Các trẻ vào lớp học giao lưu, trò chuyện với các anh chị lớp 1 và được ngồi vào bàn học, được làm quen với những đồ dùng học tập vô cùng mới lạ và hấp dẫn. Sau đó, các trẻ còn được các cô dẫn đi tham quan dãy phòng học và các phòng chức năng của nhà trường. Các em được đi tìm hiểu xung quanh nhà trường. (Hình ảnh 13: Trẻ tìm hiểu lớp, đồ dùng học tập của các anh chị lớp 1) Qua buổi thăm quan trẻ được gặp gỡ tiếp xúc trò chuyện với các anh các chị, từ đó trẻ biết được sự khác biệt giữa 2 ngôi trường, hai bậc học mầm non - tiểu học. Kết quả, trẻ rất hào hứng và hứng thú khi được đi tham quan trường tiểu học. Trẻ luôn cố gắng để học giỏi hơn, chăm ngoan hơn để sẵn sàng bước vào lớp 1. 3. Kết quả sau khi áp dụng giải pháp sáng kiến tại đơn vị Sau khi áp dụng những giải pháp trên. Tôi thu được kết quả như sau: 3.1 Đối với trẻ: Đa số trẻ đã thực hiện kỹ năng chuẩn bị và bảo quản đồ dùng học tập trẻ đã thực hiện rất tốt, biết cách chuẩn bị và bảo quản đồ dùng học tập của mình. Kỹ năng tập trung chú ý : Trẻ đã tập trung chú ý hơn nhiều so với đầu năm. Bên cạnh đó tỷ lệ trẻ có kỹ năng hoạt động nhóm và giải quyết vấn đề đã tăng lên đáng kể mạnh dạn hơn, tự tin hơn trong mọi hoạt động. Trẻ phát âm to, rõ ràng, chính xác các chữ cái đã học. Không còn nặng tiếng địa phương như trước và trẻ đã có các kỹ năng cơ bản học và viết. Ngồi đúng tư 14 thế, đọc sách, giở sách vở đúng hướng, cầm bút đúng cách, biết giúp đỡ cô kê bàn ghế gọn gàng, cất dọn sách vở, đồ dùng đúng nơi quy định. Trẻ có vốn từ phong phú, diễn đạt mạch lạc, nắm chắc các chữ cái đã học, phát âm chuẩn. Trẻ hứng thú, tích cực tham gia vào các giờ hoạt động làm quen với chữ viết và có kỹ năng cầm bút bằng ba đầu ngón tay, biết cách tô các chữ cái đúng chiều, đúng nét theo đúng quy trình. Trẻ thích nghi tốt với môi trường mới. Trẻ tự tin, mạnh dạn, tích cực tham gia các phong trào của trường của lớp.Trẻ có hiểu biết về trường tiểu học: Thích thú khi được tham quam tìm hiểu về trường tiểu học. Kết quả khảo sát cụ thể được thể hiện trong bảng so sánh dưới đây : So sánh, Kết quả ( Tỷ lệ %) Số đối chứng STT Nội dung khảo trẻ Đầu năm Cuối năm SL Tỷ lệ sát tăng tăng Đạt CĐ Đạt CĐ (Trẻ) (%) Kỹ năng chuẩn bị 1 và bảo quản đồ 32 10 22 29 3 19 60% dùng học tập. (31%) (69%) (91%) (9%) Kỹ năng tập trung 2 chú ý trong các giờ 32 12 18 30 2 18 56% học. (38%) (62%) (94%) (6%) Kỹ năng hoạt động 3 nhóm và giải quyết 32 11 23 28 4 17 54% vấn đề. (34%) (66%) (88%) (12%) Kỹ năng học đọc 7 25 27 5 4 20 62% học viết. 32 (22%) (78%) (84%) (16%) Nhìn vào bảng trên ta thấy sau khi áp dụng các giải pháp, trẻ lớp tôi đã có những bước tiến bộ đáng kể so với hồi đầu năm. Mức độ đạt ở 4 nội dung đánh giá tăng lên rõ rệt. Có thể nói, sau một thời gian nghiên cứu và thực hiện các giải pháp cho trẻ hình thành và rèn luyện kỹ năng học tập cơ bản, tôi nhận thấy trẻ trong lớp đã có những thay đổi đáng kể, trẻ đã có kỹ năng chuẩn bị và bảo quản đồ dùng học tập của mình, kỹ năng tập trung chú ý trong các giờ học của trẻ thay đổi nhiều, trẻ thực hiện rất tốt trong hoạt động nhóm và giải quyết vấn đề, về học đọc và học 15 viết trẻ biết cách tạo các nét thành chữ và trẻ nhận biết được mặt chữ cái, phát âm rõ ràng, trẻ không nói tiếng địa phương. Điều này đã phần nào làm cho các bậc phụ huynh và giáo viên yên tâm, sẵn sàng hành trang cho trẻ vào lớp 1. 3.2. Đối với giáo viên: Có thêm kiến thức và nhiều kinh nghiệm giảng dạy để thích ứng với môi trường giáo dục. Có sự linh hoạt, sáng tạo trong khi tổ chức rõ các hoạt đông cho trẻ phát triển toàn diện về trí tuệ. Khả năng truyền thụ kiến thức của giáo viên được nâng cao. Biết xây dựng kế hoạch phù hợp với tình hình thực tế của trẻ trong lớp, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ. Trau dồi thêm kiến thức về công nghệ thông tin. 3.3. Đối với phụ huynh: Nhờ có sự kết hợp ăn ý giữa phụ huynh và nhà trường, đến nay tôi nhận thấy phụ huynh ngày càng theo sát các con hơn. Phụ huynh đã biết sắp xếp thời gian hợp lí để cùng con hoạt động, cùng con lớn lên và nhận được một điều rằng cùng con lớn lên sẽ là điều tuyệt vời nhất. Cha mẹ học sinh rất tin tưởng giáo viên và sẵn sàng phối hợp tốt với giáo viên chăm sóc giáo dục trẻ, rèn các kỹ năng cần thiết và chuẩn bị tâm thế cho trẻ vào lớp 1. Lớp không có trường hợp nào cha mẹ học sinh cho con đi học chữ trước. Vì vậy số lượng học sinh không giảm so với đầu năm. 4. Hiệu quả của sáng kiến 4.1. Hiệu quả về khoa học: Một số giải pháp hình thành và rèn luyện kỹ năng học tập cơ bản cho trẻ 5 - 6 tuổi nhằm chuẩn bị tốt tâm thế sẵn sàng vào lớp 1 là một trong những sáng kiến sẽ mang lại tính giáo dục khoa học cao. Hiện nay, để chuẩn bị cho trẻ bước vào lớp 1 thì việc chuẩn bị đồ dùng và bảo quản đồ dùng học tập, tập trung chú ý, hoạt động nhóm, hoạt động trải nghiệm cũng như việc học đọc và viết là nhu cầu thiết yếu của trẻ. Trẻ không những tự tin, nhanh nhẹ hoà đồng với mọi người xung quanh, trẻ còn nhận biết tên của các chữ cái mà trẻ còn biết phát âm đúng và tô viết, sao chép trùng khít các chữ cái đã học để trẻ mạnh dạn tự tin bước vào cấp học tiểu học 1 cách tự tin nhất. 16 4.2. Hiệu quả về kinh tế: Đề tài sáng kiến hoàn thành với lượng thời gian và sức lực được sử dụng ít nhất, tiết kiệm nhất, không mất kinh phí vì tất cả nguồn tài liệu, hình ảnh, video trong quá trình áp dụng, thử nghiệm trẻ tôi đều tận dụng và download trên mạng internet vì vậy không gây tốn kém về kinh tế phù hợp với điều kiện của tất cả các trường học trên địa bàn, các địa phương. 4.3. Hiệu quả về xã hội: Qua việc nghiên cứu và thực hiện đề tài, dần dần việc giáo dục trẻ một số giải pháp hình thành và rèn luyện kỹ năng học tập cơ bản cho trẻ đã được thực hiện trong nhà trường. 5. Tính khả thi Các biện pháp trong sáng kiến có tính khả thi cao, có thể áp dụng tất cả các lớp mẫu giáo 5-6 tuổi ở các trường mầm non trong Huyện. Tuỳ theo khả năng, nhận thức của trẻ để giáo viên đưa ra mục tiêu và lựa chọn nội dung sao cho phù hợp với trẻ. 6. Thời gian thực hiện đề tài, sáng kiến Thời gian nghiên cứu : Bắt đầu từ tháng 9/2023 đến hết tháng 4/2024. 7. Kinh phí thực hiện đề tài, sáng kiến Đề tài sáng kiến kinh nghiệm không mất kinh phí vì tất cả nguồn tài liệu, hình ảnh, video trong quá trình áp dụng, thử nghiệm cho trẻ tôi đều tận dụng và download trên mạng internet. III. KIẾN NGHỊ VÀ ĐỀ XUẤT Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài tôi xin được kiến nghị, đề xuất một số ý kiến như sau: 1. Đối với Phòng giáo dục và đào tạo. Kính mong Phòng giáo dục tăng cường tổ chức các buổi giao lưu chuyên môn, bồi dưỡng chuyên môn, các tiết dạy mẫu, các buổi tọa đàm, hội thảo về công tác giáo dục trẻ luyện kỹ năng học tập cho trẻ để tạo điều kiện cho giáo viên chúng tôi được học tập, chia sẻ kinh nghiệm và nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ. Với những sáng kiến hay, sáng kiến được hội đồng khoa học cấp trên xếp loại nên được nhân rộng : Mở hội thảo, hoặc gửi về các trường để giáo viên tham khảo học hỏi kinh nghiệm. 17 2. Đối với nhà trường. Kính mong nhà trường phối kết hợp tổ chức nhiều hoạt động cho trẻ làm quen với trường tiểu học, tham quan trường tiểu học để trẻ có nhiều cơ hội để tham gia và tìm hiểu. Cung cấp thêm tài liệu có liên quan đến việc chuần bị tâm thế cho trẻ vào lớp 1 để giáo viên tham khảo. Tích cực tham mưu với lãnh đạo cấp trên, các ban nghành đoàn thể quan tâm nhiều hơn nữa về cơ sở vật chất. Đẩy nhanh tiến độ xây dựng trường. Bổ sung đồ dùng, đồ chơi, trang thiết bị hiện đại phục vụ cho các hoạt động nhằm giúp trẻ tích cực, hứng thú trong học tập và vui chơi. Trên đây là : “ Một số giải pháp hình thành, rèn luyện kỹ năng học tập cơ bản cho trẻ 5 - 6 tuổi nhằm chuẩn bị tốt tâm thế sẵn sàng vào lớp 1” mà tôi đã nghiên cứu, triển khai thực hiện nghiêm túc và có hiệu quả với trẻ lớp tôi trong thời gian qua. Rất mong sự đóng góp ý kiến chân thành của hội đồng sáng kiến các cấp để đề tài sáng kiến kinh nghiệm của tôi được hoàn thiện hơn. Tôi xin chân thành cảm ơn! Tôi xin cam đoan đề tài sáng kiến kinh nghiệm của tôi là do tôi tự làm, không sao chép của ai dưới mọi hình thức. Nếu sai tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật. Tây Đằng, ngày 05 tháng 05 năm 2024 XÁC NHẬN CỦA CƠ QUAN NGƯỜI VIẾT SÁNG KIẾN (Ký tên,đóng dấu) ( Ký tên) Nguyễn Thị Thùy ẢNH MINH CHỨNG CHO CÁC GIẢI PHÁP TRONG SÁNG KIẾN * Ảnh minh chứng cho giải pháp 1:
File đính kèm:
skkn_mot_so_giai_phap_hinh_thanh_ren_luyen_ky_nang_hoc_tap_c.pdf

