SKKN Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học

 Sáng kiến kinh nghiệm 
 MỤC LỤC
 Nội dung Trang
 SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2
I. ĐẶT VẤN ĐỀ 2
 1. Lý do chọn đề tài. 2
 2. Mục đích nghiên cứu. 3
 3. Đối tượng nghiên cứu. 3
 4. Đối tượng khảo sát thực nghiệm. 3
 5. Phương pháp nghiên cứu. 3
 6. Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu. 4
II. NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 4
 1. Cơ sở lý luận. 4
 2. Thực trạng vấn đề nghiên cứu. 5
 a. Thuận lợi 6
 b. Khó khăn 6
 3. Số liệu điều tra trước khi thực hiện 7
 4. Mô tả, phân tích các biện pháp. 8
 4.1. Biện pháp 1: Tạo môi trường hoạt động cho trẻ làm quen tác 8
phẩm văn học.
 4.2. Biện pháp 2: Phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua việc cho trẻ 10
 kể lại chuyện và dạy trẻ tập đóng kịch. 
 4.3. Biện pháp 3: Phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua các bài 17
 đồng dao, ca dao
 4.4. Biện pháp 4: Phát triển ngôn ngữ thông qua việc dạy trẻ đọc 21
 thơ diễn cảm
 4.5. Biện pháp 5: Tuyên truyền và kết hợp với phụ huynh trong việc 23
phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
III. KẾT QUẢ SAU KHI THỰC HIỆN ĐỀ TÀI 24
IV. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 25
 1. Kết luận. 25
 2. Kiến nghị 25
 2.1. Đối với cấp trên và Phòng giáo dục. 25
 2.2. Đối với Ban giám hiệu nhà trường. 25
 2.3. Đối với giáo viên: 25
 1/27 Sáng kiến kinh nghiệm 
 SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài: “Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt 
 động làm quen với tác phẩm văn học”.
 I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài:
 “ Chưa làm mẹ nhưng chứa chan tình mẹ
 Bởi yêu nghề nên quý lớp măng non ”
 Ngay từ khi còn nằm nôi, trẻ đã được nghe tiếng ru ầu ơ của bà, của mẹ. 
Chính vì điều đó mà dạy tiếng mẹ đẻ cho trẻ tuổi mầm non có một ý nghĩa đặc 
biệt quan trọng. Ngôn ngữ của trẻ phát triển tốt sẽ giúp cho trẻ nhận thức và giao 
tiếp tốt, góp phần quan trọng trong việc hình thành và phát triển nhân cách cho 
trẻ.
 Từ những cánh đồng xa ngút ngàn, những cánh cò chao nghiêng hay những 
câu ca dao, tục ngữ ca ngợi người lao động sản xuất, ca ngợi đạo lý làm người 
.... qua hình ảnh của bà, của mẹ đã giúp cho trẻ dần hình thành những bước đầu 
tiên để cho trẻ làm quen với các tác phẩm văn học. 
 Khi cho trẻ làm quen với các tác phẩm văn học như dạy trẻ đọc thơ, kể 
chuyện, đóng kịch .... giúp cho trẻ được hoạt động nhiều từ đó trẻ hiểu được nội 
dung của tác phẩm, thấy được cái hay, cái đẹp trong các tác phẩm, trẻ có tình 
cảm và dùng ngôn ngữ, sử dụng vốn từ mà trẻ lĩnh hội được để diễn đạt, miêu tả, 
phản ánh lại những cái hay, cái đẹp đó. Đồng thời thông qua đó sẽ giúp trẻ phát 
triển vốn từ, giúp trẻ nói đúng ngữ pháp và mạnh dạn, tự tin hơn trong giao tiếp.
 Phát triển ngôn ngữ cho trẻ là một trong những mục tiêu quan trọng nhất của 
giáo dục mầm non. Ngôn ngữ là công cụ để giao tiếp, học tập, vui chơi, ngôn 
ngữ giữ vai trò quyết định sự phát triển tâm lý trẻ em. Bên cạnh đó ngôn ngữ 
còn là phương tiện để giáo dục trẻ một cách toàn diện bao gồm sự phát triển về 
đạo đức, tư duy nhận thức và các chuẩn mực hành vi văn hóa.
 Bác Hồ của chúng ta đã dạy: “Tiếng nói là thứ của cải vô cùng lâu đời và vô 
cùng quý báu của dân tộc. Chúng ta phải giữ gìn nó, tôn trọng nó”. Bởi vậy với 
trẻ em, ngôn ngữ là công cụ hữu hiệu để trẻ bày tỏ nguyện vọng của mình. Trẻ 
học ở mọi lúc, mọi nơi và trong mọi hoạt động thì đều có thể phát triển ngôn 
ngữ cho trẻ được. Nhưng những kỹ năng nghe, hiểu, nói của trẻ sẽ được hình 
thành, củng cố và phát triển tốt thông qua việc cho trẻ làm quen với các tác 
phẩm văn học. Ngôn ngữ trong các tác phẩm văn học chính là những mẫu ngôn 
ngữ chuẩn mực, phong phú, kích thích trẻ học theo, nói theo, vận dụng theo một 
cách tự nhiên và đến với trẻ em bằng con đường ngắn nhất và ít chông gai nhất. 
Chính những điều này đã kích thích trẻ say sưa với những câu chuyện, bài thơ, 
 2/27 Sáng kiến kinh nghiệm 
đồng dao, ca dao, . Qua đó giúp trẻ phát triển ngôn ngữ một cách tự nhiên 
nhất.
 Mỗi đứa trẻ sinh ra có một đặc điểm tâm sinh lý khác nhau, không có những 
đứa trẻ giống nhau hoàn toàn, mỗi trẻ có một khả năng nhận thức khác nhau. 
Chính vì điều đó mà việc cho trẻ làm quen với các tác phẩm văn học là vô cùng 
quan trọng, thông qua đó giúp trẻ hiểu được những lời hay, lẽ phải, biết được 
người tốt, việc tốt, qua đó trẻ học được những tấm gương tốt và rút ra được 
những bài học bổ ích cho bản thân.
 Xuất phát từ những quan điểm trên và với mong muốn phát triển ngôn ngữ 
cho trẻ, tôi mạnh dạn đi sâu nghiên cứu đề tài “Một số biện pháp phát triển 
ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn 
học”
2. Mục đích nghiên cứu: 
 Phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ là phát triển khả năng nghe, hiểu ngôn 
ngữ, khả năng trình bày có logic, có trình tự, chính xác và có nội dung nhất định. 
Vì vậy để luyện cho lời nói của trẻ được mạch lạc tôi sẽ giúp trẻ thực hiện 
những yêu cầu sau:
 - Lựa chọn nội dung nói: Ngắn gọn, rõ ràng, đầy đủ, hợp lý, có tính logic.
 - Lựa chọn từ phù hợp với nội dung, chính xác và mang sắc thái biểu cảm.
 - Sắp xếp cấu trúc lời nói phù hợp, diễn tả trọn vẹn ý, nội dung mà trẻ muốn 
truyền đạt.
 - Diễn đạt nội dung nói: Trẻ diễn đạt phải ngừng nghỉ ngắt giọng đúng, không 
ê a dài dòng. 
3. Đối tượng nghiên cứu: 
 - Khảo sát thực trạng phát triển ngôn ngữ của trẻ mẫu giáo lớn 5 – 6 tuổi A3.
 - Xây dựng một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi thông qua 
hoạt động làm quen với tác phẩm văn học.
4. Đối tượng khảo sát thực nghiệm:
 Trẻ lớp mẫu giáo lớn 5-6 tuổi A3.
5. Phương pháp nghiên cứu: 
 Để thực hiện thành công đề tài này tôi đã sử dụng một số phương pháp sau: 
* Phương pháp nghiên cứu lý luận: 
 - Phân tích tổng hợp lý thuyết: Thông qua đọc các tài liệu sách báo, tạp chí có 
liên quan đến tổ chức hoạt động dạy phát triển ngôn ngữ cho trẻ cho trẻ 5-6 tuổi 
thông qua bộ môn văn học.
 - Phương pháp phân loại, hệ thống hóa lý thuyết để làm rõ cơ sở của vấn đề 
nghiên cứu.
* Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
 3/27 Sáng kiến kinh nghiệm 
 + Phương pháp điều tra.
 + Phương pháp quan sát.
 + Phương pháp trực quan.
 + Phương pháp đàm thoại.
 + Phương pháp thực hành, trải nghiệm.
6. Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu:
 Đề tài được thực hiện tại lớp 5-6 tuổi A3 .Từ tháng 9/2016 đến tháng 5/2017
 II. NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Cơ sở lý luận:
 Phát triển ngôn ngữ là một trong những mục tiêu quan trọng nhất của giáo 
dục mầm non. Ngôn ngữ là công cụ để trẻ giao tiếp, học tập và vui chơi, ngôn 
ngữ giữ vai trò quyết định đến sự phát triển tâm sinh lý của trẻ. Bên cạnh đó 
ngôn ngữ còn là phương tiện để giáo dục trẻ một cách toàn diện nhất, bao gồm 
sự phát triển về đạo đức và chuẩn mực văn hoá.
 Hoạt động làm quen với tác phẩm văn học có ý nghĩa và nhiệm vụ hết sức 
quan trọng, trong việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ trong trường mầm non. Trước 
hết môn học này có ý nghĩa to lớn, góp phần phát triển 5 mặt cho trẻ: giáo dục 
đạo đức, giáo dục thẩm mỹ, phát triển trí tuệ, phát triển thể chất và rèn luyện lao 
động. Bên cạnh đó, hoạt động này còn có nhiệm vụ quan trọng là:
- Cung cấp cho trẻ những kiến thức, trí thức về thế giới xung quanh trẻ .
- Mở rộng hiểu biết và tích luỹ vốn kinh nghiệm cá nhân cho trẻ.
- Làm giàu vốn từ, phát triển ngôn ngữ giàu hình tượng, giàu sức biểu cảm đồng 
thời rèn luyện khả năng tri giác đối tượng của trẻ.
- Giáo dục thái độ, cách ứng xử cho trẻ thông qua các bài học, dạy trẻ biết được 
đâu là việc thiện, việc ác, dạy trẻ biết thể hiện cảm xúc của bản thân.
 Thông qua hoạt động này giúp cho trẻ phát triển ngôn ngữ một cách tốt hơn, 
hay nói đúng ra là nhằm giúp cho trẻ hoàn chỉnh hơn về cách phát âm của trẻ. 
Bởi vì qua những bài thơ, những câu truyện có hình ảnh, nội dung đối thoại giữa 
các nhân vật trong truyện gây ấn tượng, bắt mắt với trẻ và phù hợp với chủ đề 
giảng dạy, thì việc sử dụng một số biện pháp phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho 
trẻ 5-6 tuổi, thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học cho linh hoạt, 
phù hợp với từng hoạt động để thu hút sự chú ý của trẻ cũng là điều mà mỗi giáo 
viên cần phải tìm tòi và học tập thêm. 
 Nói chung đối với trẻ lứa tuổi 5-6 tuổi thì trẻ đã phát âm tốt hơn, rõ hơn, ít ê 
a, ậm ừ, trẻ đã xác định được các âm vị có cấu âm đơn giản, và các âm vị có cấu 
 4/27 Sáng kiến kinh nghiệm 
âm phức tạp mà trẻ dễ mắc lỗi, những âm thanh khó, những từ có 2-3 âm tiết 
như: lựu - lịu, hươu - hiu, mướp - mớp, chim - chíp , rắn - dắn, kể - kệ. Tuy 
nhiên lỗi sai đã ít hơn nhiều và nếu kiên trì tập luyện thì hầu hết trẻ em đều có 
thể phát âm được các âm vị của tiếng mẹ đẻ một cách dễ dàng. ( Trừ những trẻ 
có khuyết tật về cơ quan phát âm hoặc cơ quan thính giác).
 Bởi vì, với trẻ lứa tuổi này vốn từ của trẻ tăng nhanh khoảng từ 1300 - 2000 
từ. Danh từ và động từ trẻ vẫn chiếm ưu thế, tính từ và các loại từ khác trẻ đã sử 
dụng nhiều hơn. Tuy nhiên, trẻ vẫn còn nói trống không, không có chủ - vị và 
dùng từ chưa chính xác phù hợp với hoàn cảnh. Vì vậy việc phát triển ngôn ngữ 
cho trẻ ở trường mầm non là nhiệm vụ hết sức quan trọng, nó giúp trẻ lĩnh hội cả 
3 thành phần của ngôn ngữ: Phát âm, vốn từ, ngôn ngữ. Do đó người giáo viên 
mầm non có vai trò hết sức quan trọng trong việc giúp trẻ phát âm đúng, bởi 
ngya từ khi học nói trẻ đã cần phải nhớ được phải nói như thế nào. Việc ghi nhớ 
này diễn ra một cách tự phát trong quá trình trẻ bắt chước lời nói của ông bà, bố 
mẹ, cô giáo và những người xung quanh trẻ .. kết quả là ngôn ngữ của trẻ 
được hình thành từ đó. Do đó, nhiệm vụ của người giáo viên mầm non là tổ 
chức, xây dựng môi trường ngôn ngữ, tổ chức hoạt động để trẻ được nghe, bắt 
chước và được nói một cách chuẩn mực nhất.
 Trong qúa trình dạy trẻ tôi nhận thấy thông qua hoạt động làm quen với tác 
phẩm văn học trẻ có thể được hoạt động, được phát âm và sử dụng vốn từ nhiều 
nhất, do đó hoạt động này rất phù hợp với việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ. Văn 
học giúp trẻ tích luỹ được vốn từ ngữ phong phú, đa dạng giúp trẻ nói rõ ràng, 
nói chuẩn Tiếng Việt, diễn đạt ngôn ngữ mạch lạc, rõ ràng hơn. Vậy nên là một 
giáo viên chủ nhiệm lớp 5-6 tuổi tôi cần phải lưu tâm nhiều hơn đến vấn đề này, 
chính vì vậy tôi đã đi sâu nghiên cứu đề tài “Một số biện pháp phát triển ngôn 
ngữ cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học” để 
giúp cho trẻ có những khởi đầu về vốn từ tốt nhất tạo tiền đề cho trẻ khi trẻ bước 
vào lớp 1.
2. Thực trạng vấn đề nghiên cứu:
 Năm học 2016 – 2017 tôi được nhà trường phân công dạy lớp 5 tuổi A3. Lớp 
có 2 cô, với trổng số 32 trẻ: 14 nam, 18 nữ, trong số đó có nhiều trẻ được bố mẹ 
nuông chiều từ nhỏ nên dẫn đến tính ỷ lại và một số trẻ lại nhút nhát quá không 
dám tham gia vào các hoạt động của trường lớp đề ra.Với đặc điểm tình hình 
như vậy khi thực hiện đề tài này tôi thấy có một số thuận lợi và khó khăn sau:
a. Thuận lợi:
 5/27 Sáng kiến kinh nghiệm 
 Lớp tôi ở tại khu trung tâm A là lớp có cơ sở vật chất tương đối đầy đủ theo 
Thông tư 02/2013/TT-BGD&ĐT, bàn ghế đúng quy cách. Có tivi, đầu đĩa, máy 
tính, máy chiếu, ...
 Bản thân tôi là giáo viên cũng đã nhiều năm dạy ở lớp mẫu giáo lớn.
 Ban giám hiệu luôn quan tâm đầu tư về chuyên môn, bồi dưỡng phương 
pháp, đổi mới hình thức tổ chức hoạt động giáo dục mầm non, tạo mọi điều kiện 
giúp tôi thực hiện tốt chương trình giáo dục mầm non mới.
 Mỗi giáo viên đều có kế hoạch giảng dạy các môn học và các hoạt động rất 
cụ thể ngay từ đầu năm học.
 Giáo viên trong lớp đoàn kết biết cùng nhau đưa ra các biện pháp giáo dục 
tốt nhất sao cho phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ.
 Một số phụ huynh nhiệt tình chia sẻ với giáo viên ở lớp về tình hình của trẻ 
ở nhà và luôn quan tâm đến trẻ, thường xuyên dành thời gian trao đổi với cô 
giáo để cùng chăm sóc và giáo dục trẻ.
 Bản thân tôi là một giáo viên tâm huyết với nghề, có lòng yêu thương trẻ, 
tận tình với công việc. Luôn luôn có ý thức phấn đấu vươn lên, thường xuyên 
tìm tòi, nghiên cứu tài liệu, thông tin trên mạng có liên quan đến việc chăm sóc 
và giáo dục trẻ để áp dụng vào việc chăm sóc giáo dục trẻ hằng ngày nhất là việc 
giúp trẻ phát triển ngôn ngữ mạch lạc, mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp với cô 
giáo, bạn bè và người lớn tuổi hơn.
b. Khó khăn: 
 Cơ sở vật chất, được nhà trường quan tâm đáp ứng nhu cầu đồ dùng đồ chơi 
tương đối đầy đủ. Tuy nhiên các phòng học còn trưa được trang bị máy tính, 
máy chiếu đầy đủ. 
 Các bộ tranh thơ, truyện còn chưa có nhiều, ít hình ảnh đẹp, sinh động để trẻ 
quan sát mà chủ yếu là đồ dùng của trẻ là do chúng tôi tự tạo, tự sưu tầm là 
chính. 
 35% số trẻ trong lớp phát âm còn ngọng.
 Một số trẻ còn nhút nhát, không tự tin khi tham gia vào trò chuyện, một số trẻ 
lại quá hiếu động nên khi trò chuyện chưa chú ý vào sự hướng dẫn của cô, kỹ 
năng giao tiếp còn nhiều hạn chế.
 Sự quan tâm của gia đình dành cho các cháu là không đồng đều, 80% phụ 
huynh của các cháu còn làm nông nghiệp. Vậy nên đa số phụ huynh bận công 
việc không trò chuyện với trẻ và nghe trẻ nói, hoặc có những trẻ lại được đáp 
ứng quá đầy đủ về nhu cầu trẻ cần. Ví dụ: trẻ chỉ cần nhìn vào đồ dùng nào đó là 
được đáp ứng ngay mà không cần dùng lời để yêu cầu hoặc xin phép, đây cũng 
 6/27 Sáng kiến kinh nghiệm 
là một trong những nguyên nhân của việc chậm phát triển ngôn ngữ. Bên cạnh 
đó còn có rất nhiều phụ huynh còn nói ngọng và nói tiếng địa phương làm cho 
trẻ bắt chước và phát âm không chuẩn.Với những khó khăn như thế tôi phải dần 
dần khắc phục, sửa đổi và hướng dẫn trẻ phát triển ngôn ngữ một cách đúng đắn 
nhất qua giao tiếp và tập cho trẻ hoạt động làm quen với các tác phẩm văn học 
nhiều hơn.
3. Số liệu điều tra trước khi thực hiện.
 Trước khi thực hiện đề tài này, tôi đã tiến hành điều tra khả năng phát âm, 
khả năng diễn đạt ngôn ngữ và khả năng sử dụng ngôn ngữ của trẻ trong cuộc 
sống, trong các tiết học vào đầu năm học và kết quả đạt được, được thể hiện 
dưới bảng thống kê số liệu sau: 
 Kết quả
 STT Nội dung thực nghiệm Số lượng Tỉ lệ %
 1 Trẻ phát âm đúng, to, rõ ràng, mạch lạc. 21 65,6%
 2 Trẻ sử dụng từ ngữ linh hoạt, phong phú 15 46,9%
 trong giao tiếp.
 3 Trẻ biết thể hiện ngôn ngữ, giọng điệu 13 40,6%
 trong kể chuyện sáng tạo và kể chuyện 
 theo trí nhớ.
 4 Trẻ biết đọc thơ diễn cảm. 23 71,9%
 5 Trẻ mạnh dạn trả lời câu hỏi của giáo viên. 17 53%
 6 Trẻ tự tin giao tiếp với mọi người xung 20 62,5%
 quanh.
 Dựa vào bảng số liệu điều tra thực tế trên, tôi nhận thấy khả năng phát âm từ 
ngữ, diễn đạt cũng như sự chủ động của trẻ trong việc sử dụng ngôn ngữ linh 
hoạt, phong phú của mình trong giao tiếp với mọi người còn hạn chế, việc sử 
dụng ngôn ngữ trong các tiết học làm quen với các tác phẩm văn học còn nghèo 
nàn. Tôi rất lo lắng mình phải dạy trẻ như thế nào và bằng những biện pháp gì 
để trẻ lớp tôi có thể phát triển ngôn ngữ một cách tốt nhất. Qua qúa trình tôi 
được đào tạo trong môi trường sư phạm và qua quá trình thực tế dạy trẻ, tôi đã 
tìm ra được một số biện pháp giúp trẻ lớp tôi phát triển ngôn ngữ thông qua bộ 
môn làm quen với các tác phẩm văn học và tôi đã sử dụng một số biện pháp sau.
 1. Tạo môi trường hoạt động cho trẻ làm quen tác phẩm văn học
 2. Phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua việc cho trẻ kể lại chuyện và dạy 
 trẻ tập đóng kịch. 
 7/27 Sáng kiến kinh nghiệm 
 3. Phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua các bài đồng dao, ca dao.
 4. Phát triển ngôn ngữ thông qua việc dạy trẻ đọc thơ diễn cảm. 
 5. Tuyên truyền và kết hợp với phụ huynh trong việc phát triển ngôn ngữ 
 cho trẻ.
4. Mô tả, phân tích các biện pháp:
4.1 Biện pháp 1: Tạo môi trường hoạt động cho trẻ làm quen tác phẩm văn 
học.
 Để giúp trẻ có khả năng phát triển ngôn ngữ một cách tốt nhất thì việc tạo cơ 
hội cho trẻ làm quen với các tác phẩm văn học phải thường xuyên. Ngay từ đầu 
năm học tôi đã chú ý xây dựng “ Góc văn học và chữ viết” ở đây trẻ được xem 
tranh truyện, tạp trí, hoạ báo, các hình ảnh của các nhân vật trong chuyện mà trẻ 
yêu thích, bên cạnh đó trẻ còn được làm quen với môi trường chữ cái thông qua 
các trò chơi học tập như: tìm chữ, đồ chữ, ghép chữ .. Khi xây dựng “ Góc 
văn học và chữ viết “ này thì mục đích chính của tôi là từ này tôi muốn giới 
thiệu thêm thật nhiều các tác phẩm văn học trong chương và ngoài chương trình 
giáo dục để giới thiệu đến trẻ, bởi trong tiết học thì việc cho trẻ được tiếp xúc 
với các tác phẩm văn học cũng có nhưng chưa đáp ứng đủ nhu cầu ham học hỏi 
của trẻ ở lứa tuổi này.
 Qua “Góc văn học và chữ viết” tôi tổ chức các hoạt động đọc thơ, kể chuyện, 
cho trẻ tập đóng kịch để trẻ được giao lưu, học hỏi, được thể hiện ngôn ngữ của 
các nhân vật, từ trẻ có thể làm giàu vốn từ cho chính bản thân mình. Để gây 
được sự hứng thú cho trẻ khi tham gia vào các hoạt động đó, thì việc tạo không 
gian mang đậm tính văn học là rất cần thiết, ngay từ đầu năm học tôi đã vận 
động phụ huynh đóng góp tranh thơ, truyện tranh ngoài chương trình để kể cho 
trẻ nghe vào các hoạt động chiều và cho trẻ chơi trong các giờ hoạt động góc.
 Bản thân tôi luôn tìm tòi, sưu tầm sách truyện, các họa báo, tạp chí cũ, tìm tòi 
cách làm rối từ các nguyên liệu bỏ đi như vỏ chai, lõi cuộn chỉ, các mảnh vải 
vụn, giấy gói hoa,. làm rối tay để làm các nhân vật trong truyện phục vụ cho 
tiết học của mình thêm phong phú hơn. Và để tạo hứng thú cho trẻ khi tham gia 
học hoạt động văn học thì việc tạo môi trường với các nhân vật ngộ nghĩnh cho 
trẻ được làm quen là rất cần thiết. Tôi đã cho trẻ được trực tiếp làm những con 
rối tay hay vẽ những con vật ngộ nghĩnh minh hoạ cho những câu chuyện.
 8/27 Sáng kiến kinh nghiệm 
Hình ảnh đồ chơi tự làm
 9/27 Sáng kiến kinh nghiệm 
 Để thu hút trẻ tham gia vào các hoạt động kể chuyện, tập đóng kịch hay đọc 
thơ theo hình thức diễn rối ., tôi cũng có làm thêm 1 mô hình sân khấu, chỉ 
với 1 chiếc khung nhỏ, những mảnh vải để trang trí xung quanh chiếc khung và 
những hình vẽ sinh động, đáng yêu ngộ nghĩnh do cô trò cùng làm và dễ dàng 
trang trí, thay đổi sao cho phù hợp với từng cảnh trong câu chuyện hay bài thơ. 
 Hình ảnh sân khấu ở góc văn học
 Qua việc tạo môi trường cho trẻ làm quen với văn học như vậy tôi thấy trẻ rất 
hào hứng tham gia các hoạt động đọc thơ, kể chuyện, diễn rối . để từ đó ngôn 
ngữ của trẻ được phát triển một cách tự nhiên mà lại mang lại hiệu quả rất cao.
4.2. Biện pháp 2: Phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua việc cho trẻ kể lại 
chuyện và dạy trẻ tập đóng kịch. 
 Dạy trẻ kể lại chuyện là một trong những nội dung của hoạt động làm quen 
với các tác phẩm văn học. Việc dạy cho trẻ kể lại chuyện nhằm giúp cho trẻ phải 
có khả năng tư duy, óc quan sát và trí tưởng tượng tốt, từ đó giúp cho trẻ mạnh 
dạn, tự tin hơn và thông qua đó giúp cho trẻ phát triển ngôn ngữ một cách hiệu 
quả hơn.
 Để giúp trẻ kể lại và nhớ nội dung câu chuyện một cách tốt nhất, ngoài việc 
đọc kể cho trẻ nghe, tôi còn ứng dụng thêm công nghệ thông tin vào trong giảng 
dạy để mang lại kết quả tốt nhất.
 10/27 Sáng kiến kinh nghiệm 
 Ví dụ: Câu chuyện “ Ba cô gái”, tôi đã xây dựng một đoạn phim hoạt hình về 
nội dung của câu chuyện, kết hợp với nhạc đệm và giọng kể rất hứng thú làm 
cho trẻ nhớ lời thoại của các nhân vật.
 Mục đích của tôi khi sử dụng công nghệ thông tin vào trong giảng dạy là để 
trẻ được trực tiếp xem, quan sát các hành động, cử chỉ của các nhân vật và qua 
đó trẻ được tiếp xúc với giọng kể hay, với ngôn từ phong phú và đúng với tính 
cách của các nhân vật. Qua cách làm quen như vậy, trẻ biết nhận xét, đánh giá 
về đặc điểm tính cách của các nhân vật thông qua ngôn ngữ nói của mình. Bên 
cạnh việc kể chuyện cho trẻ nghe và cho trẻ xem băng truyện, tôi còn chú ý đến 
việc giúp trẻ ghi nhớ cốt truyện với nội dung và các tình tiết chính, các nhân vật 
chính của câu chuyện thông qua hệ thống các câu hỏi trích dẫn, đàm thoại, nhằm 
nhắc trẻ nhớ lại trật tự của câu chuyện, mối quan hệ và tính cách của các nhân 
vật.
 Ngoài việc sử dụng các hình ảnh sống động trên máy vi tính, tôi còn tận dụng 
chức năng ghi âm, quay phim, chụp ảnh của chiếc điện thoại. Sau đó tôi sẽ cho 
trẻ xem lại và qua đó tôi nhận thấy trẻ rất hào hứng và muốn được tham gia vào 
hoạt động này. Có thể thấy việc ứng dụng công nghệ thông tin vào trong giảng 
dạy mang lại hiệu quả rất cao, không những tạo hứng thú cho trẻ mà còn giúp trẻ 
phát triển ngôn ngữ một cách tối đa nhất.
 Bên cạnh đó còn có rất nhiều hình thức dạy trẻ kể lại chuyện. VD: kể lại 
chuyện theo tranh, kể lại chuyện bằng rối tay ...
* Hình thức kể lại chuyện theo tranh
 Trước khi cho trẻ kể lại chuyện theo tranh, tôi đã cho trẻ làm quen với câu 
chuyện trước thông qua các hoạt động ở mọi lúc, mọi nơi như: trong giờ hoạt 
động góc, hoạt động chiều, trong giờ ngủ .. với mục đích giúp trẻ ghi nhớ nội 
dung câu chuyện , nhớ nhân vật và lời thoại của các nhân vật trong truyện.
 VD: Câu chuyện “ Thỏ con đi học”
 - Hình thức tổ chức: hoạt động chiều.
 - Chuẩn bị: Bàn, ghế truyện tranh to.
 - Tiến hành: Tôi cho trẻ ngồi hình chữ u xung quanh lớp, trước khi tổ chức 
 cho trẻ kể lại câu chuyện “ Thỏ con đi học” tôi kể cho trẻ nghe và cho trẻ 
 xem băng truyện trước. Mục đích để trẻ nhớ nội dung và các nhân vật 
 trong truyện, trước khi tiến hành cho trẻ kể lại truyện, tôi đàm thoại với 
 trẻ về các nhân vật và tính cách của các nhân vật trong truyện. VD:
 + Các con thấy bạn Thỏ trong câu chuyện như thế nào?
 + Mấy hôm nay nhà của bạn Thỏ bận rộn việc gì?
 + Thấy bố mẹ bận rộn, Thỏ con đã nói gì với bố mẹ?
 11/27 Sáng kiến kinh nghiệm 
 + Thỏ mẹ dặn Thỏ con điều gì?
 + Khi gặp Chó con, Chó con nói gì với Thỏ?
 + Thỏ con trả lời như thế nào?
 + Khi Chó chơi bóng trên đường một mình thì điều gì đã xảy ra?
 + Lúc đó bác lái xe đã làm gì?
 + Bác dặn Chó và Thỏ như thế nào?
 + Đến lớp cô giáo dạy bài học gì?
 + Tại sao không đùa giỡn, thả diều, đá bóng ở lòng đường?
 + Giờ ra chơi Chó đã đến bên Thỏ và nói điều gì?
 Sau khi đàm thoại xong, trẻ đã nhớ lại nội dung truyện, tôi tổ chức cho trẻ lên 
kể lại theo các hình ảnh có trong truyện tranh, dạy trẻ khi kể đến nhân vật nào 
thì dùng que chỉ vào từng hình ảnh trong truyện sao cho phù hợp với nội dung 
truyện. Khi trẻ kể xong truyện, tôi cho các bạn trong nhóm nhận xét bạn kể. Kể 
truyện theo tranh tổ chức ở hoạt động chiều thì trẻ được thay nhau kể, trẻ được 
thoải mái thể hiện giọng kể của mình, sử dụng ngôn ngữ sáng tạo trong khi kể, 
không bị gò bó về thời gian và bị áp đặt giống như trong hoạt động học. Qua 
hoạt động chiều trẻ có rất nhiều thời gian, trẻ được đàm thoại, tranh luận trực 
tiếp với nhau và thay nhau kể để từ đó ngôn ngữ của trẻ được phát huy, trẻ được 
sử dụng vốn từ một cách tối đa.
 Hình ảnh trẻ kể chuyện theo tranh
 12/27 Sáng kiến kinh nghiệm 
* Hình thức kể lại truyện theo rối tay 
 Việc sử dụng rối tay trong tiết học cũng gây được sự chú ý, tính tò mò, thích 
thú ham học hỏi của trẻ. Từ đó, việc sử dụng rối tay khi cho trẻ kể lại truyện 
không chỉ phát triển ngôn ngữ cho trẻ qua việc kể chuyện, mà còn giúp trẻ biết 
thể hiện các cử chỉ, điệu bộ trong giao tiếp, giúp trẻ nhập tâm đựơc vào nhân vật 
mà mình đang thể hiện, làm tăng tính linh hoạt, sáng tạo, hiệu quả trong giao 
tiếp của trẻ.
 VD: Với câu chuyện “ Tích Chu ”, tôi sử dụng mô hình sân khấu là một 
ngôi nhà nhỏ, có cỏ, cây, đống rơm, trõng tre .... nhân vật trong truyện là bà, 
Tích Chu và bà tiên, tôi đã sử dụng nhưng vật liệu đơn giản như giấy xốp, vải dạ 
để làm khuôn mặt của các nhân vật và dùng những tờ giấy gói hoa để làm váy, 
quần áo cho các nhân vật thêm sinh động và hấp dẫn. Khi dạy trẻ kể chuyện 
bằng rối, trước tiên tôi cũng sẽ giúp trẻ nhớ lại nội dung của câu chuyện thông 
qua các hoạt động góc hay hoạt động chiều. Bên cạnh việc cung cấp nội dung 
truyện cho trẻ, tôi còn hướng dẫn trẻ cách sử dung rối tay, tôi dạy trẻ dùng cánh 
tay lồng vào con rối, điều khiển con rối bằng 3 ngón tay (ngón cái, ngón trỏ, 
ngón giữa) sao cho khi diễn rối những cử chỉ, điệu bộ của các nhân vật phù hợp 
với lời thoại trong truyện.
 Thời gian đầu khi mới làm quen với rối tay, trẻ rất lóng ngóng, khó thực hiện 
được các thao tác theo ý muốn của mình, thậm chí có nhiều lúc không sử dụng 
được trẻ quay ra chán nản và không thú tham gia vào hoạt động đó nữa. Và để 
khắc phục được điều này, tôi đã làm thật nhiều những con rối tay đặt ở góc văn 
học, sắp xếp sao cho trẻ thấy dễ dàng. Khi hoạt động ở góc văn học, trẻ thoải 
mái sử dụng rối tay. Ban đầu, trẻ sử dụng theo ý thích của mình, có khi là trẻ chỉ 
thấy thích cầm lên cho vui, cũng có khi là dùng rối tay để nói chuyện với bạn , 
từ đó việc sử dụng rối tay với trẻ trở nên dễ dàng hơn, dần dần, tôi yêu cầu trẻ sử 
dụng rối tay vào từng câu chuyện.
 Bên cạnh đó tôi còn làm thêm một số rối que, cho những trẻ chưa biết sử 
dụng rối tay làm quen dần. Những nhân vật ngộ nghĩnh đáng yêu trông rất bắt 
mắt. Từ đó, trẻ của tôi bắt đầu hứng thú và có niềm đam mê hơn với những câu 
chuyện và những nhân vật mà trẻ yêu thích.
 13/27 Sáng kiến kinh nghiệm 
 Hình ảnh rối tay, rối que ở góc văn học
Hình ảnh giáo viên sử dụng rối que trong tiết dạy
 14/27 Sáng kiến kinh nghiệm 
 Hình ảnh trẻ tập kể chuyện bằng rối tay
 Nhờ việc sử dụng rối tay trong tiết học, mà số trẻ có khả năng cảm thụ văn 
học đạt kết quả cao, đa số trẻ nhớ nội dung truyện, lời thoại của các nhân vật 
trong chuyện và qua đó, trẻ biết dùng ngôn ngữ của mình để nhận xét, đánh giá 
tính cách của nhân vật trong truyện như: Ai là nhân vật thiện, ai là nhân vật ác, 
đâu là việc làm tốt, đâu là việc làm xấu ....
* Trò chơi đóng kịch
 Tổ chức cho trẻ chơi đóng kịch là một phương pháp tốt để phát triển ngôn 
ngữ. Qua hoạt động đóng kịch trẻ có thể truyền đạt lại được nội dung của câu 
chuyện một cách sinh động, hấp dẫn, trẻ nhập vai vào các nhân vật mà trẻ yêu 
thích, thể hiện được tính cách, tâm trạng, hành động của nhân vật một cách chân 
thực nhất. Qua đó, thể hiện được tình cảm và giúp trẻ nắm bắt được nội dung 
câu chuyện một cách nhanh nhất. Điều này góp phần thúc đẩy sự phát triển tư 
duy, đầu óc nhạy bén và khả năng cảm thụ văn học của trẻ một cách sâu sắc. Để 
đạt được điều đó, trước khi cho trẻ đóng kịch tôi phải giúp trẻ nhớ lại nội dung 
câu chuyện, đặt các câu hỏi có liên quan đến các nhân vật, để từ đó trẻ biết thể 
hiện những sắc thái khác nhau về ngữ điệu, tính cách, tâm trạng của các nhân 
vật trong truyện. Muốn trẻ nhớ được ngôn ngữ, lời thoại của các nhân vật trong 
 15/27 Sáng kiến kinh nghiệm 
truyện để đóng kịch thì trước hết phải giúp trẻ nhớ lại các nhân vật cũng như lời 
thoại của các nhân vật, sau đó cho trẻ đóng vai theo tổ hoặc nhóm.
 Ví dụ: Trong câu chuyện “ Chú dê đen” tôi sẽ cho trẻ chơi theo tổ và trẻ tự 
phân công với nhau ai sẽ đóng làm dê đen, ai đóng dê trắng và ai sẽ đóng vai 
sói. Sau đó, tôi cho trẻ nhắc lại lời thoại của các nhân vật trong truyện trước khi 
tham gia vào đóng kịch. Nhiệm vụ của tôi lúc này là người dẫn chuyện và trẻ sẽ 
diễn theo nội dung và trình tự của câu chuyện theo lời của người dẫn chuyện. 
Khi diễn xong tôi sẽ cho trẻ nhận xét vai chơi của các bạn, từ đó trẻ nhận ra 
được đâu là nhân vật thiện, đâu là nhân vật ác. Và giúp trẻ biết thể hiện thái độ 
khi tham gia vào các vở kịch.
 Thông qua trò chơi đóng kịch giúp trẻ cảm thụ được các tác phẩm văn học, 
qua đó giúp trẻ phát triển ngôn ngữ một cách nhanh nhất. Để đạt được điều đó 
thì việc tạo hứng thú cho trẻ tham gia vào trò chơi đóng kịch là rất cần thiết. 
Muốn tạo được hứng thú cho trẻ thì việc đầu tiên mà cô cần làm đó là: trang trí 
sân khấu bắt mắt, trang phục hoá trang đẹp phù hợp với nhân vật và trẻ, nội 
dung câu chuyện cuốn hút và nhiều nhân vật để cho trẻ được thử sức của mình.
 Ví dụ: Trong câu chuyện “ Tích Chu” , tôi làm sân khấu có màn che, rồi 
trang trí hoạt cảnh phù hợp với nội dung câu chuyện. Bên cạnh việc làm sân 
khấu thì tôi còn hoá trang cho trẻ giống các nhân vật trong câu chuyện. Với nhân 
vật người bà tôi cho trẻ quấn khăn, mặc quần áo nâu. Nhân vật Tích Chu tôi cho 
trẻ mặc bà ba màu vàng và quần màu đen. Còn nhân vật Bà Tiên tôi cho trẻ mặc 
một bộ quần áo tứ thân ..... Ngoài việc bố trí sân khấu thì trang phục đẹp cũng 
giúp trẻ tự tin nhập vai, tạo hứng thú cho trẻ với từng vai diễn.
 Việc xác định giọng nói của các nhân vật trong câu chuyện có vai trò rất 
quan trọng trong việc dạy trẻ tập đóng kịch. Trẻ phải xác định được giọng của 
nhân vật thì trẻ mới nhập tâm được vào vai diễn một cách tốt nhất.
 Ví dụ: Trong câu chuyện “ Tích Chu” tôi hỏi trẻ.
 - Giọng của bà khi ốm như thế nào? (run run)
 - Giọng của Tích Chu lúc ham chơi như thế nào? ( Thái độ không vâng lời)
 - Sau khi nhận ra lỗi của mình thì giọng của Tích Chu thay đổi như thế 
 nào? (Giọng trầm xuống và đầy hối hận)
 - Giọng Bà Tiên như thế nào? ( Vang, trong sáng)
Sau đó tôi đọc lại cho trẻ nghe những lời thoại trích dẫn của các nhân vật trong 
truyện và cho trẻ đọc lại vài lần.
 Thông qua việc tổ chức cho trẻ tập đóng kịch tôi nhận thấy khả năng thể hiện 
ngôn ngữ của trẻ có tiến bộ rõ rệt, trẻ mạnh dạn, tự tin hơn trong giao tiếp và sử 
dụng từ ngữ một cách chính xác hơn, có cấu trúc từ hơn. Vì thông qua hoạt động 
 16/27 Sáng kiến kinh nghiệm 
đóng kịch trẻ được trực tiếp giao lưu, đối thoại với nhau từ đó ngôn ngữ của trẻ 
phát triển một cách linh hoạt và khéo léo hơn.
4.3. Biện pháp 3: Phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua các bài đồng dao, ca 
dao
 Đồng dao, ca dao giống như một bức tranh với nhiều màu sắc thể hiện sự đa 
dạng, phong phú của cuộc sống thường ngày, từ đời sống sinh hoạt cho đến vật 
chất, tinh thần, nó có giá trị to lớn về mặt trí tuệ, tình cảm và ngôn ngữ, giúp cho 
con người thêm yêu cuộc sống, yêu cái đẹp. Đồng thời thông qua đó nó còn giúp 
cho trẻ em của chúng ta phát triển ngôn ngữ một cách tốt nhất. Bởi vì ngay từ 
khi lọt lòng mẹ trẻ đã được nghe những bài đồng dao, ca dao qua lời ru của bà, 
của mẹ, hay do những anh chị lớn hơn truyền đạt lại. Từ đó cho thấy trẻ mầm 
non của chúng tuy chưa biết chữ nhưng các em đã thuộc rất nhiều các bài đồng 
dao, ca dao, có thể thấy những bài đồng dao, ca dao ảnh hưởng rất lớn đến việc 
hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ.
 Các bài đồng dao, ca dao có 2, 3, 4, 6 chữ ... có vần, với lối ngắt nhịp 1-1, 2-2, 
... thường có lối kết cấu vòng tròn, trùng điệp. Ngôn ngữ trong đồng dao, ca dao 
là ngôn ngữ hát, kể, giàu tính nhạc điệu, giàu hình ảnh và có sức tạo hình. Nó rất 
phù hợp với việc rèn cho trẻ phát âm, tích lũy vốn từ, hiểu nghĩa từ, nắm ngữ 
pháp cũng như lối nói trôi trảy, uyển chuyển.
 Để phát huy tính tích cực của ngôn ngữ qua các bài đồng dao, ca dao đối với 
sự phát triển ngôn ngữ của trẻ, thì việc tổ chức các hoạt động cho trẻ đọc thuộc 
các bài đồng dao, ca dao là rất quan trọng. Hiện nay, hoạt động dạy trẻ đọc đồng 
dao, ca dao chưa có trong chương trình hoạt động học và chưa được đưa vào xây 
dựng kế hoạch, chính vì vậy mà tôi đã lồng ghép hoạt động đọc đồng dao, ca 
dao cho trẻ vào các hoạt động chơi trò chơi dân gian được tổ chức ở hoạt động 
ngoài trời, hoạt động đón và trả trẻ, hoạt động chiều sau khi ngủ dậy. Bên cạnh 
việc dạy trẻ đọc thuộc những bài đồng dao, ca dao thì tôi luôn tìm tòi những bài 
đồng dao, ca dao có nội dung gắn liền với các chủ đề - sự kiện mà trẻ đang tìm 
hiểu. 
 Ví dụ: Trong kế hoạch tháng 11 chúng tôi đã xây dựng chủ đề- sự kiện của 
tháng là về ngày của các thầy cô giáo và về gia đình của trẻ. Tôi đã dạy trẻ đọc 
bài ca dao:
 “ Muốn sang thì bắc cầu kiềng
 Muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy”
 “ Mẹ cha công đức sinh thành
 Ra trường thầy dạy học hành cho hay”
Hay:
 “ Công cha như núi Thái Sơn
 Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra
 17/27 Sáng kiến kinh nghiệm 
 Một lòng thờ mẹ kính cha
 Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con”
Hay:
 “ Đi khắp thế gian không ai sánh bằng mẹ
 Gian khổ cuộc đời ai nặng gánh hơn cha
 Nước biển mênh mông không đong đầy tình mẹ
 Mây trời lồng lộng không phủ kín công cha
 Tảo tần sớm hôm mẹ nuôi con khôn lớn
 Đưa tấm lưng gầy cha che chở đời con”
Ví dụ: Kế hoạch tháng 2 tôi xây dựng chủ đề - sự kiện về các con vật. Tôi dạy 
trẻ đọc bài đồng dao “ Con vỏi con voi”
 “ Con vỏi con voi
 Cái vòi đi trước
 Hai chân trước đi trước
 Hai chân sau đi sau
 Còn cái đuôi đi sau nốt
 Tôi xin kể nốt
 Cái chuyện con voi
 Con vỏi con voi
 Cái vòi đi trước ...”
 Qua đó tôi thấy được hiệu quả rõ ràng, trẻ hào hứng tham gia đọc các bài 
đồng dao, ca dao và nhớ bài lâu hơn.
* Tổ chức đọc đồng dao, ca dao cho trẻ ở hoạt động ngoài trời. 
 Một ngày của trẻ ở trường mầm non bao gồm rất nhiều hoạt động, riêng đối 
với trẻ 5-6 tuổi giờ học của các con rất nặng, chính vì vậy mà sau mỗi giờ học là 
giờ hoạt động ngoài trời tôi thường cho các con tận dụng tối đa thời gian này. 
Nhưng không phải ra ngoài trời mà các con được thoải mái nô đùa, vui chơi, mà 
đây chính là thời gian để các con được phát triển ngôn ngữ một cách thoải mái 
nhất mà không bị gò bó. Đó là thông qua hoạt động này tôi đã cho trẻ đọc các 
bài đồng dao, ca dao, bên cạnh đó tôi còn lồng ghép các bài đồng dao, ca dao 
vào các trò chơi để tạo hứng thú cho trẻ khi đọc nhằm phát triển ngôn ngữ cho 
trẻ một cách tốt nhất.
Ví dụ: Bài “Dung dăng dung dẻ”
 Dung dăng dung dẻ
 Dắt trẻ đi chơi
 Đến ngõ nhà trời
 Lạy cậu lạy mợ
 Cho cháu về quê
 18/27 Sáng kiến kinh nghiệm 
 Cho dê đi học
 Cho cóc ở nhà
 Cho gà bới bếp
 Xì xà xì xụp
 Ngồi thụp xuống đây
 - Tôi dạy trẻ đọc theo nhịp 2-2 
 - Cách chơi: Trẻ nắm tay nhau, vừa đi vừa đọc và tay vung theo nhịp của 
của bài hát. Đến câu “Ngồi thụp xuống đây” trẻ nắm tay nhau ngồi thụp xuống 
sau đó lại đứng dậy lại đi tiếp.
* Tổ chức đọc đồng dao, ca dao cho trẻ trong giờ đón, trả trẻ
 Các bài đồng dao, ca dao tuy ngắn, dễ thuộc nhưng nếu không gây được 
hứng thú cho trẻ và dạy không đúng lúc thì hiệu quả sẽ không cao. Chính vì vậy 
mà khi dạy trẻ đọc thuộc các bài đồng dao, ca dao tôi thường cho trẻ đọc đi đọc 
lại rất nhiều lần, sau đó tôi còn tổ chức thi đua cho trẻ giữa các tổ, nhóm với 
nhau. Đó cũng là cách để giúp cho trẻ rèn luyện bộ máy phát âm và trau dồi 
ngôn ngữ. Ví dụ: bài “ Lúa ngô là cô đậu nành”, “ Gánh gánh gồng gồng”, “ Ba 
bà đi bán lợn con” . là những câu hát đồng dao mà trẻ rất thích đọc vì nó đem 
lại tiếng cười vui vẻ, tạo không khí thi đua tự nhiên, cởi mở.
 Ngoài những bài lựa chọn để giúp trẻ học đọc theo chủ đề- sự kiện trong 
tháng, tôi còn khích lệ trẻ thi đua đọc những bài đồng dao, ca dao mà trẻ đã 
thuộc từ cha mẹ, anh chị, bạn bè trong xóm. Sau đó tôi sẽ tổ chức cho trẻ thi đua 
vào các giờ đón trẻ hoặc trả trẻ, vừa là để ổn định trẻ không mất trật tự mà còn 
giúp cho trẻ hào hứng và tích cực học tập hơn. Việc thi đua có thể kéo dài 1 
tuần, sau 1 tuần tôi kiểm tra số bài trẻ thuộc, có tuyên dương, khen thưởng để 
động viên khích lệ trẻ trong học tập.
* Tổ chức cho trẻ đọc đồng dao, ca dao sau khi trẻ ngủ dậy
 Sau khi ngủ dậy, trẻ thường rất mệt mỏi, uể oải vì còn ngái ngủ nên tôi 
thường cho trẻ đọc các bài đồng dao, ca dao quen thuộc để trẻ lấy lại tinh thần 
sảng khoái, đầu óc thoải mái để bước vào giờ học buổi chiều, đồng thời giúp trẻ 
phát triển thêm khả năng ngôn ngữ của mình.
 Ví dụ: Bài “Nu na nu nống” 
 Lời 1: Nu na nu nống
 Cái bống nằm trong
 Con ong nằm ngoài
 Củ khoai chấm mật
 Phật ngồi Phật khóc 
 Con cóc nhảy ra 
 Con gà ú ụ
 19/27 Sáng kiến kinh nghiệm 
 Bà mụ thổi xôi
 Nhà tôi nấu chè 
 Tè he chân rút 
 Lời 2:
 Nu na nu nống
 Đánh trống phất cờ
 Mở cuộc thi đua
 Chân ai sạch sẽ
 Gót đỏ hồng hào
 Không bẩn tí nào
 Được vào đánh trống.
 Hình ảnh trẻ chơi trò chơi “ nu na nu nống” sau khi ngủ dậy
* Cách chơi: Trẻ ngồi bệt, cùng chiều với nhau, sát cạnh nhau, 2 chân duỗi 
thẳng , vừa đọc bài đồng dao , vừa lấy tay đập vào từng cẳng chân, mỗi từ trong 
bài đồng dao được đập nhẹ vào một chân theo thứ tự từ đầu đến cuối rồi lại 
ngược lại cho đến chữ “ rút” chân ai gặp từ “ rút” thì co chân lại cứ như thế cho 
đến khi các chân co lại hết thì chơi lại từ đầu.
 20/27