SKKN Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động làm quen tác phẩm văn học (Trường MN Chu Minh - Năm học 2016-2017)

 Mục lục
 Mục lục Trang 1
I Phần I: Đặt vấn đề Trang 2
 1. Lý do chọn đề tài Trang 3
 2. Mục đích nghiên cứu Trang 3
 3.. Đối tượng nghiên cứu Trang 3
 4. Nhiệm vụ nghiên cứu Trang 3
 5. Phương pháp nghiên cứu Trang 3
 6. Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu Trang 4
 Phần II: Những biện pháp đổi mới để giải quyết 
II Trang 5
 vấn đề
 1. Cơ sở lý luận Trang 5
 2. Thực trạng Trang 6
 3. Những biện pháp thực hiện Trang 6
 4. Biện pháp thực hiện( biện pháp từng phần) Trang 6
 5. Kết quả sau khi thực hiện đề tài Trang 19
 a. Kết quả đạt được Trang 19
 b. Kết quả số liệu cụ thể Trang 19
III Phần III: Kết luận và khuyến nghị Trang 20
 1/22 PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
 1. Lý do chọn đề tài: 
Bác Hồ kính yêu của chúng ta đã dạy:
 “Trẻ em như búp trên cành
 Biết ăn, biết ngủ, biết học hành là ngoan”
Cũng bởi vậy mà Bác đã có lời dặn dò với ngành học Mầm non :
“ Làm mẫu giáo tức là thay mẹ dạy trẻ. Muốn làm được thế nào trước hết phải 
yêu trẻ. Các cháu nhỏ hay quấy phải bền bỉ chịu khó mới nuôi dạy được các 
cháu. Dạy trẻ như trồng cây non, trồng cây non được tốt thì sau này các cháu 
thành người tốt. Dạy trẻ tốt thì sau này các cháu thành người tốt”.
Ngày nay giá trị con người ngày càng được nhận thức đúng đắn và đánh giá một 
cách toàn diện, sâu sắc thì công tác chăm sóc giáo dục trẻ càng mang một ý 
nghĩa nhân văn cụ thể, càng trở thành một đạo lý của thế giới văn minh.
 Thấm nhuần lời dạy của Bác, công tác giáo dục đào tạo thế hệ măng non - 
những người chủ tương lai của đất nước đã, đang và sẽ là chủ trương lớn của 
toàn Đảng, toàn dân. Để thực hiện tốt mục đích giáo dục này, cấp học mầm non 
đã có những bước chuyển lớn nhằm góp phần đặt nền móng đào tạo con người 
phát triển toàn diện. Và để thực hiện được mục tiêu đó đòi hỏi người giáo viên 
mầm non phải có tấm lòng yêu nghề mến trẻ một cách thực sự bằng tất cả những 
gì mình có được cùng với lương tâm nghề nghiệp để đầu tư trí tuệ, công sức lên 
mỗi cuốn giáo trình, mỗi trang giáo án.
 Do đặc điểm của lứa tuổi nên việc giáo dục học sinh mẫu giáo được tiến 
hành theo phương châm "Chơi mà học".Và cho trẻ làm quen tác phẩm văn học 
là một trong những nội dung quan trọng trong việc phát triển toàn diện cho trẻ.
 Rất nhiều năm qua, giáo viên đã thực sự có nhiều đầu tư vào việc nâng 
cao các phương pháp, hình thức cho trẻ làm nquen tác phẩm văn học 
(LQTPVH) đã chú trọng nhiều đến việc đọc, kể diễn cảm và dạy trẻ kể lại 
chuyện, kể sáng tạo dưới nhiều hình thức đa dạng và phong phú.Bên cạnh đó 
vẫn còn một số giáo viên khả năng còn cảm nhận các tác phẩm văn thơ chuyện 
còn hạn chế giọng đọc và cách phối hợp ánh mắt, cử chỉ, điệu bộ, minh họa chưa 
bộc lộ cảm xúc hấp dẫn cuốn hút trẻ, phương pháp lồng ghép tích hợp chưa linh 
hoạt sáng tạo kết quả trên trẻ chưa cao, trẻ chưa thực sự say mê, hào hứng, sử 
dụng đồ dùng dạy học chưa có khoa học, dẫn đến giờ học trẻ ít tập trung chú ý 
hiệu quả trên tiết học chưa cao. Giáo viên chưa chủ động linh hoạt trong việc tổ 
chức các hoạt động đóng kịch cho trẻ nếu có thì chủ yếu là trong tiết học. Còn 
trong các giờ chơi, các hoạt động khác thì hầu như chưa có.
 Đối với nghành giáo dục yêu cầu trẻ “học mà chơi, chơi mà học” thông qua 
các tác phẩm văn học trẻ tiếp nhận các kiến thức của tuổi mình một cách 
nhẹ nhàng , gần gũi hơn.Nó đem lại cho trẻ những hiểu biết đầu tiên về cuộc 
sống xung quanh. Văn học nuôi dưỡng và phát triển ở trẻ trí tưởng tượng, sáng 
tạo nghệ thuật. 
 Khi ngôn ngữ của trẻ phát triển tốt, nó sẽ giúp trẻ nhận thức và giao tiếp tốt 
góp phần quan trọng vào việc hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ. Việc 
phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ trong giao tiếp sẽ giúp trẻ dễ dàng tiếp cận 
 2/22 với các môn khoa học khác như: Môi trường xung quanh, làm quen với toán, âm 
nhạc, tạo hình... mà điều tôi muốn nói ở dây đặc biệt là thông qua bộ môn làm 
quen văn học. Bộ môn làm quen văn học dạy trẻ đọc thơ. kể chuyện, đóng 
kịch tạo cho trẻ được hoạt động nhiều. Việc phát triển vốn từ luyện phát âm 
và dạy trẻ nói đúng ngữ pháp không thể tách rời giữa các môn học cũng như 
các hoạt động của trẻ. Mỗi từ cung cấp cho trẻ phải dựa trên một biểu tượng cụ 
thể, có nghĩa, gắn liền với âm thanh và tình huống sử dụng chúng. Nội dung vốn 
từ cung cấp cho trẻ cũng như hình thức ngữ pháp phải phụ thuộc vào khả năng 
tiếp xúc, hoạt động và nhận thức của trẻ. 
 Đối với trẻ mầm non nói chung và trẻ 4-5 tuổi nói riêng, trẻ rất nhạy cảm 
với nghệ thuật ngôn từ. Âm điệu, hình tượng của các bài hát ru, đồng dao, ca 
dao, dân ca sớm đi vào tâm hồn tuổi thơ. Những câu chuyện cổ tích, thần thoại 
đặc biệt hấp dẫn trẻ. Chính vì vậy cho trẻ tiếp xúc với văn học và đặc biệt làm 
cho trẻ hiểu được ý nghĩa của tác phẩm văn học sẽ giúp trẻ phát triển toàn diện 
nhân cách và kỹ năng sống chuẩn mực.
 Thông qua việc trẻ trả lời được các câu hỏi của cô giúp trẻ phát triển năng 
lực tư duy, óc tưởng tượng sáng tạo, biết yêu quý cái đẹp, hướng tới cái đẹp. Khi 
trẻ trả lời, ngôn ngữ của trẻ phát triển, trẻ phát âm rõ rang mạch lạc, vốn từ 
phong phú. Trẻ biết trình bày ý kiến, suy nghĩ, kể về một sự vật hay sự kiện nào 
đóbằng chính ngôn ngữ của trẻ.
 Do vậy là giáo viên dạy trẻ 4-5 tuổi tôi đã nhận thức rõ được tầm quan 
trọng của việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ. Đặc biệt là thông qua hoạt động cho 
trẻ làm quen tác phẩm văn học. Từ đó tôi đã đi sâu nghiên cứu và tìm ra một số 
biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua hoạt động làm quen tác phẩm 
văn học.
 2. Mục đích nghiên cứu. 
 Nghiên cứu về “Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 4 - 5 tuổi 
thông qua hoạt động làm quen tác phẩm văn học” nhằm giúp cho trẻ phát triển 
toàn diện. Tìm ra giải pháp góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ.
 3. Đối tượng nghiên cứu
 - Thực hiện và áp dụng vào trẻ 4 - 5 tuổi lớp B5, Trường mầm non tôi 
công tác.
 - Số trẻ nghiên cứu là 35 trẻ.
 4. Nhiệm vụ nghiên cứu 
 1.Nghiên cứu cơ sở lý luận đề tài “Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ 
cho trẻ 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động làm quen tác phẩm văn học” Trường 
mầm non tôi công tác.
 2. Nghiên cứu cơ sở thực trạng đề tài: “Một số biện pháp phát triển ngôn 
ngữ cho trẻ 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động làm quen tác phẩm văn học ”.Trường 
mầm non tôi công tác. 
 3. Đưa ra một số biện pháp để phát triển nôn ngữ : nói rõ ,mạch lạc đặc 
biệt là phát triển vốn từ cho trẻ 4-5 tuổi trường mầm non tôi công tác. 
 4. Rút ra kết luận, đề xuất ý kiến.
 5. Phương pháp nghiên cứu. 
 1.Nhóm thu thập xử lý thông tin lý thuyết 
 3/22 - Tìm tài liệu
 - Phân tích tổng quát hoá cơ sở lý luận
 - Phương pháp thực nghiệm ( khảo sát)
 2. Nhóm thu thập xử lý thông tin thực tiễn 
 - Phương pháp quan sát
 - Phương pháp điều tra
 - Phương pháp đàm thoại
 - Phương pháp tuyên truyền. 
6. Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu
 - Thời gian từ tháng 9/2016 đến tháng 5 năm 2017
 4/22 PHẦN II: NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN 
 ĐỀ
 1. Cơ sở lý luận
 Như chúng ta đã biết, nội dung của chương trình chăm sóc giáo dục trẻ 
theo hướng đổi mới của ngành giáo dục mầm non hiện nay yêu cầu trẻ được 
phát triển qua 5 mặt: thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, thẩm mỹ, tình cảm - xã hội. 
Trong đó, nội dung phát triển ngôn ngữ là một trong những nhiệm vụ vô cùng 
quan trọng của giáo viên mầm non. Mà một trong các mục tiêu của phát triển 
ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi là: hình thành và phát triển ở trẻ khả năng nghe, đọc, 
phát âm . và một số kỹ năng cần thiết cho việc học đọc, học viết như: cách lật 
giở sách, cách cầm bút tô viết chữ, khả năng phối hợp tay, mắt, biết diễn tả sự 
việc hoặc ý muốn của mình bằng câu đầy đủ một cách mạch lạc rõ ràng. Vì vậy 
việc đem tác phẩm văn học đến cho trẻ là một việc rất quan trọng và cần thiết.
 Trẻ 4-5 tuổi sự phát triển ngôn ngữ mạch lạc chịu ảnh hưởng lớn của việc 
tích cực hoá vốn từ, ngôn ngữ của trẻ đã trở nên được mở rộng hơn, có trật tự 
hơn, mặc dù cấu trúc còn chưa hoàn thiện. Khả năng nói trình bày ý nghĩa, hiểu 
ngôn ngữ hoàn cảnh của trẻ cũng đã bắt đầu phát triển. quá trình được tiếp xúc 
với tác phẩm văn học phải từ dễ đến khó, từ dơn giản đến phức tạp.Khả năng đó 
là sự phát triển trực tiếp của trẻ về các lĩnh vực: Nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm 
xã hội. Tuy nhiên khi đưa tác phẩm đến cho trẻ đòi hỏi người giáo viên phải có 
những suy nghĩ sáng tạo và lựa chọn những tác phẩm ngộ nghĩnh, dễ hiểu phù 
hợp với lứa tuổi, có ý nghĩa giáo dục trẻ để từ đó đưa ra những phương pháp, 
biện pháp thích hợp nhằm giúp trẻ phát triển vốn từ của trẻ được mở rộng hơn.
 Bằng các hình tượng văn học mở ra cho trẻ cuộc sống với xã hội và thiên 
nhiên, các mối quan hệ qua lại của con người. Những hình tượng đó giúp trẻ 
nhận thức được rõ ràng, chính xác của từ ngữ trong tác phẩm văn học.
 Là giáo viên trực tiếp dạy trẻ 4-5 tuổi nhiều năm, tôi nhận thấy rằng việc 
tạo môi trường hoạt động văn học phong phú quanh trẻ sẽ góp phần tích cực và 
có hiệu quả cao trong việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ 4-5 tuổi. Từ những cơ sở 
lý luận trên tôi đã đi sâu nghiên cứu đề tài: “Môt số biện pháp nhằm phát triển 
ngôn ngữ cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động làm quen tác phẩm văn học” 
nhằm đáp ứng nhu cầu nhận thức của trẻ mầm non hiện nay.
 2.Thực trạng.
 * Khảo sát thực tế .
 - Đối với trẻ: 35 cháu, 4 tuổi lớp B5. Trường mầm non tôi công tác.
 - Đối với giáo viên: 12 giáo viên dạy khối 4 tuổi Trường mầm non tôi công 
tác .
 - Về cơ sở vật chất: 6 lớp mẫu giáo 4 tuổi Trường mầm non tôi công tác.
 2.1. Tình trạng thực tế khi chưa thực hiện:
 a. Thuận lợi: 
 5/22 - Bản thân là giáo viên có trình độ chuẩn về chuyên môn, nhiệt tình yêu 
nghề mến trẻ. Có khả năng đọc kể diễn cảm cho trẻ nghe, tạo được môi trường 
hoạt động ở lớp tương đối phong phú.
 - Được sự quan tâm tạo điều kiện của ban giám hiệu nhà trường, đầu tư về 
cơ sở vật chất tương đối đầy đủ.
 - Ban giám hiệu đã thường xuyên tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và các 
đợt chuyên đề văn học, hội thi đồ dùng đồ chơi cho chị em đồng nghiệp học tập 
và rút kinh nghiệm.
 - Được sự tin yêu và ủng hộ của phụ huynh học sinh.
 b. Khó khăn: 
 * Về phía bản thân và đồng nghiệp: Khi cho trẻ làm quen tác phẩm văn 
học, nhiều giáo viên chưa biết vận dụng tích hợp các môn học khác và chưa đầu 
tư sưu tầm các câu chuyện ngoài chương trình để đưa vào kế hoạch giáo dục.
 * Về phía trẻ : Một số phụ huynh chưa quan tâm đến giáo dục trẻ, nhất là 
xã Chu Minh đất trật người đông, bố mẹ các cháu thường đi làm ăn xa vắng nhà 
chưa quan tâm đến trẻ dẫn đến các mặt phát triển của trẻ còn hạn chế.
 - Lớp có một số cháu nói ngọng do cấu tạo của bộ phận phát âm, do ngôn 
ngữ địa phương, do sún hết răng,.. hoặc do cách dạy con nói từ nhỏ ở nhà nên 
nhút nhát, mặc cảm.
 2.2. Số liệu điều tra.
 Tôi điều tra và đánh giá 35 trẻ lớp tôi theo các tiêu chí và kết quả như sau: 
 Thể Khảo sát đầu năm Đạt
 loại
 Hứng thú: 12/35 trẻ 34,2%
 Hiểu nội dung: 10/35 trẻ 28,5%
 Thơ
 Thuộc tác phẩm: 11/35 trẻ 31,4%
 Trẻ trả lời câu hỏi rõ ràng: 7/35trẻ 20%
 Hứng thú: 15/35 trẻ 42,8 %
 Truyện Hiểu nội dung: 9/35 trẻ 25,7%
 Trả lời câu hỏi rõ ràng: 6/35 trẻ 11,2%
 Từ những thuận lợi, khó khăn trên cơ sở thực tế của trường mầm non tôi 
công tác, tôi mạnh dạn đưa ra một số biện pháp sau.
 3. Những biện pháp thực hiện.
 * Biện phá 1: Tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lí của trẻ.
 * Biện pháp 2: Nghiên cứu kỹ tác phẩm.
 * Biện pháp 3. Hình thức cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học.
 * Biện pháp 4: Tạo môi trường hoạt động cho trẻ ôn lại TPVH.
 * Biện pháp 5: Lồng ghép các môn học khác khi cho trẻ LQTPVH.
 * Biện pháp 6: Tuyên dương khích lệ trẻ
 * Biện pháp 7 : Tuyên truyền kết hợp với phụ huynh.
 4. Biện pháp thực hiện (biện pháp từng phần). 
 4.1. Tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lí của trẻ.
 6/22 Tôi tiến hành tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lí của trẻ 4 tuổi để so sánh với trẻ 5 
tuổi, từ đó có biện pháp bồi dưỡng giáo dục trẻ 4 tuổi.
* Đặc điểm phát âm:
- Nói chung trẻ đã phát âm tốt hơn, ít ê a, ậm ừ. Trẻ vẫn còn phát âm sai, những 
âm thanh khó có 2-3 âm tiết như: lựu – nịu, hươu – hiu, lá- ná, nói – lói, chiêm 
chiếp – chíp chíp, Tuy nhiên lỗi sai đã ít hơn so với trẻ 3 tuổi.
* Đặc điểm vốn từ:
 - Ngay từ đầu năm học, tôi quan tâm tìm hiểu đến đặc điểm tâm sinh lý 
của trẻ cũng như khả năng chú ý, tiếp thu bài của trẻ trong hoạt động làm quen 
với tác phẩm văn học do tôi và giáo viên cùng lớp tổ chức. Qua quá trình giảng 
dạy tôi khảo sát khả năng cảm thụ văn học của trẻ thông qua việc kể cho trẻ 
nghe một câu truyện, hoặc đọc cho trẻ nghe một bài thơ ngắn. Sau đó cho từng 
trẻ nói lại nội dung câu chuyện, bài thơ. Kết quả đạt như sau:
 + 27-35% trẻ nhớ và nói được nội dung câu truyện, bài thơ(Chưa rõ ràng).
 + 40% trẻ chỉ nhớ một phần nội dung câu truyện, bài thơ (có sự giúp đỡ 
của cô giáo), trong đó còn có cháu rất ngọng.
 + 30% trẻ không trả lời được câu hỏi của cô.
 - Từ đó tôi cần chú ý nhiều hơn đến những trẻ có vốn từ ít và còn nhút nhát 
như: cháu Tiểu Bảo, Hà Linh, Hưng, Thanh mai... Qua đó tôi thường xuyên cho 
trẻ tiếp xúc với tác phẩm văn học ở mọi lúc mọi nơi, trong giờ hoạt động góc, 
trước khi ngủ trưa và hoạt động chiều. Việc làm này cũng góp phần giúp trẻ đến 
gần với văn học hơn và có thể nâng cao khả năng cảm thụ văn học của trẻ. Tôi 
cho trẻ dùng đồ dùng trực quan như tranh ảnh, rối, các con vật nhồi bông để trẻ 
liên hệ tới tác phẩm dễ dàng hơn. Trẻ nói được câu ngắn dần d ần trẻ nói được 
câu dài hơn.Vốn từ của trẻ được mở rộng, trẻ mạnh dạn trước cô và các bạn.
* Đặc điểm ngữ pháp:
- Trẻ sử dụng câu cụt hơn. Tuy nhiên trong một số trường hợp trẻ sử dụng từ vẫn 
chưa thật chính xác. ví dụ: Cô giáo: Ai đưa con đi lớp? Cháu: mẹ ạ! 
- Trẻ có khả năng kể lại chuyện và kể chuyện có trình tự logic. Thế nhưng qua 
tìm hiểu quá trình phát triển ngôn ngữ của trẻ 4 tuổi thì đa số trẻ chưa kể được 
chuyện theo trình tự logic.
 4.2. Biện pháp 2: Nghiên cứu kỹ tác phẩm.
 Để tiết học đạt kết quả cao thì trước hết người giáo viên phải xác định rõ 
 mục đích - yêu cầu của tác phẩm và phải thuộc tác phẩm. Từ đó đưa ra nội 
 dung giáo dục phù hợp với cốt truyện, phù hợp với lứa tuổi của trẻ. Bên cạnh 
 đó giáo viên phải chú ý đến giọng kể của mình, kể diễn cảm, đúng ngữ điệu 
 của từng nhân vật trong truyện, thể hiện nét mặt cử chỉ, tư thế phù hợp với diễn 
 biến của câu truyện thì mới thu hút sự chú ý của trẻ. Giọng đọc, giọng kể của 
 cô nhịp nhàng, đúng nhịp điệu sẽ giúp trẻ hiểu sâu sắc hơn về nội dung bài thơ, 
 câu truyện và khả năng cảm thụ văn học của trẻ cũng được nâng cao, từ đó trẻ 
 có mong muốn được thể hiện lại câu chuyện bài thơ giống cô.
 Muốn cho trẻ làm quen với một tác phẩm văn học thì người giáo viên phải 
luôn dành thời gian để đọc tác phẩm nhiều lần. Vì vậy khi tôi dạy về văn học, tôi 
tin rằng mình cũng đã phần nào góp phần nâng cao khả năng cảm thụ tác phẩm 
văn học của trẻ để mở rộng vốn từ cho trẻ.
 7/22 4.3. Biện pháp 3: Hình thức cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học.
 - Để hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học, dù là thơ hay 
truyện. Muốn đạt kết quả cao thì việc đầu tiên giáo viên phải chuẩn bị tốt đồ 
dùng dạy học, đồ dùng đẹp hấp dẫn sẽ thu hút sự chú ý của trẻ. Trước đây giáo 
viên thường sử dụng tranh minh hoạ làm đồ dùng chính trong hoạt động cho trẻ 
làm quen với tác phẩm văn học. Song với hình thức đổi mới hiện nay, thời đại 
CNTT nên việc ứng dụng CNTT vào bài giảng mang lại kết quả rất cao. Biện 
pháp này luôn gây sự chú ý, tò mò cho trẻ. Vì vậy giáo viên nên đưa CNTT vào 
giảng dạy để mang lại kết quả cao. 
 * Đơn giản là các hình ảnh đưa lên máy sử dụng các hiệu ứng, màu sắc 
phù hợp cũng đã gây sự chú ý của trẻ.
 * Những bức tranh có sẵn của bài thơ, câu chuyện thành đoạn phim hoạt 
hình, hay ta có thể đưa đoạn phim quay sẵn phù hợp với nội dung như thế rất thu 
hút và gây hứng thú hơn cho trẻ.
 - Với bài thơ : “ Hoa kết trái” tôi đã xây dựng đoạn phim hoạt hình về nội 
dung bài thơ, ngoài ra tôi còn làm đoạn phim về các loại hoa và hình ảnh các 
bạn nhỏ chăm sóc cây kết hợp với nhạc đệm rất gần gũi với nội dung bài thơ làm 
cho trẻ dễ nhớ nội dung và tên,đặc điểm của các loại hoa như vậy giúp trẻ thuộc 
bài thơ nhanh và sâu sắc hơn.
 Trẻ xem hình ảnh trong bài thơ: “Hoa kết trái”
 - Trẻ sẽ rất hứng thú nghe cô kể chuyện hay đọc thơ kèm theo mô hình sa 
bàn những hình ảnh minh họa thật ngộ nghĩnh, đồng thời qua các hình ảnh đó trẻ 
sẽ có ấn tượng sâu sắc, rõ nét hơn với nội dung bài thơ hay câu chuyện đó. 
Thông qua đó trẻ cũng dễ hiểu các từ mới và trẻ có khẳ năng dùng từ phù hợp 
với hoàn cảnh: 
 8/22 Sa bàn câu chuyện : Bông hoa cúc trắng 
 Không chỉ trong hoạt động học mà trong các hoạt động khác: Hoạt động 
góc, hoạt động đón trả trẻ,hoạt động chiều.... tôi còn cho trẻ làm quen với các 
tác phẩm văn học đã biết hoặc chưa biết thông qua các đồ dùng: Tranh ảnh, rối, 
băng đĩa,...và không gian tự nhiên cho trẻ thoải mái tự do lựa chọn cách thức 
LQTPVH như: Đọc truyện tranh,vẽ truyện tranh, chơi với các nhân vật trong 
chuyện, sắp xếp trình tự câu chuyện và kể lại truyện theo cách của trẻ....Tôi luôn 
chú ý và giúp trẻ khá có thể kể chuyện sáng tạo theo trình tự nội dung câu 
chuyện để làm giàu vốn từ cho trẻ
 9/22 Trẻ làm quen với nhân vật trong truyện
 HĐG: Trẻ tô màu nhân vật
 sắp xếp trình tự Theo nội dung câu chuyện
 Trong giờ hoạt động chiều tôi thường xuyên chia nhóm trẻ cho trẻ lựa 
chọn nhóm chơi và với mỗi nhóm tôi thường tổ chức 1 hoạt động để trẻ có cơ 
hội chơi mà học. Đối với góc văn học tôi thường xuyên tổ chức các hoạt động n 
kể chuyện, đọc thơ mới cho trẻ nghe để chuẩn bị cho hoạt động gần nhất hoặc 
là các bài thơ câu chuyện có trong chủ đề mà không có cơ hội xây dựng vào kế 
hoạch hoạt động học LQVH vì một tuần chỉ có 1 buổi nên không thể xây dựng 
được số luợng phong phú được. Khi trẻ đã nhớ nội dung của bài thơ, câu chuyện 
 10/22 tôi lại tiếp tục cho trẻ đi sâu hơn vào lời thơ,câu thoại và dần dần cho trẻ đọc 
thuộc thơ, kể lại chuyện sáng tạo theo ý của trẻ.
 Ví dụ: Trong giờ hoạt động chiều tôi kể chuyện “Bác gấu đen và hai chú 
thỏ” cho trẻ nghe. Tôi đã dùng các con rối tay để kể với những hành động ngộ 
nghĩnh của các nhân vật trong câu chuyện mà trẻ vô cùng thích thú và nội dung 
câu chuyện đi rất sâu và tâm trí chủa trẻ.
 4.4 Biện pháp 4: Tạo môi trường hoạt động cho trẻ ôn lại TPVH
 Tạo môi trường cho trẻ hoạt động là rất cần thiết trong chương trình đổi 
mới hiện nay, nếu cô tạo được môi trường cho trẻ hoạt động tốt thì sẽ kích thích 
trẻ phát triển ngôn ngữ, tham gia vào các hoạt động và kết quả đạt được rất cao. 
Vì thế ngay từ đầu năm học tôi đã đi sâu vào tạo môi trường bằng cách đưa hình 
ảnh nhân vật của các câu chuyện nổi bật vào góc văn học và một số góc trong và 
ngoài lớp học thể hiện trên các mảng tường. Vẽ và sưu tầm một số bộ truyện 
tranh ngoài chương trình để đưa vào giảng dạy, vận động phụ huynh đóng góp 
truyện tranh đưa vào góc văn học cho trẻ hoạt động thường ngày. Những câu 
chuyện được thể hiện trên các mảng tường trong không gian to đã giúp trẻ dễ tri 
giác, trẻ được thảo luận, bàn bạc về câu chuyện đó. Tôi cùng trẻ tự làm truyện 
tranh trong các hoạt động góc và hoạt động chiều, cô trò cùng nhau vẽ và tô màu 
các nhân vật hình ảnh trong câu chuyện, bài thơ rồi đóng quyển treo lên góc 
tranh truyện để lần hoạt động sau trẻ sẽ lấy ra và tự đọc theo tranh. Ngoài việc 
tạo những bức tranh trên mảng tường, những tập truyện tranh chữ to tôi còn đi 
sâu làm một số đồ dung trực quan cho trẻ hoạt động như: một số con rối dẹt có 
 11/22 bánh xe, có cử động tay chân và tận dụng những truyện tranh cũ, những sản 
phẩm vẽ của trẻ, cắt dán bồi bìa cứng cho trẻ ghép tranh.
 Trẻ cùng cô làm tranh truyện.
 Cô và trẻ cùng làm rối que để trang trí góc văn học
 Điều đặc biệt hơn nữa tôi đầu tư suy nghĩ và làm ra các loại rối tay cho trẻ 
hoạt động. Thực tế tôi nhận thấy đồ dung làm bằng rối tay hầu như ở các lớp 
không có cho trẻ hoạt động, qua nghiên cứu tìm tòi tôi đã vận dụng làm từ các 
quả bóng, chổi rơm, đĩa nhựa đồ chơiđể làm mặt con rối sau đó dùng vải hoặc 
len móc làm váy, thân tay để khi trẻ sử dụng không bị thô và cứng. Các khuôn 
mặt có thể thay đổi tuỳ theo nội dung, nhân vật của câu chuyện trẻ kể.
 12/22 Qua cách nghĩ và làm như vậy tôi đã tạo ra một góc văn học với đầy đủ 
chủng loại về đồ dung trực quan đa dạng phong phú, đã giúp trẻ hứng thú tham 
gia vào hoạt động .
 Góc văn học của bé.
 Ngoài ra trong giờ hoạt động ngoài trời tôi còn tận dụng những bức tranh 
tường ở trong trường bằng cách cho trẻ quan sát tranh và cô kể chuyện theo 
tranh cho trẻ nghe sau đó cô đặt câu hỏi cho trẻ trả lời nhằm mở rộng vốn từ và 
câu nói mạch lạc cho trẻ, với những trẻ yếu tôi luôn đặt câu hỏi gợi mở khuyến 
khích trẻ trả lời, thường xuyên khen gợi động viên trẻ kịp thời để trẻ mạnh dạn 
hơn khi giao tiếp. Hình thức này đã giúp trẻ em có ý thức thi đua để đạt kết quả 
tốt.
 13/22 Trẻ cùng cô kể chuyện theo tranh nhổ củ cải
 Bên cạnh một môi trường hoạt động với đầy đủ các loại đồ dung trực 
quan đa dạng phong phú, thu hút sự hứng thú tham gia kể chuyện sáng tạo của 
trẻ thì chúng ta còn phải dạy trẻ cách sử dụng từ ngữ phù hợp với đồ dùng và 
hoàn cảnh
 Khi dạy trẻ tôi đã chuẩn bị cho trẻ những tập truyện tranh sưu tầm 
 bằng cách đọc kể cho trẻ nghe ở các giờ đón, giờ trả trẻ và giờ chơi hàng ngày. 
 Đây là hình thức cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học, là cơ hội cung cấp 
 thêm những từ mới cho trẻ. Đồng thời kết hợp tri giác với đàm thoại giữa cô và 
 trẻ, giúp trẻ nhận xét đánh giá nội dung truyện một cách chính xác và nói lên ý 
 tưởng của mình qua sự nhận thức.
 Tôi kể chuyện cho trẻ theo từng nhóm, theo thời gian thực hiện một tuần 
 hoặc hai tuần, kết hợp lồng ghép các môn học khác, các trò chơi để củng cố và 
 khắc sâu kiến thức, mở rộng vốn hiểu biết về thế giới xung quanh cho trẻ. nhằm 
 đánh giá trẻ sâu sát hơn để có những biện pháp giáo dục phù hợp với khă năng 
 của từng trẻ 
 Qua cách dạy trẻ tôi đã tiến hành tổ chức một giờ hoạt động có chủ đích 
kể chuyện cho trẻ nghe, chủ đề: Gia đình như sau:
 Đề tài: Truyện “ Ba cô gái ” ( loại tiết dạy trẻ đóng kịch)
 Bước 1: cho trẻ xem 1 đoạn kịch rồi đoán tên câu truyện
 Bước 2: Giới thiệu tên câu truyện 
 + Kể diễn cảm câu truyện theo mô hình rối
 + Đàm thoại với trẻ về tên và tính cách của mỗi nhân vật, lời thoại của các 
nhân vật đó
 Ngoài ra tôi còn đưa các câu hỏi giáo dục tình cảm xã hội cho trẻ: Con 
thích nhân vật nào? Vì sao? Để trẻ có thể phân biệt được tốt xấu và cái gì nên 
 14/22 học tập cái gì không nên làm theo. Qua đó tôi mở rộng thêm vốn từ đặc biệt là 
cách dùng tính từ để đánh giá các nhân vật trong câu chuyện: Ví dụ: Cô chị thì 
chưa hiếu thảo cô em út thì ngoan ngoãn hiếu thảo,..
 Bước 3: Cho trẻ tập kể lại truyện theo sự hướng dẫn của cô:Cô là người 
dẫn chuyện và cho trẻ đóng làm các nhân vật tromg câu chuyện.
 Bước 4: Tôi cho trẻ kể chuyện sáng tạo theo trí nhớ của và ngôn ngữ của 
trẻ .Nếu cần cô co thể gợi ý về nội dung
 Qua cách làm này, bước đầu tôi đã thành công trong việc thực hiện dạy trẻ 
nói đủ câu và dùng tính từ để nhận xét cho các nhân vật trong câu chuyện, giúp 
trẻ linh hoạt sử dụng đồ dùng trực quan kết hợp với ngôn ngữ nói rõ ràng mạch 
lạc.
 Trẻ đóng kịch truyện: Ba cô gái
 4.5. Biện pháp 5: Lồng ghép các môn học khác khi cho trẻ LQTPVH
 Với lời kể diễn cảm, hấp dẫn đã làm rung động người nghe, nhưng biết tích 
hợp các môn học khác thì còn hay hơn vì nó làm thay đổi không khí, làm thay 
đổi trạng thái khi kể chuyện. Bằng những lời ca, lời đối thoại,những câu đố, 
những bài đồng dao, ca dao hay một số trò chơi xen lẫn.
 Ví dụ: Bài thơ “Rong và cá”, “Ong và bướm”, “Cá vàng bơi” hoặc cho 
trẻ đọc thuộc các câu đố về con chó, mèo, lợn, cá, gà hay một số bài đồng 
dao, ca dao “Vè chim”, “Đi cầu đi quán”.
 Âm nhạc là môn bổ trợ cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học, dễ gây ấn 
tượng cho người xem, vì thế tôi cho trẻ hát thuộc các bài hát: “ Gà trống mèo 
con và cún con”, “Một con vịt”, “đố bạn”, “Trời nắng trời mưa”giúp trẻ khi 
 15/22 kể chuyện về con vật nào trẻ có thể hát về các con vật đó phù hợp với nội dung 
câu chuyện.
 Trò chơi là hình thức chuyển tiếp giữa các lần kể hay thay cho phần củng 
cố câu chuyện mà các tiết dạy thường áp dụng. Tôi cho trẻ chơi một số trò chơi 
ở dạng động như trò chơi: Mèo và chim sẻ, gà gáy vịt kêu, trời nắng trời mưa, 
cáo và thỏ
 Ngoài ra trong khi đàm thoại nội dung tôi cho trẻ đóng vai nhân vật làm 
động tác giống nhân vật trong bài thơ hay câu chuyện giúp trẻ hứng thú tham gia 
tìm hiểu nội dung không nhàm chán. Ví dụ: Trong bài thơ “Rong và cá” khi hỏi 
đến cô rong tôi cho trẻ đứng dậy múa lượn cùng cô rong xinh đẹp, khi hỏi về 
chú cá vàng thì cho trẻ đóng làm chú cá bơi bơi quanh cô rong. Cuối bài, tôi cho 
trẻ trai đóng làm cá và trẻ gái đóng làm cô rong múa lượn và bơi bơi quanh nhau 
thật vui vẻ. Qua đó tôi giáo dục trẻ chơi đoàn kết với các bạn.
 Bài thơ “ Hoa kết trái” Tôi cho trẻ chơi trò chơi Hoa nào quả ấy! cách 
chơi: Chia trẻ làm 2 đội, một đội đọc bài thơ và đội kia sẽ tìm các loại quả lên 
gắn đúng cho cây của nó đội nào đọc thơ đúng ,hay và gắn đúng thì đội đó chiến 
thắng. Sau đó tôi cho cả 2 đội đọc diễn cảm lại bài thơ theo sân khấu vừa tạo 
được.
 Trẻ chơi trò chơi hoa nào quả ấy theo nội dung bài thơ” Hoa kết trái”
 Việc tích hợp các môn học khác, các trò chơi vào cho trẻ kể chuyện sáng 
tạo là việc cung cấp thêm một số kiến thức bổ trợ cho câu chuyện sinh động 
hơn. Ở lứa tuổi này tâm lý của trẻ thường mau nhớ chóng quên. Vì vậy vào giờ 
đón trả trẻ tôi đưa trẻ vào góc văn học để hướng dẫn trẻ kiến thức mới và củng 
cố kiến thức cũ. Đây là hình thức cho trẻ trải nghiệm những gì mình có sẵn và 
học tập ở cô và bạn, trẻ cảm thấy thoải mái và tự tin hơn.
 16/22 Việc tích hợp các môn học khác cô giáo phải linh hoạt, lựa chọn nội dung 
sao cho phù hợp với nội dung câu chuyện, giúp trẻ tham gia vào hoạt động một 
cách tích cực nhất và ngôn ngữ của trẻ được phát triển mạnh mẽ nhất.
 4.6. Biện pháp 6: Biện pháp khích lệ tuyên dương
 - Hiểu được tâm lý của trẻ luôn muốn được khen gợi nên tôi thường 
xuyên cho trẻ có cơ hội được thể hiện khả năng của mình thông qua việc trả lời 
các câu hỏi, tôi thường dùng các câu hỏi mở cho trẻ tư duy và sắp xếp từ ngữ để 
diễn đạt ý của mình. Khi trẻ trả lời được thì tuyên dương khen trẻ để trẻ cảm 
thấy mình thật sự có khả năng và lần sau lại tiếp tục phát biểu ý kiến,con với 
những trẻ yếu hơn thì tôi đã dùng các câu hỏi mở gần với câu trả lời hơn để trẻ 
vẫn có thể trả lời và được khen như các bạn khác như vậy sẽ giúp trẻ mạnh dạn 
tự tin hơn khi diễn đạt câu. Khi trẻ trả lời tôi đi sâu vào việc dạy trẻ nói đúng 
ngữ pháp,đủ câu đủ ý và thói quen thưa gửi lễ phép.
 - Không những thông qua việc trả lời câu hỏi mà thông qua việc cho cá 
nhân trẻ được đứng trước tập thể lớp để thể hiện bài thơ, hay kể lại câu chuyện 
một cách diễn cảm theo khả năng của mình góp phần không nhỏ trong việc phát 
triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ. Nhưng muốn trẻ mạnh dạn tự tin để có thể làm 
được những việc đó thì không thể không động viên khuyên khích trẻ.
 Vi dụ : Trong giờ dạy trẻ đọc diễn cảm bài thơ “ Hoa kết trái” tôi đã tạo 
cơ hội cho nhóm trẻ, cá nhân trẻ được thể hiện bài thơ cùng các cử chỉ điệu bộ 
phù hợp với nội dung bài thơ và khả năng của trẻ.
 Cá nhân trẻ đọc thơ “ Hoa kết trái”
 17/22 Thông qua việc tuyên dương khích lệ trẻ tôi đã thu được những thành quả 
lớn: Trẻ mạnh dạn tự tin khi giao tiếp, trong các hoạt động học và chơi trẻ luôn 
tích cực trả lời các câu hỏi làm cho các hoạt động luôn sôi nổi và đạt kết quả 
giáo dục cao.
 4.7. Biện pháp 7: Tuyên truyền kết hợp với phụ huynh.
 Như chúng ta đã thấy môi trường tiếp xúc của trẻ chủ yếu là gia đình và 
nhà trường. Chính vì vậy việc kết hợp giữa gia đình và nhà trường là một biện 
pháp không thể thiếu. Phụ huynh chính là nhân tố quết định trong việc tạo nguồn 
nhiên liệu của góc văn học để phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
 Trong cuộc họp phụ huynh đầu năm tôi nêu tầm quan trọng của lĩnh vực 
phát triển ngôn ngữ cho trẻ. Hàng tháng tuyên truyền với phụ huynh qua các 
biểu bảng nêu lên nội dung về chủ điểm, về các câu chuyện, bài thơ mà tháng 
này trẻ được làm quen. Nhờ đó về nhà phụ huynh có thể cho trẻ làm quen trước 
hoặc ôn lại cùng trẻ giúp trẻ hiểu nội dung và nhớ lời thoại sâu hơn.Khi phụ 
huynh tiếp cận với việc giáo dục trẻ cùng cô thì phụ huynh thấy rõ được sự phát 
triển ngôn ngữ của trẻ như thế nào và có biện pháp kích thích sự phát triển ngôn 
ngữ cho trẻ tại gia đình.
 Ví dụ: Cô trao đổi với phụ huynh về những câu chuyện sáng tạo trẻ đã kể, 
yêu cầu phụ huynh về nhà cho trẻ kể lại câu chuyện đó hoặc kích thích trẻ kể các 
câu chuyện khác. Như vậy ngôn ngữ của trẻ được phát triển một cách phong phú 
và đa dạng.
 Trao đổi với phụ huynh về câu chuyện trẻ vừa tập kể.
 18/22 Trường mầm non tôi công tác là một trường chuẩn quốc gia nên đồ dùng 
đồ chơi được cấp phát tương đối đầy đủ cho các hoạt động của trẻ khi ở trường. 
Tuy nhiên thì tâm lý trẻ con thì “ Cả thèm chóng chán”, hễ thấy đồ chơi mới là 
rất thích nhưng chỉ chơi đến lần thứ 3 thôi thi đồ chơi ấy đã quá cũ với trẻ rồi và 
trẻ sẽ không còn hứng thú để tham gia vào hoạt động nữa. Đó là lý do mà tôi 
luôn huy động phụ huynh đóng góp và thu thập những nguyên vật liệu sẵn có, dễ 
tìm như báo hoạ mi, vải vụn, len vụn, các vỏ hộp, mút xốp để tôi làm các 
tranh truyện, rối, mô hình sa bàn cho trẻ có thêm đồ dùng mới lạ để hoạt động. 
Tôi luôn bổ sung thay thế thường xuyên các đồ dùng trong các góc chơi đặc biệt 
là góc văn học để trẻ luôn hứng thú trong các giờ hoạt động : Hoạt động góc, 
chiều,.. 
 Với tôi công tác tuyên truyền với phụ huynh là một việc làm rất quan 
trọng,ý nghĩa trong việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
 5 . Kết quả đạt được sau khi thực hiện đề tài:
 5.1. Kết quả đạt được:
 Sau khi thực hiện các biện pháp tôi đã thu được một số kết quả sau:
 * Đối với bản thân:
 -Tôi thấy mình đã nâng cao được phong cách nghệ thuật lên lớp, giọng kể 
được trau dồi diễn cảm, thu hút trẻ hứng thú tham gia vào tiết học.
 -Tôi đã rút ra được nhiều kinh nghiệm qua cách dạy trẻ kể chuyện sáng 
tạo, sưu tầm được nhiều truyện tranh, học thuộc nhiều truyện ngoài chương 
trình.
 - Tạo được môi trường cho trẻ hoạt động tốt ở các góc, đặc biệt là góc văn 
học.
 - Tôi đã tận dụng các nguyên vật liệu sẵn có, dễ tìm để tạo ra nhiều loại 
rối phong phú, đa dạng, sử dụng có hiệu quả trong việc dạy trẻ kể chuyện sáng 
tạo.
 - Tôi đã đạt giải nhất trong cuộc thi giáo viên dạy giỏi cấp trường, chuyên 
đề văn học.
 - Qua các tiết dự giờ , thao giảng ở trường tôi luôn được xếp loại tốt.
 *. Đối với trẻ
 Kết quả số liệu cụ thể
 a, Số liệu điều tra trước khi thực hiện đề tài: 
 Thể Khảo sát đầu năm Đạt
 loại
 Hứng thú: 12/35 trẻ 34,2%
 Hiểu nội dung: 10/35 trẻ 28,5%
 Thơ
 Thuộc tác phẩm: 11/35 trẻ 31,4%
 Trẻ trả lời câu hỏi rõ ràng: 7/35trẻ 20%
 Hứng thú: 15/35 trẻ 42,8 %
 Truyện Hiểu nội dung: 9/35 trẻ 25,7%
 Trả lời câu hỏi rõ ràng: 6/35 trẻ 11,2%
 b, Số liệu điều tra sau khi thực hiện đề tài: 
 19/22 Môn Khảo sát cuối năm Đạt
 Hứng thú: 35/35 trẻ 100%
 Hiểu nội dung: 34/35 trẻ 97,2%
 Thơ
 Thuộc tác phẩm: 35/35 trẻ 100%
 Trẻ trả lời câu hỏi rõ ràng mạch lạc: 33/35 trẻ 94,3%
 Hứng thú: 35/35 trẻ 100%
 Truyện Hiểu nội dung 34/35 trẻ 97,2%
 Trẻ trả lời rõ ràng mạch lạc : 34/35 trẻ 97,2%
 So sánh số liệu theo từng tiêu chí, tôi thấy kết quả thật đáng mừng, số trẻ 
đạt trong các tiêu chí tăng lên rõ rệt.
 - Trẻ hứng thú: Tăng 65,8 %
 - Trẻ hiểu nội dung: Tăng 68,7%
 - Trẻ thuộc tác phẩm: Tăng 68,6%
 - Trẻ trả lời câu hỏi rõ ràng mạch lạc: Tăng 86%
 * Về đồ dùng trực quan;
 - Xây dựng một góc tranh truyện của cô của trẻ đa dạng, phong phú.
 - Làm 30 bộ truyện tranh chữ to.
 - Sưu tầm rất nhiều tranh ảnh theo từng chủ điểm cho trẻ kể chuyện.
 - Làm 15 con rối dẹt, 30 con rối tay cho trẻ hoạt động ở mỗi chủ điểm.
 - Làm 20 con rối tay cho cô hoạt động.
 - Có một bảng gài và một bảng dính cho trẻ ghép tranh kể chuyện sáng 
tạo.
 - Một sân khấu rối, sa bàn cho cô và trẻ kể chuyện sáng tạo. 
 * Về phụ huynh:
 - Nhận thức rõ được tầm quan trọng của thơ truyện đặc biệt là kể chuyện 
và dạy trẻ kể chuyện trong sự phát triển nôn ngữ cho trẻ. Thường xuyên sưu tầm 
và cho con mình tiếp xúc với văn học qua việc đọc cho con nghe, kể chuyện 
trước khi cho con ngủ ở nhà,
 - Có ý thức cho trẻ đi học đều hơn so với đầu năm.
 - Nhiệt tình hưởng ứng, ủng hộ các nguyên vật liệu cho lớp để giáo viên 
làm đồ dùng đồ chơi cho trẻ.
 Phần III: Kết luận và khuyến nghị
 1. Kết luận
 Qua quá trình nghiên cứu và thực hiện các biện pháp trên vào việc việc 
cho trẻ LQTPVH để phát triển ngôn ngữ cho trẻ tôi đã rút ra nhưng bài học kinh 
nghiệm sau:
 1 - Cô giáo phải đi sâu nghiên cứu để tạo ra được môi trường tốt cho trẻ 
hoạt động một cách tích cực nhất, biết tạo cảm xúc cho trẻ khi kể chuyện, đọc 
thơ cho trẻ nghe.
 - Thường xuyên trò chuyện với trẻ, khơi gợi trẻ đặt tên cho nội dung vừa 
trò chuyện hoặc tóm tắt ngắn gọn những điều vừa trò chuyện.
 3 - Khuyến khích trẻ nói những ý nghĩ của trẻ qua nội dung hay chủ điểm 
nào đó nhằm giúp trẻ luyện cách trình bày, diễn đạt ý.
 20/22