SKKN Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động khám phá cho trẻ 5-6 tuổi

 Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động khám phá cho trẻ 5 -6tuổi
 PHẦN THỨ NHẤT: ĐẶT VẤN ĐỀ.
1. Lý do chọn đề tài:
 Đất nước ta đang ngày một phát triển và công tác Giáo dục được đảng và 
nhà nước ngày một quan tâm. Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên của hệ 
thống giáo dục quốc dân có vai trò quan trọng giúp trẻ phát triển toàn diện, làm 
cơ sở ban đầu của nhân cách, chuẩn bị những tiền đề cần thiết cho trẻ vào bậc 
học tiếp theo.
 Không thể giao tiếp, phát triển tốt nếu không có một kiến thức tốt. Vấn đề 
là phải tạo cho trẻ có một nền tảng kiến thức phong phú. Hơn ai hết, chúng ta 
biết rằng kiến thức giúp ích rất nhiều trong cuộc sống hàng ngày của trẻ. Trẻ 
học, trẻ nói, trẻ khám phá môi trường xung quanh để tiếp thu kiến thức. Nếu trẻ 
không được khám phá thế giới xung quanh sẽ không có những hiểu biết ban đầu. 
 Thế giới xung quanh ta rất bao la rộng lớn. Nó bao gồm tất cả sự vật, hiện 
tượng, cây cỏ, con vật, các vấn đề về tự nhiên và xã hội. Tất cả những vấn đề đó 
đều được biết qua quá trình khám phá tìm hiểu.
 Khám phá khoa học là sự phản ánh quá trình nhận thức của trẻ : Khám phá 
khoa học với trẻ nhỏ là quá trình trẻ tích cực tham gia hoạt động thăm dò, tìm 
hiểu thế giới tự nhiên. Đó là quá trình quan sát, so sánh, phân loại, thử nghiệm, 
dự đoán, suy luận, thảo luận ....
 Khoa học phù hợp với mức độ phát triển của trẻ sẽ nuôi dưỡng, phát triển ở 
trẻ trí tò mò và mong muốn khám phá mọi sự vật, hiện tượng xung quanh.
 Là cơ hội để trẻ bộc lộ nhu cầu và khả năng nhận thức của bản thân.
 Được thực hành các kỹ nhăng quan sát, so sánh, phân loại, dự đoán, xây 
dựng giả thuyết ....
 Tạo cơ hội cho trẻ khám phá môi trường xung quanh sẽ mang lại nguồn 
biểu tượng vô cùng phong phú, đa dạng, sinh động, đầy hấp dẫn cho trẻ. Thế 
giới xung quanh luôn là kho tàng to lớn giúp trẻ luôn có niềm khao khát tìm tòi 
khám phá, trải nghiệm về chúng, từ môi trường tự nhiên (Hiện tượng tự nhiên 
mưa nắng, các mùa trong năm;Cỏ, cây, hoa, lá; Các con vật sống quanh ta) 
đến môi trường xã hội(Danh lam thắng cảnh; Nghề nghiệp của mỗi con người 
trong xã hội, mối quan hệ giữa con người với nhau) và trẻ hiểu biết về chính 
bản thân mình. 
 Trên thực tế ở các trường Mầm Non hiện nay các hoạt động khám phá môi 
trường xung quanh cho trẻ 5 tuổi còn rất tẻ nhạt, không đầy đủ về các dụng cụ 
trực quan, hạn chế về hình thức dạy học nên chưa tạo được cho trẻ sự hứng thú 
học tập, bản thân nhiều giáo viên cũng rất ngại khi tổ chức hoạt động khám phá. 
Vì hoạt động khám phá là hoạt động khô khan, khi tổ chức người giáo viên phải 
 1/15 Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động khám phá cho trẻ 5 -6tuổi
 có kiến thức hiểu biết nhất định về đối tượng và sử dụng ngôn từ diễn đạt.Một 
 số giáo viên còn xem nhẹ việc cho trẻ sử dụng các giác quan trong quá trình 
 quan sát và tìm hiểu sự thay đổi của sự vật, hiện tượng. Giáo viên nói, trẻ chủ 
 yếu được nhìn, nghe và trả lời, ít được sờ mó, khám phá và làm thử nghiệm. Hầu 
 hết giáo viên chưa chú ý đưa ra những câu hỏi mở kích thích sự tìm tòi, khám 
 phá của trẻ. Chính vì vậy mà trẻ ít có những trải nghiệm, ít có điều kiện để giải 
 quyết vấn đề và dự đoán những điều có thể xảy ra trong quá trình khám phá môi 
 trường xung quanh. 
 Vì tất cả những những lý do này, tôi luôn mong muốn mình phải làm thế nào 
 để giúp trẻ học thật tốt bộ môn khám phá khoa học, tôi đã không ngừng suy nghĩ 
 và sáng tạo, để tìm ra những cách thức, phương pháp giảng dạy và tạo ra môi 
 trường học tập tốt nhất cho trẻ. Bằng tất cả sự nỗ lực, cố gắng đó, tôi cảm thấy 
 một phần nào ý nguyện của mình đã thực hiện được.
 Với mong muốn được góp phần nào vào sự nghiệp giáo dục đặc biệt lĩnh vực 
 khám phá khoa học nên bản thân tôi đã đi sâu nghiên cứu đề tài “Một số biện 
 pháp nâng cao chất lượng hoạt động khám phá cho trẻ 5-6 tuổi ”
2. Mục đích nghiên cứu :
 Nhằm tìm ra một số biện pháp góp phần nâng cao chất lượng trong công tác 
 giáo dục trẻ nói chung và trong hoạt động khám phá cho trẻ 5-6 tuổi nói riêng.
3. Đối tượng nghiên cứu :
 Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động khám phá cho trẻ 5-6 
 tuổi.
4. Đối tượng khảo sát thực nghiệm :
 Trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi, trường mầm non Chu Minh.
 Số trẻ nghiên cứu là 31trẻ.
 5. Phương pháp nghiên cứu :
 5.1.Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận.
 Tìm tài liệu.
 Phân tích tổng quát hóa cơ sở lí luận.
 Phương pháp thực nghiệm(khảo sát).
 5.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn.
 Phương pháp điều tra.
 Phương pháp quan sát.
 Phương pháp đàm thoại.
 Phương pháp tuyên truyền.
 5.3. Phương pháp thống kê toán học.
 6. Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu :
 2/15 Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động khám phá cho trẻ 5 -6tuổi
 Đề tài được thực hiện và áp dụng tại lớp mẫu giáo lớn 5 tuổi A1, trường mầm 
non Chu Minh.
 Thời gian từ tháng 9/2022 đến tháng 4 năm 2023. Củng cố và thực hiện 
cho các năm tiếp theo.
 PHẦN THỨ HAI :
 NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1.Cơ sở lý luận: 
 Hoạt động khám phá là hoạt động quan trọng đối với trẻ ở lứa tuổi mầm 
non, vì nó giúp trẻ tìm hiểu môi trường xung quanh một cách tích cực. Qua môn 
học này giúp trẻ tìm tòi, khám phá những điều kì diệu, thú vị, mới lạ xung quanh 
cuộc sống của trẻ. Khi trẻ được trực tiếp quan sát, thực hành, thử nghiệm giúp 
trẻ phát triển óc sáng tạo, trí tưởng tượng, khả năng tư duy và đặc biệt là vốn 
ngôn ngữ của trẻ được phát triển.
 Thông qua hoạt động khám phá giúp trẻ biết quan sát, xem xét, đặt câu 
hỏi, thử nghiệm, phán đoán và giải quyết vấn đề với các sự vật, hiện tượng. Các 
kỹ năng này sẽ được trẻ sử dụng trong suốt cuộc đời. Môn học khám phá là một 
môn không thể thiếu trong chương trình giáo dục Mầm non, nó góp phần tích 
cực vào việc giáo dục trẻ một cách toàn diện, đặc biệt là phát triển tâm lí giáo 
dục tình cảm của trẻ. 
 Với những quan tâm thiết thực với ngành học mầm non, bộ giáo dục, căn 
cứ quyết định của UBND TP Hà Nội về việc ban hành kế hoạch thời gian năm 
học, chỉ thị về nhiệm vụ trọng tâm năm học 2022-2023 của GD mầm non.
 UBND huyện Ba Vì, phòng GDĐT huyện Ba Vì đã có những quan tâm, chỉ 
đạo thực hiện những nhiệm vụ trọng tâm của năm học 2022 - 2023 nhằm phát 
triển toàn diện cho trẻ trên mọi lĩnh vực.
 Để đạt được những kết quả tốt thì trẻ phải có một tiền đề vững chắc. Kiến 
thức là một trong những hành trang quan trọng giúp trẻ phát triển. Để thực hiện 
những mục tiêu giúp trẻ phát triển toàn diện.
2. Khảo sát thực trạng :
 Chúng ta đã biết trẻ 5 tuổi là tuổi trẻ vừa bước qua khủng hoảng của tuổi 
lên 3, trẻ hoàn toàn còn non nớt, nhạy cảm với tác động bên ngoài đồng thời 
cũng là lúc trẻ phát triển rất nhanh về mọi mặt.
 Vì vậy kiến thức khám phá của trẻ tiến bộ nhanh hay chậm tùy thuộc vào 
điều kiện sống, quan hệ giao tiếp với những người xung quanh nhất là cô giáo 
phụ trách nhóm trẻ ở độ tuổi này. Đây là giai đoạn trẻ đang thích khám phá tìm 
hiểu mọi thứ xung quanh. Lúc này cô là người giúp trẻ khám phá, học hỏi để 
tìm ra nhiều điều mới lạ. 
 3/15 Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động khám phá cho trẻ 5 -6tuổi
 Trong quá trình thực hiện, tôi nhận thấy những khó khăn và thuận lợi sau :
 * Thuận lợi: 
 Bản thân tôi luôn được sự quan tâm của các đồng chí Ban giám hiệu nhà 
trường cùng toàn thể đồng nghiệp. 
 Được tham gia các chuyên đề do phòng giáo dục, nhà trường tổ chức.
 Về phần gia đình học sinh thì đa số phụ huynh học sinh nhiệt tình tới lớp 
quan tâm đến trẻ, đưa đón trẻ đúng giờ.
 Cơ sở vật chất nhà trường đã được nhà nước đầu tư và xây dựng đầy đủ 
đảm bảo cho việc học và dạy.
 * Khó khăn:
 Ngoài những thuận lợi tôi trình bày ở trên nhưng trong quá trình thực hiện 
đề tài bản thân tôi gặp không ít những khó khăn nhất định. 
 Bản thân tôi vào ngành cũng chưa lâu nên kinh nghiệm còn hạn chế.
 Một số phụ huynh học sinh nhận thức chưa đồng đều, điều kiện gia đình 
khác nhau. Nên việc kết hợp cho trẻ khám phá giữa gia đình và cô giáo vẫn còn 
nhiều hạn chế, khó khăn. 
* Số liệu điều tra trước khi thực hiện đề tài :
 Bảng khảo sát khả năng nhận thức khám phá của trẻ (31 trẻ được khảo sát) 
 Kết quả đạt được
 STT Tiêu chí đánh giá
 Đạt Tỉ lệ % Chưa Tỉ lệ %
 đạt
 Ham hiểu biết, thích tìm tòi 
 1 khám phá các sự vật, hiện 9 29% 22 71%
 tượng xung quanh.
 Có khả năng quan sát, so sánh, 
 2 phân loại, phán đoán, chú ý và 7 23,2% 24 76,8 %
 ghi nhớ có chủ định.
 Có khả năng phát hiện, giải 
 3 quyết các vấn đề đơn giản theo 7 23,2% 24 76,8%
 các cách khác nhau.
 Có khả năng diễn đạt hiểu biết 
 4 9 29% 22 71%
 của mình về sự vật, hiện tượng 
 4/15 Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động khám phá cho trẻ 5 -6tuổi
 bằng các cách khác nhau.
 Có một số hiểu biết ban đầu về 
 5 con người, hiện tượng xung 10 32% 21 68%
 quanh.
 3. Những biện pháp thực hiện từng phần
 3.1. Xây dựng kế hoạch tố chức hoạt động khám phá cho trẻ theo tháng.
 3. 2. Xây dựng môi trường học tập theo hướng lấy trẻ làm trung tâm.
 3.3. Sử dụng các trò chơi thực nghiệm.
 3.4. Lồng ghép KPKH vào các hoạt động khác
 3.5. Sử dụng đồ dùng trực quan hấp dẫn, thu hút trẻ vào hoạt động khám 
phá.
 3.6. Kết hợp với phụ huynh.
 4. Quá trình thực hiện đề tài
4.1: Xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động khám phá cho trẻ theo tháng.
 Để đạt hiệu quả cao trong công việc khi làm bất cứ một việc gì cũng phải 
có kế hoạch cụ thể rõ ràng. Với hình thức đổi mới là lập kế hoạch cho từng 
tháng của một năm học ngay từ khi lựa chọn đề tài, tôi đã xây dựng kế hoạch 
hoạt động tổ chức hoạt động khám phá phù hợp với từng tháng, cùng với tình 
hình thực tế ở lớp tôi. Điều đó đã giúp tôi chủ động hơn khi tổ chức thực hiện.
 Mỗi tháng trong chương trình học của trẻ mầm non đều có những nội dung, 
những điều rất kỳ lạ, lý thú kích thích sự ham tìm tòi, thích khám phá ở trẻ. 
Vì vậy tôi đã xây dựng kế hoạch, lựa chọn đề tài và các thí nghiệm, trải 
nghiệm phù hợp với từng tháng, phù hợp với nhận thức của trẻ lớp tôi để 
làm cơ sở cho việc chuẩn bị tốt đồ dùng, phương tiện trước khi tổ chức hoạt 
động khám phá cho trẻ. 
 Một số thí nghiệm, trải 
 Tháng Nội dung
 nghiệm
 Tháng 9 - Lớp học của bé. - Thí nghiệm về lực hút của 
 - Các cô các bác trong trường nam châm: Nam châm hút gì, 
 mầm non. Búp bê giấy biết đi.
 Tháng 10 - Tôi có 5 giác quan. - Nếm phân biệt vị, ngửi các 
 - Bé làm gì để phục vụ bản thân. mùi hương khác nhau
 - Bé cần gì để lớn lên và khỏe - Truyền tin
 mạnh. - Bé khám phá bản thân
 Tháng 11 - Gia đình thân yêu của bé. - Cho trẻ thử nghiệm, trải 
 - Một số đồ dùng trong gia đình. nghiệm các đồ dùng để ăn, 
 5/15 Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động khám phá cho trẻ 5 -6tuổi
 - Nhu cầu của gia đình. uống. 
 - Thử nghiệm các đồ dùng 
 đựng nước.
 - Cái nào nóng hơn, cái nào 
 nặng hơn.
 Tháng 12 - Nghề của bố mẹ. - Thực nghiệm gieo hạt, trồng 
 - Một số nghề phổ biến trong xã cây.
 hội. - Gạch được làm ra như thế 
 - Nghề xây dựng. nào?
 Tháng 1 - Động vật sống trong gia đình. - Dấu chân con vật cưng.
 - Con vật nào sống dưới nước. - Câu cá.
 - Con vật sống trong rừng. - Bướm giấy biết bay
 - Côn trùng
 Tháng 2 - Mùa xuân. - Gói bánh chưng như thế nào?
 - Bé và gia đình chuẩn bị đón tết. - Lễ hội truyền thống quê 
 - Một số món ăn ngày tết. hương
 - Quê hương bé. - Cây xanh có những bộ phận 
 - Một số loại rau, hoa, quả, cây nào?
 xanh. - Cây cần gì để lớn lên và phát 
 triển
 Tháng 3 - Một số PTGT đường bộ, đường - Thí nghiệm lực hút của nam 
 sắt, đường thủy, đường hàng châm: Lái thuyền
 không.
 Tháng 4 - Nước cần cho cuộc sống con - Tính chất của nước.
 người. - Sự đổi màu của nước.
 - Không khí và ánh sáng. - Bóng bay
 - Một số hiện tượng tự nhiên. - Cầu vồng có từ đâu
 Tháng 5 - Cảnh đẹp Hà Nội. - 1 số danh lam thắng cảnh của 
 - Bác Hồ của em. Hà Nội.
 Thực hiện theo kế koạch mà tôi đã xây dựng để tổ chức hoạt động khám phá 
cho trẻ theo tháng tôi thấy được sự chủ động trong khâu chuẩn bị tiết học cho 
trẻ, chủ động làm đồ dùng đồ chơi cho trẻ khám phá, chủ động trong việc tìm 
kiếm tư liệu, sản phẩm, tranh ảnh cho trẻ phục vụ cho tiết dạy hoạt động khám 
phá của mình được phong phú, hấp dẫn. Tạo hứng thú cho trẻ thích tham gia vào 
hoạt động cùng cô.
4.2: Xây dựng môi trường học tập theo hướng lấy trẻ làm trung tâm .
 6/15 Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động khám phá cho trẻ 5 -6tuổi
 Môi trường chính là yếu tố quyết định sự thành công của phương pháp thí 
nghiệm vì được hoạt động trực tiếp với các đồ dùng vận dụng, được trải nghiệm 
thực tế trẻ sẽ có cơ hội lĩnh hội những kiến thức sâu sắc và nhanh chóng hơn. 
Môi trường học là một nhu cầu thiết yếu giúp trẻ tích cực khám phá. Tôi chú 
tâm xây dựng các góc mở trong lớp. Không chỉ môi trường trong lớp học mà tôi 
còn chú tâm đến việc cho trẻ thường xuyên tiếp xúc với môi trường ngoài lớp 
học. Trẻ được trực tiếp tham gia vào giải quyết vấn đề khi khám phá giúp trẻ có 
thể thoải mái tự tin khi nói lên ý kiến của mình về sự vật hiện tượng đó. Với các 
mảng tường ngoài lớp tôi tạo các góc như: “Bé vui khám phá”, “Bé với môi 
trường”... . Sắp xếp đồ dùng thực nghiệm, thí nghiệm hợp lí để sao cho trẻ thấy 
rõ và lấy được dễ dàng và thực hiện hoạt động khám phá bất cứ lúc nào trẻ thích. 
Tạo môi trường cho trẻ hoạt động có tác dụng mạnh mẽ lên trẻ, tạo cho trẻ hứng 
thú, thích thú, thích tò mò, thích tìm hiểu khám phá thế giới xung quanh trẻ.
4.3. Sử dụng các trò chơi thực nghiệm.
 Trong khám phá khoa học việc sử dụng trò chơi, thí nghiệm đơn giản luôn 
tạo cho trẻ sự hứng thú, kích thích trẻ tích cực hoạt động, phát triển ở trẻ 
tính tò mò, ham hiểu biết, thích khám phá, tìm tòi, phát triển óc quan sát, phán 
đoán và các năng lực hoạt động trí tuệ,....Chính vì vậy mà phương pháp sử dụng 
các trò chơi thực nghiệm luôn đạt kết quả cao trong hoạt động khám phá khoa 
học.
Ví dụ 1: Nam châm hút gì?
 * Mục tiêu:
 Cho trẻ biết nam châm có thể hút các vật làm từ kim loại, còn những vật 
không làm bằng chất kim loại thì nam châm không hút.
* Chuẩn bị:
 Cục nam châm, cái đinh, cái kéo, thanh bằng nhôm, cái thước nhựa, cục 
gôm, quả bóng bay và một số đồ dùng khác trong lớp.
* Tiến hành:
 Cho trẻ quan sát những đồ dùng đã chuẩn bị gọi tên chúng và nêu chất 
liệu của từng đồ dùng.
 Mời 6 - 7 trẻ lên lấy 1 trong số những vật mà cô chuẩn bị hỏi trẻ:
 Vật đó có tên là gì? làm bằng gì?
 Cho trẻ đưa vật đó lại gần cục nam châm và trẻ lời xem chúng có hút nhau 
không và vì sao?
 Lần lượt cô cho các trẻ được thí nghiệm với các vật xung quanh lớp và đưa ra 
nhận xét, nam châm hút được những vật làm bằng gì ?
* Giải thích và kết luận:
 7/15 Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động khám phá cho trẻ 5 -6tuổi
 Nam châm chỉ hút được các vật làm bằng kim loại ngoài ra không hút 
được các vật làm từ các chất khác.
 Ví dụ 2: Thí nghiệm sự đổi màu của nước
* Mục tiêu:
 Cho trẻ biết khi pha màu vào nước nước sẽ đổi màu.
 *Chuẩn bị:
 Màu nước, nước.
 * Tiến hành:
 Cho 1 ít màu nước vào cốc nước. Quan sát xem điều gì xãy ra với các cốc 
nước vừa cho màu vào.
* Giải thích và kết luận:
 Khi cho màu vào nước màu tan trong nước và làm nước đổi màu.
 Ví dụ 3:Thí nghiệm chất tan và chất không tan
* Mục tiêu:
 Quan sát các vật liệu tan hay không tan.
*Chuẩn bị:
 Cát, muối, đường, nước...
 * Tiến hành:
 Cho 1 ít cát , muối, đường vào từng cốc nước khác nhau. Quan sát xem khi 
khuấy đều lên hiện tượng gì xảy ra.
* Giải thích và kết luận:
 Cốc nước muối và cốc nước đường sẽ không nhìn thấy muối và đường nữa vì 
muối và đường tan trong nước. Cốc nước có cát sẽ nhìn thấy cát vì cát không 
tan trong nước nên vẫn còn.
Ví dụ 4: Thí nghiệm về sự nảy mầm của hạt.
* Mục tiêu:
 Trẻ biết được cây cũng cần thức ăn ,ánh sáng và nước mới sinh trưởng được.
* Chuẩn bị:
 Một ít hạt đậu tương, đậu đenhai khay nhỏ, một ít đất, bình nước tưới.
*Tiến hành:
 Ngâm hạt vào trong nước ấm từ 1 đến 2 tiếng sau đó lấy ra đặt hạt vào 
khay có sẵn đất. Gieo hạt còn lại ra đất. Đặt khay nơi không có ánh sáng mặt trời 
và không cho trẻ tưới nước hàng ngày. Ngoài đất thì cho trẻ tưới nước hàng 
ngày. Quan sát sau 3 đến 4 ngày cây trong khay không tưới nước hàng ngày sẽ 
không nảy mầm. Lúc này hãy cho trẻ giải thích hiện tượng nảy mầm và không 
nảy mầm trên .
 8/15 Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động khám phá cho trẻ 5 -6tuổi
 Vì trẻ mẫu giáo nhỡ nên tôi cho trẻ tự làm và nêu kết quả thực nghiệm của 
bản thân .
* Giải thích và kết luận:
 Cây nảy mầm được nhờ được gieo xuống đất, có ánh sáng và tưới nước 
đầy đủ sáng có thức ăn trong hạt và nước uống trong đất và ngược lại cây mà 
không được chăm sóc đầy đủ sẽ không nảy mầm được.
 Ví dụ 5: Thí nghiệm về vật nổi vật chìm dưới nước.
* Chuẩn bị:
 Đồ dùng: Các mẩu gỗ, bi sắt đường kính 3-4cm, thìa inox, cục nam châm, 
một miếng xốp, giấy, chậu đựng nước sạch.
 Đồ chơi: Thuyền giấy, lá mít trẻ đã gấp, bóng nhựa, đồ chơi nhựa.
* Tiến hành: Cho trẻ tự lấy đồ chơi đã chuẩn bị sẵn thả vào chậu nước, và yêu 
cầu trẻ nhận xét vật nào chìm? vật nào nổi tại sao ?
* Giải thích và kết luận:
 Những đồ vật làm từ những nguyên liệu nặng sắt, thép, nhôm như bi sắt , 
bát, thìa inox ... Sẽ chìm trong nước.
 Những đồ vật làm từ nguyên liệu nhẹ: gỗ, xốp, giấy, nhựa...thì nổi trên nước.
 Qua việc tạo các điều kiện cho trẻ tiếp xúc các sự vật hiện tượng và môi 
trường xung quanh bằng các thí nghiệm, thử nghiệm tôi thấy nhận thức của trẻ 
được mở rộng, khả năng quan sát, tri giác của trẻ phát triển tốt đa số trẻ thể hiện 
được tính tích cực chủ động khi quan sát đối tượng trong quá trình quan sát trẻ 
tỏ ra nhanh nhẹn linh hoạt và phát triển nhiều vốn kinh nghiệm, vốn từ của trẻ 
trở nên phong phú hơn khả năng diễn đạt tổt hơn.
 4.4. Lồng ghép KPKH vào các hoạt động khác.
 Khám phá giúp trẻ biết quan sát, xem xét, đặt câu hỏi, thử nghiệm, phán 
đoán và giải quyết vấn đề với các sự vật, hiện tượng. Các kỹ năng này sẽ được 
trẻ sử dụng trong suốt cuộc đời. Khi tham gia vào các hoạt động khám phá giúp 
trẻ nhận thức được rằng mọi sự vật, hiện tượng luôn có sự thay đổi và những 
thay đổi này liên quan đến nhau, khuyến khích trẻ suy nghĩ độc lập, tưởng tượng 
và sáng tạo. Giáo dục nhận thức cho trẻ mẫu giáo được thực hiện thông qua 
nhiều hình thức hoạt động đa dạng. Để đạt được hiệu quả giáo dục cần phải phối 
hợp lồng ghép giữa các lĩnh vực, các phương pháp mới có được hiệu quả tốt 
nhất với người học. Hiểu được vấn đề ấy trong các tiết dạy tôi thường xuyên 
lồng ghép khám phá khoa học vào trong các môn học khác như toán, âm nhạc, 
văn học, 
Ví dụ: Trong hoạt động âm nhạc trẻ học bài hát “Vì sao con mèo rửa mặt”
Tôi cho trẻ quan sát bức tranh những chú mèo đáng yêu sau đó hỏi trẻ:
 9/15 Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động khám phá cho trẻ 5 -6tuổi
 Đây là con gì? Nêu các đặc điểm của chúng?
 Chúng thường được nuôi ở đâu? Chú mèo thích ăn gì?
 Vai trò của chú mèo? Nêu cảm nhận của các con về những chú mèo này?
 Sau khi trò chuyện, tìm hiểu về những chú mèo, xong tôi giới thiệu với trẻ 
bài hát nói về những chú mèo đáng yêu này. Bài hát “Vì sao con mèo rửa mặt”.
 Qua tiết học âm nhạc tôi đã giúp trẻ có thêm những hiểu biết về đặc điểm và 
vai trò của những chú mèo. Từ đó trẻ cảm thấy yêu thích bài hát hơn, hoạt động 
âm nhạc trở nên hứng thú hơn.
 Những tiết khám phá khoa học thường được quan niệm khô khan thì tôi luôn 
khéo léo lồng ghép thích hợp các môn khác như : Toán , âm nnhạc , tạo hình ,văn 
học để trẻ thêm hứng thú, ghi nhớ tốt hơn, hiểu vấn đề sâu và rộng hơn.
Ví dụ: Trong tiết dạy làm quen với động vật sống dưới nước.
Tôi cho trẻ thi “ đố vui ” hai đội ra câu đố cho nhau và giải câu đố đội bạn.
 Con gì tám cẳng hai càng
 Không thích đi dọc bò ngang cả ngày
 (Con cua)
 Như vậy trẻ được câu đố rất vui vẻ hào hứng, kích thích tư duy, làm phong 
phú vốn từ và ngôn ngữ mạch lạc... Trong tiết dạy tôi cũng lồng ghép toán sơ 
đẳng, làm quen với con cua, cô và trẻ cùng đếm số chân cua sau đó đọc câu 
đồng dao, bài hát về con cua, sự kết hợp ấy giúp tiết học không nhàm chán, khô 
khan mà còn giúp trẻ tìm hiểu được một cách tổng quát nhất về con cua. 
 Vào giờ hoạt động góc tôi cũng tổ chức cho trẻ khám phá qua góc “Bé với 
thiên nhiên” đây là nơi dành cho các hoạt động chăm sóc cây cối: Nhặt cỏ, bắt 
sâu, tưới nước lau lá cho cây và thực hành các thí nghiệm như: Theo dõi sự phát 
triển của cây từ hạt hoặc quan sát quá trình hút nước của cây. 
Ví dụ: Bông hoa cúc màu trắng cắm vào lọ nước màu vàng, tím,xanh... sau 4- 5 
tiếng bông hoa cúc màu trắng sẽ chuyển sang màu vàng, tím,xanh...hoặc nhận 
xét về sự chuyển đổi hình dáng của các cây ở góc thiên nhiên (khóm hoa phát 
triển to hơn có nụ có hoa, hoặc hoa mười giờ nở đúng mười giờ...). Từ đó sẽ 
giúp cho trẻ sẽ có những hứng thú riêng trong hoạt động khám phá.
 Ở góc xây dựng, là một trong các góc chơi mà các bạn trai rất thích chơi, tại 
đây trẻ được thoả sức thiết kế công trình, xây dựng công trình theo sự tò mò, 
khám phá, để thực hiện được ước mơ của trẻ. 
Ví dụ: Chủ đề bảo vệ môi trường, yêu cầu các kỹ sư tí hon xây dựng "Công 
viên cây xanh". Qua sự gợi ý của cô về chủ đề chơi, qua nhận thức của mỗi 
thành viên trong nhóm chơi, trẻ sẽ trao đổi, phân công nhiệm vụ, tớ xây khu vực 
này, bạn trồng cây, bạn vận chuyển nguyên vật liệu, tớ thích trong công trình 
 10/15 Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động khám phá cho trẻ 5 -6tuổi
của chúng mình có thêm các ngôi nhà, có khu vui chơi....Khi hoàn thành trẻ cảm 
thấy rất thích thú với thành quả của mình và mong muốn được cô và các bạn 
trong nhóm chơi khác cùng chiêm ngưỡng thành quả mà trẻ tạo ra. Tôi cảm thấy 
đây là thành công lớn nhất trong việc tổ chức cho trẻ chơi.
 Với hoạt động ngoài trời: Ở hoạt động này tôi cho trẻ thỏa sức khám 
phá,trải nghiệm thế giới thiên nhiên .
 Ví dụ: Khi tìm hiểu các loài hoa, cây mà có trong vườn trường tôi cho trẻ ra 
khám phá trực tiếp, hay với những khám phá trừu tượng về các hiện tượng tự 
nhiên như hôm nay thời tiết thế nào, cầu vồng...trẻ cũng được trực tiếp nhìn và 
nói lên ý kiến của mình.Với việc chơi mà học trẻ không bị gò bó,nhàm chán , 
tạo sự hứng thú cho trẻ khi tham gia vào hoạt động.
 Việc tích hợp khám phá khoa học vào các hoạt động giúp cho trẻ hiểu biết 
hơn, phát huy tối đa tính tích cực, khả năng ghi nhớ, quan sát, phán đoán cho trẻ. 
Từ đó nâng cao nhận thức cho trẻ giúp trẻ phát triển toàn diện nhất.
 4.5. Sử dụng đồ dùng trực quan hấp dẫn, thu hút trẻ vào hoạt động khám 
phá.
 Sử dụng đồ dùng trực quan trong dạy học chiếm một vị trí rất quan trọng 
trong việc giúp trẻ tiếp thu những kiến thức. Bởi lẽ trực quan trong dạy học huy 
động được tất cả các giác quan tham gia vào quá trình nhận thức của trẻ. Truớc 
đây tôi đã cải tiến sử dụng đồ dùng trực quan vào các tiết dạy, tuy đã gây được 
sự hứng thú cho trẻ nhưng kết quả đạt được vẫn chưa cao. Chính từ những hạn 
chế do đồ dùng trực quan đem lại tôi đã nghĩ đến việc sử dụng Công nghệ thông 
tin và tận dụng được những điều kiện hiện có ở trường cho trẻ trải nghiệm vào 
trong tiết dạy để khắc phục những hạn chế trên. 
Ví dụ: Cho trẻ "Quan sát Hồ Gươm" tôi sẽ sử dụng video cho trẻ quan sát. Qua 
đó trẻ có thể biết được Hồ Gươm có những đặc điểm gì, danh lam thắng cảnh 
của quê hương...
 Để trẻ không thụ động trong học tập chỉ ngồi xem và nghe, tôi thường gọi 
trẻ, dùng những câu hỏi kích thích tư duy trẻ phát triển và cho trẻ lên sử dụng 
máy như nhấp chuột để tìm hiểu các danh lam thắng cảnh khác, hay lên chơi trò 
chơi "Tìm các danh lam thắng cảnh của Hà Nội", trẻ phải nhấp chuột vào những 
danh lam thắng cảnhcủa Hà Nội (Hồ gươm, Chùa một cột, Văn Miếu Quốc Tử 
Giám).
Ví dụ: Bài giảng ứng dụng công nghê thông tin : Khám phá"Tìm hiểu một số 
con vật sống trong rừng" chủ đề: Thế giới động vật.
 Trò chuyện với trẻ về hình ảnh con voi, con hổ, con khỉ
 Mở rộng cho trẻ về 1 số con vật khác sống trong rừng
 11/15 Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động khám phá cho trẻ 5 -6tuổi
 Ở trò chơi "Đố ai đoán được" trẻ sẽ phân loại các con vật sống trong rừng 
theo các đặc điểm là theo thức ăn, là thú hiền lành hay hung dữ, leo trèo hay 
không leo trèo 
 Ngoài ra trong tiết học này tôi còn sử dụng rất nhiều các hiệu ứng tạo 
trong bài giảng điện tử để tăng sự hứng thú, kích thích trẻ tìm hiểu về các con 
vật sống trong rừng. 
 Với mẫu giáo có sự tưởng tượng chưa phong phú, kinh nghiệm sống của trẻ 
còn ít nên tôi thường xuyên tận dụng các vật thật để dạy trẻ. Khi cho trẻ được 
tiếp xúc với vật thật thì tôi nhận thấy trẻ hứng thú và nắm bắt kiến thức một cách 
rõ ràng nhất.
Ví dụ: Khi tìm hiểu về quả cam, tôi dùng quả cam thật cho trẻ trải nghiệm theo 
hình thức thức hoạt động nhóm để trẻ cùng nhau quan sát, sờ, ngửi... và trẻ đưa 
ra nhận xét. Cuối cùng tôi cho trẻ tự bóc cam và nếm thử vị của cam sau đó hỏi 
trẻ về vị của cam (có trẻ nói chua, trẻ nói ngọt) từ đó tôi giải thích “Qủa cam 
chưa chín có vị chua, còn quả cam chín có vị ngọt” khi được trải nghiệm thực tế 
thì trẻ đã nắm vững những kiến thức tôi muốn truyền đạt. Qua bài về quả cam 
tôi không những đã cho trẻ tìm hiểu một cách tổng quát về quả cam mà còn dạy 
trẻ kĩ năng bóc cam và vứt rác đúng nơi qui định.
 Việc sử dụng đồ dùng trực quan phải được sử dụng một cách linh hoạt và 
sáng tạo. Trong tiết dạy tôi không sử dụng một loại đồ dùng từ đầu đến cuối 
cũng không sử dụng quá nhiều loại tôi phối hợp các loại đồ dùng trực quan sao 
cho phù hợp, linh hoạt từng phần sao cho trẻ không nhàm chán.
 Ví dụ: Trong tiết dạy cho trẻ làm quen với một số loại rau tôi có thể sử 
dụng một số loại đồ dùng như: Tranh lô tô, vật thật, đồ chơi, màn hình, mô hình 
kết hợp với nhau sao cho linh hoạt và phù hợp như phần đầu giới thiệu bài cho 
trẻ đi thăm mô hình vườn rau với nhiều loại rau, phần cung cấp kiến thức cho trẻ 
quan sát các loại rau thật, phần mở rộng cho trẻ xem trên màn hình một số loại 
rau khác và các món ăn từ rau, phần luyện tập cho trẻ đi chơi trò chơi qua những 
đồ rau nhựa, tranh lô tô.
 Việc kết hợp sử dụng linh hoạt các loại đồ dùng trực quan trong tiết học tôi 
thấy trẻ hứng thú hơn mỗi khi học khám phá khoa học, kiến thức tôi truyền đạt 
vì thế mà dễ dàng và trẻ ghi nhớ hơn.
 4.6. Kết hợp với phụ huynh học sinh. 
 Góc tuyên truyền:
 Để nâng cao chất lượng hoạt động của trẻ trong trường mầm non để có sự 
giáo dục toàn bộ giữa gia đình và nhà trường là một việc làm hết sức cần thiết vì 
thế ngay từ đầu năm học để phụ huynh hiểu thêm về các hoạt động của trẻ trong 
 12/15 Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động khám phá cho trẻ 5 -6tuổi
trường mầm non trường tôi đã tổ chức họp phụ huynh và tuyên truyền đến các 
bậc phụ thông qua bảng tuyên truyền của lớp. Ở góc này tôi dành riêng một 
khoảng để giới thiệu các hoạt động khám phá để phụ huynh có thể xem và và 
nắm bắt được nội dung con học ở lớp. Ngoài ra tôi còn trưng bày các sản phẩm 
khám phá ở góc “Bé vui khám phá” để phụ huynh cùng tham quan.
 Phối kết hợp với phụ huynh:
 Để sự phối hợp với phụ huynh đạt kết quả cao tôi trực tiếp trao đổi với phụ 
huynh vào giờ đón trả trẻ để họ hiểu hơn về hoạt động khám phá khoa học nói 
riêng và nắm bắt được khả năng của con. Bên cạnh đó tôi nhờ các bậc phụ 
huynh sưu tầm những vật liệu hỏng bỏ đi để gom lại mang về làm đồ chơi như 
bố cháu Quang làm nghề sửa chữa điện tử nhờ bác sưu tầm những cục nam 
châm những hòn bi sắt để cho trẻ làm thí nghiệm, mẹ cháu Phi làm thợ may nhờ 
chị sưu tầm cho vải vụn, bác Hà làm thợ mộc nhờ bác sưu tầm các khối gỗ để 
làm đồ chơi xếp nhà, xếp ô tô...Hàng ngày trước khi dạy một bài tìm hiểu nào tôi 
thường xuyên trao đổi với các bậc phụ huynh về bài học ngày hôm nay về nhà 
các bậc phụ huynh cùng trò chuyện với trẻ về bài học hoặc có thể cung cấp cho 
trẻ một số kiến thức để cho trẻ học tập tốt hơn.
 5. Kết quả thực hiện 
 5.1. Một số kết quả đạt được.
 Với sáng kiến kinh nghiệm đề ra là: “Một số biện pháp nâng cao chất 
lượng hoạt động khám phá cho trẻ 5 tuổi ”. Từ việc triển khai sáng kiến, tôi 
thấy sự hứng thú, linh hoạt và khả năng phán đoán, ghi nhớ của trẻ tốt hơn trong 
hoạt động khám phá.
 5.2. Kết quả số liệu cụ thể
 Sau khi thực hiện các biện pháp trên tôi đã thu được kết quả sau:
 *Bảng kết quả: Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động khám 
phá cho trẻ 5 tuổi so với kết quả đầu năm:
 ST Tiêu chí đánh Đầu năm Cuối năm
 T giá Đạt Tỉ lệ Chư Tỉ lệ Đạt Tỉ Chưa Tỉ lệ 
 % a % lệ đạt %
 đạt %
 1 Ham hiểu biết, 
 thích tìm tòi 9 29% 22 71% 30 96,8 1 3,2
 khám phá các sự % %
 13/15 Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động khám phá cho trẻ 5 -6tuổi
 vật, hiện tượng 
 xung quanh.
 2 Có khả năng 
 quan sát, so sánh, 
 phân loại, phán 
 7 23,2 24 76,8 29 93,6 2 6,4
 đoán, chú ý và 
 % % % %
 ghi nhớ có chủ 
 định.
 3 Có khả năng phát 
 hiện, giải quyết 
 các vấn đề đơn 7 23,2 24 76,8 28 90,4 3 9,6
 giản theo các % % % %
 cách khác nhau.
 4 Có khả năng diễn 
 đạt hiểu biết của 
 mình về sự vật, 96,8
 9 29% 22 71% 30 1 3,2
 hiện tượng bằng %
 %
 các cách khác 
 nhau.
 5 Có một số hiểu 
 biết ban đầu về 
 con người, hiện 10 32% 68% 30 96,8 1 3,2
 21
 tượng xung % %
 quanh.
 PHẦN THỨ BA : KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ:
 1. Kết luận :
 Kiến thức có vai trò rất quan trọng với sự phát triển của trẻ. Để giúp trẻ có một 
kiến thức tốt thì người lớn là những tấm gương để trẻ nhìn vào đó học hỏi để 
ngày một hoàn thiện và phát triển. Ở trường mầm non thì cô giáo là tấm gương 
của trẻ. Để làm được điều đó cô giáo cần có lòng say mê khám phá khoa học, 
mong muốn tìm hiểu về các sự vật hiện tượng lòng ham hiểu biết của cô giáo 
phải được thể hiện trong mọi hoạt động để làm gương cho trẻ lôi cuốn trẻ vào 
các hoạt động khám phá, tìm hiểu về khám phá khoa học. Tạo cho trẻ nhiều cơ 
hội khám phá môi trường xung quanh mọi lúc, mọi nơi để hoạt động khám phá 
của trẻ đạt hiệu quả cao. Cung cấp cho trẻ môi trường phong phú với nhiều vật 
liệu khác nhau để trẻ tự khám phá ở mọi lúc, mọi nơi, có góc dành riêng cho trẻ 
 14/15 Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động khám phá cho trẻ 5 -6tuổi
khám phá. Lựa chọn nội dung khám phá phù hợp với khả năng của trẻ.Sử dụng 
phong phú các hình thức cho trẻ khám phá. Luôn tạo được môi trường học mà 
chơi, chơi mà học, tạo điều kiện tốt để trẻ có khả năng tư duy, phát triển tốt và 
hoàn thiên bản thân.
2. Các đề xuất và khuyến nghị 
 * Đối với nhà trường: 
 Thường xuyên thăm lớp dự giờ, giúp đỡ giáo viên nâng cao trình độ, kiến 
thức.
 * Đối với cấp trên: 
 Tổ chức nhiều các chuyên đề để giáo viên được tham gia học tập.
 Đề tài được áp dụng trong phạm vi hẹp ở một nhóm trẻ, vì vậy một số 
kinh nghiệm đưa ra không tránh khỏi thiếu sót. Qua đây tôi mong muốn được 
các đồng chí chuyên môn phòng giáo dục mầm non. Các đồng chí đồng nghiệp 
góp ý xây dựng bổ xung thêm để giúp tôi có được bài học kinh nghiệm tốt hơn 
trong quá trình công tác của bản thân. 
 Trên đây là một số biện pháp sáng kiến kinh nghiệm được áp dụng năm 
học 2022 - 2023. Rất mong hội đồng khoa học các cấp xem xét và đóng góp cho 
tôi để đề tài này áp dụng có hiệu quả hơn. 
 Tôi xin chân thành cảm ơn!
 Chu Minh, ngày tháng năm 2023
XÁC NHẬN CỦA THỦ Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình 
TRƯỞNG ĐƠN VỊ viết, không sao chép nội dung của người 
 khác
 Tác giả
 Nguyễn Thị Huệ
 15/15