SKKN Một số biện pháp giúp trẻ 5 - 6 tuổi học tốt môn làm quen chữ cái tại trường Mầm non

 I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
 Như chúng ta đã biết hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ Mẫu 
 giáo. Bên cạnh hoạt động vui chơi hoạt động học tập đang được hình thành ở 
 trẻ. Song khác với học sinh phổ thông, hoạt động học tập chưa phải là hoạt 
 động bắt buộc của trẻ mẫu giáo vì chúng chưa có đủ những yếu tố cần thiết để 
 tham gia vào hoạt động học tập với với ý nghĩa đầy đủ của nó. Hoạt động học 
 tập của trẻ mẫu giáo thường bị chi phối bởi hoạt động vui chơi “chơi mà học, 
 học bằng trải ngiệm”. Trẻ học chủ yếu dưới hình thức chơi. Do đó việc tổ chức 
 dạy học cho trẻ là một công việc phức tạp, khó khăn đòi hỏi là giáo viên mầm 
 non phải có những kiến thức nhất định về lý luận dạy học ở mầm non để tránh 
 sự phổ thông quá trình dạy học cho trẻ.
Bản thân tôi là một giáo viên được nhà trường phân công công tác giảng dạy ở độ 
tuổi 5 – 6 tuổi. Qua những năm trực tiếp giảng dạy tôi nhận thấy rằng trẻ làm quen 
với chữ cái không phải là việc dễ làm, nó đòi hỏi người giáo viên phải kiên trì, chịu 
khó biết vận dụng những biện pháp linh hoạt, sáng tạo trong quá trình lên lớp để 
trẻ lĩnh hội đầy đủ kiến thức của bộ môn, để từ đó trẻ có sự tập trung chú ý và thực 
sự có hứng thú, có tính kỷ luật trong học tập.
Đặc biệt, môn học “làm quen chữ cái” ở trẻ 5 - 6 tuổi là môn học giúp trẻ hình 
thành, phát triển năng lực và thái độ cần thiết cho việc học tiếng Việt lớp 1. Song 
việc dạy trẻ làm quen với chữ cái cần phải thể hiện phương pháp đặc trưng của 
giáo dục mầm non.
Trong quá trình thực hiện chuyên đề bản thân tôi còn gặp rất nhiều khó khăn: Một 
số cháu mới đi học năm đầu tiên nên chưa mạnh dạn nhiều cháu còn nói ngọng nói 
lắp, nhận thức của trẻ chênh lệch nhau nên việc truyền thụ kiến thức gặp rất nhiều 
khó khăn
Việc chuẩn bị tâm thế sẵn sàng đi học, hứng thú đợi chờ ngày đến trường tiểu học 
là việc cần thiết nhằm giúp trẻ mẫu giáo vượt qua bước ngoặt quan trọng chuyển từ 
hoạt động vui chơi là chủ đạo sang hoạt động học tâp (trong trường tiểu học) là chủ 
đạo. Tuy nhiên giáo viên mầm non luôn nhớ: dạy trẻ làm quen với chữ cái chứ 
không phải đưa chương trình tiếng Việt lớp 1 xuống dạy trước ở mẫu giáo lớn, mà 
phương pháp dạy trẻ làm quen với chữ cái phải dựa trên cơ sở sử dụng các yếu tố 
vui chơi, các nhiệm vụ sáng tạo cũng như hoạt động học tập của trẻ. Dựa trên 
những kế hoạch, sự chỉ đạo của nhà trường là giáo viên mầm non trực tiếp giáo dục 
chăm sóc trẻ qua những năm thực hiện chuyên đề mầm non mới người giáo viên 
phải làm gì để đạt được các yêu cầu cao hơn nữa, nắm vững nội dung nâng cao 
kiến thức trong hoạt động cho trẻ làm quen với chữ cái một cách nhẹ nhàng thoải 
mái và có hiệu quả chuẩn bị cho trẻ tâm thế vững vàng để bước vào lớp một. Chính vì thế tôi mạnh dạn chọn đề tài “Một số biện pháp giúp trẻ 5 - 6 tuổi học tốt môn 
làm quen chữ cái tại trường Mầm non”
II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Cơ sở lý luận: Trong công tác chăm sóc, giáo dục trẻ lứa tuổi mầm non, việc 
hình thành và phát triển ngôn ngữ cho trẻ là nhiệm vụ hết sức quan trọng.
Ở trường mầm non, trẻ được làm quen với 29 chữ cái của tiếng Việt. Từ đó trẻ 
nhận biết mặt chữ, phát âm đúng chữ cái, nghe phát âm tìm được chữ cái, nhìn vào 
chữ cái đọc được âm tương ứng. Ngoài ra, trẻ còn được đọc một số câu thơ, ca dao, 
đồng dao có chứa âm của chữ cái nhằm hoàn thiện bộ máy phát âm và khả năng 
ngôn ngữ mạch lạc, nói đúng ngữ âm tiếng việt.
Ngoài ra hoạt động làm quen với chữ cái còn giúp trẻ biết cầm bút, ngồi đúng tư 
thế khi tô, viết. Do đó việc cho trẻ làm quen với chữ cái là một hoạt động rất quan 
trọng trong chương trình giáo dục trẻ 5 – 6 tuổi. Hoạt động này không chỉ giúp 
hình thành những cơ sở ban đầu của kĩ năng nói tiếng mẹ đẻ còn giúp trẻ có những 
hiểu biết và kĩ năng cơ bản, hỗ trợ trực tiếp và tích cực cho bộ môn tiếng Việt ở 
trường Tiểu học. Vì vậy, có thể nói, việc hướng dẫn trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi làm 
quen với chữ cái là cơ hội tốt để chuẩn bị hành trang vững chắc giúp trẻ bước vào 
lớp một thuận lợi.
2. Thực trạng vấn đề.
1. Thuận lợi, khó khăn
1.1. Thuận lợi
Được sự quan tâm tạo điều kiện của Phòng GD&ĐT quận cùng Ban giám hiệu nhà 
trường,.
Ban giám hiệu nhà trường đã thường xuyên sắp xếp tạo điều kiện cho tôi được 
tham dự các buổi tập huấn bồi dưỡng chuyên môn và đi dự giờ các đợt lên chuyên 
đề hoạt động phát triển ngôn ngữ cũng như chuyên đề của các môn học khác do 
Phòng GD&ĐT quận tổ chức.
Cơ sở vật chất lớp học đầy đủ. Đồ dùng đồ chơi sạch sẽ bảo đảm an toàn cho trẻ.
Bản thân là giáo viên có trình độ chuẩn về chuyên môn, nhiệt tình yêu nghề mến 
trẻ. Có trình độ sử dụng vi tính, tạo các bài giảng điện tử thu hút trẻ hứng thú tham 
gia vào hoạt động làm quen chữ cái tích cực.
Được sự tín nhiệm và tin cậy của các bậc cha mẹ khi gửi con em mình đến
trường, lớp. 1.2. Khó khăn:
Một số trẻ còn nhút nhát, rụt rè chưa mạnh dạn tham gia vào các hoạt động ở 
trường, lớp. 1 trẻ người dân tộc Mường hạn chế về tiếng Việt, nói năng chưa lưu 
loát
Phụ huynh có người chưa có ý thức cao trong việc đưa con em mình đến trường 
lớp học, ít quan tâm đến trẻ, phụ huynh chưa nhận thức hết tầm quan trọng của độ 
tuổi mẫu giáo còn xem nhẹ việc học ở độ tuổi này. Một số phụ huynh lại nôn nóng 
trong việc học chữ của trẻ nên đã bày dạy trước, tập viết trước nên dẫn đến việc 
tiếp thu bài của tiết học không đồng đều, trẻ tỏ ra kiêu căng vì mình đã biết rồi nên 
không chú ý đến tiết học, còn khi viết do phụ huynh bày trước ở nhà nên sai nét 
chữ cho trẻ, những thực trạng trên gây khó khăn trong việc truyền thụ kiến thức 
của cô và khả năng tiếp thu của trẻ đó là sự bất cập giữa gia đình và nhà trường.
Từ những thực trạng đã nêu trên với kinh nghiệm thực tế và tâm huyết của một 
giáo viên mầm non, tôi mạnh dạn đưa ra “Một số biện pháp giúp trẻ 5 - 6 tuổi học 
tốt môn làm quen chữ cái tại trường Mầm non Hoa Sen”.
Nội dung khảo sát đầu năm học: tháng 9/2020
Nội dung khảo Số trẻ
sát
 Đạt Chưa đạt
Nhận biết chữ 20/41 = 48,8 % 21/41=51,2%
cái đã học
Phát âm chữ cái 18/41 = 43,9 % 23/41 = 56,1%
đã học
Tư thế ngồi, 19/41= 46,3% 22/41 = 53,7%
cách cầm bút
Tô đúng chiều 21/41=51,2% 20/41= 48,8%
chữ, trùng khít 
lên chấm mờ
3. Các biện pháp đã tiến hành:
Để việc giúp cho trẻ 5-6 tuổi học tốt môn làm quen chữ cái đạt được kết quả cao 
nhất tôi đã sử dụng các giải pháp sau:
Giải pháp 1: Tạo môi trường làm quen chữ cái. Biện pháp 1: Dạy trẻ làm quen với chữ cái trên tiết học
Để tiết học làm quen chữ cái được thành công và trẻ hiểu bài, một yêu cầu đặt ra 
đối với giáo viên khi cho trẻ làm quen với chữ cái, kiến thức khi truyền thụ đến trẻ 
phải ngắn gọn, dễ hiểu, tránh rập khuôn, luôn sáng tạo đổi mới. Vì thế trước khi 
lên lớp một tiết dạy làm quen với chữ cái tôi phải chuẩn bị đồ dùng chu đáo, 
nghiên cứu bài soạn kỹ lưỡng.
Ví dụ: Khi cho trẻ làm quen chữ cái “e” tôi tiến hành các bước như cho trẻ xem 
đoạn clip mẹ và bé đi chơi công viên và dẫn dắt giới thiệu từ “Mẹ và bé” cho trẻ 
đọc từ “Mẹ và bé” dưới hình ảnh, cho trẻ tìm chữ cái đã học trong từ “Mẹ và bé” 
đồng thời cho trẻ tìm 2 chữ cái giống nhau cuối cùng là tôi giới thiệu chữ cái mới 
“e”
Trong quá trình tổ chức hoạt động, tôi vận dụng linh hoạt các phương pháp giáo 
dục sao cho phù hợp với thực tế khả năng trẻ.
Ví dụ: Sau khi cho trẻ làm quen chữ “e” như ví dụ trên, nhưng khi hướng dẫn chữ 
cái “ê” tôi không lập lại phương pháp trên mà tôi cho trẻ đoán, sau đó mới giới 
thiệu chữ cái mới là “ê”. Qua việc thực hiện này tôi thấy trẻ tích cực hoạt động 
hơn, không cảm thấy nhàm chán.
Ngoài ra, khi cho trẻ làm quen với chữ cái gần giống nhau, để giúp trẻ dễ ghi nhớ 
mặt chữ, tôi dùng hình ảnh gần gũi trong thực tế để gắn với chữ cái.
Ví dụ: Khi cho trẻ làm quen chữ cái “o, ô, ơ ” tôi gắn câu thơ “o tròn như quả trứng 
gà, ô thì đội mũ, ơ già mang râu...”
Song song với việc làm quen với mặt chữ tôi còn phải hướng trẻ cách cầm bút 
đúng, cách mở vở, cách tô sao cho đúng, tô trùng khít chữ như khi tô các con phải 
ngồi ngay ngắn lưng thẳng, đầu hơi cúi, cầm bút bằng tay phải bằng ba đầu ngón 
tay, mở sách từ từ nhẹ nhàng không làm rách, quăn mép sách. Ví dụ: tô chữ o các 
con đặt bút chì từ đỉnh giữa chữ o tô từ trái qua phải theo dấu chấm mờ thành một 
vòng tròn khép kín...
Thực hiện việc này tuy đơn giản nhưng phải có nghệ thuật. Nét mặt, cử chỉ của cô 
khi hướng dẫn trẻ phải linh hoạt tạo sự gần gũi với trẻ, giải thích rõ ràng, không ê a 
kéo dài, cô ý thức tư thế và giọng nói, phát âm của cô luôn chuẩn để trẻ làm đúng.
Muốn cho tiết học được thành công, trẻ hứng thú thì việc chú ý đến giáo dục cá 
nhân cũng rất cần thiết, đặc biệt trong lĩnh vực cho trẻ làm quen với chữ cái. Giáo 
dục cá nhân sẽ giúp cô giáo củng cố, bổ sung các kiến thức, kỹ năng, cách phát âm, 
nhận mặt chữ, cách tô theo đúng quy trình của trẻ. Trong quá trình dạy trẻ làm quen chữ cái tôi luôn tìm hiểu khả năng và đặc điểm tâm lý của từng trẻ. Từ đó xây 
dựng các biện pháp giáo dục cho phù hợp .
Ở lớp có một số trẻ chưa mạnh dạn, tự tin vào bản thân, ít giơ tay phát biểu.
Cô có khuyến khích cũng không giơ tay phát biểu, bên cạnh đó cô thường sợ mất 
thời gian nên thường gọi những trẻ mạnh dạn, những trẻ trả lời lưu loát chứ ít quan 
tâm đến những trẻ nhút nhát. Vì thế trẻ đã nhút nhát lại càng nhút nhát hơn, và ít có 
cơ hội trả lời các câu hỏi của cô hơn. Tôi thường xuyên gần gũi, quan tâm đến trẻ 
nhút nhát, đặc biệt trong giờ học tôi hay khen trẻ trước cả lớp mặc dù cháu làm 
chưa đúng lắm, động viên khích lệ trẻ khi trẻ gặp khó khăn trong học tập. Đầu tiên 
tôi cho trẻ những câu hỏi dễ, sau đó mức độ khó tăng dần, cho trẻ được nói nhiều 
hơn.
Với những trẻ hiếu động: Trẻ thường nghịch ngợm trong giờ học không hề để ý gì 
đến lời cô giảng, điều đó dẫn đến trẻ không thuộc bài, không nhớ chữ cái cũng như 
cấu tạo của chữ cái và cách tô chữ cái...Tôi thường cho trẻ tham gia vào các hoạt 
động tĩnh nhưng có giới hạn thời gian. Trong giờ học tôi chú ý đến những trẻ đó 
hơn hay gọi những trẻ đó trả lời, dùng nhiều hình thức gây hứng thú hấp dẫn thu 
hút trẻ vào các hoạt động.
Biện pháp 2: Dạy trẻ làm quen với chữ cái bằng các trò chơi
Muốn trẻ hiểu bài nhanh nhớ lâu, thì trẻ phải được trực tiếp tham gia vào các hoạt 
động. Tôi đã sưu tầm, sáng tác được một số trò chơi khi cho trẻ làm quen với chữ 
cái để trẻ tăng hứng thú, cũng cố kỹ năng cụ thể như sau:
- Trò chơi: Rung chuông vàng.
+ Chuẩn bị: Một số thẻ chữ cái đã học
+ Cách chơi: Có thể tổ chức theo nhóm, cả lớp, trong hoạt động học, hay hoạt động 
chiều. Cô tập trung trẻ ngồi theo đội hình chữ U, hàng ngang hay vòng tròn. Cô 
phát âm âm vị của các chữ cái đã học, trẻ tìm chữ cái đúng với âm vị cô vừa phát 
âm. Hoặc khi cô rung chuông, tất cả trẻ cầm thẻ chữ giơ lên, ai chọn sai sẽ ngồi ra 
ngoài, bạn nào còn lại sau cùng sẽ chiến thắng.
- Trò chơi: Gạch chân chữ cái đã học :
+ Chuẩn bị: Các hình ảnh và bài thơ, từ dưới tranh.
+ Cách chơi: Trong thời gian một bài hát đội nào gạch đúng chữ cái cô yêu cầu và 
gạch được nhiều chữ cái thì đội đó thắng cuộc .
- Trò chơi: Cánh cửa thần + Chuẩn bị: Thẻ chữ cái, cánh cửa thần. Chọn hai trẻ nhanh nhẹn đứng khép “2 
cánh cửa thần”
+ Cách chơi: Trẻ cầm trên tay một thẻ chữ cái đi đến gần cửa và gọi: “Cửa thần ơi, 
hãy mở ra” trẻ khép cửa hỏi: “Chữ gì? Chữ gì” Nếu trả lời nói đúng tên chữ cái 
cầm trên tay thì cửa sẽ mở ra và trẻ đó được đi vào. Và yêu cầu trẻ chỉ được qua 
cửa khi nói đúng tên chữ cái cầm trên tay.
- Trò chơi: Côn trùng hái lá
+ Luật chơi: Trẻ hái đúng trong vòng 3 phút, đội nào hái được nhiều chiếc lá có 
chữ cái là đội thắng cuộc.
+ Cách chơi trẻ đóng vai một số côn trùng chạy đến cây dùng miệng hái những 
chiếc lá có chữ cái theo yêu cầu của cô mang về đổ vào rổ của đội mình, đội nào 
hái được nhiều hơn thì đội đó thắng cuộc.
- Trò chơi: Vòng quay kỳ diệu
+ Cách chơi: Cô gắn thẻ chữ vào vòng quay như hình minh hoạ, cho trẻ lên quay 
khi kim chỉ vào chữ nào trẻ phát âm nói cấu tạo chữ đó.Việc tổ chức trò chơi làm 
quen với chữ cái phải theo một “chương trình” xuyên suốt, cô giáo là người dẫn 
chương trình kết hợp khéo léo các trò chơi, có khoảng thời gian cho trẻ thư giãn 
bằng các trò chơi linh động xen kẽ, để trẻ cảm thấy thoải mái, và tích cực tham gia. 
Bằng các trò chơi mới trẻ sẽ hứng thú khám phá những điểm mới của bài học, tạo 
được sức hút mạnh mẽ của trẻ vào bài học và giúp trẻ khắc sâu trí nhớ về cấu tạo 
chữ được làm quen. Cho nên với mỗi tiết dạy tôi luôn tìm tòi, sáng tạo những trò 
chơi mới, cách chơi mới ứng dụng với các hình thức khác nhau, thường xuyên thay 
đổi trò chơi để tạo sự mới lạ hứng thú với trẻ.
Biện pháp 3: Dạy trẻ làm quen với chữ cái thông qua hoạt động trải nghiệm
Ở trẻ mầm non hoạt động trải nghiệm có nhiều thế mạnh để trẻ nhận biết và phát 
âm đúng chữ cái. Vì trong hoạt động này, trẻ được tiếp xúc trực tiếp với các sự
vật hiện tượng, được hành động với đối tượng hoặc được làm trực tiếpnhờ đó 
mà tích lũy được vốn từ phong phú, đa dạng và tích cực.
Trong các hoạt động trải nghiệm, giáo viên mầm non có vai trò định hướng, hỗ trợ, 
đánh giá, uốn nắn, sửa sai cho trẻ. Tùy thuộc vào từng hoạt động trải nghiệm, giáo 
viên đưa ra các tình huống có vấn đề để trẻ trải nghiệm với các tình huống đó
Ví dụ: Hoạt động trải nghiệm “Tham quan, nhổ cỏ, tưới nước tại vườn rau của 
lớp”. Cho trẻ quan sát vườn rau. Giáo viên đưa ra các tình huống hỏi trẻ để trẻ trả 
lời và thực hành. Để vườn rau luôn luôn tốt tươi các con phải làm gì? (tưới nước, 
làm cỏ..). Vậy bạn nào đi lấy nước tưới cho luống rau có chứa chữ cái M là rau muống hoặc C là rau cải ...? Bạn nào nhổ cỏ luống rau có chứa chữ cái T là rau 
mồng tơi hoặc chữ D là rau dền.... Như vậy trẻ đã quan sát, nhận biết được chữ cái 
để thực hiện các tình huống cô đưa ra, sau đó được thực hành nhổ cỏ hoặc tưới 
nước cho luống rau. Từ đó, trẻ rất hứng thú và kiến thức, kỹ năng sẽ hình thành 
một cách nhẹ nhàng, tự nhiên. Do vậy, tại các trường mầm non, các cô giáo đã cho 
trẻ trải nghiệm thông qua hoạt động ngoài trời, các hoạt động khám phá khoa học, 
hoạt động trải nghiệm tham quan, dã ngoại, giao lưu,
Ví dụ: Ở chủ đề “thế giới thực vật” trong hoạt động khám phá khoa học, giáo viên 
cho trẻ hoạt động trải nghiệm: “Làm thợ cắm hoa”, hoặc ở chủ đề “Tết và mùa 
xuân”, hoạt động giao lưu, giáo viên tổ chức cho trẻ trải nghiệm “Kể chuyện, múa 
hát..”
Hoạt động trải nghiệm không chỉ giúp hình thành kiến thức mới mà quan trọng hơn 
là tạo cho trẻ có niềm say mê tìm hiểu, thích khám phá và biết cách lĩnh hội những 
kiến thức mới, cách hình thành kỹ năng mới. Ngoài ra, nó còn giúp học sinh thấu 
hiểu ý nghĩa của sự lao động, sáng tạo khi làm ra một sản phẩm nào đó.
Biện pháp 4: Dạy trẻ làm quen với chữ cái ở mọi lúc mọi nơi
Như chúng ta đã biết, trẻ mẫu giáo ghi nhớ của trẻ không chủ định, trẻ chóng nhớ 
nhưng mau quên. Do đó việc dạy trẻ làm quen với chữ cái không dừng lại trên tiết 
học mà phải thường xuyên ở mọi lúc mọi nơi, các hoạt động trong cuộc sống hàng 
ngày để củng cố thêm kiến thức kỹ năng đã học
Ví dụ như:
+ Giờ đón trẻ: Khi trẻ đến lớp có thể cho trẻ tìm ảnh của mình gắn đúng vào tên 
của mình có trong bảng “Bé đến lớp, bé ở nhà ” Hoặc cho trẻ gắn ký hiệu vào bảng 
thời tiết. Ví dụ: Mưa thì phải gắn chữ m, nắng thì phải gắn chữ n....Có thể cho trẻ 
luyện phát âm qua đọc thơ, đọc đồng dao như luyện phát âm chữ g cho trẻ đọc bài 
đồng dao “Nu na nu nống”
+ Giờ hoạt động góc:Các góc chơi đều có môi trường chữ, cô cho trẻ tự tìm hiểu 
như làm các bài tập gắn, viết và gài chữ theo mẫu. Như góc thư viện trẻ gắn những 
chữ cái đã học và cùng phát âm.
+ Giờ hoạt động ngoài trời:Tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian có đọc đồng 
dao như trò chơi “Rồng rắn lên mây” trong lúc đọc các từ ”Rồng, rắn, lúc lắc ” 
các cháu phải cong lưỡi vì có chữ: l và r qua đó trẻ sẽ phát âm chuẩn hơn. Hoặc 
chơi trò chơi “Bật qua rãnh”, nhảy lò cò  bật vào ô nào thì đọc to chữ cái trong ô 
đó. Cô cho trẻ xếp các hột, hạt, hòn sỏi thành các chữ đã học, hay dùng phấn viết lên 
sân những chữ đã học rồi cùng phát âm.
+ Giờ ăn: Khi đến giờ ăn tôi giới thiệu các món ăn và giải thích các món ăn như 
món cá gồm có hai chữ cái ghép lại đó là chữ c và a và dấu sắc. Cho trẻ nhận bát, 
thìa ký hiệu bằng các chữ cái.
+ Giờ ngủ: Trước khi ngủ cô có thể ngâm thơ, kể chuyện cho trẻ nghe để trẻ có thể 
phát triển lời nói .
+ Giờ hoạt động chiều: Cô cho trẻ tô chữ in mờ, chữ in chữ rỗng và tìm cắt chữ 
trong hoạ báo dán thành sách làm bộ sưu tập .
Biện pháp 5: Lấy trẻ làm trung tâm vào việc dạy trẻ làm quen với chữ cái:
Để phát huy tính tích cực của trẻ ở môi trường trong lớp học giáo viên thường 
xuyên cho trẻ hoạt động trong các góc chơi, đặc biệt là góc thư viện. Đây là nơi trẻ 
được tiếp xúc nhiều với chữ cái, và rèn luyện kỹ năng tiền biết đọc, biết viết của trẻ 
như: cách lật giở sách, cách đưa mắt từ trái sang phải khi đọc, hoặc các từ mới như: 
tên truyện, tên các trang bìa, tên các album tự tạo.với các mẫu chữ khác nhau.
VD 1: Cô tạo cơ hội cho trẻ được hoạt động với truyện thơ tranh chữ to có sẵn, tự 
tạo... trẻ được xem tranh, tập kể chuyện, tập "đọc" chữ to trong truyện...và như vậy 
một lần nữa trẻ mở rộng vốn từ, phát triển ngôn ngữ, trẻ như được hoà nhập với thế
giới của người lớn. Khi trẻ tiếp xúc với các loại sách, báo, tạp chí...có nhiều kiểu 
chữ
khác nhau ở bất kỳ nơi nào trẻ cũng rất tự tin và có thể tự mình khám phá nội 
dung.
VD 2: Cô tổ chức cho trẻ cùng làm album và truyện tranh chữ to theo chủ điểm. 
Nếu là chủ điểm “Phương tiện giao thông” cô và trẻ sưu tầm album về các loại 
PTGT: xe máy, xe ô tô, tàu hỏa,Tôi yêu cầu trẻ tìm các chữ trong hoạ báo cắt và 
ghép từ “xe máy”, “xe ô tô”dán dưới hình ảnh các loại PTGT tương ứng. Một 
đều tôi luôn lưu ý nhắc trẻ là phải ghép chữ lần lượt từ trái sang phải, hết chữ này 
đến chữ khác, và sau đó tôi yêu cầu trẻ phát âm các chữ cái.
Để trẻ hứng thú tích cực tham gia vào hoạt động tôi hướng trẻ tham gia vào góc 
học tập, hướng cho trẻ làm tranh:
VD 1: Cho trẻ sưu tầm các chữ có trong hoạ báo, lịch cũ,trẻ cắt, tô màu và cùng 
ghép chữ với cô để tạo thành các tuýp chữ, các tiêu đề xung quanh lớp mỗi khi 
thay đổi nội dung học, cô yêu cầu trẻ ghép chữ mà trẻ sưu tầm được Trong suốt 
quá trình hoạt động tích cực như vậy, bản thân trẻ lại một lần nữa khắc sâu chữ cái. Trẻ được tham gia hoạt động tích cực như vậy, trẻ rất hứng thú và biết trân trọng 
những sản phẩm mình là ra. Đặc biệt các chữ cái mà trẻ tự tay sưu tầm được, thực 
tế cho thấy trẻ nhớ chữ cái rất lâu.
Không những hoạt động ở các góc giáo viên còn hướng trẻ tham gia vào các trò 
chơi học tập, trò chơi vận động như “Mèo và chim sẻ”, “Bánh xe quay”, “Bán 
hàng” Vui chơi là người bạn đường của tuổi thơ, vui chơi luôn đem lại cho trẻ 
sự thoải mái, thỏa mãn, phấn chấn. Trò chơi học tập, trò chơi vận động đối với trẻ 
mầm non được sử dụng vừa là phương tiện củng cố tri thức, rèn luyện kỹ năng, nó 
có tác dụng kích thích cho trẻ phát huy tính tích cực, tính sáng tạo trong hoạt động 
nhận thức nhờ các tình huống chơi hấp dẫn.
Trò chơi học tập có ý nghĩa rất quan trọng, nó là phương tiện để phát triển trí
tuệ, giáo dục một số phẩm chất đạo đức cho trẻ. Trong lĩnh vực phát triển trí tuệ, 
trò chơi học tập chính là một phương tiện phát triển ngôn ngữ, sự tập trung chú ý 
của trẻ mầm non nói chung và làm quen với chữ cái nói riêng. Trong quá trình 
chơi, trẻ phải sử dụng các giác quan của mình để thực hiện các thao tác chơi, 
nhiệm vụ chơi. Chính quá trình chơi đó đã giúp trẻ tích cực nhận thức được nội 
dung chơi và giúp trẻ sử dụng vốn từ để giải quyết vấn đề một cách phong phú 
hơn. Việc sử dụng trò chơi học tập, trò chơi vận động với hoạt động cho trẻ làm 
quen với chữ cái để giúp trẻ hứng thú với việc học chữ mới, ôn lại các chữ cũ và 
khắc sâu hơn, bên cạnh đó, trẻ còn được chơi, quên đi nhiệm vụ chính là học, giúp 
trẻ tránh buồn chán và mệt mỏi, ngoài ra chính những trò chơi đó sẽ giáo dục trẻ 
những kỹ năng số cho trẻ..
Biện pháp 6: Ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy trẻ làm quen với chữ cái:
Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy trẻ làm quen với chữ cái là một nội 
dung mới, tuy nhiên tôi cũng đã mạnh dạn học hỏi chị em đồng nghiệp, rút kinh 
nghiệm và tạo nhiều giáo án làm quen chữ cái trên phần mềm PowerPoint.
Trẻ được làm quen và nhận biết, phát âm các chữ cái, được tham gia vào các trò 
chơi trên máy tính như sử dụng chuột bấm chuột di chuột để chọn chữ. Kết hợp với 
những âm thanh sống động kích thích trẻ tham gia vào hoạt động tốt nhất. Vì vậy 
khi tiếp cận với máy tính trẻ rất thích. Vì thế ngoài tiết dạy theo kiểu truyền thống 
tôi còn sử dụng máy tính để soạn giáo án điện tử đề dạy trẻ. Tuỳ từng bài tôi có thể 
sử dụng phần mềm giáo án điện tử đã có sẵn. Nhưng có bài tôi không thể dùng 
được phần mềm có sẵn tôi soạn giáo án điện tử bằng các cách như sau:
+ Dùng máy chụp hình hoặc Scan hình ảnh từ ngoài vào dùng phần mềm 
Photoshop để cắt xén, chỉnh sửa.
+ Tạo hiệu ứng cho các nhân vật cử động. + Đi quay phim lấy những hình ảnh sống động đưa vào chương trình Powerpoint 
để trình chiếu.
Ví dụ: Khi dạy trẻ tiết chữ cái u, ư trong chủ điểm ngành nghề.
- Tôi lựa chọn nội dung và phương pháp, hình thức tổ chức sau đó kết hợp với 
phần mềm tin học đã được cài đặt sẵn trong máy cùng với khai thác tài liệu trên 
mạng Internet để lựa chọn hình ảnh, phông nền, kiểu chữ cho phù hợp với chủ đề 
và nội dung bài dạy.
- Xây dựng bài giảng điện tử bằng cách tạo ra các slide trình chiếu và kết hợp với
hình ảnh, hiệu ứng âm thanh phù hợp với từng slide chiếu hình.
- Cho trẻ xem hình ảnh, chơi trò chơi tìm hình ảnh qua ô chữ để trẻ được ôn chữ 
cái đã học. Sau khi mở hết ô chữ thì hình ảnh xuất hiện.
- Trẻ nhận xét tranh sau đó đọc từ dưới tranh cùng cô. Trẻ được tri giác chữ cái 
mới bằng hiệu ứng cho chữ xuất hiện .
Nội dung Kết quả kiểm tra đầu năm Kết quả kiểm tra cuối năm học
khảo sát học
 ( tháng 3/ 2021 )
 (Tháng 9/2020)
 Đạt Chưa đạt Đạt Chưa đạt So sánh 
 kết quả 
 cuối năm 
 học với 
 đầu năm 
 học
Nhận biết 20/41 = 48,8 % 21/41=51,2% 38/41=92,7% 3/41=7,3% Tỉ lệ trẻ đạt 
chữ cái đã tăng 43,9%
học
Phát âm 18/41 = 43,9 % 23/41 = 35/41=85,4% 6/41= 4,6% Tỉ lệ trẻ đạt 
chữ cái đã 56,1% tăng
học
 41,5%
Tư thế 19/41= 46,3% 22/41 = 34/41=82,9 % 7/41==17,1% Tỉ lệ trẻ đạt 
ngồi, cách 53,7% tăng
cầm bút 36,6%
Tô đúng 21/41=51,2% 20/41= 48,8% 36/41= 87,8% 5/41= 12,2% Tỉ lệ trẻ đạt 
chiều chữ, tăng 36,6%
trùng khít 
lên chấm 
mờ
 - Phần luyện tập: Trẻ được cô giáo hướng dẫn theo nhóm sử dụng máy tính qua trò 
chơi, ghép nét chữ, tạo ra chữ cái và tìm chữ còn thiếu trong từ dưới tranh.
Ngoài ra tôi ứng phần mềm PowerPoint để hướng dẫn trẻ thực hiện các bài 
tập trong vở bé tập tô đem lại hiệu quả khá cao, qua tiết học trẻ tích cực hoạt động, 
trẻ được quan sát rõ hình ảnh và làm mẫu trên màn hình, đảm bảo tất cả các trẻ đều 
được quan sát tốt, các nét viết của chữ cái được chuyển động làm cho trẻ thích thú, 
mới lạ, đa số trẻ đã viết và thực hiện tốt các yêu cầu trong vở Bé tập tô do bộ Giáo 
dục ban hành.
4. Hiệu quả sáng kiến kinh nghiệm:
Qua một thời gian tìm tòi nghiên cứu, áp dụng những biện pháp mới sáng tạo trong 
việc cho trẻ tham gia hoạt động làm quen với chữ cái tôi đã thu được kết quả như 
sau
* Kết quả: Sau khi kết hợp với đồng nghiệp tìm tòi suy nghĩ và thực hiện những 
biện pháp của mình tôi nhận thấy trẻ lớp tôi đã có những tiến bộ rõ rệt.
- Đối với trẻ: trẻ có kỹ năng tô, tư thế ngồi, cách cầm bút đúng quy trình. Trẻ được 
hoạt động một cách tích cực chủ động trong giờ học.
- Đối với giáo viên: Được mở rộng kiến thức, kinh nghiệm giảng dạy trong quá 
trình nghiên cứu sáng tạo tiết dạy, bài giảng, làm đồ dùng, đồ chơi sáng tạo, đẹp.
- Đối với phụ huynh: Đã có sự quan tâm và phối kết hợp tốt với giáo viên trong 
việc học chữ của con em mình, thường xuyên trao đổi tình hình học tập của trẻ ở 
lớp để về nhà rèn thêm như phát âm chữ, tô đúng cách, đúng dòng kẻ... Tạo cho cô 
giáo một điểm tựa tốt hơn.
III. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ.
I. Kết luận:
Từ những thực tế trên cũng như các kết quả đạt được cao, trước hết tôi phải chuẩn 
bị đồ dùng cần thiết cho một tiết học cho cô và trẻ, các đồ dùng đó có màu sắc hình 
dáng đẹp, có sức hấp dẫn, an toàn để kích thích tính tò mò của trẻ, biết lựa chọn trò 
chơi câu đố, bài hát phù hợp với nội dung bài dạy và chủ đề luôn tạo tình huốn bất 
ngờ thú vị.
Bám vào nội dung yêu cầu dạy đúng trọng tâm của bài dạy nhằm đem lại kết quả 
cao ngôn ngữ diễn đạt của cô ngắn gọn cụ thể, cô phát âm mẫu chính xác, rõ ràng, 
lời giới thiệu bài, bước chuyển tiếp linh hoạt gây được sự chú ý của trẻ và đặc biệt 
cô giáo phải nắm vững yêu cầu phương pháp bộ môn, thường xuyên đầu tư phương 
pháp dạy học linh hoạt, sáng tạo trong các tiết dạy trẻ. Tự bồi dưỡng chuyên môn cho bản thân, luôn thay đổi hình thức, tạo tình huống 
bất ngờ để thu hút sự chú ý của trẻ vào các giờ học.
Trong quá trình tổ chức cho trẻ tham gia hoạt động làm quen chữ cái trong giờ hoạt 
động chung giáo viên phải biết sử dụng các thủ thuật để lôi cuốn sự chú ý của trẻ, 
phải tạo ra được động lực để trẻ cố gắng và tích cực tham gia vào hoạt động. Hình 
thức tổ chức phải nhẹ nhàng, tiết học phải tạo cho trẻ sự thoải mái, tránh mệt mỏi, 
trẻ tích cực, hứng thú trong khi học.
Thường xuyên trao đổi với phụ huynh, tạo sự gần gũi, tạo niềm tin, và thống nhất 
trong việc hướng dẫn trẻ làm quen với việc nhận biết và phát âm đúng chữ cái.
II. Kiến nghị:
Các cấp các ngành cần quan tâm hơn nữa đến bậc học mầm non vì đây là cấp học 
đầu tiên có vai trò quan trọng đến việc học tập, tiếp thu kiến thức sau này của trẻ 
đặc biệt là hình thành nhân cách cho trẻ.
Với phụ huynh học sinh cần quan tâm hơn nữa đối với việc học tập của con em 
mình, thường xuyên trao đổi với giáo viên chủ nhiệm để nắm rõ tình hình học tập 
của con em mình để từ đó có biện pháp giáo dục phù hợp.
Tham gia đầy đủ các cuộc họp, trao đổi kinh nghiệm do nhà trường mở. Cùng với 
trẻ thực hành ở nhà những điều trẻ học được ở trường