SKKN Một số biện pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5 – 6 tuổi

I. Đặt vấn đề.

1. Cơ sở lý luận

Trong lý luận dạy và học có những quan niệm khác nhau về vai trò của nhà giáo dục và vai trò của học sinh, nhưng quy tụ lại có hai hướng: Hoạt động lấy giáo viên làm trung tâm hoặc hoạt động lấy học sinh làm trung tâm, những năm gần đây các tài liệu giáo dục và dạy học ở nước ngoài và trong nước thường nói tới việc cần thiết phải chuyển từ dạy học lấy giáo viên làm trung tâm sang dạy học lấy học trẻ làm trung tâm, đây là một xu hướng tất yếu của nền giáo dục mà chúng ta nên áp dụng và đổi mới.

Vậy trong công tác giảng dạy người giáo viên luôn quan tâm trước hết đến việc hoàn thành trách nhiệm của mình là truyền thụ tới trẻ cho hết nội dung quy định trong chương trình, cố gắng làm cho mọi học sinh hiểu và nhớ những lời cô dạy. Cũng từ đó hình thành kiểu học thụ động, thiên về ghi nhớ, ít chịu suy nghĩ. Để khắc phục tình trạng đó, cần phát huy tính tích cực chủ động học tập của trẻ, quan tâm đến nhu cầu khả năng của mỗi cá nhân trẻ trong tập thể lớp. Các phương pháp “Dạy học tích cực”, “Lấy người học làm trung tâm” đã đưa lại hiệu quả cao.

Theo tiến sĩ Phan Thị Thu Hiền, chuyên gia về giáo dục đầu đời tại Việt Nam cho biết “Cách tiếp nhận tốt nhất để giáo dục các phương pháp dạy học tích cực nhằm thúc đẩy sự phát triển tính chủ động, khả năng tư duy phản biện và giải quyết vấn đề cho trẻ là cách tiếp cận tốt, thường thể hiện tính tích hợp cao và kết nối việc học với thực tế đời sống của trẻ”.

Hiện nay trên thế giới có một số mô hình, cách tiếp cận trong giáo dục đầu đời được các nhà chuyên gia giáo dục đánh giá cao. Điển hình như các mô hình đã có từ lâu nhưng vẫn có giá trị là Montessori (Italy) hay các mô hình mới được xây dựng gồm Reggo Emilia (Italy), High Scope (Mỹ)......

Mỗi mô hình, cách tiếp cận có thể có những ưu điểm và nhược điểm khác nhau, nhưng hầu hết các nhà giáo dục hàng đầu trên thế giới đều thừa nhận những mô hình kể trên đều tốt. Điển hình như chương trình High Scope (Mỹ), 70% trẻ thực hiện chương trình đến 5 tuổi đạt được 90 + IQ trong khi chỉ có có 30% trẻ không đi học mầm non đạt mức độ trên.

Ở lứa tuổi Mầm non: Hoạt động chủ đạo của trẻ “Chơi mà học, học bằng chơi” thông qua các hoạt động đa dạng phong phú mà trẻ lĩnh hội kiến thức trong cuộc sống xung quanh trẻ.

Chương trình giáo dục mầm non mới là lấy trẻ làm trung tâm, tạo điều kiện cho mỗi đứa trẻ được hoạt động tích cực phù hợp với sự phát triển của bản thân trẻ, đáp ứng tối đa nhu cầu và hứng thú của trẻ trong quá trình giáo dục.

Thực tế cho thấy việc tổ chức các hoạt động theo hướng lấy trẻ làm trung tâm đã tạo ra một không gian mở cho trẻ, khuyến khích trẻ phát triển tư duy và phương pháp giải quyết vấn đề. Nếu trẻ được tạo nhiều cơ hội tự tham gia trải nghiệm khám phá, thì như vậy trẻ đã có thể được phát triển tư duy sáng tạo, giúp trẻ có nhiều cơ hội phát triển ngôn ngữ, tình cảm xã hội, phát triển thẩm mỹ, thể chất, phát triển nhận thức. Những lợi ích đó có liên hệ trực tiếp với phương pháp dạy của các giáo viên, đó chính là cách tổ chức các hoạt động cho trẻ theo hướng lấy trẻ làm trung tâm.

2. Cơ sở thực tiễn

Tại trường Mầm non Chu Minh, đội ngũ giáo viên đã thực hiện được chương trình giáo dục mầm non mới song khi thực hiện giáo dục “Lấy trẻ làm trung tâm” còn lúng túng, trong cách lựa chọn biện pháp, hình thức tổ chức các hoạt động sao cho trẻ được tích cực hứng thú, chưa có kinh nghiệm thực tiễn trong việc tổ chức các hoạt động theo hướng lấy trẻ làm trung tâm. Đa số còn dạy trẻ theo hướng lấy giáo viên làm trung tâm, cô hướng dẫn nhiều, nói nhiều, trẻ ít được thực hành và trao đổi.

Theo Tiến sĩ Phan Thị Thu Hiền: “Chương trình giáo dục mầm non tốt là một chương trình lấy trẻ làm trung tâm. Có nghĩa là nó được xây dựng dựa trên hứng thú, nhu cầu, kinh nghiệm và khả năng của trẻ. Chương trình này sẽ tạo cơ hội cho trẻ được phát triển toàn diện, không chỉ chú trọng tới sự phát triển trí tuệ mà còn nuôi dưỡng tâm hồn, phát triển thể chất và khả năng giao tiếp xã hội của trẻ.”

Đây là bài học mang nhiều lợi ích cho bản thân tôi cũng như đồng nghiệp giáo viên trong trường Mầm non Chu Minh khi tổ chức hoạt động cho trẻ theo hướng “Lấy trẻ làm trung tâm”. Cách tổ chức này là điều còn mới mẻ với đội ngũ giáo viên trong trường tôi. Xuất phát từ những lý do trên, tôi chọn đề tài Một số biện pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5 – 6 tuổi” tại lớp MGL A3, trường Mầm non Chu Minh.

3. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài.

Mục tiêu: Đề tài được thực hiện với mục tiêu đặt ra là. Áp dụng một số biện pháp sư phạm giúp trẻ học tốt, thể hiện hết năng lực, nhu cầu và hứng thú theo định hướng giáo dục “Lấy trẻ làm trung tâm”.

Nhiệm vụ của đề tài:Tìm hiểu về đặc điểm nhận thức của trẻ mầm non. Trong thực tế vì sao chất lượng giáo dục mà trẻ lĩnh hội chưa cao? Tại sao chưa phát huy hết khả năng, tiềm thức của mỗi đứa trẻ. Trong thực tế trẻ còn học dưới hình thức cũ, trẻ học còn bị chi phối nhiều của giáo viên, trẻ chưa được phát huy đúng hướng lấy trẻ làm trung tâm, nghĩa là trẻ chưa thể hiện được hết khả năng, nhu cầu và hứng thú trong các hoạt động học.

Phải xây dựng kế hoạch giảng dạy và lựa chọn hình thức tổ chức hoạt động nhằm lấy trẻ làm trung tâm thì mới mang lại hiệu quả, sát với thực tế, phù hợp với tình hình nhận thức của trẻ trong lớp.

Tổ chức các hoạt động cho trẻ theo hướng lấy trẻ làm trung tâm là một nhiệm vụ hết sức quan trọng trong việc thực hiện chương trình giáo dục mầm non một cách hiệu quả, đảm bảo chất lượng và sự phát triển toàn diện phù hợp với từng cá nhân trẻ, đạt được mục tiêu giáo dục đã đề ra. Thực hiện điều trên đã góp phần nâng cao chất lượng tổ chức các hoạt động cho trẻ trong nhà trường, nâng cao kết quả dạy học cho giáo viên và phù hợp với trẻ tuổi mầm non theo yêu cầu phát triển của ngành học Mầm non.

Mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt, Chúng khác nhau về thể chất, tình cảm, xã hội, trí tuệ, hoàn cảnh gia đình, văn hóa và tâm lý, vì thế mà mỗi trẻ có nhu cầu, hứng thú, cách học và cách tiếp thu khác nhau nhưng chúng đều có thể thành công. Ở lứa tuổi mầm non, hoạt động chủ đạo của trẻ “Chơi mà học, học mà chơi ” thông qua các hoạt động đa dạng phong phú mà trẻ lĩnh hội kiến thức trong cuộc sống xung quanh trẻ nhờ có sự can thiệp, hổ trợ của nhà giáo dục. Môi trường giáo dục trong trường mầm non là tổ hợp những điều kiện tự nhiên, xã hội cần thiết, trực tiếp ảnh hưởng đến hoạt động chăm sóc, giáo dục, hiệu quả của những hoạt động này nhằm góp phần thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ chăm sóc giáo dục trẻ.

Thực tế cho thấy việc tổ chức các hoạt động theo hướng lấy trẻ làm trung tâm đã tạo ra một không gian mở cho trẻ, khuyến khích trẻ phát triển tư duy và phương pháp giải quyết vấn đề. Nếu trẻ được tạo nhiều cơ hội tự tham gia trải nghiệm khám phá, giải quyết được một số tình huống có vấn đề thì như vậy trẻ đã có thể được phát triển tư duy sáng tạo, giúp trẻ có nhiều cơ hội phát triển ngôn ngữ, tình cảm xã hội, phát triển thẩm mỹ, thể chất, phát triển nhận thức. Những lợi ích đó có liên hệ trực tiếp với phương pháp dạy của các giáo viên, đó chính là các biện pháp tổ chức các hoạt động cho trẻ theo hướng lấy trẻ làm trung tâm.

Vì sao cần dạy trẻ theo hình thức “Lấy trẻ làm trung tâm ”. Vì con người chỉ muốn nghe và làm những gì mà bản thân chưa biết, trẻ em cũng vậy, chúng chỉ tích cực hoạt động khám phá, tìm tòi, thích học cái chưa thấy và chưa biết.

Vậy muốn trẻ học tập tích cực thì giáo viên không nên dạy trẻ những gì trẻ đã biết mà phải dạy cái mà trẻ cần, điều mà trẻ thích nghe, hoặc giáo viên cần hỗ trợ cho trẻ thực hiện được ý tưởng mà trẻ phát minh được. Thế nên mọi hoạt động phải hướng vào trẻ, nghĩa là lấy trẻ làm trung tâm của quá trình giáo dục.

Để thay đổi hiện trạng trên, đề tài nghiên cứu này đã hướng dẫn tôi cách bố trí môi trường hoạt động, cách tổ chức xây dựng các hoạt động cho trẻ theo hướng lấy trẻ làm trung tâm.

Thông qua một số phương pháp sư phạm như: Quan sát, khảo nghiệm, thực hành nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là hướng đến hình thành và phát triển toàn diện cho trẻ.

Chính vì thế nhiệm vụ của mỗi giáo viên mầm non là phải lựa chọn nội dung, xác định mục tiêu và đổi mới trong hình thức tổ chức hoạt động, nhằm lôi cuốn sự tham gia tích cực của trẻ nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.

Tổ chức hoạt động luôn đặt trẻ vào trung tâm của quá trình giáo dục, có nghĩa là tạo mọi cơ hội cho trẻ được tham gia vào các hoạt động như:

Trải nghiệm: Trẻ được học qua thực tế, qua việc làm, qua khám phá tìm tòi.

Giao tiếp: Chia sẻ với bạn và học từ mọi người.

Suy ngẫm: Suy nghĩ và vận dụng những điều đã lĩnh hội áp dụng vào việc giải quyết vấn đề.

Trao đổi: Diễn đạt và chia sẻ suy nghĩ và nhu cầu khám phá của bản thân.

Giải quyết vấn đề: Tìm ra hướng giải quyết để đạt được kết quả trong quá trình chơi và học.

Giáo viên chỉ là người tạo cơ hội, hướng dẫn, gợi mở giúp trẻ được chiếm lĩnh tri thức.

4. Đối tượng nghiên cứu.

- Các biện pháp sư phạm giúp trẻ phát huy mọi tiềm lực trong mọi hoạt động trên cơ sở lấy trẻ làm trung tâm.

5. Giới hạn phạm vi nghiên cứu của đề tài.

- Một số biện pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi tại lớp A3, trường Mầm non Chu Minh ”, theo hình thức luyện tập cá nhân, nhóm, lớp và mở rộng ra toàn khối.

- Đối tượng nghiên cứu: Trẻ 5 – 6 tuổi lớp A3, trường Mầm non Chu Minh.

-Thời gian thực hiện trong năm học 2013 – 2014, tại trường Mầm non Chu Minh.

6. Phương pháp nghiên cứu.

Căn cứ vào đối tượng, mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu trong đề tài tôi chọn các phương pháp sau:

a. Phương pháp nghiên cứu lý luận: Tôi đã nghiên cứu về các biện pháp lấy trẻ làm trung tâm, bằng cách dựa vào lí luận thực tiễn, qua các tài liệu trong chương trình mầm non mới, qua các module mầm non, trang web nhằm phân tích tổng hợp tài liệu.

b. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Qua quan sát - đàm thoại, trực quan sinh động, thực hành – luyện tập, điều tra.

c. Phương pháp thống kê toán học: Điều tra - kiểm tra, xử lí số liệu đã thu thập được.

doc 15 trang Bình An 02/04/2026 20
Bạn đang xem tài liệu "SKKN Một số biện pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5 – 6 tuổi", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

Tóm tắt nội dung tài liệu: SKKN Một số biện pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5 – 6 tuổi

SKKN Một số biện pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5 – 6 tuổi
 Đề tài: Một số biện pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5 – 6 tuổi
I. Đặt vấn đề.
1. Cơ sở lý luận
 Trong lý luận dạy và học có những quan niệm khác nhau về vai trò của nhà 
giáo dục và vai trò của học sinh, nhưng quy tụ lại có hai hướng: Hoạt động lấy 
giáo viên làm trung tâm hoặc hoạt động lấy học sinh làm trung tâm, những năm 
gần đây các tài liệu giáo dục và dạy học ở nước ngoài và trong nước thường nói 
tới việc cần thiết phải chuyển từ dạy học lấy giáo viên làm trung tâm sang dạy 
học lấy học trẻ làm trung tâm, đây là một xu hướng tất yếu của nền giáo dục mà 
chúng ta nên áp dụng và đổi mới.
 Vậy trong công tác giảng dạy người giáo viên luôn quan tâm trước hết đến 
việc hoàn thành trách nhiệm của mình là truyền thụ tới trẻ cho hết nội dung quy 
định trong chương trình, cố gắng làm cho mọi học sinh hiểu và nhớ những lời cô 
dạy. Cũng từ đó hình thành kiểu học thụ động, thiên về ghi nhớ, ít chịu suy nghĩ. 
Để khắc phục tình trạng đó, cần phát huy tính tích cực chủ động học tập của trẻ, 
quan tâm đến nhu cầu khả năng của mỗi cá nhân trẻ trong tập thể lớp. Các 
phương pháp “Dạy học tích cực”, “Lấy người học làm trung tâm” đã đưa lại 
hiệu quả cao. 
 Theo tiến sĩ Phan Thị Thu Hiền, chuyên gia về giáo dục đầu đời tại Việt 
Nam cho biết “Cách tiếp nhận tốt nhất để giáo dục các phương pháp dạy học 
tích cực nhằm thúc đẩy sự phát triển tính chủ động, khả năng tư duy phản biện 
và giải quyết vấn đề cho trẻ là cách tiếp cận tốt, thường thể hiện tính tích hợp 
cao và kết nối việc học với thực tế đời sống của trẻ”.
 Hiện nay trên thế giới có một số mô hình, cách tiếp cận trong giáo dục đầu 
đời được các nhà chuyên gia giáo dục đánh giá cao. Điển hình như các mô hình 
đã có từ lâu nhưng vẫn có giá trị là Montessori (Italy) hay các mô hình mới 
được xây dựng gồm Reggo Emilia (Italy), High Scope (Mỹ)......
 Mỗi mô hình, cách tiếp cận có thể có những ưu điểm và nhược điểm khác 
nhau, nhưng hầu hết các nhà giáo dục hàng đầu trên thế giới đều thừa nhận 
những mô hình kể trên đều tốt. Điển hình như chương trình High Scope (Mỹ), 
70% trẻ thực hiện chương trình đến 5 tuổi đạt được 90 + IQ trong khi chỉ có có 
30% trẻ không đi học mầm non đạt mức độ trên.
 Ở lứa tuổi Mầm non: Hoạt động chủ đạo của trẻ “Chơi mà học, học bằng 
chơi” thông qua các hoạt động đa dạng phong phú mà trẻ lĩnh hội kiến thức 
trong cuộc sống xung quanh trẻ.
 Chương trình giáo dục mầm non mới là lấy trẻ làm trung tâm, tạo điều kiện 
cho mỗi đứa trẻ được hoạt động tích cực phù hợp với sự phát triển của bản thân 
trẻ, đáp ứng tối đa nhu cầu và hứng thú của trẻ trong quá trình giáo dục.
 Thực tế cho thấy việc tổ chức các hoạt động theo hướng lấy trẻ làm trung 
tâm đã tạo ra một không gian mở cho trẻ, khuyến khích trẻ phát triển tư duy và 
phương pháp giải quyết vấn đề. Nếu trẻ được tạo nhiều cơ hội tự tham gia trải 
nghiệm khám phá, thì như vậy trẻ đã có thể được phát triển tư duy sáng tạo, 
giúp trẻ có nhiều cơ hội phát triển ngôn ngữ, tình cảm xã hội, phát triển thẩm 
mỹ, thể chất, phát triển nhận thức. Những lợi ích đó có liên hệ trực tiếp với 
 1 phương pháp dạy của các giáo viên, đó chính là cách tổ chức các hoạt động cho 
trẻ theo hướng lấy trẻ làm trung tâm.
 2. Cơ sở thực tiễn
 Tại trường Mầm non Chu Minh, đội ngũ giáo viên đã thực hiện được 
chương trình giáo dục mầm non mới song khi thực hiện giáo dục “Lấy trẻ làm 
trung tâm” còn lúng túng, trong cách lựa chọn biện pháp, hình thức tổ chức các 
hoạt động sao cho trẻ được tích cực hứng thú, chưa có kinh nghiệm thực tiễn 
trong việc tổ chức các hoạt động theo hướng lấy trẻ làm trung tâm. Đa số còn 
dạy trẻ theo hướng lấy giáo viên làm trung tâm, cô hướng dẫn nhiều, nói nhiều, 
trẻ ít được thực hành và trao đổi.
 Theo Tiến sĩ Phan Thị Thu Hiền: “Chương trình giáo dục mầm non tốt là 
một chương trình lấy trẻ làm trung tâm. Có nghĩa là nó được xây dựng dựa trên 
hứng thú, nhu cầu, kinh nghiệm và khả năng của trẻ. Chương trình này sẽ tạo cơ 
hội cho trẻ được phát triển toàn diện, không chỉ chú trọng tới sự phát triển trí tuệ 
mà còn nuôi dưỡng tâm hồn, phát triển thể chất và khả năng giao tiếp xã hội của 
trẻ.”
 Đây là bài học mang nhiều lợi ích cho bản thân tôi cũng như đồng nghiệp 
giáo viên trong trường Mầm non Chu Minh khi tổ chức hoạt động cho trẻ theo 
hướng “Lấy trẻ làm trung tâm”. Cách tổ chức này là điều còn mới mẻ với đội 
ngũ giáo viên trong trường tôi. Xuất phát từ những lý do trên, tôi chọn đề tài 
“Một số biện pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5 – 6 tuổi” tại lớp 
MGL A3, trường Mầm non Chu Minh. 
 3. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài.
 Mục tiêu: Đề tài được thực hiện với mục tiêu đặt ra là. Áp dụng một số 
biện pháp sư phạm giúp trẻ học tốt, thể hiện hết năng lực, nhu cầu và hứng thú 
theo định hướng giáo dục “Lấy trẻ làm trung tâm”.
 Nhiệm vụ của đề tài:Tìm hiểu về đặc điểm nhận thức của trẻ mầm non. 
Trong thực tế vì sao chất lượng giáo dục mà trẻ lĩnh hội chưa cao? Tại sao chưa 
phát huy hết khả năng, tiềm thức của mỗi đứa trẻ. Trong thực tế trẻ còn học dưới 
hình thức cũ, trẻ học còn bị chi phối nhiều của giáo viên, trẻ chưa được phát huy 
đúng hướng lấy trẻ làm trung tâm, nghĩa là trẻ chưa thể hiện được hết khả năng, 
nhu cầu và hứng thú trong các hoạt động học. 
 Phải xây dựng kế hoạch giảng dạy và lựa chọn hình thức tổ chức hoạt động 
nhằm lấy trẻ làm trung tâm thì mới mang lại hiệu quả, sát với thực tế, phù hợp 
với tình hình nhận thức của trẻ trong lớp.
 Tổ chức các hoạt động cho trẻ theo hướng lấy trẻ làm trung tâm là một 
nhiệm vụ hết sức quan trọng trong việc thực hiện chương trình giáo dục mầm 
non một cách hiệu quả, đảm bảo chất lượng và sự phát triển toàn diện phù hợp 
với từng cá nhân trẻ, đạt được mục tiêu giáo dục đã đề ra. Thực hiện điều trên đã 
góp phần nâng cao chất lượng tổ chức các hoạt động cho trẻ trong nhà trường, 
nâng cao kết quả dạy học cho giáo viên và phù hợp với trẻ tuổi mầm non theo 
yêu cầu phát triển của ngành học Mầm non.
 Mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt, Chúng khác nhau về thể chất, tình 
cảm, xã hội, trí tuệ, hoàn cảnh gia đình, văn hóa và tâm lý, vì thế mà mỗi trẻ có 
nhu cầu, hứng thú, cách học và cách tiếp thu khác nhau nhưng chúng đều có thể 
 2 thành công. Ở lứa tuổi mầm non, hoạt động chủ đạo của trẻ “Chơi mà học, học 
mà chơi ” thông qua các hoạt động đa dạng phong phú mà trẻ lĩnh hội kiến thức 
trong cuộc sống xung quanh trẻ nhờ có sự can thiệp, hổ trợ của nhà giáo dục. 
Môi trường giáo dục trong trường mầm non là tổ hợp những điều kiện tự nhiên, 
xã hội cần thiết, trực tiếp ảnh hưởng đến hoạt động chăm sóc, giáo dục, hiệu quả 
của những hoạt động này nhằm góp phần thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ chăm 
sóc giáo dục trẻ.
 Thực tế cho thấy việc tổ chức các hoạt động theo hướng lấy trẻ làm trung 
tâm đã tạo ra một không gian mở cho trẻ, khuyến khích trẻ phát triển tư duy và 
phương pháp giải quyết vấn đề. Nếu trẻ được tạo nhiều cơ hội tự tham gia trải 
nghiệm khám phá, giải quyết được một số tình huống có vấn đề thì như vậy trẻ 
đã có thể được phát triển tư duy sáng tạo, giúp trẻ có nhiều cơ hội phát triển 
ngôn ngữ, tình cảm xã hội, phát triển thẩm mỹ, thể chất, phát triển nhận thức. 
Những lợi ích đó có liên hệ trực tiếp với phương pháp dạy của các giáo viên, đó 
chính là các biện pháp tổ chức các hoạt động cho trẻ theo hướng lấy trẻ làm 
trung tâm.
 Vì sao cần dạy trẻ theo hình thức “Lấy trẻ làm trung tâm ”. Vì con người 
chỉ muốn nghe và làm những gì mà bản thân chưa biết, trẻ em cũng vậy, chúng 
chỉ tích cực hoạt động khám phá, tìm tòi, thích học cái chưa thấy và chưa biết.
 Vậy muốn trẻ học tập tích cực thì giáo viên không nên dạy trẻ những gì trẻ 
đã biết mà phải dạy cái mà trẻ cần, điều mà trẻ thích nghe, hoặc giáo viên cần hỗ 
trợ cho trẻ thực hiện được ý tưởng mà trẻ phát minh được. Thế nên mọi hoạt 
động phải hướng vào trẻ, nghĩa là lấy trẻ làm trung tâm của quá trình giáo dục.
 Để thay đổi hiện trạng trên, đề tài nghiên cứu này đã hướng dẫn tôi cách bố 
trí môi trường hoạt động, cách tổ chức xây dựng các hoạt động cho trẻ theo 
hướng lấy trẻ làm trung tâm. 
 Thông qua một số phương pháp sư phạm như: Quan sát, khảo nghiệm, thực 
hành nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là hướng đến hình 
thành và phát triển toàn diện cho trẻ.
 Chính vì thế nhiệm vụ của mỗi giáo viên mầm non là phải lựa chọn nội 
dung, xác định mục tiêu và đổi mới trong hình thức tổ chức hoạt động, nhằm lôi 
cuốn sự tham gia tích cực của trẻ nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.
 Tổ chức hoạt động luôn đặt trẻ vào trung tâm của quá trình giáo dục, có 
nghĩa là tạo mọi cơ hội cho trẻ được tham gia vào các hoạt động như:
 Trải nghiệm: Trẻ được học qua thực tế, qua việc làm, qua khám phá tìm tòi.
 Giao tiếp: Chia sẻ với bạn và học từ mọi người.
 Suy ngẫm: Suy nghĩ và vận dụng những điều đã lĩnh hội áp dụng vào việc 
giải quyết vấn đề.
 Trao đổi: Diễn đạt và chia sẻ suy nghĩ và nhu cầu khám phá của bản thân.
 Giải quyết vấn đề: Tìm ra hướng giải quyết để đạt được kết quả trong quá 
trình chơi và học.
 Giáo viên chỉ là người tạo cơ hội, hướng dẫn, gợi mở giúp trẻ được chiếm 
lĩnh tri thức.
 4. Đối tượng nghiên cứu. 
 3 - Các biện pháp sư phạm giúp trẻ phát huy mọi tiềm lực trong mọi hoạt 
động trên cơ sở lấy trẻ làm trung tâm.
 5. Giới hạn phạm vi nghiên cứu của đề tài.
 - “Một số biện pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi tại lớp 
A3, trường Mầm non Chu Minh ”, theo hình thức luyện tập cá nhân, nhóm, lớp 
và mở rộng ra toàn khối.
 - Đối tượng nghiên cứu: Trẻ 5 – 6 tuổi lớp A3, trường Mầm non Chu Minh.
 -Thời gian thực hiện trong năm học 2013 – 2014, tại trường Mầm non Chu 
Minh.
 6. Phương pháp nghiên cứu.
 Căn cứ vào đối tượng, mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu trong đề tài tôi 
chọn các phương pháp sau:
 a. Phương pháp nghiên cứu lý luận: Tôi đã nghiên cứu về các biện pháp 
lấy trẻ làm trung tâm, bằng cách dựa vào lí luận thực tiễn, qua các tài liệu trong 
chương trình mầm non mới, qua các module mầm non, trang web nhằm phân 
tích tổng hợp tài liệu.
 b. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Qua quan sát - đàm thoại, trực 
quan sinh động, thực hành – luyện tập, điều tra.
 c. Phương pháp thống kê toán học: Điều tra - kiểm tra, xử lí số liệu đã 
thu thập được.
 II. Nội dung nghiên cứu
 1.Thực trạng. 
 Thực tế trong giảng dạy cho trẻ 5 - 6 tuổi trong trường hiện nay, còn nhiều 
vấn đề cần khắc phục như: Sự am hiểu tính cách độ tuổi từng trẻ, cách xây dựng 
kế hoạch, lựa chọn chỉ số, lối dẫn dắt lôi cuốn trẻ, đa số còn dạy trẻ theo hướng 
lấy giáo viên làm trung tâm, cô hướng dẫn nhiều, nói nhiều, trẻ ít được thực 
hành, trao đổi, một phần cũng do đồ dùng đồ chơi ít, chưa đầy đủ để trẻ hoạt 
động.
 Để tháo gỡ khó khăn này, tôi đã chọn phương pháp giáo dục lấy trẻ làm 
trung tâm, thiết kế môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm và cách lập kế 
hoạch trên quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm.Vì vậy đòi hỏi giáo viên 
phải có trình độ chuyên môn cao, sáng tạo, năng động trong giảng dạy để trẻ đạt 
được kết quả tốt nhất khi cho trẻ tự khám phá tìm tòi cái mới trong mọi hoạt 
động .
 Chất lượng giáo dục trẻ 5 – 6 tuổi tại lớp A3 được thể hiện qua các số liệu 
như sau:
 Tổng số trẻ: 35 trẻ; nữ: 19 trẻ.
Bảng khảo sát chất lượng của trẻ đầu năm học 2013-2014 như sau:
 Đạt Chưa đạt
 STT Tiêu chí Số trẻ Tỷ lệ % Số trẻ Tỷ lệ %
 Trẻ hứng thú tham gia vào 
 1 13/35 37.14 22/35 62.86
 giờ học
 Trẻ có ý thức tự thực hiện 
 2 12/35 34.28 23/35 65.72
 tốt yêu cầu của tiết học
 4 Trẻ nắm vững kiến thức, kỹ 
 3 năng vận dụng linh hoạt, 16/35 45.71 19/35 54.29
 sáng tạo vào thực tế.
 Trẻ có kỹ năng sử dụng 
 4 11/35 34.42 24/35 68.58
 ngôn ngữ rõ rang, mạch lạc
 * Nghiên cứu và áp dụng đề tài này có một số ưu và nhược điểm sau:
 + Ưu điểm.
 - Trường luôn tạo điều kiện cho các giáo viên tham gia các lớp học tập 
huấn về chuyên đề.
 - Ban giám hiệu trường luôn sát sao chỉ đạo giáo viên về chuyên môn, 
thường xuyên dự giờ thăm lớp nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy.
 - Trường mầm non Chu Minh có 15 lớp học, có đội ngũ giáo viên trẻ khỏe, 
yêu nghề.
 - Được sự chỉ đạo sát sao của phòng, và luôn được thường xuyên cập nhật 
cái mới.
 - Có sự quan tâm của nhà trường, sự nhiệt tình giúp đỡ của chuyên môn, 
đồng nghiệp.
 - Qua thực hiện chuyên đề, cùng nhiều năm trong nghề, tôi đã tích góp 
được nhiều kinh nghiệm, nắm chắc phương pháp dạy học, lập kế hoạch đối với 
từng hoạt động, từng độ tuổi.
 - Cha mẹ học sinh luôn quan tâm tới con em, phối kết hợp với nhà trường 
trong quá trình chăm sóc, nuôi dạy trẻ tốt.
 - Trẻ cùng độ tuổi, đi học chuyên cần, biết tôn trọng và vâng lời giáo viên, 
có thói quen trong học tập và các hoạt động.
 - Bản thân tôi là người luôn yêu nghề, mến trẻ gần gũi trẻ và rất thích tiếp 
cận phương thức giáo dục mới.
 +Hạn chế.
 - Giáo viên tổ chức các giờ hoạt động chung còn gò bó, chưa sáng tạo, 
chưa gây được hứng thú cho trẻ, chưa biết cách lấy trẻ làm trung tâm trong các 
giờ học.
 - Giáo viên chưa mạnh dạn đổi mới phương thức dạy học .
 - Công tác phối kết hợp của giáo viên với cha mẹ học sinh trong việc cho 
trẻ tự học, tìm tòi trải nghiệm, trao đổi còn chưa cao.
 - Trẻ trong cùng độ tuổi nhưng khả năng tiếp thu không đồng đều .
 - Kinh nghiệm nhận thức của trẻ còn nghèo, khả năng chú ý, ghi nhớ và 
khả năng diễn đạt của trẻ còn hạn chế.
 - Trẻ chưa biết cách giải quyết tình huống có vấn đề, còn lóng ngóng, chưa 
tích cực sáng tạo, còn dựa vào sự can thiệp của giáo viên.
 Ví dụ: Khi trẻ chơi cùng bạn, trẻ gặp tình huống khó, trẻ không tự tìm cách 
giải quyết hay trao đổi với bạn mà dễ dàng bỏ cuộc, hay nhờ đến sự giải quyết 
của giáo viên.
 - Các học liệu cho trẻ trong mọi hoạt động còn ít, chưa phong phú, đa dạng.
 - Trẻ mới vào đầu năm học nên một số trẻ còn nhút nhát chưa phát huy hết 
năng lực của trẻ.
 5 - Tính sáng tạo trong sự thiết kế bài dạy cho trẻ theo hướng lấy trẻ làm 
trung tâm chưa cao, dẫn đến khi thực hiện chương trình đổi mới còn nhiều khó 
khăn. Từ những hạn chế trên đã làm cho đội ngủ giáo viên thiếu sự tự tin khi lập 
kế hoạch và soạn giảng, bởi giáo viên quên cách dạy truyền đạt nên giờ học đối 
với trẻ còn nhàm chán, bởi cô nói và làm còn trẻ thụ động.
 * Nguyên nhân chủ quan: Đề tài đã tập trung khai thác, nêu bật lên những 
phương pháp, cách làm gần gũi với giáo viên đứng lớp. Các biện pháp dễ hiểu 
dễ áp dụng trong thực tế. 
 - Nhà trường đặc biệt là chuyên môn và tổ khối luôn đề cao việc giảng dạy 
“Lấy trẻ làm trung tâm” đây chính là nòng cốt của việc dạy và học dựa trên nhu 
cầu và năng lực của trẻ.
 - Trẻ cùng độ tuổi, luôn đi học chuyên cần.
 Trẻ mầm non rất thích được nghe và làm những cái mới, thích được tìm 
hiểu, sáng tạo dựa trên những điều đã hiểu biết, nên khi đưa trẻ vào các bài 
giảng hay các hoạt động khác như hoạt động góc mà giáo viên nắm được kỹ 
năng, phương thức học “Lấy trẻ làm trung tâm” Thì sự phát triển tư duy của trẻ 
mang lại càng cao.
 Về phía phụ huynh cũng dành nhiều thời gian quan tâm hơn đến con em 
mình, Phối kết hợp với nhà trường trong quá trình giúp đỡ trẻ học tốt, và phần 
đa phụ huynh đã thừa nhận cách cho trẻ học theo hướng “ Lấy trẻ làm trung 
tâm” trẻ phát triển các mặt rất mạnh, đặc biệt ý thức của trẻ phát triển vược bật, 
trẻ ít khi nhờ người khác làm giúp vì trẻ tự giải quyết được và tự hòa về điều đó 
 *Nguyên nhân khách quan: Giáo viên chưa linh hoạt trong cách tổ chức 
dạy học lấy trẻ làm trung tâm và sử dụng các biện pháp, thủ thuật giúp trẻ phát 
huy tối ưu khả năng nhận thức của trẻ.
 - Cơ sở vật chất còn thiếu, một số giáo viên còn hạn chế về công nghệ 
thông tin, chưa mạnh dạn cho trẻ tự thảo luận khám phá, đôi khi giáo viên còn 
ôm đồm quá nhiều đồ dùng vào trong tiết dạy nhưng chưa khai thác sử dụng triệt 
để vì cô còn làm nhiều và nói nhiều chưa thực sự lấy trẻ làm trung tâm nên chưa 
mang lại hiệu quả cao trong giờ học, chưa sáng tạo trong cách tổ chức tiết học. 
 * Phân tích đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đặt ra:
 -Việc xây dựng thiết kế các phương pháp, biện pháp thủ thuật theo mục 
đích lấy trẻ làm trung tâm là rất cần thiết, giúp giáo viên xây dựng kế hoạch phù 
hợp với độ tuổi và đối tượng lĩnh hội kiến thức.
 Trong mọi hoạt động nhà giáo dục đều lấy trẻ làm trung tâm thì sẽ giúp trẻ 
hiểu và ghi nhớ rất nhanh những việc tốt, việc gì không tốt, việc nên làm, việc 
không nên làm một cách dễ dàng. Chính vì vậy việc giúp trẻ học tốt, thể hiện 
được nhu cầu hứng thú của chính bản thân điều này giữ một vai trò hết sức quan 
trọng trong quá trình lĩnh hội tri thức của trẻ. 
 Không những nhà giáo dục mà hơn ai hết chính cha mẹ học sinh đều mong 
muốn trẻ hình thành và phát triển nhân cách sớm, đặc biệt là có thói quen tốt và 
hành vi có đạo đức tốt để hình thành nhân cách cho trẻ sau này.Với vai trò quan 
trọng như vậy, thử hỏi nếu chúng ta không làm tốt hoạt động lấy trẻ làm trung 
tâm, giúp cho trẻ thể hiện nhận thức của trẻ thì có mang lại được kết quả như 
mong đợi không? Hay chúng ta cứ tiếp tục dạy trẻ theo kiểu cô nói trẻ lắng nghe 
 6 nếu việc dạy học của giáo viên không đổi mới kịp thời thì vô tình chúng ta đang 
kìm hảm sự phát triển về mọi mặt của trẻ. Vì trẻ đến trường chỉ ngồi lắng nghe 
thì làm sao tiềm năng trong mỗi trẻ được khơi nguồn và phát triển. 
 Muốn vậy giáo viên phải lựa chọn những đề tài và hình thức tổ chức như 
thế nào nhằm thu hút lôi cuốn trẻ? Thay đổi hình thức tổ chức như thế nào cho 
trẻ không nhàm chán? Để trẻ có hứng thú không bị nhàm chán trong các tiết 
học, muốn vậy trước hết ta phải giải quyết các vấn đề trên và thay đổi cách tổ 
chức giờ học, cách truyền đạt, cách đầu tư chuẩn bị đồ dùng, nghiên cứu các đề 
tài tạo trẻ hứng thú hơn với tất cả hoạt động trong một ngày ở trường mầm non 
bé học. Trước đây trẻ chưa làm được thì cô làm thay nhưng khi đã lấy trẻ làm 
trung tâm thì cô giáo chỉ giữ vai trò gợi mở, cô sẽ cho trẻ hoạt động, thảo luận 
theo nhóm, lắng nghe quá trình thuyết trình của các nhóm để hổ trợ cho sự thiếu 
hụt mà đội mình chưa tìm ra.
 Lấy trẻ làm trung tâm thì mỗi giáo viên cần phải giàu tri thức, sáng kiến, 
linh hoạt trong cách tổ chức và áp dụng được những thủ thuật tạo ra nguồn cảm 
hứng cho trẻ, kích thích tư duy trẻ hoạt động, có thể trong một tiết học nhưng 
quá tình hoạt động của trẻ lại mang lại những nhận thức khác nhau cách lĩnh hội 
kiến thức khác nhau về chiều sâu của nhận thức.
 3. Giải pháp hữu ích.
 a. Mục tiêu của biện pháp.
 Người giáo viên khi thiết kế các hoạt động qua từng chủ đề là phải lựa 
chọn xây dựng kế hoạch bám sát kế hoạch của chuyên môn tổ khối của trường, 
từ đó xây dựng kế hoạch phù hợp với đặc điểm nhận thức của trẻ lớp mình trực 
tiếp giảng dạy.
 Tổ chức các hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm làm nòng cốt là đã 
hình thành ở trẻ tính tự lập, giúp trẻ phát huy tính tích cực là tiền đề tốt cho trẻ 
bước vào các cấp học tiếp theo.
 Giáo viên tổ chức các hoạt động linh hoạt theo từng chủ đề nhưng cần phải 
xây dựng lấy trẻ làm trung tâm làm nòng cốt.
 Khi tổ chức các hoạt động lấy trẻ làm trung tâm trẻ sẽ được thỏa mản nhu 
cầu khám phá, thể hiện được kỹ năng tiềm ẩn của bản thân, mặt khác giáo viên 
dể dàng lồng ghép tích hợp trong các hoạt động. 
 Giúp cha mẹ trẻ hiểu được ý nghĩa và tầm quan trọng của các hoạt động 
giáo dục ở trường mầm non, nhằm tạo sự gắn bó giữa cha mẹ trẻ và trường lớp 
mầm non.
 b. Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp.
 - Biện pháp 1: Chú trọng bồi dưỡng chuyên môn cho bản thân .
 Tham gia các buổi chuyên đề do phòng GD và trường tổ chức.
 Bản thân tôi cũng tham gia xây dựng các tiết dạy mẫu để rút ra kinh 
nghiệm, tham gia khóa học Module do Sở Giáo dục và Đào tạo tập huấn.
 Tham gia thi giáo viên giỏi trường, huyện, thành phố nhằm nâng cao trình 
độ chuyên môn nghiệp vụ.
 Tự học hỏi và thiết kế được các giáo án điện tử trong phần mềm 
powerpoint
 7 Ví dụ: Chúng ta thiết kế ô cửa bí mật với các nhân vật, chữ cái hay con số 
chuyển động giúp học sinh nảy sinh sự tò mò thích khám phá và chú ý tốt. Như 
các câu hỏi được hé mở qua các ô cửa bí mật.
 Nhân vật nào xuất hiện ? Vì sao de trắng lại 
 Khi gặp sói dê trắng 
 bị sói ăn thịt ?
 thế nào ? 1 2
 - Khi gặp sói 
 dê đen thế nào ? - Vì sao Dê đen
 Dê đen không bị Sói ăn thịt ?
 trả lời nh3ư thế nào? 4
 Tham khảo tài liệu sách báo, nói về chuyên đề để nâng cao trình độ chuyên 
môn nghiệp vụ.
 Sáng tạo trong thiết kế thiết bị đồ dùng dạy học thông dụng cho các môn 
học.
 - Đối với biện pháp 2: Tăng cường thiết bị, đồ dùng dạy học và tạo môi 
trường cho trẻ hoạt động lấy trẻ làm trung tâm. 
 Đây là biện pháp quan trọng mà người giáo viên cần phải có đó là sự sáng 
tạo trong thiết kế xây dựng, lựa chọn đề tài cũng như tạo dụng cụ dạy học đồ 
dùng đồ chơi, cách sưu tầm tranh ảnh, xây dựng mô hình, tạo và lựa chọn môi 
trường hoạt động học trong và ngoài lớp cho trẻ giúp trẻ có điều kiện tiếp cận 
với cách học mới gây được sự tò mò thích khám phá trong trẻ hơn. Khi sử dụng 
biện pháp này trẻ được tiếp xúc với cách học mới mà trẻ hằng mong đợi ở 
tường, đồ dùng, thiết bị học càng phong phú thì trẻ sẽ có điều kiện tiếp cận 
nhiều hơn làm khắc sâu hình tượng và ghi nhớ và nảy sinh nhiều sáng kiến với 
đồ dùng hơn.
 8 
 Đồ dùng tự tạo động vật sống dưới nước
 Thiết bị dạy học và môi trường giảng dạy là quá trình phối hợp linh hoạt 
và hợp lý những kinh nghiệm, thành tựu sử dụng, điều kiện cơ sở vật chất và cải 
tiến phương pháp dạy học của giáo viên. Đổi mới phương pháp nhằm tích cực 
hoá các hoạt động dạy học, khuyến khích bản thân chủ động, sáng tạo, dạy học 
tập trung vào trẻ, lấy trẻ làm trung tâm để phát triển mọi khả năng của trẻ, tổ 
chức hướng dẫn trẻ học tập bằng cách tự phát hiện khả năng của mình và có 
niềm tin trong lao động, học tập. 
 Tổ chức tiết dạy bản thân tôi xây dựng như sau:
 * Đối với giáo viên:
 - Nghiên cứu kỹ nội dung đề tài, xác định trọng tâm kiến thức, kỹ năng bài 
học và các hình thức tổ chức hoạt động diễn ra trong tiết dạy.
 - Chuẩn bị hệ thống câu hỏi, mục đích giải quyết, dự kiến các tình huống ở 
trẻ và hướng khắc phục.
 - Lựa chọn hình thức tổ chức tiết học phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất 
của lớp, phù hợp với đề tài và lĩnh vực mà mình đã chọn. Để tổ chức tốt tiết dạy 
phải tuỳ nội dung và mục đích cụ thể của bài dạy để xác định cách tổ chức hoạt 
động cho trẻ làm thế nào để có kết quả cao nhất.
 * Đối với trẻ:
 - Phải khuyến khích trẻ mạnh dạn tham gia vào các hoạt động cùng cô và 
các bạn, giúp trẻ tự tin trong giao tiếp, tạo sự gần gũi giữa cô với trẻ, tạo tâm thế 
thoải mái cho trẻ khi bước vào hoạt động.
 - Giúp trẻ chủ động, tích cực trong qúa trình chiếm lĩnh tri thức, tạo cơ hội 
cho tất cả trẻ đều được tham gia vào quá trình nhận thức, tìm tòi, khám phá tri 
thức, trẻ được thể hiện sự hiểu biết, suy nghĩ của trẻ thông qua các hoạt động cụ 
thể.
 * Đối với biện pháp 3: Thực hiện tổ chức tốt các hoạt động lấy trẻ làm 
trung tâm.
 Ở độ tuổi 5-6 tuổi, hoạt động chủ đạo của trẻ “Chơi mà học, học mà chơi” 
thông qua các hoạt động đa dạng phong phú mà trẻ lĩnh hội tri thức trong cuộc 
sống xung quanh trẻ, chương trình giáo dục mầm non mới lấy trẻ làm trung tâm, 
 9 tạo điều kiện cho mỗi đứa trẻ được hoạt động tích cực phù hợp với sự phát triển 
của bản thân trẻ, đáp ứng được tối đa nhu cầu và hứng thú, dựa vào khả năng 
của mỗi trẻ.
 Khi tổ chức các hoạt động tôi đã chia trẻ thành từng nhóm, mỗi nhóm có 
đội trưởng, nhằm cho các thành viên tự quan sát, khảo nghiệm thảo luận, rồi mời 
nhóm trưởng thuyết trình ý kiến của nhóm mình đưa ra. 
 Qua đó giáo viên sẽ là người tổng hợp mọi ý kiến của các nhóm và bổ sung 
ý kiến, đưa ra kết quả chung cho cả lớp hiểu vấn đề.
 Ví dụ: Khi hoạt động góc. Cô sẽ gợi ý cho những trẻ năng động, linh hoạt 
đóng vai trò chủ đạo, làm trưởng nhóm để có thể bao quát, xây dựng trong quá 
trình chơi của nhóm.
 Tổ chức tốt các hoạt động cho trẻ theo biện pháp và hình thức lấy trẻ làm 
trung tâm đã tạo ra được một không gian mở cho cô và trẻ.
 - Đối với biện pháp 4: Lựa chọn nội dung và trò chơi phù hợp để rèn 
luyện tính tích cực hoạt động của trẻ.
 Nói đến việc giáo dục ở trường mầm non thì không thể không nói đến việc 
thực hiện chương trình, chương trình là phương tiện cơ bản để giáo dục toàn 
diện. Muốn thực hiện tốt chương trình thì đòi hỏi phải nắm được nội dung 
chương trình giáo dục mầm non.
 Để thực hiện chương trình giáo dục có hiệu quả, không bị gián đoạn tôi đã 
xây dựng chương trình, kế hoạch năm, tháng, tuần theo từng chủ đề. Sau khi lên 
kế hoạch xong tôi đã nhờ chuyên môn xét duyệt, góp ý kiến, thống nhất chương 
trình giảng dạy, phù hợp với kế hoạch đã lên của chuyên môn. 
 Tôi đã xây dựng mục tiêu chủ đề, mạng nội dung, mạng hoạt động, lựa 
chọn các chỉ số, lên kế hoạch hoạt động góc, hoạt động chung và hướng dẫn cho 
giáo viên khai thác triệt để nội dung của bài dạy sao cho không gò bó áp đặt trẻ. 
Lựa chọn nội dung phù hợp với đặc điểm tâm lý trẻ theo độ tuổi mình phụ trách, 
nội dung phải đi từ đơn giản đến phức tạp, từ dễ đến khó, tất cả những nội dung 
đó phải toát lên được trọng tâm của chủ đề. Lên kế hoạch dạy phải đảm bảo phù 
hợp với thực tiễn của lớp, của trường, địa phương mình.
 *Trò chơi tích hợp:
 Với đặc điểm chương trình mầm non mới hiện nay, các môn học luôn 
được đan xen, lồng ghép nhằm nâng cao tính hiệu quả, với đặc điểm của giáo 
dục mầm non, cho trẻ học mà chơi, thông qua chơi mà học. Qua trò chơi giáo 
viên có thể đánh giá được kiến thức mà trẻ thu lượm được ở mức độ nào, cao 
hay thấp. Đưa trò chơi vào lớp học là một sự lồng ghép khéo léo, làm sao cho 
giờ học thêm sinh động. Trò chơi dù tổ chức dưới hình thức nào cũng phải đảm 
bảo tính vừa sức và hứng thú đối với trẻ, không lạm dụng, ôm đồm thái quá làm 
nhạt đi nội dung chính của đề tài đặt ra.
 Sau khi trẻ khám phá xong nội dung dạy, để kết thúc bài cô cho trẻ chơi trò 
chơi tích hợp nhằm củng cố kiến thức với trò chơi “ Mua hoa”
 Trẻ được đi theo đường dích dắc mua bông hoa theo yêu cầu của đội mình 
để cắm vào lẵng hoa sao đủ số lượng 9.
 Qua trò chơi này cô giáo đã cho trẻ được học các môn học như thể dục kỹ 
năng, toán... 
 10 - Đối với biện pháp 5. Sử dụng phần mềm power point trong tổ chức 
các hoạt động chung:
 Đổi mới phương pháp tổ chức hoạt động cho trẻ đòi hỏi người giáo viên 
phải tích cực tìm tòi, học hỏi để luôn sáng tạo, đổi mới cách thức tổ chức các 
hoạt động nhằm tạo cơ hội tốt nhất để trẻ được tham gia vào các hoạt động, tiếp 
thu kiến thức một cách chủ động giúp trẻ phát triển toàn diện cả về thể lực và trí 
tuệ. Với những hình thức cho trẻ hoạt động như:
 * Sử dụng phần mềm cho trẻ tìm hiểu môi trường xung quanh.
 Môi trường xung quanh đối với trẻ vô cùng rộng lớn khó hiểu, trẻ lại tò mò 
hiếu động, luôn đặt ra vô vàn câu hỏi. Nó là cái gì ? Như thế nào ? Vì sao nó lại 
như vậy?... Chính vì thế cô giáo phải biết áp dụng phương pháp dạy học tích 
cực, dám đổi mới và lựa chọn ra những hình thức khác nhau trong mỗi một chủ 
đề tránh nhàm chán đối với trẻ khi có những chủ đề kéo dài ba đến bốn tuần mà 
cô chỉ với một hình thức hát hay đọc thơ thì không thể lôi cuốn thu hút trẻ trong 
quá trình hoạt động.
 Ví dụ: Cho trẻ “Quan sát một số con vật sống trong rừng ”. Nếu chỉ quan 
sát tranh thì tiết học sẽ trở nên đơn điệu, trẻ sẽ nhàm chán. Nhưng cô ứng dụng 
phần mềm, sáng tạo ra câu chuyện về các con vật, cô vừa kể truyện vừa cho trẻ 
quan sát các con vật đang di chuyển trong rừng, những con vật “ thật ” thì trẻ sẽ 
rất thích thú, trẻ tập trung vào hoạt động tích cực hơn, giờ học đạt kết quả như 
mong muốn. Qua đó giáo dục trẻ biết tự chăm sóc, bảo vệ bản thân trước những 
con vật hung dữ, trước sự thay đổi thời tiết, biết yêu thương, chăm sóc cho cây 
cối, con vật nuôi.
 Những sự vật, hiện tượng xung quanh đều có ý nghĩa đối với trẻ. Để những 
cái đẹp đi vào tâm hồn trẻ một cách sâu sắc, điều quan trọng là cô giáo phải 
truyền thụ thế nào cho trẻ tiếp thu nhẹ nhàng, thoải mái để trẻ nhớ lâu. 
 * Sử dụng phần mềm hướng dẫn trẻ hoạt động tạo hình.
 Cũng giống như bất cứ hoạt động chung nào, việc tạo cảm xúc khi vào bài 
là một vấn đề quan trọng, nó đưa đến sự thành công và sáng tạo của trẻ trong 
suốt thời gian hoạt động.Tuy phần này nó chiếm ít thời gian nhưng nó có vị trí 
không kém phần quan trọng, vừa lôi cuốn được trẻ, vừa khéo léo giúp trẻ hình 
thành những vấn đề mà trẻ cần giải quyết. 
 Ví dụ: Cho trẻ “vẽ vườn hoa ” để sản phẩm của trẻ sáng tạo thì đòi hỏi cô 
giáo phải cung cấp đầy đủ các biểu tượng, hình ảnh về sự vật, không đơn thuần 
chỉ là tranh ảnh mà trẻ phải được trực tiếp quan sát các loài hoa. Cô cung cấp 
cho trẻ qua phần mềm, cho trẻ được trực tiếp xem các loài hoa rung rinh trong 
gió, đua nhau khoe sắc. Từ đó làm giàu hình ảnh, biểu tượng trong sản phẩm của 
trẻ.
 * Sử dụng phần mềm cho trẻ làm quen với toán và tổ chức trò chơi củng cố 
kiến thức.
 Sau khi truyền thụ kiến thức mới cho trẻ để củng cố lại vốn kiến thức đó. 
Giáo viên nghiên cứu, sáng tạo đưa ra các trò chơi. Tuỳ thuộc vào nội dung bài 
học mà giáo viên lựa chọn ra các trò chơi khác nhau, nhằm cung cấp cho trẻ 
nhận biết các chữ số, tạo nhóm, hay so sánh thêm bớt tạo sự bằng nhau..., một 
 11 cách chính xác và rèn cho trẻ kỹ năng khi lựa chọn chữ số, tạo nhóm, hay so 
sánh các hình, khối..., theo yêu cầu của cô qua trò chơi. 
 Ví dụ: Dạy trẻ đếm đến 9 nhận biết các nhóm có số lượng 9, nhận biết 
số 9, sau khi cung cấp kiến thức cho trẻ, cho trẻ chơi trò chơi “Chọn chữ số 
tương ứng với số lượng con vật ” hay trò chơi “ Sắp xếp các phương tiện 
giao thông theo nơi hoạt động của chúng”..., trên phần mềm Power Point.
 * Sử dụng phần mềm hướng dẫn trẻ hoạt động làm quen tác phẩm Văn 
học: 
 Để tác phẩm thơ, truyện đi vào lòng trẻ một cách nhẹ nhàng, thoải mái, 
đòi hỏi cô giáo không chỉ có giọng đọc, kể diễn cảm mà phải biết cách lựa 
chọn các nội dung trên mạng phù hợp với nội dung bài dạy, hình ảnh phải 
sinh động nhằm thu hút sự tập trung, chú ý của trẻ.
 Ví dụ: Với câu truyện “Thỏ con biết vâng lời ” cô vào trang web để tải 
về hình ảnh chú Thỏ ngộ nghĩnh, đáng yêu đang làm những công việc mà 
Thỏ mẹ giao cho, những cử chỉ như: Thỏ biết vòng tay xin lỗi mẹ, thái độ 
ngoan, lễ phép..., sẽ khắc sâu trong tâm trí trẻ lâu hơn, mục đích giáo dục sát 
với đời sống thực của trẻ hơn.
 * Biện pháp 6: Lồng ghép tích hợp nội dung giáo dục vào các hoạt 
động cho trẻ. 
 Giáo dục mầm non tích hợp là cách thức cung cấp sự định hướng mở, 
linh hoạt cho giáo viên tổ chức các hoạt động xoay quanh chủ đề bằng cách 
phối hợp một cách tự nhiên những hoạt động cho trẻ trải nghiệm như quan 
sát, tìm hiểu môi trường tự nhiên, xã hội vận động tham gia trò chơi, làm 
quen với âm nhạc, hát, kể truyện, đọc thơ, làm quen với toán và các hoạt 
động sáng tạo như tô, vẽ, nặn, cắt dán..., qua đó phát triển ở trẻ lĩnh vực 
phát triển ngôn ngữ, thể lực, nhận thức tình cảm xã hội, cách tiếp cận này 
cho phép giáo viên có thể điều chỉnh giáo án một cách linh hoạt có thể đưa 
ra các tình huống xẩy ra tình cờ, ngẫu nhiên vào kế hoạch dạy, đưa ra những 
nội dung tích hợp không nặng nề ôn tồn mang tính chất số cộng mà tích hợp 
ở đây nhằm tổ chức các hoạt động thông qua chơi với những nội dung nhẹ 
nhàng, mang tính bao quát theo nội dung hoạt động cá nhân làm nổi bật chủ 
đề cô đưa ra để đáp ứng sự hứng thú của trẻ, làm phong phú dần vốn kinh 
nghiệm của trẻ và tạo không khí sinh động, nhẹ nhàng trong lớp học.
 * Phối kết hợp với các hoạt động:
 + Hoạt động ngoài trời: 
 Để đạt được kết quả cao về nhận thức của trẻ cần lồng ghép thêm cho 
trẻ trong hoạt động ngoài trời, ngoài việc truyền thụ kiến thức trên tiết học, 
cần luyện tập cho trẻ ngoài giờ.
 Ví dụ :Trong quá trình đi dạo, cô cho trẻ vừa đi, vừa đọc những bài thơ hay 
bài hát đã học theo chủ đề. Hoặc dạo chơi dưới bóng mát, tổ chức cho tự thảo 
luận nhận xét về không gian thời gian, về hiện tượng tự nhiên (“Vì sao cành cây 
lại đung đưa?”, hay “Trời âm u thì hiện tượng gì sẻ xảy ra?”). Cũng có thể cho 
trẻ xem truyện tranh, dùng phấn vẽ lên sân những chữ cái và con số đã tô và học 
tạo hình trên những chiếc lá bàng rơi...
 12 * Đối với biện pháp 7: Phối kết hợp với cha mẹ trẻ giúp trẻ học tốt qua 
các hoạt động.
 * Phối hợp thực hiện:
 Nhận thức được tầm quan trọng của tổ chức hoạt động chung cho trẻ 5-6 
tuổi tạo tiền đề cho trẻ lĩnh hội kiến thức tốt. Ngay từ đầu cần phải lên kế hoạch 
phối hợp giữa gia đình, nhà trường, kế hoạch đó được xây dựng cụ thể theo từng 
chủ đề. 
 - Tham gia xây dựng kế hoạch, phối kết hợp kiểm tra đánh giá công tác 
chăm sóc, giáo dục trẻ của lớp.
 * Tham gia xây dựng cơ sở vật chất:
 - Tham gia lao động vệ sinh trường lớp, trồng cây xanh, sưu tầm nguyên 
vật liệu thiên nhiên, làm đồ dùng đồ chơi phục vụ trẻ chơi và học. 
 * Hình thức phối hợp:
 Mỗi lớp xây dựng góc tuyên truyền, thông báo cho cha mẹ trẻ biết các kiến 
thức chăm sóc giáo dục trẻ ở trường mầm non, những nội dung hoạt động của 
trẻ ở lớp, chế độ ăn của trẻ hàng ngày, những yêu cầu của nhà trường đối với gia 
đình hoặc những nội dung mà gia đình cần phối hợp với cô giáo.
 Thông qua cuộc họp cha mẹ trẻ giáo viên đưa ra kế hoạch hoạt động chăm 
sóc giáo dục trẻ cho cha mẹ học sinh nắm được, tuyên truyền cha mẹ học sinh 
cùng tham gia vào giáo dục rèn luyện các cháu, vận động cha mẹ học sinh đóng 
góp các trang thiết bị, cung cấp tài liệu, nguyên vật liệu phục vụ hoạt động cho 
các cháu đầy đủ. Đây là một việc làm rất thiết thực thu hút cha mẹ trẻ cùng tham 
gia, cùng giáo dục trẻ với cô giáo và nhà trường nhằm tổ chức tốt việc chăm sóc 
giáo dục trẻ cũng như hướng dẫn trẻ tham gia hoạt động một cách đạt kết quả. 
 c. Mối quan hệ giữa các giải pháp và biện pháp:
 Các giải pháp và biện pháp có mối quan hệ chặt chẽ đan xen bổ sung cho 
nhau nhờ vào những biện pháp chủ đạo và những biện pháp hỗ trợ. Biện pháp 
xây dựng chương trình, kế hoạch phù hợp tình hình của lớp và của trẻ là biện 
pháp làm nòng cốt của đề tài cùng với những biện pháp bổ trợ như tích hợp đan 
xen giữa các hoạt động. Qua đó tạo được môi trường mở cho trẻ thực hiện cùng 
với đồ dùng trực quan phong phú và đa dạng sẽ tạo ra được hứng thú, nhu cầu 
muốn tham gia hoạt động của trẻ. Mỗi một biện pháp có ý nghĩa và tác dụng 
riêng nhằm giải quyết từng vấn đề của thực trạng nhưng chúng đều có chung 
một nhiệm vụ là tạo nguồn hứng thú, kích thích tính tự lập, suy nghĩ giải quyết 
vấn đề cao, tự tin thể hiện được nhu cầu, nhận thức của bản thân trẻ. Đây cũng là 
kết quả mang đến thành công của đề tài sáng kiến nhằm hướng và đạt tới mục 
tiêu giúp trẻ học tốt và thể hiện hết mình trong mọi hoạt động. Giáo viên khi sử 
dụng linh hoạt các biện pháp trên giáo viên sẽ đạt được hiệu quả cao trong công 
tác dạy học.
 d. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu:
 - Kết quả khảo nghiệm: Sau một thời gian thực hiện các giải pháp, biện 
pháp thử nghiệm tại lớp MGL A3, trường Mầm non Chu Minh. Tôi hoàn toàn 
hài lòng với kết quả mà trẻ tiếp thu kiến thức, qua các hoạt động hàng ngày mà 
tôi đã lấy trẻ làm trung tâm.
 13 - Giá trị khoa học: Mong rằng từ những kinh nghiệm trên sẽ giúp ích cho 
 các giáo viên trong trường có được cách truyền thụ kiến thức cho trẻ ngày càng 
 đạt hiệu quả cao, hấp dẫn và lôi cuốn trẻ.
 Những biện pháp trên đã có tính khả thi sau 6 tháng áp dụng tại lớp. Chất 
 lượng học của trẻ nâng lên, qua khảo sát, qua dự giờ các lớp 100% trẻ thực sự 
 thích thú khi được tìm tòi khám phá, đáp ứng được nhu cầu của bản thân, tích 
 cực tham gia, hào hứng vào các hoạt động tập thể từ đó giúp trẻ phát triển nhận 
 thức, quan sát và khả năng tư duy độc lập.
 Kết quả khảo sát
 Trước khi áp dụng đề Sauk hi áp dụng đề tài
 tài
 Chưa 
 Đạt Chưa đạt Đạt
ST Tiêu chí đạt
T
 Số Tỷ lệ Tỷ lệ Tỷ lệ Số Tỷ 
 Số trẻ Số trẻ
 trẻ % % % trẻ lệ %
 Trẻ hứng thú tham gia 
 1 13/35 37.14 22/35 62.86 32/35 91.43 3/35 8.57
 vào giờ học
 Trẻ có ý thức tự thực 
 2 hiện tốt yêu cầu của tiết 12/35 34.28 23/35 65.72 33/35 94.29 2/35 5.71
 học
 Trẻ nắm vững kiến thức, 
 kỹ năng vận dụng linh 
 3
 hoạt, sáng tạo vào thực 16/35 45.71 19/35 54.29 32/35 91.43 3/35 8.57
 tế.
 Trẻ có kỹ năng sử dụng 
 4 ngôn ngữ rõ ràng, mạch 11/35 34.42 24/35 68.58 34/42 97.14 1/35 2.86
 lạc
 * Đối với trẻ:
 Những biện pháp trên đã mang lại kết quả tốt sau thời gian áp dụng tại lớp 
 Lá 1, chất lượng của trẻ qua các hoạt động của trẻ được nâng cao rõ rệt, thông 
 qua bảng khảo sát ta thấy ý thức cũng như sự hứng thú của trẻ được được nâng 
 cao, trẻ có trẻ giải quyết được vấn đề linh hoạt và sáng tạo, đồng thời ngôn ngữ 
 của trẻ phát triển mạch lạc hơn.
 * Đối với giáo viên:
 Mang lại nhiều kỹ năng và kinh nghiệm cho bản thân khi thiết kế, lựa chọn 
 chủ đề sát với đặc điểm nhận thức của trẻ mình trực tiếp dạy. Qua đó hình thành 
 các kỹ năng, tác phong nghiệp vụ, sáng tạo trong các hình thức tổ chức các hoat 
 động ở trường cho trẻ.
 *Đối với cha mẹ trẻ:
 Cha mẹ trẻ sẽ an tâm, tin tưởng khi cho con em mình đến trường lớp mầm 
 non, hiểu được tầm quan trọng của nền giáo dục Mầm non trong thời đại mới và 
 đặc biệt sẽ có tầm nhìn mới về vai trò và trách nhiệm đối với con em mình.
 14 III. Phần kết luận, kiến nghị:
 1. Kết luận.
 Những nhận định chung: “Một số biện pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm 
cho trẻ 5 - 6 tuổi tại lớp MGL A3, trường Mầm non Chu Minh”. Đã có phần 
nâng cao chất lượng các môn học và các hoạt động. Mức độ nhận thức của trẻ đã 
tăng lên rõ rệt so với đầu năm học. Các biện pháp có tính khả thi đã thúc đẩy trẻ 
phát triển toàn diện.
 Thực hiện được các biện pháp trên đã gúp tôi tự tin trong quá trình giảng 
dạy, không những thế trẻ còn hứng thú, phát huy được mọi tiềm ẩn trong mỗi cá 
thể trẻ, trẻ năng động linh hoạt, tích cực hơn trong quá trình học và chơi, từ đó 
hình thành ở trẻ tính tự lập, kỹ năng sống mới, đánh dấu bước hình thành và 
phát triển nhân cách mới ở trẻ tạo tâm thế vửng chắc cũng như tiềm năng cho trẻ 
bước vào các cấp học tiếp theo.
 Với kết qủa và ý nghĩa đạt được sáng kiến có thể nhân rộng và áp dụng ra 
toàn khối cũng như các độ tuổi trong trường.
 Bài học kinh nghiệm: Thứ nhất là: Hiểu và nắm chắc ý nghĩa, tầm quan 
trọng của việc nâng cao chất lượng giáo dục cho trẻ khi tổ chức lấy trẻ làm trung 
tâm nhằm nâng cao trình độ chuyên môn, tạo động lực thúc đẩy phong trào thi 
đua “Dạy tốt, học tốt” của giáo viên về các lĩnh vực.
 Thứ hai là: Sử dụng hiệu quả hơn trong khi truyền thụ kiến thức cho trẻ, 
giúp trẻ lĩnh hội kiến thức nhanh có ghi nhớ tốt.
 Thứ ba là: Tạo môi trường mở cho trẻ được phát triển về mọi mặt qua biện 
pháp này giúp trẻ hứng thú và yêu các môn học hơn.
 Thứ tư là: Làm tốt công tác phối kết hợp với cha mẹ trẻ trong nhà trường, 
tuyên truyền vận động cha mẹ trẻ ủng hộ về vật chất, trang thiết bị phục vụ tốt 
cho trẻ qua các chủ đề. 
 Thứ năm là: Việc tự học tự bồi dưỡng chuyên môn nhằm nâng cao nghiệp 
vụ của giáo viên là biện pháp thúc đẩy, nâng cao chất lượng giảng dạy.
 Thứ sáu là: Biết phối hợp, đan xen các môn học khác vào tiết dạy.
 Thứ bảy là: Giáo viên biết sáng tạo, linh hoạt trong soạn giảng, thiết kế các 
phần mềm power point, biết áp dụng công nghệ thông tin vào công tác giảng 
dạy, nhằm góp phần đưa nền giáo dục tiến lên nền khoa học công nghệ thông 
tin.
 2. Kiến nghị.
 - Đối với nhà trường :
 Quan tâm đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, đồ dùng 
đồ chơi theo thông tư cho trẻ có cơ hội phát triển đủ các lĩnh vực.
 Thường xuyên mở các đợt chuyên đề nhằm nâng cao trình độ chuyên môn 
cho đội ngũ giáo viên .
 Trong khuôn khổ của một bài sáng kiến, mọi vấn đề chỉ tồn tại trong phạm 
vi hẹp, đồng thời trong quá trình viết vẫn còn nhiều thiếu sót. Vậy tôi kính mong 
nhận được sự góp ý xây dựng của các cấp lãnh đạo giúp tôi có thêm kinh 
nghiệm và hoàn thành tốt đề tài.
 15

File đính kèm:

  • docskkn_mot_so_bien_phap_giao_duc_lay_tre_lam_trung_tam_cho_tre.doc