SKKN Một số giải pháp xây dựng lớp học hạnh phúc lồng ghép giáo dục STEAM cho trẻ lớp 5-6 tuổi trong trường mầm non (GV: Kiều Khánh Trang - Trường MN Tản Viên - Năm học 2023-2024)
* Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục Mẫu giáo
“Một số giải pháp xây dựng lớp học hạnh phúc lồng ghép giáo dục STEAM cho trẻ lớp 5- 6 tuổi trong mầm non.”
* Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu: từ tháng 9/2023
* Mô tả bản chất của sáng kiến: - Khảo sát thực trạng về khả năng hoạt động của trẻ theo các giải pháp xây dựng lớp học hạnh phúc lồng ghép giáo dục STEAM cụ thể: - Nhà trường đã chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ đảm bảo an toàn, yêu thương, tôn trọng trẻ, tạo điều kiện cho trẻ phát huy tính tích cực khi tham gia các hoạt động giáo dục - Giáo viên thực hiện nghiêm túc nhiệm vụ của mình trong quá trình nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ. Giao tiếp cởi mở, thân thiện với trẻ và phụ huynh; tạo cho trẻ cảm giác an toàn khi đến trường, lớp. - Giúp phụ huynh hiểu được tầm quan trọng của việc xây dựng trường lớp hạnh phúc lồng ghép giáo dục STEAM và từ đó sẽ cùng kết hợp với nhà trường giáo dục trẻ mọi lúc mọi nơi.
* Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến: - Cơ sở vật chất: Lớp học rộng rãi, an toàn cho trẻ, môi trường gần gũi thân thiện. Đồ dùng, đồ chơi phong phú phù hợp với lứa tuổi của trẻ.
- Giáo viên luôn yêu nghề mến trẻ tâm huyết với nghề. - Sự phối hợp ủng hộ của phụ huynh, học sinh.
* Đánh giá lợi ích thu được sau khi áp dụng sáng kiến:
+ Hiệu quả về kinh tế
Thu hút được nhiều sự quan tâm và ủng hộ nhiệt tình của các bậc phụ huynh, trong năm học này lớp tôi đã làm công tác xã hội hóa giáo dục, vận động phụ huynh kết hợp cùng cô giáo thiết kế các đồ dùng phục vụ việc học tập lồng ghép phương pháp giáo dục STEAM trong lớp học được tái chế từ những đồ dùng, đồ chơi trong gia đình đã hỏng vẫn có thể sử dụng giúp giảm chi phí mua sắm mà giờ học vẫn đạt hiệu quả cao. Tôi còn vận động các bậc phụ huynh ủng hộ cây xanh tạo ra một môi trường học tập trong và ngoài lớp xanh – sạch- đẹp- an toàn.
+ Hiệu quả về xã hội
Xây dựng lớp học hạnh phúc theo hướng hiện đại, ứng dụng các phương pháp giáo dục tiên tiến đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống hàng ngày của trẻ, trẻ hứng thú tích cực tham gia hoạt động, kỹ năng được củng cố, khả năng sáng tạo được thể hiện rõ rệt. Trẻ mạnh dạn tự tin trong giao tiếp. Trẻ được học tập, vui chơi trong môi trường an toàn, thân thiện, cởi mở cuốn hút trẻ và trẻ rất thích thu khi được đến trường, lớp.
Bản thân tôi đúc rút được rất nhiều kinh nghiệm và bước đầu tôi đã thành công xây dựng được lớp học hạnh phúc tạo được môi trường thân thiện cho trẻ. Tôi đã lan tỏa được ý tưởng cho đồng nghiệp về xây dựng lớp học hạnh phúc lồng ghép giáo dục Steam.
Qua thực tế áp dụng các biện pháp trong sáng kiến của tôi, tôi nhận thấy. “Xây dựng lớp học hạnh phúc lồng ghép giáo dục Steam” là xây dựng môi trường, mang tính thực tiễn và có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc chăm sóc giáo dục trẻ. Đây chính là mục tiêu, nhiệm vụ trọng tâm của ngành Giáo dục nói chung và đối với lớp tôi chủ nhiệm nói riêng. Yêu thương hơn nữa giữa bạn bè đồng nghiệp, giữa giáo viên với trẻ, giữa trẻ với trẻ, trẻ với phụ huynh, phụ huynh với giáo viên…xây dựng một môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, tôn trọng và luôn hạnh phúc.
+ Đối với giáo viên
- Bản thân tôi đúc rút được nhiều kinh nghiệm và bài học quý báu trong công tác chăm sóc và giáo dục trẻ, bước đầu tôi đã thành công xây dựng được lớp học hạnh phúc tạo được môi trường thân thiện cho trẻ.
- Tôi đã lan tỏa được ý tưởng cho đồng nghiệp về xây dựng lớp học hạnh phúc lồng ghép giáo dục Steam.
- Được phụ huynh tin tưởng, yên tâm gửi gắm con em cho mình.
+ Đối với trẻ
- Hình thành cho trẻ những mối quan hệ gần gũi yêu với trường lớp, yêu thương với gia đình, bạn bè và xã hội. Trẻ tích cực tham gia hoạt động, kỹ năng được củng cố, phát huy khả năng sáng tạo. Trẻ mạnh dạn tự tin trong giao tiếp.
- Trẻ được học tập, vui chơi trong môi trường an toàn, thân thiện và trẻ rất thích thú khi được đến trường, lớp. Qua việc thực hiện một số giải pháp trên kết quả cuối năm so với đầu năm tôi thấy trẻ có những tiến bộ rất rõ rệt.
+ Đối với phụ huynh
Phụ huynh phối kết hợp chặt chẽ với giáo viên trong việc chăm sóc giáo dục trẻ theo phương pháp giáo dục tiên tiến.
Tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực, đúng sự thật và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Tóm tắt nội dung tài liệu: SKKN Một số giải pháp xây dựng lớp học hạnh phúc lồng ghép giáo dục STEAM cho trẻ lớp 5-6 tuổi trong trường mầm non (GV: Kiều Khánh Trang - Trường MN Tản Viên - Năm học 2023-2024)
ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN BA VÌ TRƯỜNG MẦM NON TẢN VIÊN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ GIẢI PHÁP XÂY DỰNG LỚP HỌC HẠNH PHÚC LỒNG GHÉP GIÁO DỤC STEAM CHO TRẺ LỚP 5 – 6 TUỔI TRONG TRƯỜNG MẦM NON. Tên tác giả : Kiều Khánh Trang Đơn vị công tác: Trường mầm non Tản Viên Chức vụ : Giáo viên NĂM HỌC 2023 - 2024 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc ---------------- ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN Kính gửi: Hội đồng khoa học cấp thành phố Trình Ngày Nơi công độ Họ và tên tháng Chức danh Tên sáng kiến tác chuyên năm sinh môn “Một số giải pháp xây dựng lớp học Trường hạnh phúc lồng Kiều Khanh 08/12/1989 Mầm non V.07.02.25 ĐH ghép giáo dục Trang Tản Viên STEAM cho trẻ lớp 5- 6 tuổi trong mầm non.” * Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục Mẫu giáo “Một số giải pháp xây dựng lớp học hạnh phúc lồng ghép giáo dục STEAM cho trẻ lớp 5- 6 tuổi trong mầm non.” * Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu: từ tháng 9/2023 * Mô tả bản chất của sáng kiến: - Khảo sát thực trạng về khả năng hoạt động của trẻ theo các giải pháp xây dựng lớp học hạnh phúc lồng ghép giáo dục STEAM cụ thể: - Nhà trường đã chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ đảm bảo an toàn, yêu thương, tôn trọng trẻ, tạo điều kiện cho trẻ phát huy tính tích cực khi tham gia các hoạt động giáo dục - Giáo viên thực hiện nghiêm túc nhiệm vụ của mình trong quá trình nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ. Giao tiếp cởi mở, thân thiện với trẻ và phụ huynh; tạo cho trẻ cảm giác an toàn khi đến trường, lớp. - Giúp phụ huynh hiểu được tầm quan trọng của việc xây dựng trường lớp hạnh phúc lồng ghép giáo dục STEAM và từ đó sẽ cùng kết hợp với nhà trường giáo dục trẻ mọi lúc mọi nơi. * Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến: - Cơ sở vật chất: Lớp học rộng rãi, an toàn cho trẻ, môi trường gần gũi thân thiện. Đồ dùng, đồ chơi phong phú phù hợp với lứa tuổi của trẻ. - Giáo viên luôn yêu nghề mến trẻ tâm huyết với nghề. - Sự phối hợp ủng hộ của phụ huynh, học sinh. * Đánh giá lợi ích thu được sau khi áp dụng sáng kiến: + Hiệu quả về kinh tế Thu hút được nhiều sự quan tâm và ủng hộ nhiệt tình của các bậc phụ huynh, trong năm học này lớp tôi đã làm công tác xã hội hóa giáo dục, vận động phụ huynh kết hợp cùng cô giáo thiết kế các đồ dùng phục vụ việc học tập lồng ghép phương pháp giáo dục STEAM trong lớp học được tái chế từ những đồ dùng, đồ chơi trong gia đình đã hỏng vẫn có thể sử dụng giúp giảm chi phí mua sắm mà giờ học vẫn đạt hiệu quả cao. Tôi còn vận động các bậc phụ huynh ủng hộ cây xanh tạo ra một môi trường học tập trong và ngoài lớp xanh – sạch- đẹp- an toàn. + Hiệu quả về xã hội Xây dựng lớp học hạnh phúc theo hướng hiện đại, ứng dụng các phương pháp giáo dục tiên tiến đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống hàng ngày của trẻ, trẻ hứng thú tích cực tham gia hoạt động, kỹ năng được củng cố, khả năng sáng tạo được thể hiện rõ rệt. Trẻ mạnh dạn tự tin trong giao tiếp. Trẻ được học tập, vui chơi trong môi trường an toàn, thân thiện, cởi mở cuốn hút trẻ và trẻ rất thích thu khi được đến trường, lớp. Bản thân tôi đúc rút được rất nhiều kinh nghiệm và bước đầu tôi đã thành công xây dựng được lớp học hạnh phúc tạo được môi trường thân thiện cho trẻ. Tôi đã lan tỏa được ý tưởng cho đồng nghiệp về xây dựng lớp học hạnh phúc lồng ghép giáo dục Steam. Qua thực tế áp dụng các biện pháp trong sáng kiến của tôi, tôi nhận thấy. “Xây dựng lớp học hạnh phúc lồng ghép giáo dục Steam” là xây dựng môi trường, mang tính thực tiễn và có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc chăm sóc giáo dục trẻ. Đây chính là mục tiêu, nhiệm vụ trọng tâm của ngành Giáo dục nói chung và đối với lớp tôi chủ nhiệm nói riêng. Yêu thương hơn nữa giữa bạn bè đồng nghiệp, giữa giáo viên với trẻ, giữa trẻ với trẻ, trẻ với phụ huynh, phụ huynh với giáo viênxây dựng một môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, tôn trọng và luôn hạnh phúc. + Đối với giáo viên - Bản thân tôi đúc rút được nhiều kinh nghiệm và bài học quý báu trong công tác chăm sóc và giáo dục trẻ, bước đầu tôi đã thành công xây dựng được lớp học hạnh phúc tạo được môi trường thân thiện cho trẻ. - Tôi đã lan tỏa được ý tưởng cho đồng nghiệp về xây dựng lớp học hạnh phúc lồng ghép giáo dục Steam. - Được phụ huynh tin tưởng, yên tâm gửi gắm con em cho mình. + Đối với trẻ - Hình thành cho trẻ những mối quan hệ gần gũi yêu với trường lớp, yêu thương với gia đình, bạn bè và xã hội. Trẻ tích cực tham gia hoạt động, kỹ năng được củng cố, phát huy khả năng sáng tạo. Trẻ mạnh dạn tự tin trong giao tiếp. - Trẻ được học tập, vui chơi trong môi trường an toàn, thân thiện và trẻ rất thích thú khi được đến trường, lớp. Qua việc thực hiện một số giải pháp trên kết quả cuối năm so với đầu năm tôi thấy trẻ có những tiến bộ rất rõ rệt. + Đối với phụ huynh Phụ huynh phối kết hợp chặt chẽ với giáo viên trong việc chăm sóc giáo dục trẻ theo phương pháp giáo dục tiên tiến. Tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực, đúng sự thật và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật. Tản Lĩnh, ngày 04 tháng 06 năm 2024 Người nộp đơn Kiều Khánh Trang MỤC LỤC I. ĐẶT VẤN ĐỀ ................................................................................................... 1 1. Tính cấp thiết của sáng kiến .............................................................................. 1 1.1. Cơ sở lý luận .................................................................................................. 1 1.2. Cơ sở thực tiễn ............................................................................................... 1 2. Mục tiêu của đề tài sáng kiến: ........................................................................... 2 3. Thời gian, đối tượng, phạm vi nghiên cứu. ....................................................... 2 II. NỘI DUNG SÁNG KIẾN .............................................................................. 3 1. Hiện trạng vấn đề .............................................................................................. 3 1.1. Về phía cơ sở vật chất: ................................................................................... 3 1.2. Về phía giáo Viên ........................................................................................... 3 1.3. Về phía trẻ ...................................................................................................... 4 2. Các giải pháp thực hiện ..................................................................................... 5 2.1. Giải pháp 1: Giáo viên nâng cao học tập, bồi dưỡng kiến thức về xây dựng lớp học hạnh phúc ...................................................................................... 5 2.2. Giải pháp 2: Xây dựng môi trường giáo dục trong và ngoài lớp học sáng tạo, thân thiện, an toàn, hạnh phúc. ................................................................... 7 2.3. Giải pháp 3: Xây dựng bầu không khí lớp học vui vẻ, thân thiện tràn ngập tiếng cười. ............................................................................................................ 11 2.4. Giải pháp 4. Truyền cảm hứng cho trẻ qua các hoạt động học tập, trải nghiệm có ứng dụng phương pháp Steam. ....................................................................... 16 2.5. Giải pháp 5. Phối hợp với phụ huynh xây dựng lớp học hạnh phúc ............ 20 3. Kết quả sau khi áp dụng giải pháp, sáng kiến tại đơn vị ................................. 22 4. Hiệu quả của sáng kiến.................................................................................... 23 4.1. Hiệu quả về khoa học ................................................................................... 23 4.2. Hiệu quả về kinh tế....................................................................................... 23 4.3. Hiệu quả về xã hội ........................................................................................ 24 5. Tính khả thi ..................................................................................................... 24 6. Thời gian thực hiện đề tài sáng kiến ............................................................... 24 7. Kinh phí thực hiện đề tài: Giáo viên tự túc ..................................................... 24 III. KIẾN NGHỊ - ĐỀ XUẤT ........................................................................... 24 TÀI LIỆU THAM KHẢO ẢNH MINH CHỨNG CHO CÁC GIẢI PHÁP I. ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Tính cấp thiết của sáng kiến 1.1. Cơ sở lý luận Mỗi đứa trẻ sinh ra mang theo bao ước mơ, sự kỳ vọng của gia đình và xã hội. Cha mẹ, thầy cô và cả xã hội đều dành những gì tốt đẹp nhất cho con trẻ với niềm mong muốn là các em khi trưởng thành sẽ trở thành những con người tài giỏi và có ích. Khi chỉ mới là thai nhi cha mẹ đều thầm mong muốn con mình sinh ra là một đứa trẻ khỏe mạnh, ngoan ngoãn và luôn luôn có cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Đến tuổi đi học câu khẩu hiệu “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui” là điều mong ước tiếp theo của gia đình và nhà trường trong hành trình nuôi con khôn lớn. Để mỗi ngày của trẻ là một ngày vui thì trường học đó phải là trường học vui vẻ hạnh phúc. Xây dựng một lớp học hạnh phúc góp phần giúp cho những đứa trẻ trở nên hạnh phúc hơn. Mỗi đứa trẻ hạnh phúc sẽ góp phần tạo nên một xã hội hạnh phúc, một đất nước hạnh phúc. “Trường học hạnh phúc, lớp học hạnh phúc” là điểm đến an toàn, thân thiện, tạo môi trường giáo dục hoàn hảo. Là nơi không có bạo hành, không có sự áp đặt theo khuôn mẫu. Đến đây trẻ được định hướng để làm được những gì mình thích, được khơi gợi sự sáng tạo trở thành hiện thực chứ không phải là câu khẩu hiệu hay lời nói suông. Lớp học hạnh phúc, trường học hạnh phúc phải trên cơ sở cô và trẻ hiểu nhau, là nơi trẻ được tự do trải nghiệm sáng tạo, khám phá tự tin bộc lộ tính cách và suy nghĩ của bản thân mình, là nơi để tất cả trẻ có cơ hội để phát triển bản thân và hạnh phúc khi là chính mình. Cô giáo với vai trò là người xây dựng lớp học hạnh phúc dựa trên sự yêu thương, quan tâm và tôn trọng, các hoạt động ở lớp được biến hóa thành những bài học thú vị phù hợp với độ tuổi của trẻ. Việc dạy học không chỉ đơn thuần là cô nói để trẻ nghe mà việc dạy học còn gắn với các hoạt động trải nghiệm và đó là cách tốt nhất, hiệu quả nhất để kết nối kiến thức, kỹ năng với thực tiễn phong phú, sinh động mà trẻ đã và sẽ trải qua trong cuộc sống. Xây dựng lớp học hạnh phúc lồng ghép các phương pháp giáo dục tiên tiến vào các hoạt động giúp trẻ tiếp thu, nắm bắt được tính khoa học, công nghệ, kĩ thuật, nghệ thuật và toán học một cách đơn giản, nhẹ nhàng, gần gũi giúp cho trẻ mầm non bước ra đời sẽ năng động, tự tin, toàn diện hơn. 1.2. Cơ sở thực tiễn Năm học 2023 - 2024, trường Mầm non nơi tôi công tác tiếp tục triển khai thực hiện Chủ đề năm học "Xây dựng trường mầm non hạnh phúc, lấy trẻ em làm trung tâm" Và trong năm học này song song với công tác giáo dục nhà trường và giáo viên còn chú trọng đảm bảo an toàn cho trẻ, một số mô hình đã được nhân rộng, đi vào chiều sâu như: Xây dựng “Trường mầm non xanh - sạch - đẹp - an toàn - hạnh phúc”. Nhóm lớp thực hiện mô hình lớp học “Xanh - an toàn - Hạnh phúc”. Tuy đã thực hiện chuyên đề được 2 năm nhưng giáo viên chưa thực sự nắm 2 rõ được cách thức thực hiện và áp dụng vào các hoạt động ngày sao cho linh hoạt, sáng tạo. Thời gian đầu đi tiếp thu chuyền đề giáo viên các lớp đã áp dụng vào tiết dạy trên lớp cho trẻ chia sẻ sở thích của bản thân vào hoạt động chiều; trò chuyện về bữa sáng của trẻ vào giờ hoạt động buổi sáng... tuy nhiên còn mang tính hình thức, hời hợt, tổ chức thực hiện chưa khoa học, chưa thường xuyên, mặt khác các hoạt động được tổ chức trên lớp chưa thu hút trẻ, các cháu không hứng thú, mất tập trung, mệt mỏi. Những giờ học diễn ra dập khuân, máy móc theo giáo án. Cô nói nhiều, làm hết phần việc của cháu, trẻ không dám bày tỏ ý kiến cá nhân, chỉ làm theo những gì cô giao vì sợ sai. Về môi trường trong và ngoài lớp học giáo viên chưa thực sự chú trọng, quan tâm đến việc xây dựng môi trường sao cho phù hợp với chủ đề năm học, chưa dành nhiều thời gian sưu tầm nguyên vật liệu từ thiên nhiên cho trẻ hoạt động, việc thiết kế đồ dùng, đồ chơi tự tạo còn mang hình thức chống chế, chưa đa dạng, không bền đẹp và tính năng sử dụng chưa cao. Bản thân tôi đã luôn trăn trở và đặt ra câu hỏi: Liệu trẻ đã được yêu thương, được giáo dục một các toàn diện khi đến lớp? Liệu trẻ có được thoải mái, vui vẻ hòa đồng cùng cô giáo và các bạn khi đến lớp? Làm sao để có được môi trường học tập đủ tốt để học sinh phát triển toàn diện”? Nhận thức được tầm quan trọng của việc xây dựng lớp học hạnh phúc đối với sự phát triển của trẻ nên tôi đã tìm hiểu, nghiên cứu và mạnh dạn đưa ra “Một số giải pháp xây dựng lớp học hạnh phúc lồng ghép giáo dục STEAM cho trẻ lớp 5- 6 tuổi trong mầm non”. 2. Mục tiêu của đề tài sáng kiến: Nhằm tìm ra “Một số giải pháp xây dựng lớp học hạnh phúc lồng ghép giáo dục STEAM cho trẻ lớp 5-6 tuổi trong trường mầm non”. - Tạo môi trường tốt nhất cho trẻ hoạt động để mỗi đứa trẻ đều được hạnh phúc và yêu thương. - Hình thành cho trẻ những kỹ năng thể hiện cảm xúc như “Biết nói lời xin lỗi, cảm ơn! Biết nói lời yêu thương!” - Giúp trẻ có kỹ năng hoạt động nhóm, hợp tác, chia sẻ. 3. Thời gian, đối tượng, phạm vi nghiên cứu. 3.1. Thời gian nghiên cứu: Bắt đầu từ tháng 9 năm 2023 đến tháng 4/2024 3.2. Đối tượng nghiên cứu giải pháp: Vận dụng “Một số giải pháp xây dựng lớp học hạnh phúc lồng ghép giáo dục STEAM cho trẻ lớp 5- 6 tuổi trong mầm non”. 3.3. Phạm vi nghiên cứu: Tại lớp mẫu giáo 5-6 tuổi A1 - Trường Mầm non Tản Viên - xã Tản Lĩnh - Huyện Ba Vì - Thành Phố Hà Nội 3 II. NỘI DUNG SÁNG KIẾN 1. Hiện trạng vấn đề 1.1. Về phía cơ sở vật chất: Cơ sở vật chất nhà trường đã được đầu tư và từng bước hoàn thiện tuy nhiên đồ dùng, đồ chơi, học liệu phục vụ các hoạt động học và chơi cho trẻ còn hạn chế. Môi trường lớp học còn xây dựng theo kiểu trang trí, dán chết lên tường, các góc chơi chưa xây dựng theo hướng mở, nguyên vật liệu giáo viên sưu tầm rất ít, không đa dạng chủng loại, đồ dùng đồ chơi ngoài trời cũ kỹ, không có đồ chơi mới lạ, thu hút trẻ. Xây dựng môi trường xanh - sạch đẹp- an toàn- hạnh phúc nhưng môi trường bên ngoài không có gì ấn tượngvới trẻ, chỉ đơn điệu vài bảng tuyên truyền, cây xanh, cây hoa Tài liệu tham khảo để xây dựng lớp học hạnh phúc, ứng dụng phương pháp tiên tiến Steam chưa có nhiều, chủ yếu giáo viên vẫn tự tìm tòi, nghiên cứu qua mạng internet và qua đồng nghiệp. 1.2. Về phía giáo Viên Từ những năm học trước trường tôi đã triển khai nhiệm vụ năm học “Xây dựng trường, lớp mầm non hạnh phúc”. Trong những năm học ấy phòng giáo dục và nhà trường đã triển khai rất nhiều chuyên đề về nội dung này nhưng tôi chưa thực sự hiểu để xây dựng được một lớp học hạnh phúc tôi phải bắt đầu từ đầu. Bởi khi tham gia các lớp tập huấn, tôi chưa thực sự học tập nghiêm túc, vẫn còn làm việc riêng và quan trọng là tôi chưa thấy được tầm quan trọng của việc xây dựng trường lớp mầm non hạnh phúc. Sau những buổi tập huấn tôi chưa vận dụng những kiến thức của chuyên đề xây dựng trường lớp mầm non hạnh phúc vào các hoạt động của trẻ, trong việc xây dựng môi trường lớp học và môi trường giao tiếp với trẻ và đồng nghiệp. Tôi chưa thật sự chú ý đến cảm xúc của từng trẻ, vẫn còn mang những cảm xúc tiêu cực của gia đình đến lớp học, cứng nhắc, chưa thân thiện và nhẹ nhàng khi có vấn đề phát sinh để rồi khoảng cách giữa cô và trẻ ngày một xa hơn. Chính vì vậy những giờ học của trẻ trở nên áp lực, gò bó, không đổi mới. Các hoạt động chưa đi đúng phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm mà cô còn nói nhiều, chưa cho trẻ được bày tỏ quan điểm ý kiến vì sợ đúng sai, sợ phát sinh tình huống sư phạm Trong những giờ học, tôi vẫn dạy trẻ theo hình thức truyền thụ kiến thức, cô đóng vai trò là trung tâm, trẻ thực hiện thụ động theo cô. Tôi chưa có nhiều kiến thức về phương pháp giáo dục tiên tiến, chưa biết cách tổ chức các hoạt động 4 giáo dục Steam, montesori...Do trong những buổi tập huấn ở trường, ở huyện tôi tham gia học tập chưa thật sự nghiêm túc, đôi khi còn ngại thay đổi, ngại tiếp cận với phương pháp mới. Kỹ năng sử dụng và ứng dụng các phương tiện công nghệ vào hoạt động học của trẻ chưa hiệu quả 1.3. Về phía trẻ Các cháu chưa chủ động chào hỏi cô khi đến lớn, chào ông bà bố mẹ khi về cô vẫn phải nhắc nhở thường xuyên. Khi trẻ chơi với nhau có va chạm các con chưa biết nhận lỗi, xin lỗi khi được người lớn, bạn bè tặng đồ đa số trẻ chưa biết nói lời cảm ơn. Thực tế tại lớp tôi vào đầu năm học một số trẻ không thích đi lớp, đến lớp còn khóc nhè, tâm lý chưa thoải mái, sợ sệt, một số trẻ không hòa đồng với bạn bè, thường sảy ra xung đột. Một số trẻ sống khép kín không cởi mở nói chuyện cùng cô với các bạn khi đến lớp.... Các hoạt động cô tổ chức cho trẻ tham gia ở trên lớp trẻ không có hứng thú, mất tập trung, nói chuyện, làm việc riêng...Một số trẻ khá hiếu động không chịu hợp tác với nhóm khi chơi. Một số trẻ lại khá nhút nhát chưa dám thể hiện mong muốn suy nghĩ của bản thân. Các cháu tuy cùng một độ tuổi nhưng khả năng nhận thức của các trẻ không đồng đều, nhiều cháu thiếu đi những kỹ năng sống cần thiết. Ngại tham gia vào các hoạt động, thích được người khác nuông chiều phục vụ. Trẻ bị ảnh hưởng bởi cuộc sống hiện đại như: Internet, tivi, các trò chơi điện tử... Một số trẻ sống trong môi trường quá bao bọc khiến trẻ quen dựa dẫm, không có tính tự lập, ích kỷ, lãnh cảm với môi trường xung quanh. * Về phía phụ huynh Một số phụ huynh do bận công việc, để không mất thời gian trong việc trông con nên đã cho con em mình xem ti vi, điện thoại di động với tần xuất và thời gian liên tục trong ngày. Như vậy thời gian lâu dài các bậc phụ huynh đã vô tình biến con mình thành người nhút nhát, thụ động chỉ biết đến mình, không chịu giao tiếp ứng xử đối với người xung quanh dẫn đến một số trẻ bị tự kỉ, rối loạn ngôn ngữ Đa số phụ huynh là công nhân nên ít có thời gian dành cho con, phần lớn đều nhờ cậy ông bà vì vậy việc phối kết hợp trong việc chăm sóc giáo dục trẻ giữa giáo viên và phụ huynh còn gặp nhiều khó khăn. Qua khảo sát đầu năm trên trẻ về nhận thức và tính tích cực tư duy sáng tạo ham học hỏi của trẻ, kết quả thu được cho thấy nhiều vấn đề đáng quan tâm: => Cụ thể được đánh giá trong bảng khảo sát sau: 5 Bảng 1: Bảng khảo sát thực trạng đầu năm (số lượng 22/22 trẻ) Tổng Đạt Chưa đạt STT Nội dung số trẻ Số trẻ Tỉ lệ % Số trẻ Tỉ lệ % Trẻ chủ động chào 1 hỏi; Nói lời cảm ơn, 22 8 36,3 14 63,7 xin lỗi. Trẻ mạnh dạn tự tin 2 22 7 31,8 15 68,1 trong giao tiếp Trẻ hứng thú, Tích 3 cực tham gia vào các 22 11 50 11 50 hoạt động Kỹ năng hợp tác 4 22 6 27,2 16 72,7 nhóm cùng các bạn Khả năng nhận thức 5 22 7 31.8 15 68.1 của trẻ Với vai trò là giáo viên chủ nhiệm lớp, tôi vừa là người mẹ thứ hai của trẻ, tôi thực sự băn khoăn, trăn trở về hiện trạng của lớp mình phụ trách. Tôi luôn đặt ra câu hỏi “Làm thế nào để xây dựng được lớp học hạnh phúc? Làm thế nào để mỗi ngày trẻ đến trường là một ngày vui? Làm thế nào để tạo được môi trường tốt nhất cho trẻ hoạt động?” Để tạo môi trường vật chất và tinh thần tốt nhất cho trẻ phát triển toàn diện, để cô và trẻ thực sự được hạnh phúc, tôi đã nghiên cứu “Một số giải pháp xây dựng lớp học hạnh phúc lồng ghép giáo dục STEAM cho trẻ lớp 5- 6 tuổi trong mầm non”. Tôi hy vọng những việc mình đang làm sẽ đóng góp một phần nhỏ vào hệ thống lý luận và phương pháp giáo dục giúp trẻ phát triển toàn diện. 2. Các giải pháp thực hiện 2.1. Giải pháp 1: Giáo viên nâng cao học tập, bồi dưỡng kiến thức về xây dựng lớp học hạnh phúc Là giáo viên công tác được 14 năm, những năm tháng đầu tiên bước chân vào nghề trong lòng tôi tràn đầy nhiệt huyết với nghề, với trẻ, mọi kiến thức được tiếp thu trong trong quá trình theo học tại ngôi trường Cao đẳng sư phạm Hà Tây tôi đã áp dụng vào quá trình dạy học tại thời điểm đó kết quả đạt được rất tốt. Tuy nhiên sau khi tôi lập gia đình có con nhỏ thời gian dành phần lớn cho con, những kiến thức ban đầu đã mai một, không còn phù hợp với chương trình giáo dục mầm non mới, lấy trẻ làm trung tâm hoặc lớp học hạnh phúc, bản thân tôi chưa biết sắp xếp thời gian sao cho khoa học, hợp lý giữa gia đình và công việc, nên việc nghiên cứu các tài liệu, bồi dưỡng nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ, trau dồi kiến 6 thức mới còn hạn chế. Có những thời điểm tôi đến lớp với tâm thế “sáng cắp cặp đi chiều mang cặp về”, không có những ý kiến đề xuất hiệu quả lên cấp trên, hời hợt trong công việc, chỉ mong hết giờ làm để về nhà, những giờ kiểm tra đột xuất, kiểm tra toàn diện, kiểm tra quy chê chuyên môn hoặc thi giáo viên giỏi, thi xây dựng môi trường lớp học tôi thấy áp lực và lo lắng rất nhiều. Sau những thời gian làm việc không hiệu quả như vậy tôi đã tự kiểm điểm lại bản thân bắt đầu tìm tòi, học hỏi đồng nghiệp, bạn bè, nghiên cứu tài liệu và cập nhật kịp thời các phương pháp: Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm; Phương pháp dạy học tiên tiến Steam; Xây dựng môi trường nhóm lớp “Sáng-xanh- sạch- đẹp- an toàn”; “Xây dựng lớp học hạnh phúc”. Khi nhìn nhận ra những hạn chế, điểm yếu của bản thân thì trong năm học vừa qua tôi đã mạnh dạn đăng ký các lớp bồi dưỡng chuyên môn vào dịp hè, các lớp bồi dưỡng bởi các chuyên gia qua Zoom vào buổi tối, các ngày cuối tuần, học hỏi đồng nghiệp, tham quan học tập về việc xây dựng lớp học hạnh phúc của các trường lân cận, các trường mầm non trong nội thành như trường: Trường mẫu giáo số 8- Ba Đình, trường Mầm non Hoa Thủy Tiên...Tôi học tập chuyên cần, nghiêm túc, ghi chép cẩn thận và tích cực trao đổi với đồng nghiệp. (Giáo viên bồi dưỡng chuyên môn trong dịp hè; Tập huấn, tham quan tại trường Mẫu giáo số 8- Ba Đình) Bên cạnh việc tham gia các lớp tập huấn, tôi còn tìm đọc những cuốn sách về nghệ thuật giao tiếp như “Khéo ăn khéo nói sẽ có được thiên hạ”, “Đắc nhân tâm”, “Kỹ năng giao tiếp đỉnh cao” hay “Thầy cô giáo hạnh phúc sẽ thay đổi thế giới” và học tập qua các trang mạng, xem chương trình “Thay đổi vì trường học hạnh phúc” trên VTV7. Kết quả: Sau những thời gian hăng say nghiên cứu, học tập bồi dưỡng bản thân tôi đã thấy được tầm quan trọng của việc xây dựng trường lớp mầm non hạnh phúc. Với những kiến thức đã học được, tôi mạnh dạn, tự tin đề xuất với tổ chuyên môn tôi là báo cáo viên chuyên đề “Xây dựng lớp học hạnh phúc”, chuyên đề “Phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ” và chuyên đề về Steam. Trong lòng thấy an nhiên, hạnh phúc, tôi trở nên năng động hơn, không còn lo lắng khi tham gia các cuộc thi về chuyên môn hoặc những giờ kiểm tra đột xuất. Trong các cuộc họp ban chuyên môn, họp tổ tôi thường đưa ra những ý kiến đóng góp vào sự phát triển về chuyên môn trong tổ, nhà trường. Khi đã hiểu được cốt lõi của vấn đề cần thay đổi, nắm được cách thức tổ chức, cách đưa các hành động cử chỉ, lời nói vào giờ học sao cho tự nhiên nhất mà trẻ vẫn cảm nhận thấy tình yêu cô dành cho chúng. Tôi nhận thấy khi tôi tích cực, gần gũi với trẻ thì trẻ yêu cô, thích đi lớp, thích được tham gia vào các hoạt động cô tổ chức, giờ học các con đều chăm chú, tạo ra được nhiều sản phẩm đẹp, kiến thức các con tiếp thu nhớ lâu và áp dụng 7 vào cuộc sống như các con biết dùng lời nói yêu thương, động viên quan tâm ông bà cha mẹ và cô giáo. Từ những kết quả thu được đó tôi đã hiểu để lớp học tích cực, hạnh phúc thì “Cô phải là người giáo viên hạnh phúc, khi cô hạnh phúc thì tất nhiên trẻ sẽ là những học trò hạnh phúc. 2.2. Giải pháp 2: Xây dựng môi trường giáo dục trong và ngoài lớp học sáng tạo, thân thiện, an toàn, hạnh phúc. Trẻ mầm non nói chung và đặc biệt là đối với trẻ lớp mẫu giáo 5-6 tuổi nói riêng ngoài việc trẻ yêu thích cái đẹp, thích các đồ vật ngộ nghĩnh, bắt mắt thì đối với trẻ ở độ tuổi này các con đã phát triển mạnh mẽ về tư duy, ngôn ngữ, rất tò mò về mọi sự vật hiện tượng xung quanh và luôn muốn tạo ra mọi thứ từ đôi bàn tay của mình, chính vì vậy ngoài môi trường sạch đẹp thì cô cần chuẩn bị thật các góc chơi có thật nhiều nguyên vật liệu để trẻ được thỏa sức sáng tạo, tạo ra nhiều sản phẩm mang tính giáo dục phù hợp với chủ đề, độ tuổi của trẻ Những năm học trước các cô giáo chưa chú trọng trong việc xây dựng môi trường lớp học sao cho khoa học, sinh động, phù hợp với chủ đề năm học và đối với trẻ 5- 6 tuổi. Khi nhà trường đưa chuyên đề xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm; Xây dựng môi trường “xanh - sạch - đẹp - an toàn; Xây dựng lớp học hạnh phúc. Bản thân tôi và các đồng nghiệp trong nhà trường chưa thực sự hiểu xây dựng góc mở, lấy trẻ làm trung tâm là gì? Xây dựng môi trường ứng dụng phương pháp tiên tiến như thế nào? Tại sao môi trường lại có thể khiến trẻ hạnh phúc? Môi trường an toàn chẳng phải là trông trẻ cẩn thận, không để trẻ thương tích là được rồi sao? Thời gian đầu thực hiện nhà trường đầu tư rất tốn kém về kinh phí và công sức tuy nhiên môi trường nhóm lớp giáo viên xây dựng vẫn sử dụng nhiều màu sắc gây rối mắt, các góc không đặc trưng, đồ chơi góc nào chỉ để ở góc đó không tận dụng được vào các hoạt động học và đưa vào chơi ở các góc khác, có đồ dùng trẻ chơi được 1-2 lần là hư hỏng, nhiều đồ trẻ không được sờ vào chỉ để trang trí góc. Sau hai năm liên tục thực hiện không mang lại hiệu quả, ngay từ đầu năm học này nhà trường đã lên kế hoạch đầu tư cho đội ngũ giáo viên trong đó có cá nhân tôi được trực tiếp đi tham quan học hỏi về cách thức xây dựng môi trường lớp học an toàn, hạnh phúc có ứng dụng phương pháp giáo dục tiên tiên của các trường bạn trên địa bàn Huyện và trong nội thành Hà Nội, tham gia các lớp tập huấn bồi dưỡng, chuyên đề của sở và phòng giáo dục tổ chức. Triển khai kế hoạch và tổ chức cuộc thi xây dựng môi trường “Sáng- xanh- sạch đẹp- an toàn- hạnh phúc”. Bản thân tôi cũng đã chủ động tìm hiểu, tham khảo trên các diễn đàn, trang mạng về xây dựng trường lớp hạnh phúc. Qua sự nghiêm túc học hỏi, chú trọng vào nguyện vọng, mong muốn của trẻ tôi đã hiểu ra rằng môi trường có ảnh hưởng rất lớn đến sự hình thành và phát triển toàn diện của trẻ. Không gian lớp học giống 8 như ngôi nhà thứ hai đối với trẻ bởi vì trẻ ở lớp chiếm gần một nửa thời gian trong ngày. Môi trường lớp học càng thân thiện gần gũi, hấp dẫn, nhiều đồ dùng đồ chơi phong phú đa dạng, không gian thoáng mát an toàn thì càng làm cho trẻ thích thú, vui vẻ. Bắt đầu từ nghỉ hè tôi đã lên kế hoạch, phác thảo xây dựng các góc chơi theo hướng mở, bắt tay vào gom nhặt những nguyên liệu thiên nhiên, những đồ dùng gia đình không còn sử dụng vừa tiết kiệm kinh phí, dễ tìm dễ kiếm như: Lá cây, bẹ ngô, mo cau, cành cây khô, quả thông, sỏi, cốc giấy, bìa cattong...mang đến làm giàu cho kho nguyên vật liệu lớp tôi phụ trách. Xây dựng môi trường tôi phân chia rõ môi trường trong lớp gồm các góc chơi, môi trường bên ngoài gồm có khu thiên nhiên, khu cho trẻ vận động và khu cho trẻ đọc sách, sáng tạo. * Về môi trường trong lớp: Xây dựng môi trường trong lớp học cần phù hợp với tính chất của các hoạt động của trẻ 5 tuổi. Sắp xếp thiết bị, đồ dùng, đồ chơi các góc theo hướng mở lấy trẻ làm trung tâm, các góc chơi sắp xếp khoa học có sự liên kết, tạo ranh giới giữa các góc tôi tận dụng tủ, kệ đồ dùng để trẻ có không gian riêng tư. Góc động sẽ sắp xếp gần nhau như: phân vai, xây dựng, âm nhạc; Góc tĩnh sẽ ở cạnh nhau để trẻ suy nghĩ và sáng tạo như góc học tập, sách truyện, Steam, tạo hình, kỹ năng.. + Ví dụ: Ở góc phân vai, tôi phân bổ góc ở vị trí rộng thoáng, dễ quan sát bởi tại góc phân vai có 3 nhóm chơi: Nhóm bán hàng, nhóm nội trợ, nhóm bác sĩ cả ba nhóm chơi đều cần rất nhiều đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu để trẻ tái hiện lại cuộc sống hàng ngày giống bà, giống mẹ, giống các cô chú bán hàng, giống y tá, bác sĩ Các loại đồ chơi tôi thiết kế được mô phỏng theo đồ dùng có thật trong sinh hoạt hàng ngày bằng bìa cattong như: máy xay, dao thớt, xoong chảo, bát đũa và các loại rau củ quả, đùi gà, cánh gà, cơm cuộn, nem được khâu tỉ mỉ từ vải dạ với màu sắc sinh động, gần gũi quen thuộc với trẻ. Ở nhóm bán hàng tôi thiết kế bảng giá, menu hôm nay có gì, tiền mặt để trẻ giao dịch, tận dụng các nguyên liệu phế thải như hộp bánh, lon nước, chai nước, hộp sữa bên cạnh đó còn có các mặt hàng thời trang quần áo, giày dép, túi sách, đồ nữ trang.., Nhóm bác sĩ ngoài những đồ chơi nhà trường cấp tôi và trẻ còn sưu tầm hộp thuốc, dụng cụ đo huyết áp hỏng, ống nghe... Để trẻ chọn được góc chơi đúng sở thích vào giờ trò chuyện buổi sáng tôi sẽ gợi ý để trẻ lựa chọn góc chơi. Đến giờ chơi khi cô và trẻ thỏa thuận các con sẽ chủ động, nhanh chóng tìm được góc chơi và tự phân công vai chơi cho phù hợp với khả năng của từng thành viên. Qua quá trình trẻ tham gia các góc chơi sẽ giúp trẻ phát triển toàn diện về: Ngôn ngữ, thể chất, trí tuệ, tính thẩm mĩ, đạo đức, phát huy tính tự lập và khả năng hợp tác nhóm của trẻ. (Hình ảnh trẻ chơi ở góc phân vai) 9 + Góc Steam cũng được tôi chú trọng xây dựng trong năm học này, đây là góc sáng tạo và rất mới mẻ đối với trẻ vì tại góc này có rất nhiều nguyên vật liệu cho trẻ thỏa sức tạo ra các sản phẩm theo sở thích, khả năng của mình. Tôi sắp xếp góc chơi ở vị trí yên tĩnh, thuận tiện để trẻ có không gian tư duy, sáng tạo. Tủ kệ được tận dụng các ngăn để cất đồ dùng, phía sau kệ tôi dán các móc dính để treo các vật dụng bảo hộ như gang tay, khăn, khẩu trang, áo bảo hộtrên tường tôi treo bảng bằng móc vừa không tốn diện tích vừa có thể tháo lắp nhanh chóng, tiện lợi để trẻ sử dụng vẽ bản thiết kế, treo sản phẩm...; dưới sàn tôi sắp xếp các hộp gỗ ngay ngắn, gọn gàng trẻ dễ lấy, dễ cất các nguyên vật liệu, thuận tiện cho việc lau dọn vệ sinh. Ở góc Steam các trẻ sẽ tự do sáng tạo ra các sản phẩm mà trẻ yêu thích như bức tranh gia đình bằng đá cuội, ngôi nhà bằng bìa cattong, thuyền buồm từ bìa và ống hút, ống nhòm bằng lõi giấy vệ sinh, người tuyết từ cốc giấy, chú tuần lộc, cây thông từ lõi giấy vệ sinhđể trẻ có thể vui chơi và tạo ra sản phẩm từ những nguyên vật liệu tưởng chừng như bỏ đi đó thì vai trò của người giáo viên rất quan trọng, bản thân tôi vừa định hướng cho trẻ vừa tìm kiếm sưu tầm nguyên vật liệu cho trẻ bằng nhiều cách như: Tuyên truyền tới phụ huynh qua giờ đón, trả trẻ, qua zalo nhóm lớp, trang facebook cá nhân.. Các ngày nghỉ tôi dành thơi gian đi sưu tầm để làm đa dạng nguyên vất liệu tại góc Steam của lớp, việc làm của tôi được rất nhiều phụ huynh, đồng nghiệp và bạn bè ủng hộ. (Hình ảnh trẻ chơi ở góc STEAM) Việc bố trí các góc chơi phù hợp, có thể cố định hoặc thay đổi theo chủ đề nhằm tạo sự mới lạ thu hút sự tò mò và khả năng sáng tạo của trẻ. Để đồ chơi bền, đẹp, các góc chơi luôn gọn gàng tôi thường xuyên khuyến khích trẻ cùng cô kiểm tra, kịp thời khắc phục, sửa chữa đồ dùng, đồ chơi có dấu hiệu bị bong, rơi. Vào các ngày thứ 6 tôi phát động phong trào thi đua “Lao động cuối tuần” để trẻ hăng hái cùng cô lau tủ kệ, dọn dẹp, sắp xếp lại các góc chơi, loại bỏ các đồ chơi nứt vỡ, hỏng mốc, gây mất an toàn. Trong quá trình lao động trẻ được trò chuyện với bạn, phấn khỏi khi phát hiện ra những điều mới lạ, hồ hởi khi được nhìn ngắm thành quả tự tay trẻ tạo ra. Những việc làm nhỏ nhỏ nhưng mang ý nghĩa rất lớn việc giáo dục tinh thần yêu lao động của trẻ theo lời bác hồ dạy “Người nhỏ làm việc nhỏ, tùy theo sức của mình”. (Hình ảnh Trẻ giúp cô vệ sinh kệ tủ tại các góc chơi) * Về môi trường ngoài lớp: Xây dựng môi trường ngoài lớp học cũng quan trọng không kém việc xây dựng môi trường trong lớp. Những năm học trước hành lang lớp học tôi thường bỏ trống, không tận dụng thành các khu vui chơi hữu ích cho trẻ hoạt động, khu đồ dùng đồ chơi ngoài trời tôi chỉ lau dọn qua loa, luôn có suy nghĩ phó thác hoàn 10 toàn cho cấp trên xoay sở, có tiền thì đầu tư không thì trẻ chơi đồ cũ vì tôi nghĩ đó là công việc chung, tôi thấy môi trường bên ngoài không quan trọng chỉ tập trung trong lớp đã đủ mệt. Tuy nhiên khi nghiên cứu chuyên đề “Xây dựng môi trường sáng – xanh- sạch- đẹp- an toàn”; “Xây dựng trường, lớp mầm non hạnh phúc”, tôi thấy được khi đến lớp ngoài việc trẻ được học, chơi trong lớp thì môi trường bên ngoài mới là hình ảnh đầu tiên gây ấn tượng cho trẻ những ngày đầu đến trường. Việc được vui chơi trong một môi trường lành mạnh, an toàn, có nhiều đồ chơi đẹp, trẻ dễ dàng tương tác được với các món đồ đó thì việc cô quan tâm đến mong muốn, cảm xúc của trẻ, dành cho trẻ sự quan tâm là vô cùng cần thiết. Vào dịp hè năm 2023 sau khi nhà trường nhận bàn giao công trình từ ban quản lý dự án ngoài những đồ chơi được cấp từ trước như đu quay, cầu trượt, bập bênh thì sân trường trống trơn, khu vui chơi đơn điệu. Từ những thực tế đó tôi và đồng nghiệp đã mạnh dạn đề xuất lên ban giám hiệu đầu tư kinh phí, ngày công để cùng chung tay cải tạo và thiết kế các khu vui chơi, bổ sung thêm đồ chơi cho trẻ cũng như xây dựng môi trường bên ngoài sao cho thu hút, lôi cuốn trẻ, tạo ấn tượng thật tốt đối với phụ huynh, chúng tôi mày mò xây dựng kế hoạch, dự trù kinh phí sao cho tiết kiệm nhất, bản thân tôi được cả nhóm phân công là báo cáo viên đứng trước hội đồng sư phạm nhà trường báo cáo chuyên đề xây dựng môi trường bên ngoài. Chuyên đề chúng tôi sau khi nhận được sự góp ý, chỉnh sửa cho hợp lý của cấp trên nhóm tôi bắt đầu đi vào thực hiện. Giáo viên chia nhau đi sưu tầm nguyên vật liệu như: xin bìa, xin những tấm nhựa, tấm alu, tấm gỗ, chum vại cũ, nhặt đá sỏi, được phụ huynh ủng hộ xi măng, dây dùkhi thu thập đủ nguyên liệu các cô bắt tay vào cưa, cắt, bắn đinh thành những giá treo dụng cụ âm nhạc, thiết kế thang leo, mô hình leo núi, cổng chui, con đường sỏi, tạo ra những cây nấm, hoặc những bức tranh tường sinh động do chính tay các cô vẽ. Khu dân gian có các trò chơi như ô ăn quan, cua cặp, kéo mo cau,... Công tác xã hội hóa cây xanh được tuyên truyền rộng rãi, không gian được bố trí thoáng đãng, sạch đẹp, đồ dùng đồ chơi ngoài trời được sắp xếp hợp lý, khoa học, đảm bảo an toàn. Sau khi cùng đồng nghiệp hoàn thiện môi trường bên ngoài sân trường tôi bắt đầu cải tạo, gầm cầu thang, hành lang lớp học, tạo cho trẻ một khu vườn mi ni tại đây tôi bố trí các cây hoa, cây cảnh nhỏ xinh như cây nha đam, cây hoa dừa, cây trầu bà, cùng vài thùng xốp nhỏ cho trẻ được tự tay gieo hạt, chăm sóc và quan sát sự lớn lên của cây hàng ngày. Tôi còn tận dụng gầm cầu thang bỏ trống tạo thành góc sáng tạo, góc đọc sách để trẻ tham gia khi trẻ đến lớp sớm, những buổi phụ huynh đón muộn hoặc vào giờ giải lao tại đây các con được xem tranh ảnh, xem sách truyện, được tô vẽ lên những viên đá cuội tạo thành các nhân vật, các loại hoa quả, con vật trẻ yêu thích, trẻ cũng được vẽ tranh, tô tượng, lắp ghép (Hình ảnh góc đọc sách tại gầm cầu thang) 11 Kết quả: Xây dựng môi trường trong lớp gồm các góc chơi được sắp xếp khoa học, theo hướng mở và tận dụng tối đa công năng của các loại đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu được sưu tầm. Bên cạnh đó nhà trường và giáo viên cũng đã đầu tư xây dựng môi trường ngoài lớp học sáng tạo, bắt mắt và trẻ sử dụng được vào nhiều hoạt động khác nhau chứ không phải chỉ để trang trí đó là khu chơi phát triển vận động như: Thang leo, ống chui, con đường sỏi, mô hình leo núi..; Khu vực chơi với đồ chơi ngoài trời cầu trượt, đu quay, bập bênh ; Khu vực chơi với đất, cát, nước, đá, sỏi; Khu vực trẻ trồng rau, trồng hoa và chăm sóc cây cối, khu bé sáng tạo; khu chơi trải nghiệm, khu trò chơi dân gian. Môi trường được bố trí xanh- sạch- đẹp- an toàn; Việc giao tiếp cởi mở, thân thiện giữa cô với trẻ, giữa trẻ với trẻ và giữa trẻ với môi trường xung quanh đã tạo cơ hội cho trẻ được chia sẻ, giãi bày tâm sự, nguyện vọng, mong ước của trẻ với cô, với bạn bè nhờ vậy mà cô hiểu trẻ hơn, trẻ yêu trường, yêu lớp, yêu cô giáo và bạn bè hơn. Trẻ có cơ hội được tham gia rất nhiều những trò chơi mới lạ, luôn có tâm thế vui vẻ, tích cực khi đến lớn. Công tác tuyển sinh đầu năm nhà trường được phụ huynh quan tâm, tin tưởng và đánh giá cao về môi trường và năng lực, thái độ nhiệt tình của giáo viên. Có rất nhiều phụ huynh không trên địa bàn thôn, xã cũng có nguyện vọng cho con theo học tại nhà trường. Một môi trường sạch sẽ, an toàn, bố trí khu vực chơi và học trong lớp và ngoài trời khoa học hợp lý tôi nhận thấy trẻ hoạt động tích cực hơn, có hiệu quả cao hơn. Trẻ được trao đổi giao lưu với nhau thoải mái mà không ảnh hưởng đến các góc, các khu vui chơi khác. Kích thích trẻ hoạt động tích cực, sáng tạo và có ý nghĩa to lớn không chỉ đối với sự phát triển thể chất, mà còn thỏa mãn nhu cầu về nhận thức, ngôn ngữ, mối quan hệ xã hội của trẻ và đặc biệt là sự an tâm, tin tưởng của phụ huynh khi gửi con cho các cô và nhà trường chăm sóc- giáo dục. 2.3. Giải pháp 3: Xây dựng bầu không khí lớp học vui vẻ, thân thiện tràn ngập tiếng cười. Cảm xúc ban đầu rất quan trọng đối với mỗi chúng ta đặc biệt là đối với trẻ mầm non. Ánh mắt, lời nói, cử chỉ của cô có đem lại được ấn tượng tốt hay không rất quan trọng khi trẻ ngày đầu đến lớp. Tại sao có những trẻ 5 tuổi rồi đến lớp vẫn gào khóc, sợ hãi, cô và bố mẹ phải giằng co, dỗ dành cả 5-10 phút mới đón được con vào lớp? Trẻ đến lớp hôm đầu hôm sau nhất định không muốn đi học? Trẻ không thích cô giáo, không thích các bạn? Qua những năm công tác tôi cũng gặp rất nhiều trường hợp trẻ như vậy. Những ngày đầu tôi cũng quan tâm, động viên trẻ tuy nhiên khi trẻ nín khóc là tôi lại mải mê với công việc như: Làm đồ dùng, đồ chơi, dọn lớp học, viết hồ sơ, sách vở cho trẻ, cũng có nhiều trẻ quấy khóc nên dỗ được cháu này lại không dỗ được cháu khác, buổi trưa mải mê soạn 12 bài, xây dựng kế hoạch vô tình tôi chưa quan tâm tới cảm xúc và tâm trạng lo lắng, sợ hãi khi đến môi trường mới của trẻ để việc trẻ không thích đi lớp cứ lặp đi lặp lại hàng ngày. Khi nhận được những phản ánh của phụ huynh về trẻ, hàng ngày các con gào khóc, không theo cô. Tôi đã đặt câu hỏi tại sao lại như vậy? tôi bắt đầu suy xét lại cách làm việc và thái độ của mình song song với điều đó tôi nghiên cứu các tài liệu và tham gia vào các buổi tập huấn của một số chuyên gia về đặc điểm tâm sinh lý của trẻ nhỏ trong những ngày đầu xa bố mẹ, người thân trẻ sẽ ra sao? Các con có suy nghĩ như thế nào? Đặt cương vị của cô vào trẻ khi ngày ngày đang sống trong vòng tay bố mẹ nay được đưa đến một môi trường mới lạ, nếu cô không thân thiện, quan tâm, bạn bè không chơi cùng, lỡ khóc, không ăn hết xuất cô lại dọa nạt, ép ăn thì sự sợ hãi, cô đơn luôn ám ảnh lấy tâm trí non nớt của trẻ. Qua những tìm hiểu và tâm lý của người mẹ tôi hiểu ra rằng để trẻ không khóc nhè, yêu thích đến lớp thì cô phải tạo cho trẻ có cảm giác yên tâm, an toàn. Chính vì thế tôi luôn tạo tâm thế vui vẻ, hạnh phúc cho các cháu mỗi ngày mới đến lớp. Khi trẻ đến lớp tôi đón các con bằng tấm lòng của người mẹ, bằng ánh mắt, cử chỉ, bằng sự yêu thương trìu mến, vỗ về, an ủi trẻ. Khi trẻ đến lớp, tùy vào tâm trạng cũng như tính cách của mỗi trẻ mà tôi có cách chào hỏi phù hợp. * Trong giờ đón trẻ: + Ví dụ: khi ngày đầu đến lớp bạn Chi khóc nhè tôi sẽ ôm trẻ từ tay bố mẹ, âu yếm vỗ về và nói với trẻ rằng “đi học rất vui có nhiều đồ chơi đẹp, hôm nay cô sẽ cùng chơi cùng Chi nhé...Chi có thích không nào? khuyên bảo rằng “Chi mà khóc là bố mẹ sẽ không yên tâm đi làm, bố mẹ sẽ buồn đấy”, sau đó có thể dùng những lời khen và giới thiệu với các bạn nhằm đánh lạc hướng suy nghĩ tiêu cực của trẻ như: Các bạn ơi, thấy hôm nay Chi có chiếc váy xinh chưa này? Ai mua cho Chi mà khéo chọn vậy nhỉ? Hôm nào Chi cho cô mượn cô mặc thử nhéRồi có thể nắm tay trẻ dẫn xem giới thiệu các góc chơi mà lát nữa con sẽ được tham gia cùng cô và các bạn...Với cách trò chuyện như vậy thường xuyên sẽ khiến trẻ cảm thấy cô gần gũi thân mật, với những lời động viên khen ngợi pha chút hài hước trẻ sẽ quên đi nỗi buồn khi phải tạm xa gia đình. Bên cạnh đó để trẻ đến lớp cảm thấy vui vẻ hạnh phúc thì trong giờ đón trẻ tôi cũng thay đổi hình thức sao cho hấp dẫn thu hút sự chú ý của trẻ. Song song với phương pháp chào hỏi truyền thống tôi sử dụng thêm một số hình thức sau: + Ví dụ: Tôi tạo cho trẻ tinh thần thoải mái, vui vẻ, hạnh phúc ngay khi trẻ đến lớp bằng “Menu yêu thương” với các biểu tượng như hình trái tim, đôi bàn tay, nốt nhạc, bắt tay... Khi trẻ đến lớp trẻ sẽ cúi đầu chào nhau và sẽ lựa chọn một hình ảnh mà trẻ yêu thích trong menu dán ở cửa lớp. 13 Khi trẻ chọn hình trái tim thì cô và trẻ dành cho nhau một cái ôm và dành cho nhau những lời yêu thương như: Hôm nay con thật đáng yêu, cô yêu con. Trẻ lựa chọn hình ảnh bàn tay thì cô trẻ cùng đập tay vào nhau và nói những lời yêu thương như: Cô chào con, chúc con ngày mới vui vẻ. Khi trẻ lựa chọn hình nốt nhạc thì cô và trẻ sẽ làm những động tác nghộ nghĩnh như lắc hông hay thể hiện những biểu cảm thú vị. Hay trẻ chọn biểu tượng bắt tay thì cô và trẻ cùng bắt tay nhau và cô sẽ nói hôm nay sẽ là một ngày tuyệt vời của cô và con đấy! (Hình ảnh bảng menu yêu thương) * Trò chuyện sáng + điểm danh: Tôi chuẩn bị những khuôn mặt cảm xúc khác nhau treo ở một góc nhỏ của lớp. Mỗi sáng tới lớp, tôi cho trẻ điểm danh qua hình thức lựa chọn cảm xúc của mình trên bảng cảm xúc. Đến giờ trò chuyện sáng, tôi khuyến khích trẻ chia sẻ cảm xúc thật của mình với cô và các bạn, tôi luôn động viên khuyến khích, sử dụng ánh mắt hiền hòa để giúp trẻ nói lên cảm xúc thật của mình bằng các câu hỏi như: Hôm nay con cảm thấy tâm trạng mình như thế nào? Tối qua con ngủ ngon không? Sáng nay con ăn sáng tâm trạng con thế nào? Sáng nay ai chở con đi học và con cảm thấy tâm trạng mình như thế nào? Và nhận được những chia sẻ của trẻ như: Hôm nay con thấy lớp mình có nhiều đồ chơi đẹp quá, con rất thích, hôm nay con thật sự ngạc nhiên khi cô thay đổi kiểu tóc, sáng nay con thấy lớp mình khác quá cô ạ bên cạnh đó trẻ cũng sẽ nói lên cảm xúc thật của mình như không vui khi đến lớp, hay cảm thấy mệt, buồn vì bố mẹ la mắng từ đó tôi hiểu được tâm trạng của trẻ hơn từ đó đồng cảm, thấu hiểu và giúp trẻ có được cách điều chỉnh cảm xúc của mình. * Hoạt động học Là một hoạt động quan trọng trong ngày, yêu cầu trẻ phải chú ý, tập trung cao độ để đạt được mục đích yêu cầu bài học đưa ra, trước đây mỗi giờ học đến cả cô và trẻ đều cảm thấy căng thẳng, cô lo giáo án và phát sinh tình huống, cháu thì lo lắng khi lỡ trả lời sai, không tập trung cô sẽ trách phạt. Vậy để trẻ luôn cảm thấy thoải mái và tự tin, có hứng thú trong mỗi hoạt động học thì giáo viên phải tạo điều kiện để trẻ là người chủ động tìm hiểu và giải quyết vấn đề, động viên trẻ phát huy sự sáng tạo. Cô giáo chỉ nên đóng vai trò là người đặt vấn đề và hỗ trợ định hướng trẻ. Trong quá trình trẻ học tập và vui chơi ở lớp, đôi lúc gặp phải những yếu tố khách quan và chủ quan mang lại như hoạt động học cô chưa thực sự thu hút hấp dẫn trẻ hay những bài học yêu cầu hơn so với khả năng của trẻ, trẻ mệt mỏi không hứng thú với các hoạt động đang diễn ra thì tôi sẽ tạo cảm hứng cho trẻ bằng những trò chơi, những điệu nhảy mới lạ, phù hợp khả năng của trẻ. Với mục tiêu “Thầy cô hạnh phúc sẽ thay đổi cả thế giới” tôi đã thực hiện một số hình thức để tạo sự vui vẻ hạnh phúc của trẻ khi đến lớp: 14 + Tạo tiếng cười nhiều hơn mỗi ngày: Cười là cách giúp cô và trẻ gần nhau hơn. Lồng ghép các yếu tố hài hước vào mỗi hoạt động, tổ chức các trò chơi vui nhộn để mỗi giờ học không còn căng thẳng, áp lực. Chính nụ cười đã giúp cô và trẻ cảm nhận niềm hạnh phúc mỗi ngày. + Kiểm soát cảm xúc bản thân trước mọi tình huống: Cảm xúc ảnh hưởng rất lớn đến quyết định và hành động của giáo viên. Tôi luôn tự nhủ phải để bản thân luôn vui vẻ, bước vào lớp học với năng lượng tích cực, buông bỏ hết các áp lực bên ngoài, tạo tâm lý thật thoải mái để những giờ phút ở lớp cùng trẻ là những giờ hạnh phúc nhất. Khi trẻ làm sai không nên la mắng hay trách phạt sẽ làm cho cả hai cùng mệt mỏi, căng thẳng và áp lực. Khi tâm lý bạn bất ổn, hãy bình tĩnh suy nghĩ trước khi quyết định. Biết kiểm soát cảm xúc trước các tình huống sẽ giúp bạn đạt được mục đích giáo dục, tạo nên lớp học không khoảng cách. Giáo viên hạnh phúc sẽ lan tỏa yêu thương đến trẻ + Thấu hiểu và chia sẻ nhiều hơn: Muốn dạy trẻ phải hiểu trẻ muốn gì. Hàng ngày tôi dành thời gian khoảng 10-15 phút tổ chức buổi trò chuyện đặc biệt với tư cách là những người bạn chia sẻ về những khảnh khoắc vui buồn trong ngày để hiểu được tâm trạng của trẻ. Chú ý đến những trẻ ít nói, ít giao tiếp; Khơi gợi ở trẻ sự chia sẻ, quan tâm lắng nghe Nắm bắt kịp thời các cơ hội trong ngày để các trẻ giúp đỡ nhau từ những việc đơn giản. Tổ chức cho trẻ làm việc theo nhóm để xây dựng mối quan hệ hợp tác. Tất cả các hoạt động nhằm mục đích giúp trẻ hiểu và gần nhau hơn tạo mối quan hệ “Anh em một nhà” bắt đầu từ những việc làm đơn giản nhất. (Hình ảnh trẻ hoạt động nhóm) + Sử dụng ái ngữ, ngôn ngữ tích cực với trẻ: Đây được coi là chiếc chìa khóa vạn năng để mở cửa tâm hồn của mọi trái tim trẻ thơ. Ví dụ: Khi trẻ tranh giành đồ chơi: Thay vì la mắng trách phạt trẻ thì tôi sử dụng ngôn ngữ tích cực để động viên trẻ như: Cô biết con là em bé vẫn luôn chia sẻ với mọi người đúng không? Vậy bây giờ con hãy chia sẻ đồ chơi với bạn nhé và hai bạn hãy chơi cùng với nhau thay vì chỉ dành cho riêng mình nhé! Cô tin chắc con sẽ làm được đúng không nhỉ? Bên cạnh những cử chỉ, lời nói gần gũi, quan tâm, ánh mắt trìu mến, tràn đầy tình yêu thương, sự vui vẻ tôi còn giáo dục trẻ biết nói lời “Biết ơn, xin lỗi, dùng những lời nói yêu thương” đến mọi người Ví dụ: Trong quá trình chơi, học bài trẻ lỡ làm bạn đau hoặc làm hỏng đồ chơi của bạn khi nhận được thông tin tôi sẽ gọi trẻ lại gần, tìm hiểu lý do và đưa ra cách giải quyết sao cho công bằng, hợp lý, trẻ sai tôi sẽ yêu cầu con xin lỗi bạn, giáo dục trẻ văn hóa nhận lỗi, nhìn nhận ra điều sai trái của bản thân gây ra, tránh 15 việc trẻ bị oan ức, tiêu cực, không còn tin tưởng cô. Hoặc những lời biết ơn khi trẻ nhận được món quà từ các cô, phụ huynh hay của bạn tôi luôn giáo dục trẻ nói lời biết ơn chân thành, là cô giáo tôi luôn cảm ơn, biết ơn khi trẻ lấy giúp món đồ nào đó để vô tình các con sẽ được nghe, được cô cảm ơn, xin lỗi, dành sự tin tưởng, yêu thương đến với chúng cứ hàng ngày như vậy các con sẽ quen dần và làm theo những điều tích cực lúc nào không hay. * Trong giờ ăn- ngủ Trước đây do số lượng trẻ đông, lớp học chưa có phòng ăn riêng nên không gian chật hẹp, các cháu ngồi bị chen chúc. Thiết bị quạt hỏng hóc nhiều chưa được sửa chữa kịp thời, điều hòa chưa được đầu tư. Nhiều trẻ bị suy dinh dưỡng, lười ăn, một số cháu rất khó ngủ gây ảnh hưởng đến các bạn mỗi khi đến giờ ăn- giờ ngủ đối với cả cô và trẻ đều rất áp lực, mệt mỏi. Nhận thấy việc ăn – ngủ ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển toàn diện của trẻ tuy nhiên để trẻ ăn ngon, ngủ ngon thì tâm trạng, cảm xúc trẻ phải vui vẻ, thoải mái rồi mới đến đồ ăn ngon, bắt mắt và chuẩn bị chỗ ăn sạch sẽ, đủ chỗ ngồi cho trẻ. Trong giờ ăn cô luôn tạo cho trẻ không khí ấm cúng của gia đình, cô cần động viên khen ngợi khi trẻ ăn ngoan, khuyến khích các con ăn thay vì nói to hoặc ép trẻ ăn quá nhiều. Nếu trẻ lười ăn cô nhẹ nhàng, kiên trì dành thời gian động viên giúp cho trẻ ăn hết xuất. giáo dục cho trẻ về việc ăn đủ chất, ăn hết xuất có lợi như thế nào đối với cơ thể trẻ. Đề xuất, tham mưu với ban giám hiệu và tổ nuôi dưỡng thay đổi hình thức ăn cho trẻ như: ăn khay, bữa ăn gia đình (Hình ảnh tổ chức cho trẻ ăn khay) Trong giờ ngủ cô quan tâm đến giấc ngủ của các con, trước khi ngủ cô có thể cho các con nghe các bản nhạc không lời nhẹ nhàng, chuẩn bị phòng ngủ sạch sẽ, mát mẻ vào mùa hè, ấm áp vào mùa đông. Chú ý xem các con ngủ đúng tư thế chưa? Có trẻ nào bị ốm hay khó ngủ cô ru xoa nhẹ sóng lưng, ngồi cạnh trẻ vỗ về để giúp trẻ dễ đi vào giấc ngủ hơn. Hạn chế tiếng ồn dù nhỏ nhất để các con có một giấc ngủ ngon tinh thần sảng khoái sau khi ngủ dậy. (Hình ảnh giờ ngủ của trẻ ở lớp học hạnh phúc) Kết quả: Thông qua mỗi lần trò chuyện với trẻ qua các hoạt động hàng ngày như vậy tôi thấy rằng trẻ trong lớp học của tôi đã vui vẻ hơn, tích cực hơn đặc biệt trẻ hợp tác và hòa đồng hơn, luôn tôn trọng và dành những lời yêu thương với cô, với các bạn. Đồng thời tôi luôn học cách quan sát và tôn trọng sự riêng biệt của mỗi cá nhân trẻ, luôn đối xử công bằng với tất cả trẻ trong lớp học của mình. Tôi luôn khen ngợi động viên những thành công dù là nhỏ nhất của trẻ một cách kịp thời như khi con ăn hết xuất, hoặc con giúp cô bỏ rác, không chê cười khi trẻ thất bại, động viên để trẻ tiếp tục cố gắng, thay vì la mắng trách phạt trẻ tôi cho phép trẻ được sai
File đính kèm:
skkn_mot_so_giai_phap_xay_dung_lop_hoc_hanh_phuc_long_ghep_g.pdf

