SKKN Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi

PHẦN I : ĐẶT VẤN ĐỀ

1. Tên đề tài:

“Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi”

2. Lý do chọn đề tài:

2.1. Cơ sở lý luận:

2.1.1. Môi trường giáo dục

Như chúng ta đã biết môi trường giáo dục là môi trường bao gồm tất cả các yếu tố về cơ sở vật chất, quan hệ xã hội và văn hóa của con người, nó ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ trong trường mầm non.

Môi trường vật chất bao gồm toàn bộ phương tiện vật chất kể cả trong lớp học và ngoài trời có liên quan đến diện tích, phòng học, nhiệt độ, ánh sáng, đồ dùng, đồ chơi.... Môi trường vật chất tạo cho trẻ những cơ hội để trẻ thỏa mãn nhu cầu hoạt động và phát triển toàn diện kể cả về vật chất và tinh thần.

Môi trường xã hội là toàn bộ các mối quan hệ giúp trẻ hình thành phát triển nhân cách. Hay chính là môi trường giao tiếp trong trường mầm non, bao gồm sự giao tiếp giữa cô và trẻ, giữa trẻ và trẻ, giữa trẻ với những người xung quanh. Môi trường này vừa mang tính chất sư phạm vừa mang tính chất gia đình.

2.1.2. Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm

Bậc học mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân. Là nền móng vững chắc trong việc hình thành và phát triển nhân cách con người trong thời đại mới, thời đại xã hội chủ nghĩa. Việc giáo dục con người phát triển hoàn thiện nhân cách để sánh kịp thời đại luôn là vấn đề cấp thiết không chỉ riêng các nhà giáo dục mà là của toàn xã hội.

Nhận thức tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo của toàn ngành giáo dục hiện nay. Thực hiện chủ trương đổi mới phương pháp giảng dạy trong toàn ngành giáo dục nói chung và bậc học mầm non nói riêng. “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” là một quan điểm giáo dục tiến bộ về vị trí của trẻ em và vai trò của giáo viên. Nó góp phần định hướng cho quá trình hoạt động và xây dựng môi trường giáo dục trong trường mầm non. Chương trình “giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” được xây dựng dựa trên hứng thú, nhu cầu, kinh nghiệm và khả năng của trẻ. Chương trình này sẽ tạo cơ hội cho trẻ được phát triển toàn diện, không chỉ chú trọng tới sự phát triển trí tuệ mà còn nuôi dưỡng tâm hồn, phát triển thể chất và khả năng giao tiếp xã hội của trẻ. Chương trình không chỉ quan tâm tới trẻ "học được cái gì" mà còn chú trọng "học như thế nào", tức là cho trẻ những trải nghiệm học tập tích cực để phát triển đam mê ham học hỏi của trẻ và khả năng tự học cho trẻ.

Các nhà giáo dục học đều phải thừa nhận một điều rằng, cách tiếp cận tốt nhất để giáo dục cho trẻ mầm non đó là lấy trẻ làm trung tâm và ứng dụng các phương pháp dạy học tích cực, tiên tiến. Giáo dục Mầm non là một khoa học và là một nghệ thuật, khoa học này dạy trẻ không ngừng phát triển. Do vậy đòi hỏi làm công tác chăm sóc giáo dục trẻ phải có năng lực toàn diện, có những phẩm chất cần thiết mới hoàn thành được nhiệm vụ giao phó.

Chính vì vậy dạy cho trẻ mầm non nói chung và trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi nói riêng cần được tiếp cận với phương pháp dạy “lấy trẻ làm trung tâm”. Đó chính là phương pháp đòi hỏi giáo viên là người hướng dẫn, tổ chức các hoạt động nhằm phát huy những năng lực chung cho trẻ, đáp ứng với việc bước đầu hình thành những con người mới cho xã hội hiện đại.

2.2. Cơ sở thực tiễn:

Chúng ta đã biết, “Mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt” và “mỗi đứa trẻ đều có cơ hội được học bằng nhiều cách khác nhau”. Ở lứa tuổi mầm non, trẻ: “Học bằng chơi, chơi mà học”. Qua các trò chơi, trẻ tiếp nhận kiến thức một cách nhẹ nhàng mà hiệu quả. Trẻ luôn muốn được thể hiện cái tôi của mình, muốn được làm những hành động của người lớn, và không gì có thể giúp trẻ học làm người lớn tốt hơn đó là những trò chơi đóng vai theo chủ đề. Qua chơi các góc, trẻ được hòa mình vào thế giới của người lớn, một thế giới thật trong trí tưởng tượng của trẻ.

Căn cứ vào nhu cầu và khả năng phát triển của trẻ tuổi 5 - 6, đây là lứa tuổi kỳ diệu, trẻ rất hiếu động, tò mò, muốn học hỏi, tìm hiểu thế giới tự nhiên và xã hội. Khác với người lớn trẻ em thật sự học trong khi chơi, trẻ lĩnh hội các tri thức tiền khoa học trong trường mầm non theo phương châm “chơi mà học, học mà chơi”.

Từ những suy nghĩ trên, bản thân tôi là một giáo viên tôi luôn quan tâm đến việc xây dựng môi trường lớp học, tạo nhiều góc mở để trẻ có nhiều cơ hội được trải nghiệm. Cộng thêm phần việc tổ chức các hoạt động giáo dục theo quan điểm “lấy trẻ làm trung tâm” là yêu cầu xuyên suốt trong quá trình thực hiện chương trình giáo dục mầm non trong những năm gần đây. Từ năm học 2016 - 2017, nhằm thực hiện có chất lượng, đạt hiệu quả nội dung này, Sở, Phòng GD&ĐT đã chỉ đạo các trường mầm non đẩy mạnh việc tổ chức các hoạt động giáo dục trẻ theo quan điểm “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” phù hợp với điều kiện thực tế của trường, lớp và khả năng của trẻ theo các nội dung của Bộ tiêu chí thực hành áp dụng quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non.

Nhận thức được tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục trẻ, đáp ứng với yêu cầu và xu thế hội nhập của toàn ngành Giáo dục hiện nay. Thực hiện chủ trương đổi mới phương pháp giáo dục trong toàn ngành nói chung và bậc học Mầm non nói riêng. Chính vì vậy trong năm học 2018-2019 tôi đã chọn đề tài “Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi” làm sáng kiến kinh nghiệm cho năm học này, góp phần thực hiện tốt phương pháp đổi mới giáo dục mầm non của trường nói riêng và ngành học nói chung đạt kết quả tốt hơn.

3. Mục đích nghiên cứu của đề tài :

Tìm hiểu thực trạng việc sử dụng phương pháp dạy học cho trẻ mầm non, đặc biệt là lứa tuổi 5-6 tuổi nơi trường tôi đang công tác. Để từ đó tìm ra những biện pháp đổi mới giáo dục xây dựng môi trường lớp học tạo nhiều góc mở áp dụng quan điểm lấy trẻ làm trung tâm. Trên cơ sở phân tích, đánh giá khách quan, nêu lên những ý kiến đề xuất góp phần khắc phục thực trạng giáo dục trẻ ở trường mầm non hiện nay. Nhằm tạo điều kiện cho trẻ được hoạt động cá nhân một cách tích cực, để trẻ lĩnh hội các tri thức tiền khoa học trong trường mầm non theo phương châm “chơi mà học, học mà chơi” giúp trẻ phát triển một cách toàn diện.

4. Đối tượng nghiên cứu:

Những kinh nghiệm trên đây đã được tôi nghiên cứu và áp dụng thực tế tại lớp mẫu giáo 5-6 tuổi A3 tại trường nơi tôi đang công tác.

5. Đối tượng khảo sát thực nghiệm:

+ Cơ sở vật chất: Môi trường trong và ngoài lớp học, đồ dùng, đồ chơi…

+ Nhận thức của trẻ về môi trường giáo dục.

+ Nhận thức của giáo viên, phụ huynh về việc áp dụng xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm.

+ Kỹ năng tổ chức các hoạt động chăm sóc giáo dục “lấy trẻ làm trung tâm”

+ Hồ sơ tài liệu có liên quan đến xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm.

Từ những vấn đề trên tôi cho rằng việc xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là một nhiệm vụ vô cùng quan trọng.

Chính vì vậy mà tôi đã lựa chọn nội dung “Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi” để làm đề tài sáng kiến kinh nghiệm cho năm học 2018-2019.

6. Phương pháp nghiên cứu:

Để thực hiện thành công đề tài này tôi đã sử dụng một số phương pháp sau:

* Phương pháp nghiên cứu lí luận: đọc nghiên cứu tổng hợp các tài liệu có liên quan đến đề tài nghiên cứu.

* Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

+ Phương pháp quan sát

+ Phương pháp lắng nghe trẻ

+ Phương pháp trò chuyện và giao tiếp với trẻ

+ Phương pháp điều tra, khảo sát

+ Phương pháp so sánh, đối chứng

+ Phương pháp thực hành, trải nghiệm

+ Phương pháp giảng giải, thuyết trình

7. Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu:

Đề tài được thực hiện tại lớp 5 - 6 tuổi A3. Năm học 2018 - 2019, từ tháng 9/2018 đến tháng 4/2019 và những năm tiếp theo.

doc 22 trang Bình An 01/04/2026 40
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "SKKN Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

Tóm tắt nội dung tài liệu: SKKN Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi

SKKN Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi
 Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi
 MỤC LỤC
 Nội dung Trang
 SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
 PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ.
1.Tên đề tài. 2
2. Lý do chọn đề tài. 2
2.1. Cơ sở lý luận. 2
2.1.1. Môi trường giáo dục 2
2.1.2. Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm 2
2.2. Cơ sở thực tiễn 4
3. Mục đích nghiên cứu của đề tài 5
4. Đối tượng nghiên cứu. 5
5. Đối tượng khảo sát thực nghiệm. 6
6. Phương pháp nghiên cứu. 6
7. Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu. 7
PHẦN II. NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 8
1. Cơ sở lý luận liên quan trực tiếp đến đề tài. 8
2. Thực trạng điều tra ban đầu. 9
3. Những biện pháp thực hiện. 11
4. Mô tả, phân tích các biện pháp. 11
4.1. Biện pháp 1 : Lập kế hoạch xây dựng môi trường lớp học 11
4.2. Biện pháp 2: Xây dựng môi trường tạo góc mở cho trẻ hoạt động 14
4.3. Biện pháp 3: Xây dựng các góc hoạt động trong lớp 18
4.4. Biện pháp 4: Làm thêm đồ dùng, đồ chơi tự tạo 20
4.5. Biện pháp 5: Hướng dẫn trẻ hoạt động 23
4.6. Biện pháp 6: Các hoạt động khác 25
4.7. Biện pháp 7: Tuyên truyền phối hợp với phụ huynh 28
4.8. Biện pháp 8: Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ 29
5. Kết quả thực hiện. 30
 PHẦN III. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 33
1. Kết luận. 33
2. Các đề xuất và khuyến nghị. 33
 1/36 Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi
 PHẦN I : ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Tên đề tài:
 “Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm 
cho trẻ 5-6 tuổi”
2. Lý do chọn đề tài:
 2.1. Cơ sở lý luận:
 2.1.1. Môi trường giáo dục
 Như chúng ta đã biết môi trường giáo dục là môi trường bao gồm tất cả 
các yếu tố về cơ sở vật chất, quan hệ xã hội và văn hóa của con người, nó ảnh 
hưởng trực tiếp đến hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ trong trường mầm non. 
 Môi trường vật chất bao gồm toàn bộ phương tiện vật chất kể cả trong lớp 
học và ngoài trời có liên quan đến diện tích, phòng học, nhiệt độ, ánh sáng, đồ 
dùng, đồ chơi.... Môi trường vật chất tạo cho trẻ những cơ hội để trẻ thỏa mãn 
nhu cầu hoạt động và phát triển toàn diện kể cả về vật chất và tinh thần.
 Môi trường xã hội là toàn bộ các mối quan hệ giúp trẻ hình thành phát 
triển nhân cách. Hay chính là môi trường giao tiếp trong trường mầm non, bao 
gồm sự giao tiếp giữa cô và trẻ, giữa trẻ và trẻ, giữa trẻ với những người xung 
quanh. Môi trường này vừa mang tính chất sư phạm vừa mang tính chất gia 
đình.
 2.1.2. Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
 Bậc học mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân. 
Là nền móng vững chắc trong việc hình thành và phát triển nhân cách con người 
trong thời đại mới, thời đại xã hội chủ nghĩa. Việc giáo dục con người phát triển 
hoàn thiện nhân cách để sánh kịp thời đại luôn là vấn đề cấp thiết không chỉ 
riêng các nhà giáo dục mà là của toàn xã hội.
 Nhận thức tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng và hiệu quả đào 
tạo của toàn ngành giáo dục hiện nay. Thực hiện chủ trương đổi mới phương 
pháp giảng dạy trong toàn ngành giáo dục nói chung và bậc học mầm non nói 
riêng. “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” là một quan điểm giáo dục tiến bộ về vị 
trí của trẻ em và vai trò của giáo viên. Nó góp phần định hướng cho quá trình 
hoạt động và xây dựng môi trường giáo dục trong trường mầm non. Chương 
trình “giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” được xây dựng dựa trên hứng thú, nhu 
cầu, kinh nghiệm và khả năng của trẻ. Chương trình này sẽ tạo cơ hội cho trẻ 
được phát triển toàn diện, không chỉ chú trọng tới sự phát triển trí tuệ mà còn 
nuôi dưỡng tâm hồn, phát triển thể chất và khả năng giao tiếp xã hội của trẻ. 
Chương trình không chỉ quan tâm tới trẻ "học được cái gì" mà còn chú 
 2/36 Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi
trọng "học như thế nào", tức là cho trẻ những trải nghiệm học tập tích cực để 
phát triển đam mê ham học hỏi của trẻ và khả năng tự học cho trẻ.
 Các nhà giáo dục học đều phải thừa nhận một điều rằng, cách tiếp cận tốt 
nhất để giáo dục cho trẻ mầm non đó là lấy trẻ làm trung tâm và ứng dụng các 
phương pháp dạy học tích cực, tiên tiến. Giáo dục Mầm non là một khoa học và 
là một nghệ thuật, khoa học này dạy trẻ không ngừng phát triển. Do vậy đòi hỏi 
làm công tác chăm sóc giáo dục trẻ phải có năng lực toàn diện, có những phẩm 
chất cần thiết mới hoàn thành được nhiệm vụ giao phó.
 Chính vì vậy dạy cho trẻ mầm non nói chung và trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi nói 
riêng cần được tiếp cận với phương pháp dạy “lấy trẻ làm trung tâm”. Đó chính 
là phương pháp đòi hỏi giáo viên là người hướng dẫn, tổ chức các hoạt động 
nhằm phát huy những năng lực chung cho trẻ, đáp ứng với việc bước đầu hình 
thành những con người mới cho xã hội hiện đại. 
 2.2. Cơ sở thực tiễn:
 Chúng ta đã biết, “Mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt” và “mỗi đứa trẻ 
đều có cơ hội được học bằng nhiều cách khác nhau”. Ở lứa tuổi mầm non, 
trẻ: “Học bằng chơi, chơi mà học”. Qua các trò chơi, trẻ tiếp nhận kiến thức 
một cách nhẹ nhàng mà hiệu quả. Trẻ luôn muốn được thể hiện cái tôi của mình, 
muốn được làm những hành động của người lớn, và không gì có thể giúp trẻ học 
làm người lớn tốt hơn đó là những trò chơi đóng vai theo chủ đề. Qua chơi các 
góc, trẻ được hòa mình vào thế giới của người lớn, một thế giới thật trong trí 
tưởng tượng của trẻ. 
 Căn cứ vào nhu cầu và khả năng phát triển của trẻ tuổi 5 - 6, đây là lứa 
tuổi kỳ diệu, trẻ rất hiếu động, tò mò, muốn học hỏi, tìm hiểu thế giới tự nhiên 
và xã hội. Khác với người lớn trẻ em thật sự học trong khi chơi, trẻ lĩnh hội các 
tri thức tiền khoa học trong trường mầm non theo phương châm “chơi mà học, 
học mà chơi”. 
 Từ những suy nghĩ trên, bản thân tôi là một giáo viên tôi luôn quan tâm đến 
việc xây dựng môi trường lớp học, tạo nhiều góc mở để trẻ có nhiều cơ hội được 
trải nghiệm. Cộng thêm phần việc tổ chức các hoạt động giáo dục theo quan 
điểm “lấy trẻ làm trung tâm” là yêu cầu xuyên suốt trong quá trình thực hiện 
chương trình giáo dục mầm non trong những năm gần đây. Từ năm học 2016 - 
2017, nhằm thực hiện có chất lượng, đạt hiệu quả nội dung này, Sở, Phòng 
GD&ĐT đã chỉ đạo các trường mầm non đẩy mạnh việc tổ chức các hoạt động 
giáo dục trẻ theo quan điểm “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” phù hợp với điều 
kiện thực tế của trường, lớp và khả năng của trẻ theo các nội dung của Bộ tiêu 
 3/36 Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi
chí thực hành áp dụng quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường 
mầm non.
 Nhận thức được tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng và hiệu quả 
giáo dục trẻ, đáp ứng với yêu cầu và xu thế hội nhập của toàn ngành Giáo dục 
hiện nay. Thực hiện chủ trương đổi mới phương pháp giáo dục trong toàn ngành 
nói chung và bậc học Mầm non nói riêng. Chính vì vậy trong năm học 2018-
2019 tôi đã chọn đề tài “Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục lấy 
trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi” làm sáng kiến kinh nghiệm cho năm học 
này, góp phần thực hiện tốt phương pháp đổi mới giáo dục mầm non của trường 
nói riêng và ngành học nói chung đạt kết quả tốt hơn.
3. Mục đích nghiên cứu của đề tài :
 Tìm hiểu thực trạng việc sử dụng phương pháp dạy học cho trẻ mầm non, 
đặc biệt là lứa tuổi 5-6 tuổi nơi trường tôi đang công tác. Để từ đó tìm ra những 
biện pháp đổi mới giáo dục xây dựng môi trường lớp học tạo nhiều góc mở áp 
dụng quan điểm lấy trẻ làm trung tâm. Trên cơ sở phân tích, đánh giá khách 
quan, nêu lên những ý kiến đề xuất góp phần khắc phục thực trạng giáo dục trẻ ở 
trường mầm non hiện nay. Nhằm tạo điều kiện cho trẻ được hoạt động cá nhân 
một cách tích cực, để trẻ lĩnh hội các tri thức tiền khoa học trong trường mầm 
non theo phương châm “chơi mà học, học mà chơi” giúp trẻ phát triển một cách 
toàn diện.
4. Đối tượng nghiên cứu: 
 Những kinh nghiệm trên đây đã được tôi nghiên cứu và áp dụng thực tế tại 
lớp mẫu giáo 5-6 tuổi A3 tại trường nơi tôi đang công tác.
5. Đối tượng khảo sát thực nghiệm:
 + Cơ sở vật chất: Môi trường trong và ngoài lớp học, đồ dùng, đồ chơi
 + Nhận thức của trẻ về môi trường giáo dục.
 + Nhận thức của giáo viên, phụ huynh về việc áp dụng xây dựng môi trường 
giáo dục lấy trẻ làm trung tâm.
 + Kỹ năng tổ chức các hoạt động chăm sóc giáo dục “lấy trẻ làm trung tâm”
 + Hồ sơ tài liệu có liên quan đến xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm 
trung tâm.
 Từ những vấn đề trên tôi cho rằng việc xây dựng môi trường giáo dục lấy 
trẻ làm trung tâm là một nhiệm vụ vô cùng quan trọng.
 Chính vì vậy mà tôi đã lựa chọn nội dung “Xây dựng môi trường giáo dục 
lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi” để làm đề tài sáng kiến kinh nghiệm cho 
năm học 2018-2019.
 4/36 Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi
6. Phương pháp nghiên cứu: 
 Để thực hiện thành công đề tài này tôi đã sử dụng một số phương pháp sau: 
 * Phương pháp nghiên cứu lí luận: đọc nghiên cứu tổng hợp các tài liệu có 
liên quan đến đề tài nghiên cứu.
 * Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
 + Phương pháp quan sát 
 + Phương pháp lắng nghe trẻ
 + Phương pháp trò chuyện và giao tiếp với trẻ
 + Phương pháp điều tra, khảo sát
 + Phương pháp so sánh, đối chứng
 + Phương pháp thực hành, trải nghiệm
 + Phương pháp giảng giải, thuyết trình
7. Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu:
 Đề tài được thực hiện tại lớp 5 - 6 tuổi A3. Năm học 2018 - 2019, từ 
tháng 9/2018 đến tháng 4/2019 và những năm tiếp theo.
 PHẦN II. NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Cơ sở lý luận liên quan trực tiếp đến đề tài:
 Thực hiện theo kế hoạch số 56/KH – BGDĐT ngày 25/1/2017 của Bộ GD- 
ĐT về việc triển khai chuyên đề “Xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm” 
giai đoạn 2017-2020. Và tổ chức cuộc thi “Xây dựng môi trường giáo dục lấy 
trẻ làm trung tâm trong các cơ sở giáo dục mầm non” cấp tỉnh và cấp quốc gia. 
Từ kế hoạch đó làm căn cứ về phòng GD&ĐT Huyện Ba Vì ban hành thực hiện 
nhiệm vụ năm học 2018-2019, thực hiện sự chỉ đạo của Bộ GD&ĐT về đổi mới 
hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ và chú trọng phương pháp thực hành “lấy trẻ 
làm trung tâm” là một nội dung bắt buộc. Để đi sâu vào quan điểm này tôi đã rất 
tâm huyết tìm hiểu “Thế nào là giáo dục lấy trẻ làm trung tâm?”. Và tôi đã tìm 
ra câu trả lời giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là:
 + Dựa trên nhu cầu hứng thú, khả năng và thế mạnh của từng trẻ, tin 
tưởng rằng mỗi trẻ đều có thể thành công và tiến bộ.
 + Giáo viên tạo cơ hội cho trẻ học bằng nhiều cách khác nhau gồm cả 
hoạt động vui chơi.
 + Phản ánh được mức độ phát triển của từng cá nhân trẻ và xây dựng dựa 
trên những gì trẻ đã biết và có thể làm.
Và khi thực hiện các biện pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cần đảm bảo:
 5/36 Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi
 + Hứng thú, nhu cầu, khả năng, thế mạnh của mỗi trẻ đều được hiểu, đánh 
 giá đúng và được tôn trọng.
 + Mỗi trẻ đều có các cơ hội để học bằng nhiều cách khác nhau, đặc biệt là 
 thông qua vui chơi. 
 + Xây dựng kế hoạch giáo dục dựa trên cơ sở những gì trẻ đã biết và có 
 thể làm; kế hoạch giáo dục phải phản ánh được mức độ phát triển của từng 
 cá nhân trẻ.
 Chính vì vậy mà năm học 2018 – 2019 nhà trường tôi tiếp tục phát động 
phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”. Mỗi cán bộ, 
giáo viên nâng cao ý thức trách nhiệm trong việc thực hiện nhiệm vụ được 
giao.Và đặc biệt hơn nữa trong năm học 2017-2018 thực hiện theo kế hoạch của 
Bộ GD – ĐT trường tôi đã tham gia thi “ Xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung 
tâm” và đạt giải 3 cấp thành phố. Vì vậy tôi đã chọn đề tài này để áp dụng vào 
môi trường lớp học nơi tôi công tác để tìm ra các biện pháp xây dựng môi 
trường giáo dục “lấy trẻ làm trung tâm” phù hợp với điều kiện thực tế của nhà 
trường, của lớp tôi và khả năng của trẻ. Đẩy mạnh tích hợp, chú trọng giáo dục 
đạo đức, hình thành và phát triển kỹ năng sống, hiểu biết xã hội phù hợp với độ 
tuổi của trẻ.
2. Thực trạng điều tra ban đầu:
 a. Thuận lợi:
 Trường tôi là trường điểm của Huyện về chuyên đề “ Xây dựng môi 
trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” nên được tham quan các trường điểm, 
trường nội thành nhiều.
 Lớp tôi ở tại khu trung tâm A là lớp có cơ sở vật chất đầy đủ theo Thông 
tư số 02/2010/TT/BGDĐT.
 Lớp tôi được bố trí đủ 2 giáo viên
 Bản thân tôi là giáo viên cũng đã dạy nhiều năm.
 Ban giám hiệu luôn quan tâm đầu tư về chuyên môn, bồi dưỡng phương 
pháp, đổi mới hình thức tổ chức hoạt động giáo dục mầm non, tạo mọi điều kiện 
giúp chúng tôi thực hiện tốt chương trình giáo dục mầm non mới.
 Mỗi giáo viên đều có kế hoạch giảng dạy các môn học và các hoạt động 
rất cụ thể ngay từ đầu năm học. Bên cạnh đó, kèm theo là kế hoạch công tác cá 
nhân theo từng tháng.
 Giáo viên trong lớp biết cùng nhau tìm tòi đưa ra các biện pháp xây dựng 
môi trường giáo dục “lấy trẻ làm trung tâm” sao cho phù hợp với điều kiện cơ sở 
vật chất của trường của lớp và phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ.
 6/36 Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi
 Đa số phụ huynh nhiệt tình chia sẻ với giáo viên ở lớp về tình hình của trẻ 
ở nhà và luôn quan tâm đến trẻ, thường xuyên dành thời gian trao đổi với cô 
giáo tạo được sự thống nhất để cùng áp dụng quan điểm “lấy trẻ làm trung tâm”
 Bản thân tôi là một giáo viên tâm huyết với nghề, có lòng yêu thương trẻ, 
tận tình với công việc. Luôn luôn có ý thức phấn đấu vươn lên, thường xuyên 
tìm tòi, nghiên cứu tài liệu, thông tin trên mạng có liên quan đến việc xây dựng 
môi trường học tập “lấy trẻ làm trung tâm” để chăm sóc và giáo dục theo 
phương pháp “lấy trẻ làm trung tâm”
b. Khó khăn: 
 Cơ sở vật chất, được nhà trường quan tâm đáp ứng nhu cầu đồ dùng đồ 
chơi tương đối đầy đủ. Tuy nhiên các phòng học còn trưa được trang bị máy 
tính, máy chiếu.
 Là năm thứ ba áp dụng thực hành xây dựng môi trường giáo dục “lấy trẻ 
làm trung tâm” nhưng mỗi năm giáo viên lại được phân công nhiệm vụ vào một 
khối lớp khác nhau, nên giáo viên còn nhiều hạn chế về phương pháp tổ chức 
giáo dục “lấy trẻ làm trung tâm” theo từng độ tuổi.
 Các bậc cha mẹ thiếu kinh nghiệm trong việc dạy con khiến cho đứa trẻ 
học một cách dập khuôn, máy móc, học vẹt chưa khai thác được khả năng tiềm 
ẩn của trẻ. Các bậc phụ huynh đa số là nông dân mức thu nhập thấp, ít có gia 
đình khá giả, bên cạnh đó có một số gia đình bố mẹ đi làm ăn xa, các cháu ở nhà 
với ông bà vì thế mà phần nào ảnh hưởng đế tâm lý của trẻ. Một số phụ huynh 
chưa hiểu tầm quan trọng của giáo dục “lấy trẻ làm trung tâm” để trẻ được hoạt 
động 1 cách tích cực phát huy hết khả năng của mình nên thường khoán trắng 
cho giáo viên “chăm sự nhờ cô giáo”
 Về phía trẻ: Một số cháu chưa qua trường lớp mẫu giáo nên nề nếp chưa 
đồng đều, trẻ còn nhút nhát, chưa chủ động tham gia các hoạt động. Kết quả 
tham gia vào các hoạt động trong lớp một cách tích cực còn hạn chế chưa hứng 
thú vào môi trường trong lớp. 
c. Số liệu khảo sát trẻ trước khi thực hiện:
 Để thực hiện tốt đề tài nghiên cứu tôi tiến hành khảo sát khả năng hoạt 
động của trẻ và có kết quả như sau: 
 Tổng Đầu năm
Stt Tiêu chí đánh giá số Đ CĐ
 trẻ ST TL ST TL
 Trẻ hoạt động tích cực vào môi trường đã 54 48
 1 33 18 15
 tạo trong lớp và ngoài lớp % %
 7/36 Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi
 Trẻ mạnh dạn tự tin thể hiện mối quan hệ 
 52 48
 2 giao tiếp với cô và bạn, thể hiện môi 33 17 16
 % %
 trường quan hệ xã hội
 Kỹ năng sử dụng môi trường trong lớp và 54 46
 3 33 18 15
 ngoài lớp % %
 64 36
 4 Trẻ tích cực hứng thú tham gia hoạt động 33 21 12
 % %
 Xuất phát từ thực trạng chung của trường, của lớp và tầm quan trọng của 
việc giáo dục “lấy trẻ làm trung tâm” nhằm nâng cao chất lượng giáo dục trong 
nghành học mầm non. Vì vậy tôi đã nghiên cứu, tìm ra những biện pháp triển 
khai xây dựng môi trường lớp học lấy trẻ làm trung tâm như sau:
3. Những biện pháp thực hiện:
 3.1. Lập kế hoạch xây dựng môi trường lớp học
 3.2. Xây dựng môi trường tạo góc mở cho trẻ hoạt động
 3.3. Làm thêm đồ dùng, đồ chơi tự tạo
 3.4. Hướng dẫn trẻ hoạt động
 3.5. Các hoạt động khác
 3.6. Tuyên truyền phối hợp với phụ huynh
 3.7. Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ
4. Mô tả, phân tích các biện pháp:
 4.1 Biện pháp 1: Lập kế hoạch xây dựng môi trường lớp học
 Dựa trên quan điểm “lấy trẻ làm trung tâm” là giáo viên có khả năng tự 
thiết kế kế hoạch giảng dạy để trẻ đạt kết quả tốt nhất căn cứ vào khả năng, nhu 
cầu học tập, kinh nghiệm sống của trẻ. Nên ngay từ đầu năm học muốn thực 
hiện các hoạt động giáo dục một cách có khoa học và có hiệu quả bản thân tôi 
trước hết đã xây dựng mục tiêu giáo dục cả năm học cho mình dựa trên nhu cầu 
hứng thú và khả năng của từng trẻ để xây dựng kế hoạch giáo dục phù hợp với 
trẻ lớp tôi. Và kế hoạch giáo dục của tôi lập ra cho năm học 2018 – 2019 gồm 
có: Kế hoạch giáo dục năm học, kế hoạch giáo dục tháng (sự kiện, chủ đề được 
lồng trong kế hoạch tháng) và kế hoạch giáo dục ngày. Sau khi tôi đã hoàn thành 
kế hoạch giáo dục cho cả một năm học. Bước tiếp theo mà tôi phải làm đó là 
dựa trên bản “Dự kiến chủ đề sự kiện” của năm học để tôi tìm ra các biện pháp 
xây dựng kế hoạch trang trí “môi trường lớp học áp dụng quan điểm lấy trẻ làm 
trung tâm” cho riêng mình. Dưới đây là bảng dự kiến chủ đề sự kiện cho năm 
học 2018-2019 để làm căn cứ cho cho xây dựng kế hoạch trang trí môi trường 
lớp học.
 8/36 Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi
 BẢNG DỰ KIẾN CÁC CHỦ ĐỀ, SỰ KIỆN TRONG NĂM HỌC 2018-2019
 LỚP 5 – 6 TUỔI A3 
THÁNG TUẦN 1 TUẦN 2 TUẦN 3 TUẦN 4 TUẦN 5
 Tết trung thu- 
 Khai giảng, Trường mầm Lớp học của 
 các cô bác 
 ổn định nề non của bé bé
 trong trường 
 9 nếp
 mầm non
 (Từ ngày ( Từ ngày ( Từ ngày 
 ( Từ ngày 
 5/9-7/9) 10/9-14/9) 17/9-21/9)
 24/9-28/9)
 Cô bác trong Cơ thể kỳ Ngày 20/10 Sự khác biệt Ngôi nhà 
 trường diệu của bé giữa tôi và bạn của tôi
 10 ( Từ ngày (Từ ngày 
 (Từ ngày (Từ ngày 15/10- ( Từ ngày 29/10-
 1/10-5/10) 8/10-12/10) 19/10) 22/10-26/10) 2/11)
 Nghề của Ngày Nhà 
 người thân Gia đình của giáo Việt Đồ dùng trong 
 trong gia tôi Nam 20.11 gia đình bé
 11
 đình tôi ( Từ ngày ( Từ ngày ( Từ ngày
 ( Từ ngày 12/11-16/11) 19/11- 26/11-30/11)
 5/11-9/11) 23/11)
 Ngày quân 
 Nghề bác sỹ Nghề xây Những người ở 
 đội nhân 
 dựng cộng đồng
 dân 22/12
 12
 ( Từ ngày 
 ( Từ ngày ( Từ ngày ( Từ ngày 
 17/12-
 3/12-7/12) 10/12-14/12) 24/12-28/12)
 21/12)
 Tết dương Sự phát triển Các loại cây Một số loại rau Chợ hoa 
 lịch của cây ngày tết
 1
 ( Từ ngày ( Từ ngày ( Từ ngày ( Từ ngày (Từ ngày 
 31/12-4/1) 7/1-11/1) 14/1-18/1) 21/1-25/1) 28/1-1/2)
 Động vật Động vật nuôi 
 Tết nguyên 
 sống trong trong
 Nghỉ tết đán
 2 rừng gia đình
 nguyên đán ( Từ ngày
 ( Từ ngày ( Từ ngày 
 11/2-15/2)
 18/2-22/2) 25/2-1/3)
 Ngày 8/3 Thế giới sắc Các phương Luật GT đường 
 màu tiện giao bộ đơn giản
 3 thông
 ( Từ ngày ( Từ ngày ( Từ ngày ( Từ ngày
 4/3-8/3) 11/3-15/3) 18/3-22/3) 25/3-29/3)
 Trái đất và Nước thật kỳ Bốn mùa Danh lam 
 vũ trụ diệu thắng cảnh quê 
 4 em
 ( Từ ngày ( Từ ngày ( Từ ngày ( Từ ngày 
 1/4-5/4) 8/4-12/4) 15/4-19/4) 22/4-26/4)
 Một số hoạt Bác Hồ kính Tạm biệt 
 5
 động trong yêu trường 
 9/36 Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi
 trường tiểu ( Từ ngày mầm non
 học 6/5- 10/5) ( Từ ngày 
 ( Từ ngày 13/5 -17/5)
 29/4-3/5)
 Dựa vào bảng chủ đề sự kiện của năm học trên tôi tìm ra các biện pháp để 
xây dựng kế hoạch trang trí môi trường lớp học theo kế hoạch của tháng bám 
vào chủ đề sự kiện như sau:
 * Ví dụ: 
 KẾ HOẠCH XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG LỚP HỌC
Tháng 
 Nội dung xây dựng môi trường lớp học Kết quả
 Tuần
 - Trang trí môi trường lớp học tuần 1 với chủ 
 đề “ trường mầm non của bé”
 - Trang trí các mảng tường ở các góc chơi 
 Tuần 1 theo chủ đề 
 - Làm và chuẩn bị đồ chơi ở các góc theo chủ 
 đề sự kiện
 - Vệ sinh lớp học
 - Trang trí môi trường lớp học tuần 2 theo chủ 
 đề “ Lớp học của bé”
 - Trang trí các mảng tường ở các góc chơi 
Tháng 9 Tuần 2 theo chủ đề 
 - Làm và chuẩn bị đồ chơi ở các góc theo chủ 
 đề sự kiện
 - Vệ sinh lớp học
 - Trang trí môi trường lớp học tuần 3 theo chủ 
 đề “ Các cô bác trong trường”
 - Trang trí các mảng tường ở các góc chơi 
 Tuần 3 theo chủ đề 
 - Làm và chuẩn bị đồ chơi ở các góc theo chủ 
 đề 
 - Vệ sinh lớp học
 Sau khi đã xây dựng song kế hoạch “Xây dựng môi trường lớp học lấy trẻ 
làm trung tâm”. Hết tháng những công việc nào chưa thực hiện được hay đã thực 
hiện nhưng còn hạn chế thì bản thân tôi sẽ rút kinh nghiệm để tháng sau thực 
hiện tốt hơn.
 4.2 Biện pháp 2: Xây dựng môi trường tạo góc mở cho trẻ hoạt động
 10/36 Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi
 Môi trường giáo dục của nhà trường nói chung và môi trường hoạt động 
tại nhóm lớp của trẻ nói riêng, có ảnh hưởng rất lớn đến sự thành công trong học 
tập của trẻ. Môi trường học tập lấy trẻ làm trung tâm là môi trường hoạt động 
mà trẻ tham gia xây dựng cùng giáo viên và là môi trường giáo dục dựa vào nhu 
cầu, hứng thú và khả năng của trẻ như: Sắp xếp thuận tiện khi sử dụng; phong 
phú các góc hoạt động; học liệu đa dạng, hấp dẫn, khuyến khích trẻ có thể sử 
dụng theo nhiều cách sáng tạo khác nhau; Tận dụng nguyên vật liệu sẵn có; 
Kích thích trẻ tư duy, chủ động, tích cực như: tìm tòi, khám phá, trải nghiệm, 
thực hành sáng tạo, hợp tác trò chuyện và chia sẻ ý tưởng.
 Thực hiện chỉ đạo của PGD & ĐT huyện Ba Vì về việc triển khai thực 
hiện chuyên đề “lấy trẻ làm trung tâm”. Bậc học mầm non trường tôi đã xây 
dựng kế hoạch và triển khai nhiều nội dung cũng như hoạt động thiết thực nhằm 
thực hiện có hiệu quả chuyên đề. Trong đó việc xây dựng môi trường giáo dục 
lấy trẻ làm trung tâm là một trong những nội dung được nhà trường triển khai 
bằng việc tổ chức hội thi “Thiết kế môi trường trong lớp học cho trẻ” theo 
hướng lấy trẻ làm trung tâm. 
 Môi trường giáo dục trong trường mầm non gồm môi trường trong lớp 
,môi trường ngoài lớp và môi trường xã hội. Cả ba môi trường này đều rất quan 
trọng đến việc dạy và học của cô và trẻ. Trẻ em sẽ tham gia vào các hoạt động 
và các loại trò chơi khác nhau tùy thuộc vào môi trường mà trẻ đang ở đó. Vì 
vậy trẻ cần có cơ hội để chơi và học ở môi trường bên trong và môi trường bên 
ngoài lớp học.
 Trong lớp học không thể thiếu những góc chơi của trẻ, do đó để lớp học 
thêm lôi cuốn trẻ các cô giáo cần tạo nên một môi trường trong lớp học với 
những màu sắc sinh động và ngộ nghĩnh. Môi trường có không gian, cách sắp 
xếp phù hợp, gần gũi, quen thuộc với cuộc sống thực hàng ngày của trẻ, với 
nhiều ý tưởng và hình thức khác nhau theo chủ đề sự kiện của tuần trong tháng.
 11/36 Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi
 Ảnh minh họa: Thiết kế môi trường hoạt động bên trong lớp với nhiều
 hình thức khác nhau 
 Môi trường ngoài lớp học là yếu tố góp phần tích cực trong các hoạt 
động nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục toàn diện trẻ. Xây dựng môi 
trường ngoài lớp học phù hợp, an toàn, sạch đẹp, hấp dẫn sẽ tạo cơ hội cho trẻ 
hoạt động, đáp ứng nhu cầu chơi của trẻ. Chính vì vậy mà trong năm học này cô 
và trò lớp tôi đã kết hợp cùng với nhà trường xây dựng môi trường bên ngoài 
lớp học với nhiều khu vui chơi kích thích trẻ hoạt động tích cực.
 Ảnh minh họa: Thiết kế môi trường hoạt động bên ngoài lớp với nhiều
 hình thức khác nhau
 Môi trường xã hội là môi trường trong nhà trường, gia đình và xã hội. Ở 
môi trường này cần quan tâm đến sự giao tiếp của cô với cô, cô với trẻ, trẻ với 
trẻ, cô với phụ huynh. Và cần xây dựng môi trường giao tiếp chân tình, cởi mở, 
giáo viên quan tâm đều đến các trẻ, yêu thương tôn trọng trẻ, đối xử công bằng 
với mọi trẻ, lắng nghe ý kiến của trẻ, tôn trọng trẻ. Giáo viên, người lớn cần là 
tấm gương cho trẻ học tập và làm theo.
 Ảnh minh họa: Tạo được mối quan hệ tốt trong môi trường xã hội 
 12/36 Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi
 Một môi trường sạch sẽ, an toàn, có sự bố trí khu vực chơi, học trong lớp 
và ngoài trời phù hợp, thuận tiện có ý nghĩa to lớn không chỉ đối với sự phát 
triển thể chất của trẻ, mà còn thỏa mãn nhu cầu nhận thức, mở rộng hiểu biết của 
trẻ, kích thích trẻ hoạt động tích cực, sáng tạo. Môi trường giao tiếp cởi mở, thân 
thiện giữa cô với trẻ, giữa trẻ với trẻ và giữa trẻ với môi trường xung quanh sẽ 
tạo cơ hội cho trẻ được chia sẻ, giãi bày tâm sự, nguyện vọng, mong ước của trẻ 
với cô, với bạn bè, nhờ vậy mà cô hiểu trẻ hơn, trẻ hiểu nhau hơn, hoạt động 
phối hợp nhịp nhàng hơn nên hiệu quả hoạt động cũng cao hơn, trẻ yêu trường, 
yêu lớp, yêu cô giáo và bạn bè hơn.
 Xây dựng tốt môi trường giáo dục trong trường mầm non là phương tiện, 
điều kiện để trẻ phát triển toàn diện về thể chất, ngôn ngữ, trí tuệ, khả năng thẩm 
mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội, tạo tiền đề vững chắc cho trẻ mầm non vào học 
lớp 1 trường tiểu học; phù hợp với phương châm của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã 
chỉ đạo: "Học bằng chơi, chơi mà học".
 4.3.Biện pháp 3: Làm thêm đồ dùng, đồ chơi tự tạo
 Mỗi đồ dùng đồ chơi phải phù hợp với độ tuổi và mục đích giáo dục trẻ 
theo từng chủ đề - sự kiện, kích thích trẻ phát triển các lĩnh vực vận động, nhận 
thức, ngôn ngữ, tình cảm và mối quan hệ xã hội.
 Đồ dùng, đồ chơi phong phú về thể loại: Tự làm, mua sẵn, lá cây, hột, hạt, 
len, vải vụn để khuyến khích trẻ trải nghiệm. Nên có đồ dùng đã hoàn thiện và 
chưa hoàn thiện để trẻ chơi.
 Đồ dùng, đồ chơi ở các góc phải được sắp xếp gọn gàng, khoa học, dễ lấy, 
tiện cho trẻ khi sử dụng.
 Đồ dùng, đồ chơi cho trẻ hoạt động được bổ xung theo giai đoạn.
 Màu sắc, hình dáng đồ dùng đồ chơi đẹp, hấp dẫn trẻ, đảm bảo an toàn. 
 Thường xuyên vệ sinh các giá và đồ dùng, đồ chơi sạch sẽ.
 Các loại đồ dùng của trẻ có nhãn hoặc ký hiệu bằng chữ cái, số nhằm phát 
triển ngôn ngữ cho trẻ, giúp trẻ tự lấy đồ dùng mà không cần sự trợ giúp của cô, 
Trẻ có thể tự bảo quản đồ dùng cá nhân của mình
 Ảnh minh họa: sắp xếp đồ dùng, đồ chơi ở các góc ngăn nắp, khoa học
 13/36 Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi
 Tôi luôn tận dụng những nguyên vật liệu có sẵn, điêù này không những 
khuyến khích trẻ hoạt động một cách tích cực, tiết kiệm được kinh phí mà còn là 
một hình thức liên kết giữa gia đình với cô giáo một cách tự nhiên. Mỗi chủ đề 
sự kiện mới tôi khuyến khích cha mẹ cho con em mình mang phế liệu không 
dùng đến nữa, từ những đồ dùng đó cô và trẻ cùng tạo ra những sản phẩm phục 
vụ cho quá trình học của trẻ
 Làm đồ chơi từ nguyên vật liệu thiên nhiên phù hợp với từng chủ đề sự 
kiện nhưng có thể sử dụng cho nhiều hoạt động khác nhau
 * Ví dụ: Tôi tự cho trẻ lớp tôi tự gấp những chiếc thuyền bằng giấy có thể 
cho trẻ học đếm trong toán, cũng có thể cho trẻ chơi xây dựng, cũng có thể cho 
trẻ chơi thả vật chìm, nổi.
 Ảnh minh họa: Sản phẩm của cô và trẻ tự làm để cho trẻ hoạt động 
 4.4. Biện pháp 4: Hướng dẫn trẻ hoạt động
 Với quan điểm của tôi giáo viên mầm non là người đặt viên gạch đầu 
tiên xây dựng nền móng cho sự phát triển nhân cách và nhận thức của trẻ. Để 
thực hiện mục tiêu này, bằng những kiến thức sư phạm cùng kinh nghiệm “đọc 
vị” tâm lý trẻ, tôi đã đúc kết nên những sáng kiến có giá trị trong đổi mới 
phương pháp giảng dạy. Theo tôi ở mỗi độ tuổi trẻ có một cá tính khác nhau. Vì 
vậy, giáo viên mầm non luôn phải khéo léo khai thác tính cách của trẻ. “Muốn 
tiết học hiệu quả thì người thầy luôn phải thấu hiểu trẻ. Đối với học sinh nghịch 
ngợm, tôi luôn khéo léo nhắc nhở các con như “Hôm nay cô thấy con chưa được 
ngoan. Nếu tập trung hơn chắc chắn con sẽ làm tốt”. Hay đối với những trẻ nhút 
nhát, tôi luôn tích cực để các con tham gia hoạt động góc và sẽ biểu dương khi 
con hoàn thành nhiệm vụ” 
 Khi tổ chức các hoạt động luôn đặt trẻ vào trung tâm của quá trình giáo 
dục, có nghĩa là tạo mọi cơ hội cho trẻ được tham gia vào các hoạt động. Muốn 
trẻ được chơi tích cực, chơi sáng tạo, nghĩ ra nhiều cách chơi trong các góc hoạt 
động ngay từ đầu tôi phải biết cách giới thiệu các góc chơi và quản lý tốt qúa 
trình trẻ chơi trong các góc. Biện pháp này giúp trẻ chủ động tìm kiếm đồ chơi 
 14/36 Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi
khi cần, triển khai trò chơi, thu dọn và cất đồ chơi đúng quy định. Hoạt động góc 
là cách tổ chức lớp học không mới. Tuy nhiên, làm thế nào để trẻ được học 
thông qua hoạt động vui chơi mà không bị gò bó lại là một thách thức.
 Việc giới thiệu cho trẻ làm quen với các góc chơi tiến hành chủ yếu vào 
đầu năm học, khi trẻ còn bỡ ngỡ, chưa quen với đồ dùng đồ chơi quanh lớp, 
chưa biết tên đồ chơi, vị trí đồ chơi và các chỗ để chơi vì vậy tôi phải giúp trẻ 
biết nơi để các đồ chơi, các góc chơi bắt đầu từ đâu, kết thúc ở đâu. Giới thiệu 
góc chơi nên tiến hành ngay đầu giờ chơi. Khi trẻ đã quen dần với các góc chơi 
và vị trí các đồ chơi thì cứ mỗi đầu chủ đề nên giới thiệu nội dung chơi của từng 
chủ đề sự kiện chính của từng tuần.
 Ảnh minh họa: cô hướng dẫn trẻ chơi
 Khi trẻ chơi cô phải bao quát trẻ, động viên, hướng dẫn những trẻ còn 
nhút nhát. Cô có thể nhập vai chơi cùng trẻ để hướng dẫn trẻ chơi sáng tạo hơn 
* Ví dụ: Cô nhập vai vào người mua hàng: “Chào cô! Bán cho tôi bông hoa”
 “Bao nhiêu vậy cô? Cho tôi xin, tôi cám ơn” Trẻ thấy cô làm như vậy trẻ 
sẽ bắt chước cách mua hàng giống cô để giáo dục trẻ phải biết lễ phép, phải biết 
cách xưng hô.
 Trong giờ chơi luôn giáo dục trẻ chơi ngoan,đoàn kết, giúp đỡ bạn trong 
khi chơi, cất dọn đồ chơi gọn gàng ngăn nắp. Ngoài giờ hoạt động góc phải nên 
cho trẻ hoạt động mọi lúc mọi nơi để trẻ khám phá hết những điều mới lạ xung 
quanh trẻ.
 Phải làm kí hiệu ở các góc để cho trẻ chơi tất cả các góc. Kí hiệu của trẻ 
bằng ảnh.
 Ảnh minh họa: cô nhập vai chơi cùng trẻ
 4.5. Biện pháp 5: Các hoạt động khác
 15/36 Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi
 Ngoài ra bàn ghế, đồ dùng trong lớp phải đặt vị trí hợp lý, thuận tiện cho 
trẻ hoạt động
 * Ví dụ: Các đồ dùng vệ sinh cá nhân của trẻ như bàn chải đánh răng, 
khăn mặt, khăn lau  phải để nơi mà thường ngày trẻ rửa mặt, rửa tay, đánh 
răng với độ cao vừa tầm tay trẻ.
 Ảnh minh họa: Đồ dùng, đồ chơi để ngăn nắp để trẻ thuận tiện hoạt động
 Với câu khẩu hiệu “mỗi ngày đến trường là một ngày vui” hưởng ứng 
thực hiện tốt phong trào thi đua “Xây dựng môi trường lớp học lấy trẻ làm trung 
tâm” trẻ đã cùng với cô trồng cây xanh tại lớp mình để tạo môi trường thân thiện 
gần gũi với trẻ. Trẻ rất thích thú khi được tự tay chăm sóc cho những cây xanh 
của lớp mình.
 Ảnh minh họa: Trẻ thích thú khi được chăm sóc cây xanh 
 Khi dạy tôi luôn giúp trẻ nhận biết thông qua hình ảnh thay vì lý thuyết 
khô khan. Ví dụ, khi dạy trẻ cuối cấp về nhận biết trường tiểu học, tôi sẽ đưa trẻ 
đi thực tế để gợi mở, giúp các con hiểu rõ hơn môi trường mình sắp học. Việc 
được tự khám phá phòng học và tận mắt nhìn các trang thiết bị trong trường 
khiến trẻ vô cùng hào hứng.
 16/36 Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi
 Ảnh minh họa: Cô cho trẻ thăm quan trường tiểu học
 Tôi cho rằng, phương pháp dạy học lấy trẻ làm trung tâm thú vị hơn cách 
dạy truyền thống bởi ở đó mọi đứa trẻ được chủ động, sáng tạo, tích cực hoạt 
động để tự chiếm lĩnh tri thức mới”.
 4.6. Biện pháp 6: Tuyên truyền phối hợp với phụ huynh.
 Để phụ huynh giúp đỡ, hỗ trợ, hợp tác một cách tự giác và có hiệu quả. 
Tôi đã thông qua chương trình giảng dạy đổi mới, chương trình ứng dụng công 
nghệ thông tin qua bảng tuyên truyền của lớp, của trường, qua các cuộc họp phụ 
huynh định kỳ, để phụ huynh hiểu được tác dụng của việc dạy đổi mới hình thức 
áp dụng quan điểm “lấy trẻ làm trung tâm” tổ chức giáo dục trẻ như thế nào.
 Tôi thông báo với phụ huynh về thời gian biểu của lớp, tuyên truyền nội 
dung giảng dạy đến phụ huynh, mời phụ huynh tham quan lớp, dự giờ một số 
tiết dạy, để từ đó giúp phụ huynh biết và hiểu được quan điểm “lấy trẻ làm trung 
tâm” là như thế nào.
 Ảnh minh họa: Phối hợp với phụ huynh tham quan triển lãm đồ dùng do cô, 
 trẻ tự làm và thăm lớp dự giờ
 4.7. Biện pháp 7: Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ.
 Ngay từ đầu năm học Ban Giám Hiệu nhà trường đã xây dựng kế hoạch 
bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ. Chú trọng phương pháp thực hành “lấy trẻ 
làm trung tâm”. Phải nói rằng việc tự học hỏi, nâng cao trình độ chuyên môn 
nghiệp vụ cho bản thân là điều đặt lên hàng đầu đối với mỗi giáo viên. Muốn 
thực hiện được điều đó mỗi giáo viên phải tự tìm tòi sách báo và các phương 
tiện thông tin đại chúng để trau dồi bản thân. Luôn nắm vững tâm sinh lý của trẻ 
để có phương pháp tổ chức các hoạt động cho trẻ, không để trẻ nhàm chán im 
lặng, phải giúp trẻ hoạt động tích cực vào các hoạt động, gây hứng thú và sự chú 
ý cho trẻ.
 Thực hiện đầy đủ các đợt chuyên đề. Ngoài ra luôn có ý thức học hỏi 
những người đi trước, dự giờ, tham quan các lớp, trường bạn nhằm trau dồi kiến 
thức, học những điều hay, điều mới lạ để thực hiện trong việc xây dựng môi 
trường lớp học áp dụng quan điểm “lấy trẻ làm trung tâm” có hiệu quả nhất.
 17/36 Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi
 Ảnh minh họa: Bồi dưỡng chuyên môn qua các đợt chuyên đề, dự giờ
5. Kết quả thực hiện:
 5.1 Về phía trẻ.
 Nhờ áp dụng dần dần từng bước, từng ngày quan điểm “lấy trẻ làm trung 
tâm” sau một năm thực hiện các biện pháp “Xây dựng môi trường giáo dục lấy 
trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi” . Trẻ lớp tôi hứng thú, tích cực vào hoạt 
động cô đã tạo ở trong lớp, có kỹ năng tham gia vào các hoạt động, bổ sung kiến 
thức khá phong phú, cũng có kiến thức vững vàng. Sau một năm thực hiện tôi đã 
thu được kết quả rõ rệt được thể hiện qua bảng sau:
 Bảng tổng hợp kết quả cuối năm về khả năng hoạt động của trẻ
 Cuối năm
 Tổng số 
 Stt Tiêu chí đánh giá Đ CĐ
 trẻ
 ST TL ST TL
 Trẻ hoạt động tích cực vào môi 
 1 trường đã tạo trong lớp và ngoài 33 30 91% 3 3%
 lớp
 Trẻ mạnh dạn tự tin thể hiện mối 
 2 quan hệ giao tiếp với cô và bạn, thể 33 25 76% 8 24%
 hiện môi trường quan hệ xã hội
 Kỹ năng sử dụng môi trường trong 
 3 33 20 61% 13 39%
 lớp và ngoài lớp 
 Trẻ tích cực hứng thú tham gia hoạt 
 4 33 30 91% 3 3%
 động
 Trên đây là bản tổng hợp kết quả cuối năm mà tôi đã tiến hành khảo sát 
sau khi thực hiện đề tài “Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục lấy 
trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi ”.
 Một môi trường sạch sẽ, an toàn có sự bố trí vui chơi và hoạt động trong 
lớp thuận tiện. Có ý nghĩa to lớn không chỉ đối với sự phát triển thể chất của trẻ 
mà còn thỏa mãn nhu cầu nhận thức, mở rộng hiểu biết của trẻ, kích thích trẻ 
hoạt động tích cực, sáng tạo. Trẻ tự tin tham gia vào các hoạt động của trường 
 18/36 Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi
lớp. Điều này chứng minh rằng việc vui chơi bằng các trò chơi, các hoạt động 
cho trẻ thực hành trải nghiệm cùng với các phương thức áp dụng “lấy trẻ làm 
trung tâm” mà trẻ lĩnh hội được kiến thức một cách hiệu quả. Môi trường giao 
tiếp cởi mở thân thiện giữa cô với trẻ, trẻ với trẻ nhờ vậy mà cô hiểu trẻ hơn, trẻ 
hiểu nhau hơn nên hiệu quả hoạt động cũng cao hơn. Từ đó trẻ yêu trường, yêu 
lớp, yêu cô giáo và yêu bạn bè hơn.
 5.2. Về phía giáo viên.
 Sau khi tiến hành những biện pháp trên bản thân tôi được trau rồi thêm 
kiến thức và có thêm nhiều kinh nghiệm trong việc “Xây dựng môi trường giáo 
dục lấy trẻ làm trung tâm” phù hợp với độ tuổi. Khi thực hiện xong đề tài này tôi 
sẽ rút ra được bài học kinh nghiệm, khắc phục những gì còn hạn chế để những 
năm học sau sẽ thực hiện đề tài này đạt hiệu quả cao hơn. 
 5.3. Về môi trường lớp học
 Ngay khi chọn đề tài “Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo 
dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi ” , diện mạo của lớp học chúng tôi 
bắt đầu có nhiều khởi sắc. Môi trường lớp học được đầu tư, khai thác và sử dụng 
một cách có hiệu quả và khoa học nhất. Đặc biệt là sự nỗ lực của cô và trẻ lớp 
tôi, đã thiết kế được môi trường giáo dục “lấy trẻ làm trung tâm” từ nguyên vật 
liệu có sẵn nên giảm chi phí mà lại tạo được môi trường cho trẻ hoạt động một 
cách tích cực và hiệu quả nhất.
 Với những kết quả đạt được khả quan như vậy tôi thấy mình cần phải phát 
huy hơn nữa, nghiên cứu tài liệu và tích cực hơn nữa trong việc tiếp tục xây 
dựng môi trường giáo dục “lấy trẻ làm trung tâm” để nhằm đáp ứng nhu cầu 
giáo dục mầm non hiện nay. Góp phần đẩy dần từng bước phát triển của nghành 
học mầm non và để làm tốt nhiệm vụ trồng người của mình.
 Trên đây là một vài kinh nghiệm nhỏ của bản thân tôi về “Một số biện 
pháp xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi ” 
đã áp dụng vào trẻ lớp tôi phụ trách. Bản thân tôi sẽ cố gắng không ngừng học 
hỏi để tìm ra những giải pháp tối ưu nhằm đáp ứng nhu cầu hoạt động cho trẻ 
theo chương trình hiện hành. Rất mong ý kiến đóng góp của các cấp lãnh đạo, 
của bạn bè đồng nghiệp để giúp tôi hoàn thành sáng kiến của mình trong các 
năm học tiếp theo.
 PHẦN III. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
1. Kết luận:
 Qua quá trình thực hiện đề tài đến nay tôi nhận thấy kết quả đạt được rất 
khả quan điều đó chứng tỏ việc áp dụng các biện pháp của đề tài đã có một hiệu 
 19/36 Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi
quả nhất định. Tôi nhận thấy ngoài việc trẻ hứng thú với các góc chơi, trẻ còn rất 
tích cực hoạt động để có thể tạo ra nhiều sản phẩm giúp cô trang trí các góc lớp, 
hay để được khoe với cha mẹ, với bạn bè. Với việc tận dụng những nguyên vật 
liệu sẵn có không những khuyến khích trẻ hoạt động một cách tích cực, tiết kiệm 
được kinh phí mà còn là một hình thức liên kết giữa gia đình và nhà trường một 
cách tự nhiên. Mỗi chủ đề, sự kiện mới, cô giáo có thể khuyến khích cha mẹ học 
sinh cho con em mình mang đến trường một số đồ dùng mà không sử dụng đến 
nữa, từ những đồ dùng đó, cô và trẻ tạo ra những sản phẩm phục vụ quá trình 
học của trẻ, thông qua đó, gia đình trẻ có thể hiểu phần nào đó về công việc của 
cô giáo và cũng như quá trình học tập của con em mình ở trường, để cùng với 
nhà trường giáo dục con. Với kết quả đạt được của lớp 5 tuổi A3 trong năm học 
2018-2019 đã cho thấy tính khả thi của đề tài, tính hiệu quả của các biện pháp áp 
dụng “lấy trẻ làm trung tâm”
 Trên đây là một số kinh nghiệm bản thân tôi đã đúc rút được khi thực hiện 
đề tài trong năm học này. Song tôi nghĩ rằng bản thân phải cố gắng nhiều hơn 
nữa để góp một phần nhỏ của mình trong công tác giáo dục mầm non “lấy trẻ 
làm trung tâm” hiện nay.
2. Các đề xuất và khuyến nghị:
 2.1. Đối với cấp trên và phòng giáo dục.
 Bộ giáo dục xuất bản các tư liệu, tài liệu tham khảo về áp dụng “lấy trẻ 
làm trung tâm”, bổ sung các tài liệu giáo trình giảng dạy áp dụng lấy trẻ làm 
trung tâm đến tay giáo viên mầm non.
 Phòng giáo dục tạo điều kiện tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng thường 
xuyên hướng dẫn giáo viên nắm bắt tiếp cận những vấn đề đổi mới, những biện 
pháp, hình thức giảng dạy tiên tiến, giúp giáo viên xây dựng môi trường giáo 
dục phù hợp với điều kiện của trường mình, để thực hành áp dụng lấy trẻ làm 
trung tâm thông qua hoạt động hàng ngày của trẻ.
 Hàng năm tổ chức hội thi thiết kế môi trường giáo dục “ lấy trẻ làm trung 
tâm” cấp huyện và cấp thành phố. Qua hội thi để tạo được môi trường thân thiện 
cho cô và trẻ cùng tham gia các hoạt động ở trường lớp,để trao đổi kinh nghiệm 
,phát huy tối đa mọi tiềm năng trong việc làm đồ dùng ,đồ chơi tạo môi trường 
hoạt động tích cực cho trẻ, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và hưởng 
ứng phong trào thi đua “ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”
 2.2. Đối với nhà trường.
 Tạo điều kiện cho giáo viên thăm quan học hỏi dự giờ những tiết dạy 
mẫu, dạy giỏi để nâng cao trình độ.
 20/36

File đính kèm:

  • docskkn_mot_so_bien_phap_xay_dung_moi_truong_giao_duc_lay_tre_l.doc