SKKN Một số biện pháp ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động làm quen văn học (GV: Bùi Thị Mai Lan - Trường MN Chu Minh - Năm học 2021-2022)
1. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Lứa tuổi mầm non là tuổi đang “ Học ăn học nói”, vì vậy chương trình mầm non đã dành một tỷ lệ thời gian tương đối nhiều để dạy thơ ca và kể chuyện cho trẻ, nhằm làm cho ngôn ngữ của trẻ phát triển một cách trong sáng và tốt đẹp. Thông qua thơ ca và kể chuyện chọn lọc, phù hợp với lứa tuổi mầm non, trẻ sẽ được tiếp xúc với những lời hay, ý đẹp, được giáo dục về mặt tình cảm, đạo đức xã hội, đồng thời khơi dậy mặt năng khiếu thẩm mỹ. Ngôn ngữ nghệ thuật được sử dụng rộng rãi trong công tác giáo dục trẻ trước tuổi đi học, trẻ thích được nghe các câu chuyện cổ tích, thơ ca và truyện kể dân gian. Một nội dung lý thú, một nguồn tưởng tượng giàu có, những hình ảnh nghệ thuật sống động là những điều lôi cuốn sự chú ý của trẻ, đem lại cho trẻ nguồn vui và đồng thời có tác dụng giáo dục trẻ. Nhà giáo dục người Nga Bielinski đã nói rằng “ Một cuốn sách viết cho trẻ là để giáo dục, mà giáo dục là một sự nghiệp vĩ đại vì nó quyết định số phận con người”. Giá trị của những tác phẩm có ngôn ngữ nghệ thuật là ở chỗ chúng có ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện của trẻ. Những truyện kể, truyện dân gian, những bài thơ hiện thực là một trong các hình thức giúp trẻ nhận thức được thế giới xung quanh, giúp trẻ biết phân biệt được cái tốt - cái xấu, hướng tới cái đẹp từ đó hình thành trong trẻ tình yêu thương con người, tình yêu quê hương đất nước. Lòng yêu ngôn ngữ nghệ thuật của trẻ cần phải được giáo dục ngay từ thời thơ ấu, trẻ sẽ mang tình yêu đó bước từ trường mầm non đến trường phổ thông và mai sau trẻ sẽ biết yêu văn học nước nhà. Như vậy, một câu hỏi đặt ra là phải làm sao để khi tiếp xúc với văn học, trẻ có thể dễ dàng tiếp nhận được nội dung giáo dục của tác phẩm?
Những bài thơ, câu chuyện như những tác phẩm nghệ thuật được giáo viên truyền tải một cách chân thật và sâu sắc nhất đến trẻ qua giọng kể, cách dẫn dắt, đàm thoại, qua đồ dùng trực quan. Tuy nhiên, ngày nay trong thời đại công nghệ mới hiện đại hơn khi trẻ được tiếp xúc nhiều hơn với phim ảnh với nhiều hình ảnh sống động, hấp dẫn vì vậy những câu chuyện nếu chỉ được kể cho trẻ nghe cùng với sự minh họa bằng tranh ảnh đơn thuần như chúng ta vẫn thường làm thì sẽ không gây hứng thú cho trẻ, không phát huy được khả năng tư duy cũng như tính tích cực hoạt động của trẻ trong các giờ học nên tiết học đạt hiệu quả không cao. Xuất phát từ thực tế đó và từ nhiệm vụ trọng tâm của trường, của nghành trong năm học là “Ứng dụng công nghệ thông tin vào soạn giảng”, qua nhiều năm tích lũy các kiến thức về công nghệ thông tin cũng như tham khảo ý kiến của các đồng nghiệp có kinh nghiệm cùng với sự say mê nghiên cứu, tôi luôn suy nghĩ và đặt cho mình câu hỏi “ Làm thế nào để trẻ mầm non tiếp xúc với môn văn học một cách dễ dàng ?”. Vì thế, tôi đã chọn nghiên cứu đề tài “Một số biện pháp ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động làm quen văn học” để giải quyết những tồn tại trên.
1.1. Lí do chọn đề tài
* Cơ sở lý luận:
Văn học có vai trò quan trọng trong việc giáo dục toàn diện nhân cách cho trẻ cả về đạo đức, trí tuệ, tình cảm, thẩm mỹ. Ở lứa tuổi mầm non, với tâm hồn thơ ngây trong trắng, chưa có những trải nghiệm cá nhân, khả năng nhận thức của trẻ mầm non về thế giới xung quanh còn non nớt nên văn học là một trong những phương tiện kết nối trẻ với thế giới bên ngoài một cách sâu sắc nhất. Văn học cung cấp cho trẻ những kiến thức, tri thức về thế giới xung quanh. Mở rộng hiểu biết và tích lũy vốn kinh nghiệm cá nhân cho trẻ. Văn học còn làm giàu vốn từ, phát triển ngôn ngữ giàu hình tượng, giàu sức biểu cảm đồng thời rèn cho trẻ khả năng tri giác đối tượng. Ngoài ra, văn học còn giáo dục thái độ, cách ứng xử cho trẻ thông qua các bài học, dạy trẻ biết yêu quê hương, đất nước, yêu thiên nhiên, con người.
Văn học là một loại hình nghệ thuật đến với trẻ từ rất sớm. Ngay từ thời thơ ấu, trẻ đã được làm quen với giai điệu nhẹ nhàng thiết tha của lời ru, lớn hơn một chút là các câu chuyện cổ tích, truyện hiện đại, các tác phẩm thơ, ca dao, đồng dao đã gieo vào tâm hồn ngây thơ trong trắng của trẻ sự yêu mến thế giới xung quanh, biết tỏ lòng yêu cái thiện, không đồng tình cái ác. Hình tượng văn học có tác động mạnh mẽ lên tình cảm của trẻ. Qua tác phẩm văn học, trẻ nhận ra tình cảm yêu thương của ông bà cha mẹ của người thân đối với trẻ. Ngoài ra, văn học cũng giúp trẻ phát âm chuẩn, nắm được vốn từ phong phú, trẻ nói trôi chảy khi diễn đạt ý muốn và cảm xúc tình cảm của mình; và có thể sử dụng các từ này vào đời sống của trẻ.
* Cơ sở thực tiễn
Trẻ mầm non là những “ Bạn đọc đặc biệt” không biết đọc, không biết viết cho nên việc tiếp xúc với các tác phẩm văn học chủ yếu là qua lời đọc, kể của ông bà, cha mẹ, cô giáo. Vì thế, tôi luôn suy nghĩ phải làm gì? Phải làm như thế nào để nâng cao chất lượng giảng dạy giúp trẻ hứng thú hơn trong giờ học, tiếp thu môn học này một cách nhẹ nhàng và sâu sắc.
Hiểu được tầm quan trọng đó nên khi được sự phân công của Ban Giám Hiệu nhà trường, tôi được nhận nhiệm vụ trực tiếp chăm sóc giảng dạy lớp mẫu giáo ghép kinh tế. Tôi luôn có ý thức rèn luyện đi sâu vào học tập, nghiên cứu kỹ chương trình giảng dạy của bộ môn “ Làm quen văn học cho trẻ mẫu giáo”.
Qua nhiều năm kinh nghiệm giảng dạy, hiểu được tâm sinh lý của trẻ là luôn thích khám phá, tìm tòi những điều mới lạ ngộ nghĩnh, do đó tôi suy nghĩ phải thay đổi hình thức dạy như thế nào để trẻ có thể thực sự hứng thú và tiếp thu bài tốt hơn. Trước đây tôi đã sử dụng đồ dùng trực quan ( tranh ảnh, rối, mô hình…) vào các tiết dạy, tuy đã gây được sự chú ý và hứng thú cho trẻ nhưng kết quả đạt được vẫn chưa cao bởi có những câu chuyện, bài thơ giáo viên khó có thể làm được những hình ảnh động trung thực sát với nội dung bài dạy mà giáo viên muốn truyền tải cho trẻ. Từ những hạn chế trên, tôi đã nghĩ đến việc sử dụng công nghệ thông tin vào trong tiết dạy để khắc phục những hạn chế trên.
Hiện nay ngành giáo dục luôn đổi mới trong phương pháp giáo dục trẻ, đặc biệt là Ứng dụng công nghệ thông tin trong tiết dạy. Với công nghệ thông tin, chúng ta có thể sử dụng các phần mềm sẵn có hoặc sử dụng chương trình powerpoint để soạn các hoạt động cho trẻ chơi và học. Đây là một biện pháp không những mang lại hiệu quả cao, gây được hứng thú cho trẻ mà còn có những tiện ích sau:
- Bài dạy có hình ảnh, màu sắc, âm thanh vui tươi sống động.
- Đáp ứng được nhu cầu thích làm quen với máy tính của trẻ.
- Có thể thực hiện nhiều lần, không ngại tốn nhiều nguyên vật liệu; nhiều sự vật, hiện tượng khó quan sát được trong tự nhiên thì dễ dàng tìm thấy trên mạng internet.
- Hình ảnh động, nhiều màu sắc, những hàng chữ biết đi, những vần thơ nhảy múa cùng với những hiệu ứng ẩn hiện sẽ kích thích tính tò mò và tăng sự hứng thú học tập cho trẻ.
- Với công nghệ thông tin sẽ giúp cho giáo viên giải quyết được những khó khăn về giáo cụ trực quan, thuận lợi hơn trong việc giảng dạy.
Tuy nhiên chúng ta phải biết lựa chọn những hình ảnh, âm thanh gây ấn tượng, bắt mắt với trẻ và phù hợp với chủ đề giảng dạy, phù hợp với từng hoạt động để thu hút sự chú ý của trẻ cũng là điều mà mỗi giáo viên phải luôn tìm tòi, học tập thêm. Giải quyết được những vấn đề trên là chúng ta sẽ đạt được mục tiêu chung của ngành đó là lấy trẻ làm trung tâm, trẻ được trực tiếp tham gia vào các hoạt động một cách chủ động, không ép buộc, phát huy tính sáng tạo và khả năng ghi nhớ có chủ định của trẻ… từ đó trẻ tự tích lũy thêm vốn hiểu biết qua sự trải nghiệm, khám phá của bản thân.
1.2. Xác định mục đích nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu là tìm ra “Một số biện pháp ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động làm quen văn học”
1.3. Đối tượng nghiên cứu.
Tập trung nghiên cứu sáng kiến “Một số biện pháp ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động làm quen văn học” năm học 2021 - 2022.
1.4. Đối tượng khảo sát, thực nghiệm.
Với đề tài này đối tượng khảo sát, thực nghiệm là trẻ lớp mẫu giáo 4-5 tuổi trường mẫu giáo Chu Minh. (Nơi tôi đang công tác)
1.5.Phương pháp nghiên cứu
Để nghiên cứu đề tài này tôi đã sử dụng một số biện pháp sau:
Các biện pháp tiến hành:
* Biện pháp nghiên cứu lý luận:
- Đọc và sử dụng các tài liệu, sách báo, tạp chí giáo dục mầm non, mạng internet... có liên quan đến đề tài tôi đang nghiên cứu.
* Biện pháp quan sát:
- Quan sát các hoạt động của trẻ trong lớp khi được tiếp cận và học tập qua công nghệ thông tin để nhận biết về khả năng tiếp thu và nhận thức của trẻ.
* Biện pháp kiểm chứng:
- Cô kiểm tra lại khả năng tiếp nhận kiến thức của trẻ bằng việc cho trẻ kể lại câu chuyện hay đọc lại bài thơ trẻ đã được học với phương pháp ứng dụng công nghệ thông tin trong giờ học.
* Biện pháp đàm thoại:
- Trò chuyện với đồng nghiệp, với trẻ để tìm hiểu về công nghệ thông tin và việc ứng dụng công nghệ thông tin trong việc chăm sóc giáo dục.
* Biện pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học:
- Thống kê số liệu và tính phần trăm, nhằm sử dụng số liệu thu được vào phân tích kết quả nghiên cứu.
* Biện pháp tổng kết kinh nghiệm:
Qua quá trình nghiên cứu, căn cứ vào thực tiễn đã được khảo sát, tôi tổng hợp, phân tích, đánh giá để tiếp tục tìm ra các giải pháp tốt hơn để thực hiện đề tài ngày càng hoàn thiện hơn.
1.6 .Phạm vi và thời gian nghiên cứu của đề tài
Nhằm giới hạn phạm vi nghiên cứu đề tài “ Một số biện pháp ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động làm quen văn học”, tôi đã tập trung tìm hiểu, quan sát thực tiễn của lớp để tìm ra các giải pháp giáo dục trẻ phù hợp.
Tôi thực hiện đề tài này ở lớp tôi đang dạy, có 25 trẻ trong đó có 9 trẻ 3 tuổi, 8 trẻ 4 tuổi và 8 trẻ 5 tuổi. Đề tài này được tiến hành từ tháng 10 /2021 đến tháng 02 /2022 tại lớp mẫu giáo ghép kinh tế - Trường mẫu giáo Canh Vinh
Tóm tắt nội dung tài liệu: SKKN Một số biện pháp ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động làm quen văn học (GV: Bùi Thị Mai Lan - Trường MN Chu Minh - Năm học 2021-2022)
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN BA VÌ TRƯỜNG MẦM NON CHU MINH SÁNG KIẾN ĐỀ TÀI: MỘT SỐ BIỆN PHÁP ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VĂN HỌC CHO TRẺ LỚP MẪU GIÁO Lĩnh vực: Giáo dục mẫu giáo Giáo viên: Bùi Thị Mai Lan Năm học : 2021- 2022 1. ĐẶT VẤN ĐỀ: Lứa tuổi mầm non là tuổi đang “ Học ăn học nói”, vì vậy chương trình mầm non đã dành một tỷ lệ thời gian tương đối nhiều để dạy thơ ca và kể chuyện cho trẻ, nhằm làm cho ngôn ngữ của trẻ phát triển một cách trong sáng và tốt đẹp. Thông qua thơ ca và kể chuyện chọn lọc, phù hợp với lứa tuổi mầm non, trẻ sẽ được tiếp xúc với những lời hay, ý đẹp, được giáo dục về mặt tình cảm, đạo đức xã hội, đồng thời khơi dậy mặt năng khiếu thẩm mỹ. Ngôn ngữ nghệ thuật được sử dụng rộng rãi trong công tác giáo dục trẻ trước tuổi đi học, trẻ thích được nghe các câu chuyện cổ tích, thơ ca và truyện kể dân gian. Một nội dung lý thú, một nguồn tưởng tượng giàu có, những hình ảnh nghệ thuật sống động là những điều lôi cuốn sự chú ý của trẻ, đem lại cho trẻ nguồn vui và đồng thời có tác dụng giáo dục trẻ. Nhà giáo dục người Nga Bielinski đã nói rằng “ Một cuốn sách viết cho trẻ là để giáo dục, mà giáo dục là một sự nghiệp vĩ đại vì nó quyết định số phận con người”. Giá trị của những tác phẩm có ngôn ngữ nghệ thuật là ở chỗ chúng có ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện của trẻ. Những truyện kể, truyện dân gian, những bài thơ hiện thực là một trong các hình thức giúp trẻ nhận thức được thế giới xung quanh, giúp trẻ biết phân biệt được cái tốt - cái xấu, hướng tới cái đẹp từ đó hình thành trong trẻ tình yêu thương con người, tình yêu quê hương đất nước. Lòng yêu ngôn ngữ nghệ thuật của trẻ cần phải được giáo dục ngay từ thời thơ ấu, trẻ sẽ mang tình yêu đó bước từ trường mầm non đến trường phổ thông và mai sau trẻ sẽ biết yêu văn học nước nhà. Như vậy, một câu hỏi đặt ra là phải làm sao để khi tiếp xúc với văn học, trẻ có thể dễ dàng tiếp nhận được nội dung giáo dục của tác phẩm? Những bài thơ, câu chuyện như những tác phẩm nghệ thuật được giáo viên truyền tải một cách chân thật và sâu sắc nhất đến trẻ qua giọng kể, cách dẫn dắt, đàm thoại, qua đồ dùng trực quan. Tuy nhiên, ngày nay trong thời đại công nghệ mới hiện đại hơn khi trẻ được tiếp xúc nhiều hơn với phim ảnh với nhiều hình ảnh sống động, hấp dẫn vì vậy những câu chuyện nếu chỉ được kể cho trẻ nghe cùng với sự minh họa bằng tranh ảnh đơn thuần như chúng ta vẫn thường làm thì sẽ không gây hứng thú cho trẻ, không phát huy được khả năng tư duy cũng như tính tích cực hoạt động của trẻ trong các giờ học nên tiết học đạt hiệu quả không cao. Xuất phát từ thực tế đó và từ nhiệm vụ trọng tâm của trường, của nghành trong năm học là “Ứng dụng công nghệ thông tin vào soạn giảng”, qua nhiều năm tích lũy các kiến thức về công nghệ thông tin cũng như tham khảo ý kiến của các đồng nghiệp có kinh nghiệm cùng với sự say mê nghiên cứu, tôi luôn suy nghĩ và đặt cho mình câu hỏi “ Làm thế nào để trẻ mầm non tiếp xúc với môn văn học một cách dễ dàng ?”. Vì thế, tôi đã chọn nghiên cứu đề tài “Một số biện pháp ứng Trang 1 dụng công nghệ thông tin trong hoạt động làm quen văn học” để giải quyết những tồn tại trên. 1.1. Lí do chọn đề tài * Cơ sở lý luận: Văn học có vai trò quan trọng trong việc giáo dục toàn diện nhân cách cho trẻ cả về đạo đức, trí tuệ, tình cảm, thẩm mỹ. Ở lứa tuổi mầm non, với tâm hồn thơ ngây trong trắng, chưa có những trải nghiệm cá nhân, khả năng nhận thức của trẻ mầm non về thế giới xung quanh còn non nớt nên văn học là một trong những phương tiện kết nối trẻ với thế giới bên ngoài một cách sâu sắc nhất. Văn học cung cấp cho trẻ những kiến thức, tri thức về thế giới xung quanh. Mở rộng hiểu biết và tích lũy vốn kinh nghiệm cá nhân cho trẻ. Văn học còn làm giàu vốn từ, phát triển ngôn ngữ giàu hình tượng, giàu sức biểu cảm đồng thời rèn cho trẻ khả năng tri giác đối tượng. Ngoài ra, văn học còn giáo dục thái độ, cách ứng xử cho trẻ thông qua các bài học, dạy trẻ biết yêu quê hương, đất nước, yêu thiên nhiên, con người. Văn học là một loại hình nghệ thuật đến với trẻ từ rất sớm. Ngay từ thời thơ ấu, trẻ đã được làm quen với giai điệu nhẹ nhàng thiết tha của lời ru, lớn hơn một chút là các câu chuyện cổ tích, truyện hiện đại, các tác phẩm thơ, ca dao, đồng dao đã gieo vào tâm hồn ngây thơ trong trắng của trẻ sự yêu mến thế giới xung quanh, biết tỏ lòng yêu cái thiện, không đồng tình cái ác. Hình tượng văn học có tác động mạnh mẽ lên tình cảm của trẻ. Qua tác phẩm văn học, trẻ nhận ra tình cảm yêu thương của ông bà cha mẹ của người thân đối với trẻ. Ngoài ra, văn học cũng giúp trẻ phát âm chuẩn, nắm được vốn từ phong phú, trẻ nói trôi chảy khi diễn đạt ý muốn và cảm xúc tình cảm của mình; và có thể sử dụng các từ này vào đời sống của trẻ. * Cơ sở thực tiễn Trẻ mầm non là những “ Bạn đọc đặc biệt” không biết đọc, không biết viết cho nên việc tiếp xúc với các tác phẩm văn học chủ yếu là qua lời đọc, kể của ông bà, cha mẹ, cô giáo. Vì thế, tôi luôn suy nghĩ phải làm gì? Phải làm như thế nào để nâng cao chất lượng giảng dạy giúp trẻ hứng thú hơn trong giờ học, tiếp thu môn học này một cách nhẹ nhàng và sâu sắc. Hiểu được tầm quan trọng đó nên khi được sự phân công của Ban Giám Hiệu nhà trường, tôi được nhận nhiệm vụ trực tiếp chăm sóc giảng dạy lớp mẫu giáo ghép kinh tế. Tôi luôn có ý thức rèn luyện đi sâu vào học tập, nghiên cứu kỹ chương trình giảng dạy của bộ môn “ Làm quen văn học cho trẻ mẫu giáo”. Trang 2 Qua nhiều năm kinh nghiệm giảng dạy, hiểu được tâm sinh lý của trẻ là luôn thích khám phá, tìm tòi những điều mới lạ ngộ nghĩnh, do đó tôi suy nghĩ phải thay đổi hình thức dạy như thế nào để trẻ có thể thực sự hứng thú và tiếp thu bài tốt hơn. Trước đây tôi đã sử dụng đồ dùng trực quan ( tranh ảnh, rối, mô hình) vào các tiết dạy, tuy đã gây được sự chú ý và hứng thú cho trẻ nhưng kết quả đạt được vẫn chưa cao bởi có những câu chuyện, bài thơ giáo viên khó có thể làm được những hình ảnh động trung thực sát với nội dung bài dạy mà giáo viên muốn truyền tải cho trẻ. Từ những hạn chế trên, tôi đã nghĩ đến việc sử dụng công nghệ thông tin vào trong tiết dạy để khắc phục những hạn chế trên. Hiện nay ngành giáo dục luôn đổi mới trong phương pháp giáo dục trẻ, đặc biệt là Ứng dụng công nghệ thông tin trong tiết dạy. Với công nghệ thông tin, chúng ta có thể sử dụng các phần mềm sẵn có hoặc sử dụng chương trình powerpoint để soạn các hoạt động cho trẻ chơi và học. Đây là một biện pháp không những mang lại hiệu quả cao, gây được hứng thú cho trẻ mà còn có những tiện ích sau: - Bài dạy có hình ảnh, màu sắc, âm thanh vui tươi sống động. - Đáp ứng được nhu cầu thích làm quen với máy tính của trẻ. - Có thể thực hiện nhiều lần, không ngại tốn nhiều nguyên vật liệu; nhiều sự vật, hiện tượng khó quan sát được trong tự nhiên thì dễ dàng tìm thấy trên mạng internet. - Hình ảnh động, nhiều màu sắc, những hàng chữ biết đi, những vần thơ nhảy múa cùng với những hiệu ứng ẩn hiện sẽ kích thích tính tò mò và tăng sự hứng thú học tập cho trẻ. - Với công nghệ thông tin sẽ giúp cho giáo viên giải quyết được những khó khăn về giáo cụ trực quan, thuận lợi hơn trong việc giảng dạy. Tuy nhiên chúng ta phải biết lựa chọn những hình ảnh, âm thanh gây ấn tượng, bắt mắt với trẻ và phù hợp với chủ đề giảng dạy, phù hợp với từng hoạt động để thu hút sự chú ý của trẻ cũng là điều mà mỗi giáo viên phải luôn tìm tòi, học tập thêm. Giải quyết được những vấn đề trên là chúng ta sẽ đạt được mục tiêu chung của ngành đó là lấy trẻ làm trung tâm, trẻ được trực tiếp tham gia vào các hoạt động một cách chủ động, không ép buộc, phát huy tính sáng tạo và khả năng ghi nhớ có chủ định của trẻ từ đó trẻ tự tích lũy thêm vốn hiểu biết qua sự trải nghiệm, khám phá của bản thân. 1.2. Xác định mục đích nghiên cứu Mục đích nghiên cứu là tìm ra “Một số biện pháp ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động làm quen văn học” Trang 3 1.3. Đối tượng nghiên cứu. Tập trung nghiên cứu sáng kiến “Một số biện pháp ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động làm quen văn học” năm học 2021 - 2022. 1.4. Đối tượng khảo sát, thực nghiệm. Với đề tài này đối tượng khảo sát, thực nghiệm là trẻ lớp mẫu giáo 4-5 tuổi trường mẫu giáo Chu Minh. (Nơi tôi đang công tác) 1.5.Phương pháp nghiên cứu Để nghiên cứu đề tài này tôi đã sử dụng một số biện pháp sau: Các biện pháp tiến hành: * Biện pháp nghiên cứu lý luận: - Đọc và sử dụng các tài liệu, sách báo, tạp chí giáo dục mầm non, mạng internet... có liên quan đến đề tài tôi đang nghiên cứu. * Biện pháp quan sát: - Quan sát các hoạt động của trẻ trong lớp khi được tiếp cận và học tập qua công nghệ thông tin để nhận biết về khả năng tiếp thu và nhận thức của trẻ. * Biện pháp kiểm chứng: - Cô kiểm tra lại khả năng tiếp nhận kiến thức của trẻ bằng việc cho trẻ kể lại câu chuyện hay đọc lại bài thơ trẻ đã được học với phương pháp ứng dụng công nghệ thông tin trong giờ học. * Biện pháp đàm thoại: - Trò chuyện với đồng nghiệp, với trẻ để tìm hiểu về công nghệ thông tin và việc ứng dụng công nghệ thông tin trong việc chăm sóc giáo dục. * Biện pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học: - Thống kê số liệu và tính phần trăm, nhằm sử dụng số liệu thu được vào phân tích kết quả nghiên cứu. * Biện pháp tổng kết kinh nghiệm: Qua quá trình nghiên cứu, căn cứ vào thực tiễn đã được khảo sát, tôi tổng hợp, phân tích, đánh giá để tiếp tục tìm ra các giải pháp tốt hơn để thực hiện đề tài ngày càng hoàn thiện hơn. 1.6 .Phạm vi và thời gian nghiên cứu của đề tài Nhằm giới hạn phạm vi nghiên cứu đề tài “ Một số biện pháp ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động làm quen văn học”, tôi đã tập trung tìm hiểu, quan sát thực tiễn của lớp để tìm ra các giải pháp giáo dục trẻ phù hợp. Tôi thực hiện đề tài này ở lớp tôi đang dạy, có 25 trẻ trong đó có 9 trẻ 3 tuổi, 8 trẻ 4 tuổi và 8 trẻ 5 tuổi. Đề tài này được tiến hành từ tháng 10 /2021 đến tháng 02 /2022 tại lớp mẫu giáo ghép kinh tế - Trường mẫu giáo Canh Vinh 2. NỘI DUNG Trang 4 2.1. Những nội dung lý luận có liên quan trực tiếp đến vấn đề nghiên cứu. Thực hiện theo phương hướng nhiệm vụ của năm học là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy nhằm tăng cường khả năng nhận thức của trẻ, giúp trẻ cảm thụ các tác phẩm văn học một cách dễ dàng hơn. Giáo viên cần lấy trẻ làm trung tâm, hãy để trẻ tự chủ động tham gia vào hoạt động một cách tích cực. Với đề tài này tôi mong muốn tìm ra biện pháp gây hứng thú cho trẻ trong giờ văn học, trẻ biết tự giác tham gia tích cực trong các giờ hoạt động, trẻ biết chú ý, tham gia phát biểu bài sôi nổi và tiếp thu kiến thức nhanh hơn. Tôi nghĩ là mình có thể thực hiện được dựa trên sự tìm tòi, vốn hiểu biết mà tôi đã được tích lũy từ khi bước vào nghề . 2.2. Thực trạng vấn đề nghiên cứu Khi nghiên cứu đề tài này, tôi đã nắm bắt một số thực trạng sau: * Thực trạng từ lớp học: - Là một lớp lẻ nằm xa trên thôn kinh tế khó khăn chưa đầy đủ về cơ sở vật chất, ti vi không có để cho giáo viên ứng dụng công nghệ thông tin trong tiết dạy. * Thực trạng từ phía trẻ: - Sự tiếp thu bài của trẻ trong lớp không đồng đều vì ghép 3 độ tuổi, khả năng tập trung chú ý của trẻ chưa cao, trẻ đánh giá nhận xét về tính cách của nhân vật trong truyện hay cảm nhận nội dung của bài thơ còn khá hời hợt, chưa chính xác, chưa sâu sắc . - Do đặc điểm tâm lý của trẻ rất hiếu động, thích khám phá tìm tòi nên trẻ không thể chỉ ngồi nhìn và nghe cô giáo kể hay đọc thơ nếu không có tranh ảnh, đồ dùng trực quan. - Do đặc thù của địa phương nên việc phát âm của trẻ còn nhiều từ chưa chính xác. * Thực trạng từ phía giáo viên: - Giáo viên chưa thực sự đầu tư, tìm tòi, chưa mạnh dạn ứng dụng công nghệ thông tin trong quá trình soạn giảng, chưa biết cách thiết kế giáo án powerpoint cho tiết dạy. - Công tác đào tạo, bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên về công nghệ thông tin đạt chất lượng chưa cao. Trong tiết dạy giáo viên còn nói quá nhiều, ảnh hưởng phương pháp dạy cũ, cách truyền đạt chưa lưu loát, giọng kể chưa hấp dẫn nên chưa phát huy được tính tích cực của trẻ khi tham gia các hoạt động trong giờ học. * Thực trạng từ phía phụ huynh: Trang 5 Đa số phụ huynh làm nghề nông, kinh tế gia đình khó khăn, cơ hội tiếp cận của họ còn hạn chế nên họ chỉ chú trọng đến việc làm kinh tế chứ không mấy quan tâm đến việc giáo dục dạy dỗ con cái. Họ không có thời gian để trò chuyện hay đọc thơ, kể chuyện cho trẻ nghe. Họ không nhiệt tình khi tham gia các buổi họp phụ huynh cũng như hỗ trợ cho giáo viên trong việc dạy và giáo dục trẻ. * Thực trạng về cơ sở vật chất: Là một điểm lớp lẻ, cũng đã xây dựng lâu năm, cơ sở vật chất tuy được trang bị nhưng vẫn còn thiếu, môi trường xây dựng chưa được xây dựng hoàn chỉnh. Đồ dùng tranh ảnh còn ít dẫn đến việc luyện tập ít nên tiết học buồn tẻ, đem lại hiệu quả chưa cao. - Việc làm đồ dùng, tranh ảnh tốn công chiếm quá nhiều thời gian. - Trang thiết bị để ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác giảng dạy còn ít. - Đánh giá thực trạng trên trẻ: Khảo sát đầu năm học, trẻ thực hiện được các kĩ năng kể đọc diễn cảm, kỹ năng đàm thoại, kỹ năng đóng kịch khi chưa ứng dụng công nghệ thông tin vào trong tiết dạy. Bảng 1: Bảng khảo sát trước khi thực hiện đề tài Số Kỹ năng đóng cháu Kỹ năng nghe kể đọc Kỹ năng đàm thoại kịch, đọc thơ khảo diễn cảm diễn cảm sát 25 trẻ 14/25 = 56% cháu chưa 15/25 = 60% cháu chưa 17/25=68% cháu đạt đạt do cháu chưa tập chưa đạt do cháu trung chú ý trong giờ chưa nắm được 11/25 = 44% cháu đạt học, chưa mạnh dạn kiến thức, chưa phát biểu bài. nhập vai vào từng nhân vật 10/25 = 40% cháu đạt 8/25=32% cháu đạt Trang 6 Hình ảnh hoạt động làm quen văn học chưa có ứng dụng công nghệ thông tin 2.3. Mô tả, phân tích các giải pháp - Xuất phát từ những thực trạng trên mà bản thân tôi luôn tìm tòi và đưa ra một số biện pháp sau: - Từ kết quả như trên, tôi luôn băn khoăn suy nghĩ tìm nhiều biện pháp để trẻ có thể tiếp thu kiến thức và cảm thụ văn học một cách dễ dàng, tích cực hơn . Dựa vào vốn kiến thức đã học và tiếp thu học hỏi những kinh nghiệm, tôi đã tìm ra một số biện pháp sau: * Biện pháp 1: Ứng dụng công nghệ thông tin là nhịp cầu giúp trẻ đến gần hơn với môn văn học Hiện nay công nghệ thông tin ngày càng được ứng dụng nhiều trong các lĩnh vực, cấp học mầm non đã bắt đầu đưa công nghệ thông tin vào chương trình giảng dạy nhằm gây hứng thú cho trẻ, giúp trẻ tham gia tích cực vào hoạt động. Tuy nhiên vấn đề này vẫn còn khá mới mẻ và bỡ ngỡ đối với nhiều giáo viên. Mặc dù ai cũng hiểu được tầm quan trọng và những hiệu quả do công nghệ thông tin đem lại nhưng không phải ai cũng biết sử dụng thành thạo và làm chủ được công nghệ đó. Để đưa công nghệ thông tin vào trong tiết dạy đạt hiệu quả đòi hỏi giáo viên phải biết sử dụng một số kỹ năng cơ bản khi trình chiếu, do đó yêu cầu đặt ra cho bản thân tôi nói riêng và các giáo viên mầm non nói chung phải không ngừng học tập, trau dồi nâng cao trình độ về việc sử dụng máy tính. Đôi khi chúng ta nhìn thấy chỉ là những cái kích chuột đơn giản của những ai thành thạo về vi tính nhưng đó là cả một vấn đề lớn đối với những ai chưa biết đến những kỹ năng đó. Vì thế chúng ta cần phải tự học, tự rèn và nâng cao trình độ cho bản thân. Ngoài việc tự học, tự rèn nhà trường nên tạo điều kiện cho giáo viên có cơ hội học hỏi lẫn nhau, thảo luận, trao đổi các phương pháp hay, cách làm mới hay tổ chức cho giáo viên một lớp “ Bồi dưỡng ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học” vào các dịp hè để giáo viên có thể hiểu được muốn ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học là cần phải làm những gì? Ứng dụng như thế nào trong các môn học, đặc biệt là môn văn học? Trang 7 Như chúng ta đã biết, những bài thơ, câu chuyện trong các tác phẩm văn học dành cho lứa tuổi mầm non đều gắn liền với những hình ảnh đẹp đẽ và gần gũi với trẻ, những ông Bụt, cô Tiên hiền lành, tốt bụng; những nhân vật với nhiều tính cách khác nhau tất cả sẽ dễ dàng đi vào lòng trẻ nếu có những nhân vật, hình ảnh ấy xuất hiện trong giờ học và điều này không hề khó khăn đối với thời đại công nghệ thông tin. Chúng ta sẽ dễ dàng tìm thấy nguồn tư liệu vô cùng phong phú cho những câu chuyện, bài thơ mà chúng ta sẽ dạy cho trẻ qua mạng internet, mạng truyền thông như các trang google, chrome, cốc cốchay các trang mạng giáo dục; chúng ta cũng sẽ dễ dàng lấy tư liệu cho bài thơ, câu chuyện ngay trong đời sống thực hàng ngày bằng công nghệ quay phim, chụp ảnh Ví dụ: Bài thơ “ Cầu vồng” Chủ đề : Hiện tượng tự nhiên Với bài thơ này, trước đây chúng ta chỉ có thể chuẩn bị những tranh ảnh đơn thuần như tranh vẽ cầu vồng để dạy trẻ vì trong thực tế khi dạy, chúng ta không thể nào cho trẻ quan sát trực tiếp cầu vồng trên bầu trời được vì cầu vồng rất ít khi xuất hiện nhưng giờ đây mọi thứ đã trở nên dễ dàng hơn với công nghệ thông tin, chúng ta chỉ cần gõ vào trang google dòng chữ “hiện tượng cầu vồng” là hàng loạt những hình ảnh cầu vồng đầy màu sắc đẹp lung linh xuất hiện. Nhiều hình ảnh cầu vồng xuất hiện cho chúng ta lựa chọn Và việc bây giờ chúng ta phải làm là hãy chọn hình ảnh phù hợp sau đó tải về máy tính. Cách tải rất đơn giản, chỉ cần kích chuột phải vào hình ảnh cầu vồng đã chọn và chọn lưu hình ảnh thành. Sau đó chúng ta chỉ việc chọn đường dẫn nơi mình muốn lưu xuống máy tính để trình duyệt lưu về. Ngoài ra, chúng ta còn có thể có được những đoạn video quay về hiện tượng cầu vồng xuất hiện sau những cơn mưa rất thật và sống động, nhờ vậy trẻ có thể hiểu được vì sao lại có cầu vồng và cầu vồng xuất hiện như thế nào? Trẻ sẽ hứng thú hơn rất nhiều khi Trang 8 nhìn thấy vẻ đẹp huyền ảo, lung linh sắc màu của cầu vồng dần dần xuất hiện, trẻ sẽ được quan sát và trải nghiệm cả quá trình diễn ra cầu vồng nên trẻ sẽ hiểu được và cảm nhận nội dung bài thơ một cách dễ dàng hơn. Chúng ta có thể tải các đoạn video hay một bài hát giúp cho giờ học thêm sinh động một cách dễ dàng trên các trang mạng khá phổ biến như : youtube, mp3.zing.vn, vimeo, facebook. Cách tải cũng khá đơn giản, khi tìm thấy những đoạn video hay bài hát cần cho bài dạy thì chúng ta hãy xóa (www.) và thay vào đó bằng hai chữ (ss) ngay tại giao diện video mà bạn đang xem trên youtube, sau đó hãy chọn định dạng hoặc chất lượng muốn tải về. Chỉ cần những bước đơn giản như vậy là chúng ta đã có hàng loạt những tư liệu cần thiết cho nội dung bài dạy. Thay vì trước đây chúng ta phải mất rất nhiều thời gian cho việc chuẩn bị tranh ảnh minh họa cho nội dung bài thơ câu chuyện, mô hình hay các loại rối Như vậy chúng ta đã tiết kiệm một khoảng thời gian rất lớn cho việc làm đồ dùng để đầu tư vào nội dung bài dạy cũng như tiết kiệm nguyên vật liệu cho nhà trường. Khi đã có kho tư liệu cần thiết, chúng ta phải sử dụng những tư liệu đó như thế nào để đạt hiệu quả cao trong quá trình giảng dạy. Nếu trước đây chúng ta chỉ dùng USB để copy nhạc, tải hình, tải video sau đó cắm vào máy để dạy thì ngày nay nhờ vào phần mềm powerpoint, chúng ta có thể thiết kế xây dựng nhiều slide với nội dung phong phú, nhiều hình ảnh sống động, những vần thơ biết đi, những nhân vật với nhiều sắc thái nhờ vào các hiệu ứng và cách liên kết trong powerpoint. Những hiệu ứng này đã kích thích tính tò mò của trẻ, dễ dàng gây sự chú ý cho trẻ trong tiết dạy, trẻ sẽ hứng thú, tích cực hơn trong giờ học. Như vậy bài dạy của chúng ta sẽ đạt hiệu quả cao hơn. Ví dụ: Kể chuyện “ Sự tích bông hoa cúc trắng” Chủ đề: Gia đình yêu thương của bé Tôi sẽ tìm thấy những tư liệu cần thiết cho câu chuyện như: + Các nhân vật ( bà mẹ, cô con gái và ông Tiên). + Hình ảnh bông hoa cúc trắng. + Khung cảnh phù hợp với nội dung câu chuyện. + Các nhân vật hoạt hình ( nàng tiên cá, siêu nhân). + Các thành viên trong gia đình bạn Lan Tôi sẽ dùng các hiệu ứng và sự liên kết giữa các slide với nhau để dẫn dắt trẻ khi đàm thoại nội dung câu chuyện. - Chọn hình nền, màu nền và viết tên câu chuyện, chọn màu chữ làm sao cho bắt mắt và gây ấn tượng với trẻ. Trang 9 Tên câu chuyện với nhiều màu sắc bắt mắt - Sau khi giới thiệu tên câu chuyện, tôi kể chuyện cho trẻ nghe kết hợp với silide minh hoạ, đến phần trích dẫn đàm thoại, thay vì giáo viên đặt câu hỏi cho trẻ trả lời tôi đã dẫn dắt trẻ đến thăm nhà bạn Lan và các thành viên trong gia đình bạn Lan sẽ gởi đến lớp mình rất nhiều câu hỏi về câu chuyện “ Sự tích bông hoa cúc trắng” qua cuộc thi “ Hỏi thấu đáp tài”. - Vì thế ở slide tiếp theo,tôi chia slide thành 6 ô, mỗi ô là một thành viên của gia đình bạn Lan ( Lan, anh trai, mẹ, bố, bà, ông), mỗi thành viên trong gia đình sẽ đặt một câu hỏi về nội dung câu chuyện và câu hỏi đó được ẩn phía sau bức ảnh của thành viên đó. Chúng ta sẽ dùng hiệu ứng Emphasis ( ngôi sao màu vàng) trong Custom Animation để phóng lớn thành viên muốn đặt câu hỏi gây sự chú ý cho trẻ, sau đó dùng hiệu ứng ở phần ngôi sao màu đỏ làm biến mất thành viên đó để câu hỏi dần dần xuất hiện. Trang 10 Chọn hiệu ứng để gây sự chú ý cho trẻ - Sau khi trẻ trả lời mỗi câu hỏi, tôi cho trẻ tự kiểm tra kết quả bằng slide hình ảnh xem trẻ đã trả lời đúng hay chưa? Hay tôi đã sử dụng câu hỏi trắc nghiệm để trẻ tự chọn một trong những đáp án mà tôi đưa ra. Trẻ tự kiểm tra đáp án qua hình ảnh - Ai đã hiện ra để cứu giúp mẹ cô bé? Và đáp án là : 1. ông Tiên; 2. nàng tiên cá; 3. siêu nhân . Câu hỏi vừa dứt là dường như cả lớp đều giơ tay phát biểu để được trả lời câu hỏi, đây là một sự chuyển biến rất lớn trong việc phát huy tính tích cực của trẻ trong giờ học. Chỉ cần thay đổi một chút xíu hình thức câu hỏi hay những nhân vật gần gũi gắn liền với tuổi thơ của trẻ đã phát huy được điều đó. Trang 11 Trẻ hứng thú khi được lựa chọn một trong ba nhân vật mà trẻ thích Qua cách làm trên, tôi nhận thấy trẻ có nhiều thay đổi trong giờ học theo chiều hướng tích cực, trẻ biết tự giác phát biểu bài sôi nổi, học hứng thú hơn, biết tập trung chú ý trong giờ học, trẻ học ngoan có nề nếp tốt và tiếp thu bài một cách dễ dàng. Tuy nhiên chúng ta cũng không nên quá lạm dụng công nghệ thông tin hay chọn hiệu ứng không thích hợp thì kết quả sẽ đi ngược lại với tác dụng của nó, vì thế chúng ta cần phải biết ứng dụng công nghệ thông tin vào trong giảng dạy một cách khoa học, chọn hiệu ứng thích hợp để đạt được kết quả cao trong giảng dạy. Sau khi thiết kế xong một giáo án powerpoint, tôi phải tiến hành chạy thử chương trình, kiểm tra sai sót để kịp thời thay đổi, sữa chữa. Bác Hồ luôn dạy chúng ta rằng : “ Không có việc gì khó Chỉ sợ lòng không bền” Vâng, đúng là như vậy. Ứng dụng công nghệ thông tin đối với những giáo viên chưa mạnh dạn, tự tin thì hơi khó khăn nhưng nó sẽ không là gì và không gây trở ngại đối với những giáo viên có tâm huyết với nghề. Còn gì hạnh phúc bằng khi nhìn thấy những cặp mắt tròn xoe luôn chăm chú lắng nghe cô giáo giảng bài và tích cực hứng thú phát biểu bài sôi nổi. * Biện pháp 2:Tăng cường nghiên cứu học hỏi, tìm tòi sáng tạo và thường xuyên luyện kỹ năng thực hành ứng dụng công nghệ thông tin trong quá trình giảng dạy. Giáo viên cần phải biết phối hợp nhịp nhàng khi ứng dụng công nghệ thông tin trong tiết dạy, cần phải chạy chương trình như thế nào cho hợp lý cũng như lời kể chuyện hay đọc thơ của cô phải khớp với những hình ảnh trên slides mà cô đã chuẩn bị. Nếu chúng ta không sử dụng nhịp nhàng thì mọi thứ sẽ trở nên khó hiểu và rối rắm với khả năng nhận thức của trẻ. Vì vậy, chúng ta không những phải biết cách thiết kế giáo án điện tử mà còn phải thường xuyên luyện kỹ năng thực hành là ứng dụng giáo án powerpoint trong quá trình giảng dạy. Ví dụ: Truyện “ Bác gấu đen và hai chú thỏ”. Chủ đề: Thế giới động vật Chủ đề nhánh: Động vật sống trong rừng. Với bài dạy này tôi cần chuẩn bị: Trang 12 + Đoạn video quay về sở thú. + Slides hình ảnh động mang nội dung câu chuyện. + Bài hát “ Trời nắng, trời mưa”. + Băng đĩa kịch bản với câu chuyện. - Mở đầu bài dạy tôi cho trẻ đến bên cô cùng cô trò chuyện, sau đó cho trẻ đến thăm sở thú qua đoạn video về những con vật sống trong rừng và đàm thoại hỏi trẻ: + Các con đã nhìn thấy những con vật gì? + Những con vật này sống ở đâu? + Ai nhanh trí cho cô biết con vật nào chạy nhanh nhất? - Cô dẫn dắt vào câu chuyện và kể câu chuyện “ Bác gấu đen và hai chú thỏ”, chú ý lời kể của cô phải khớp với những hình ảnh trên slides, hiệu ứng xuất hiện như thế nào? Xuất hiện nhanh hay chậm phải phù hợp với khả năng nhận thức tiếp thu của trẻ. Trước kia giáo viên chỉ kể câu chuyện cùng với rối dẹt, không có hoạt cảnh, không có những cơn mưa dữ dội thì giờ đây tất cả đã đầy đủ chỉ nhờ vào công nghệ thông tin, trẻ sẽ cảm nhận được cái giá lạnh từ cơn mưa dữ dội khi Bác gấu tìm đến nhà Thỏ nâu để trú nhờ cũng như trẻ sẽ hiểu được tình yêu thương, biết quan tâm giúp đỡ nhau lúc khó khăn, sẽ ấm áp biết bao khi Bác gấu đen tìm đến nhà Thỏ trắng. Hình ảnh tiết dạy chưa có ứng dụng công nghệ thông tin Trang 13 Hình ảnh tiết dạy có ứng dụng công nghệ thông tin - Trẻ sẽ hứng thú khi được nhìn thấy tính cách của từng nhân vật qua cử chỉ, điệu bộ, giọng nói. Từ đó trẻ sẽ nhận thấy đâu là tính cách tốt để học hỏi, đâu là tính cách xấu không nên học hỏi. Khi đó trẻ sẽ biết mình phải làm gì khi thấy người khác gặp khó khăn, làm giàu thêm tình yêu thương giúp đỡ lẫn nhau trong cuộc sống cho trẻ. Tiện ích của công nghệ thông tin là thế nhưng không phải cái gì cũng hoàn hảo tuyệt đối. Đôi khi trong quá trình giảng dạy có ứng dụng công nghệ thông tin cũng xảy ra nhiều sự cố ( mất điện, máy tính gặp virut hay thiết bị trục trặc.). Vậy chúng ta phải xử lý những tình huống đó như thế nào để giờ học không bị gián đoạn, trẻ vẫn tiếp thu được hết kiến thức mà chúng ta muốn truyền tải đến trẻ. Đó là cách xử lý tình huống dựa theo kinh nghiệm của mỗi cá nhân. Riêng bản thân, tôi luôn chuẩn bị USB để copy bài dạy, chép bài dạy sang đĩa CD hay sạc đầy pin cho máy tính là những cách chúng ta có thể khắc phục những sự cố trên. - Khi đàm thoại nội dung câu chuyện ngoài việc sử dụng hình ảnh chúng ta có thể dùng hiệu ứng âm thanh khi trẻ trả lời câu hỏi: trả lời đúng ( bạn thật là giỏi, hoan hô bạn và một tràng pháo tay thật lớn vang lên) hay trẻ trả lời sai ( bạn chưa trả lời đúng nhưng không sao bạn hãy suy nghĩ lại và cố lên). Như vậy trẻ sẽ hứng thú tích cực tham gia phát biểu bài sôi nổi hơn, trẻ được nghe cô kể, được xem hình ảnh nhưng chỉ khi trẻ phát biểu ( trẻ được nói) chúng ta mới thấy được kết quả nhận thức của trẻ đến đâu. Vì vậy, hãy tạo cơ hội khuyến khích trẻ nói, trẻ thảo luận thì trẻ mới tiếp nhận được kiến thức một cách dễ dàng và sâu sắc nhất, như vậy chúng ta còn đang giúp trẻ ngày càng tự tin hơn, mạnh dạn hơn khi phát biểu trước đám đông. - Để trẻ đạt được những kết quả tích cực như vậy thì riêng bản thân tôi cũng như tất cả các giáo viên trong trường phải tăng cường nghiên cứu, tìm tòi, học hỏi các phương pháp ứng dụng công nghệ thông tin qua sách báo, qua mạng internet để tích luỹ kiến thức cho bản thân; cần tạo cho mình một kho tư liệu riêng để từ đó nâng cao chất lượng cũng như kinh nghiệm giảng dạy của mình. Ngoài ra, giáo viên phải thường xuyên luyện kỹ năng thực hành ứng dụng công nghệ thông tin trong quá trình giảng dạy không chỉ đối với bộ môn văn học mà ứng dụng với tất cả các môn học khác. Trang 14 * Biện pháp 3: Thành lập câu lạc bộ “ Giáo án điện tử” trong nhà trường. Hiện nay, dạy học với giáo án điện tử đang trở thành một phong trào sôi nổi ở các trường học, đây là loại giáo án được biên soạn trực tiếp trên máy tính bằng một phần mềm chuyên dụng, giúp giáo viên đơn giản hóa việc lập giáo trình, chỉnh sửa nội dung bài dạy một cách tiện ích hơn. Tôi thấy, câu lạc bộ “ Giáo án điện tử” như là cầu nối giữa các giáo viên, giúp giáo viên có cơ hội trao đổi học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau, từ đó rút kinh nghiệm cho bản thân. Do vậy tôi đã mạnh dạn đề xuất với nhà trường về ý tưởng này và được nhà trường chấp nhận. - 100% giáo viên trong nhà trường đều tham gia vào câu lạc bộ. - Mỗi thành viên trong câu lạc bộ đều tham gia hoạt động tích cực, có tinh thần học hỏi, tự học, tự rèn. - Lập thời gian sinh hoạt cụ thể cho mỗi tuần, mỗi tháng. + Câu lạc bộ sinh hoạt vào chiều thứ 6 hàng tuần. + Nhiệm vụ của câu lạc bộ sẽ giúp đỡ những giáo viên chưa thành thạo hay những giáo viên lớn tuổi. - Thường xuyên tổ chức các hội thi “ Giáo án điện tử giỏi” hay “ Tiết dạy ứng dụng công nghệ thông tin hay” vào các dịp chào mừng ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, ngày Quốc tế Phụ Nữ 8/3 để giáo viên có cơ hội phát huy khả năng của bản thân và cũng là cơ hội để các giáo viên học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau. Qua mỗi cuộc thi, câu lạc bộ đã tích lũy được nhiều cách làm hay, được nhiều phương pháp mới giúp cho giáo viên ngày càng chuyên sâu hơn trong ứng dụng công nghệ thông tin. - Nhà trường thường xuyên kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động của câu lạc bộ qua từng tháng, đã nhận thấy được sự chuyển biến tích cực của giáo viên trong việc ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác giảng dạy. - Giáo viên đã thường xuyên ứng dụng công nghệ thông tin trong các giờ học. - Nâng cao hơn năng lực ứng dụng công nghệ thông tin đối với những giáo viên lớn tuổi không chỉ trong tiết văn học mà còn ứng dụng tốt đối với những môn học khác. Trang 15 Hình ảnh sinh hoạt của các thành viên trong câu lạc bộ “ Giáo án điện tử” Với giải pháp này, tôi nhận thấy rằng tất cả giáo viên trong trường sẽ dễ dàng tiếp cận với công nghệ thông tin và ứng dụng có hiệu quả trong quá trình giảng dạy. Chỉ khi ta nhìn thấy những tiện ích và những hiệu quả do công nghệ thông tin mang lại cộng với sự say mê, sáng tạo, lòng nhiệt huyết với nghề thì kết quả sẽ cao trong các môn học nói chung và môn văn học nói riêng. * Biện pháp 4: Tuyên truyền cho phụ huynh hiểu được tầm quan trọng của việc ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động làm quen văn học để từ đó vận động phụ huynh đóng góp ủng hộ kinh phí nâng cao cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học. Sự thành công trong sự nghiệp trồng người của nghề nhà giáo không chỉ là việc biết thực hiện tốt chỉ đạo của nhà trường, tự rèn luyện bản thân để nâng cao chất lượng giảng dạy mà còn có một sự ủng hộ và đóng góp rất lớn từ phía các bậc phụ huynh. Vì vậy, chúng ta cần xây dựng một mối liên kết bền chặt giữa nhà trường – phụ huynh, phụ huynh - giáo viên để công tác giảng dạy cũng như chăm sóc giáo dục trẻ ngày càng tốt hơn. Khi đưa trẻ đến trường, phụ huynh cần phải quan tâm và biết được con mình đến trường được các cô chăm sóc dạy dỗ như thế nào? Con mình đến lớp được học những gì? Khả năng tiếp thu kiến thức của con mình đến đâu? Vậy chúng ta phải làm những gì để phụ huynh biết được điều đó? Tháng 1 vừa qua, tôi đã tổ chức một tiết văn học “ Truyện Sự tích bông hoa cúc trắng” có ứng dụng công nghệ thông tin tại lớp, mời phụ huynh đến dự. Khi nhận được giấy mời, phụ huynh đã rất phấn khởi và đến dự đông đủ. Sự có mặt đầy đủ của quý phụ huynh đã thể hiện sự quan tâm đến việc học của con cái và đó cũng là một động viên khích lệ tinh thần rất lớn đối với tôi. Tôi đã chuẩn bị khá đầy đủ, chu đáo cho tiết dạy và cố gắng lên tiết với niềm say mê yêu nghề, mến trẻ. Tuy nhiên, hiện nay do cơ sở vật chất chưa đầy đủ, lớp Trang 16 học không có ti vi nên tôi đã dạy trẻ bằng chiếc máy tính laptop và hai chiếc loa nhỏ. Điều này đã xảy ra nhiều mặt hạn chế đối với trẻ: + Màn hình vi tính quá nhỏ, không đủ cho trẻ quan sát. + Trẻ hay tranh giành chỗ ngồi vì bị che khuất. + Âm thanh nhỏ. Hình ảnh phụ huynh dự hoạt động làm quen văn học Thực ra chúng ta luôn biết rằng, tâm lý phụ huynh nào cũng muốn con mình học tích cực, hứng thú, hiểu bài tốt. Chính vì thế, chỉ khi phụ huynh tận mắt chứng kiến con mình hăng say trong giờ học, phát biểu bài sôi nổi tích cực hơn, nắm kiến thức vững hơn thì họ mới hiểu được việc ứng dụng công nghệ thông tin trong tiết dạy quan trọng như thế nào? Qua đó, phụ huynh mới thấu hiểu được nỗi vất vả của giáo viên trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ cũng như những khó khăn, trở ngại thiếu thốn về cơ sở vật chất trong quá trình giảng dạy. Do đó mỗi khi có tiết dạy cần ứng dụng công nghệ thông tin thì phụ huynh nhiệt tình mang máy ti vi màn hình phẳng ở nhà đem đến lớp để cho con mình học. Đó là sự phối hợp tốt giữa giáo viên và phụ huynh Và thật sự, trẻ vô cùng thích thú khi được học với một chiếc ti vi to hiện đại và cũng hứng thú hơn rất nhiều so với các giờ học trước dẫn đến giờ học đạt hiệu quả cao. Trang 17 Hình ảnh tiết dạy có ứng dụng công nghệ thông tin với trang thiết bị hiện đại Ngoài ra, chúng ta cũng cần tạo mối quan hệ với phụ huynh bằng cách thường xuyên trao đổi trực tiếp với phụ huynh trong giờ đón trả trẻ về tình hình của trẻ trong ngày hay tuyên truyền góc phụ huynh ngay tại cửa lớp để thông báo với phụ huynh những nội dung mà phụ huynh cần biết. Từ đó, chúng ta dễ dàng nắm bắt được tâm sinh lý của trẻ để lựa chọn các nội dung phù hợp với khả năng hứng thú của trẻ. 2.4. Kết quả thực hiện: Sau một thời gian thực hiện đề tài “Một số biện pháp ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động làm quen văn học” kết quả tôi đạt được như sau: Bảng 2: Kết quả đánh giá chung ở trẻ sau khi ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động làm quen văn học. Tổng số Kỹ năng nghe kể Kỹ năng đàm thoại Kỹ năng đóng kịch, trẻ đọc diễn cảm đọc thơ diễn cảm 3/25 = 12% cháu 3/25 = 12% cháu 5/25 = 20% cháu 25 trẻ chưa đạt chưa đạt chưa đạt 22/25 = 88% cháu 20/25 = 80% cháu 22/25 = 88% cháu đạt, cháu đã có sự đạt .Cháu hứng thú đạt tập trung chú ý tập trung nên đã nắm trong giờ học, cháu được kiến thức, đã có sự mạnh dạn nhập được vai vào phát biểu bài. từng nhân vật. Trang 18 * Kết quả chất lượng giờ dạy đối với bản thân, đồng nghiệp: - Giáo viên ngày càng nâng cao chất lượng giảng dạy, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động làm quen văn học ngày càng có hiệu quả hơn. * Kết quả từ phía phụ huynh học sinh: - Phụ huynh biết quan tâm đến trẻ nhiều hơn, chủ động trò chuyện với cô giáo để biết được khả năng nhận thức tiếp thu của trẻ để từ đó có biện pháp giáo dục thêm cho trẻ. 3.KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 3.1. Những kết luận đánh giá cơ bản nhất vế sáng kiến( Nội dung, ý nghĩa, hiệu quả) Nội dung Văn học là một loại hình nghệ thuật đến với trẻ từ rất sớm. Ngay từ thời thơ ấu, trẻ đã được làm quen với giai điệu nhẹ nhàng thiết tha của lời ru, lớn hơn một chút là các câu chuyện cổ tích, truyện hiện đại, các tác phẩm thơ, ca dao, đồng dao đã gieo vào tâm hồn ngây thơ trong trắng của trẻ sự yêu mến thế giới xung quanh, biết tỏ lòng yêu cái thiện, không đồng tình cái ác. Hình tượng văn học có tác động mạnh mẽ lên tình cảm của trẻ. Qua tác phẩm văn học, trẻ nhận ra tình cảm yêu thương của ông bà cha mẹ của người thân đối với trẻ. Ngoài ra, văn học cũng giúp trẻ phát âm chuẩn, nắm được vốn từ phong phú, trẻ nói trôi chảy khi diễn đạt ý muốn và cảm xúc tình cảm của mình; và có thể sử dụng các từ này vào đời sống của trẻ. Ý nghĩa: Đối với trẻ mầm non, việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ qua văn học rất quan trọng, môn văn học giúp trẻ có đủ vốn từ để nói năng lưu loát, diễn đạt mạch lạc, biết sử dụng đúng câu, đúng từ cho hợp hoàn cảnh. Qua các tác phẩm văn học, từng nội dung bài thơ, câu chuyện ảnh hưởng trực tiếp đến tâm hồn, nhân cách đạo đức sống của trẻ, giúp trẻ biết phân biệt được cái tốt, cái xấu. là nền tảng để hình thành và phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ trong tương lai. Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong tiết dạy văn học nhằm tăng cường sự chú ý, gây hứng thú cho trẻ; những hình ảnh, âm thanh sống động mới lạ thể hiện nội dung bài thơ, câu chuyện sẽ kích thích tính tò mò và khám phá của trẻ, giúp trẻ dễ dàng cảm thụ được nội dung mà tác phẩm văn học đó muốn gởi gắm. Hiệu quả Ứng dụng công nghệ thông tin trong tiết văn học đã giúp trẻ ngày càng hứng thú, tích cực hơn trong giờ hoạt động, tỉ lệ trẻ đến lớp chuyên cần đạt 100%, tăng hơn so với lúc trước chưa thực hiện đề tài này. Từ đó cho thấy phụ huynh nhiệt tình quan tâm hơn đến công tác giáo dục trẻ, thường xuyên quan tâm, ủng hộ về Trang 19
File đính kèm:
skkn_mot_so_bien_phap_ung_dung_cong_nghe_thong_tin_trong_hoa.docx

