SKKN Một số biện pháp phát triển giúp trẻ 4-5 tuổi hứng thú với tác phẩm văn học trong thời gian nghỉ dịch Covid (GV: Nguyễn Thị Hợi - Trường MN Chu Minh - Năm học 2021-2022)

 PHÒNG GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO BA VÌ
 TRƯỜNG MẦM NON CHU MINH
 --------------------
 Tên đề tài:
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT GIÚP TRẺ 4-5 TUỔI HỨNG THÚ VỚI 
 TÁC PHẨM VĂN HỌC TRONG THỜI GIAN NGHỈ DỊCH COVID”
 Lĩnh vực: Giáo dục mẫu giáo
 Cấp học: Mầm non
 Tác giả: Nguyễn Thị Hợi
 Chức vụ: Giáo viên
 Đơn vị công tác: Trường Mầm Non Chu Minh
 NĂM HỌC 2021-2022 MỤC LỤC
NỘI DUNG TRANG
PHẦN THỨ NHẤT: ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài
 1.1Cơ sở lý luận
 1.2. Cơ sở thực tiễn
2. Mục đích, nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu của đề tài
3. Đối tượng nghiên cứu
4.Đối tượng khảo sát thực nghiệm
5.Phương pháp nghiên cứu
6. Kế hoạch nghiên cứu
PHẦN THỨ HAI: NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ GIẢI 
QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Cơ sở lý luận để giả quyết vấn đề
2. Khảo sát thực trạng.
2. 1. Tình Trạng thực tế trước khi thực hiện đề tài
2. 2. Số liệu điều tra trẻ trước khi thực hiện đề tài
3. Biện pháp thực hiện
3.1. Biện pháp 1
3.1. Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch hoạt động phù hợp, giúp trẻ 
hoạt động tích cực:
3.2. Biện pháp 3: Giúp trẻ tích cực hoạt động văn học thông qua 
hướng dẫn trẻ đọc sách, truyện, và kể chuyện sáng tạo
3.4. Biện pháp 4: Hướng dẫn phụ huynh cho trẻ đọc thơ, ca dao, 
đồng dao, vè,...
PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
1. Kết quả về tính hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
2. Khuyến nghị 1
 PHẦN THỨ NHẤT: ĐẶT VẤN ĐỀ
 1. Lý do chọn đề tài.
 1.1. Cơ sở lý luận
 “Chưa từng làm mẹ, nhưng em có một đàn con
 Vì yêu các con, em là cô giáo mầm non.”
 ( Trích lời bài hát “ Em là cô giáo mầm non”)
Bất kể một người mẹ nào, một cô giáo nào cũng luôn mong muốn những điều 
tốt nhất đến với con, em của mình. Như chúng ta đã biết quan điểm giáo dục 
hiện nay là “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”. Nếu vận dụng một cách linh hoạt 
quan điểm này ta sẽ phát huy được tính tích cực và chủ động sáng tạo của trẻ. 
Trong tất cả các hoạt động của các lĩnh vực phát triển trong trường mầm non, tôi 
nhận thấy là lĩnh vực phát triển ngôn ngữ nói chung và hoạt động văn học nói 
riêng là lĩnh vực mà trẻ có thể thể hiện trí tưởng tượng, tư duy sáng tạo và đặc 
biệt trẻ có thể bộc lộ cảm xúc một cách chân thật, tự nhiên nhất, khơi gợi và bồi 
dưỡng tâm hồn của trẻ nhiều nhất. 
Như chúng ta đã biết, nội dung của chương trình chăm sóc giáo dục trẻ theo 
hướng đổi mới của ngành giáo dục mầm non hiện nay yêu cầu trẻ được phát 
triển qua 5 mặt: thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, thẩm mỹ, tình cảm - xã hội. một 
trong những phương tiện quan trọng của phát triển ngôn ngữ chính là hoạt động 
làm quen tác phẩm văn học.
Làm quen tác phẩm văn học là hoạt động rất quan trọng đối với trẻ mầm non, là 
phương tiện phát triển ngôn ngữ cho trẻ có đủ vốn từ để nói năng lưu loát, diễn 
đạt gãy gọn, biết sử dụng từ đúng lúc đúng chỗ. Không những thế mà việc hoạt 
động làm quen văn học còn giúp trẻ làm quen với từ tượng thanh, tượng hình, 
giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng, óc quan sát, khả năng tư duy độc lập trong 
suy nghĩ. Vì vậy việc đem tác phẩm văn học đến cho trẻ là một việc rất quan 
trọng và cần thiết.
Trẻ 4-5 tuổi sự phát triển ngôn ngữ mạch lạc chịu ảnh hưởng lớn của việc tích 
cực hoá vốn từ, ngôn ngữ của trẻ đã trở nên được mở rộng hơn, có trật tự hơn, 
mặc dù cấu trúc còn chưa hoàn thiện. Khả năng nói trình bày ý nghĩa, hiểu ngôn 
ngữ hoàn cảnh của trẻ cũng đã bắt đầu phát triển. quá trình được tiếp xúc với tác 
phẩm văn học phải từ dễ đến khó, từ dơn giản đến phức tạp. Khả năng đó là sự 
phát triển trực tiếp của trẻ về các lĩnh vực: Nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm xã 
hội. Tuy nhiên khi đưa tác phẩm đến cho trẻ đòi hỏi người giáo viên phải có 
những suy nghĩ sáng tạo và lựa chọn những tác phẩm ngộ nghĩnh, dễ hiểu phù 
hợp với lứa tuổi, có ý nghĩa giáo dục trẻ để từ đó đưa ra những phương pháp, 
biện pháp thích hợp nhằm giúp trẻ hứng thú với tác phẩm văn học hơn.
1.2. Cơ sở thực tiễn
 Năm học 2021-2022 là một năm học vô cùng đặc biệt. Học sinh toàn 
thành phố nghỉ ở nhà học trực tuyến, Bộ GD-ĐT cũng cho rằng, trẻ em mầm 
non phải ở nhà trong thời gian nghỉ dịch dài, ảnh hưởng đến nền nếp, thói quen 
thực hiện chế độ sinh hoạt theo yêu cầu phát triển của độ tuổi. 2
Việc trẻ ở nhà quá lâu dẫn đến bất ổn về tâm sinh lý, giao tiếp, sức khỏe, về 
nhận thức ở trẻ. Do đó tôi vô cùng băn khoăn lo lắng về sức khỏe tinh thần của 
trẻ, làm thế nào để trẻ vừa an toàn chống dịch vừa phát triển toàn diện theo mục 
tiêu lứa tuổi? Muốn trẻ phát triển toàn diện thì ngôn ngữ của trẻ đóng vai trò vô 
cùng quan trọng. Ngôn ngữ của trẻ phát triển tốt sẽ giúp cho trẻ nhận thức và 
giao tiếp tốt góp phần quan trọng vào việc hình thành và phát triển nhân cách 
cho trẻ. Việc phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ trong giao tiếp sẽ giúp trẻ dễ 
dàng tiếp cận với các môn khoa học khác như: Môn làm quen với môi trường 
xung quanh, làm quen với toán, âm nhạc, tạo hình...mà điều tôi muốn nói ở đây 
đặc biệt là thông qua bộ môn làm quen văn học. Nó giúp trẻ được hoạt động 
nhiều, giúp khả năng phát triển trí nhớ, tư duy và ngôn ngữ, khả năng cảm thụ 
cái hay, cái đẹp, cái tốt cái xấu của mọi vật xung quanh trẻ
Với vị trí là một giáo viên mầm non, đang và sẽ làm những gì để có thể tổ chức 
các hoạt động nói chung và hoạt động văn học nói riêng một cách hiệu quả? 
Phải làm sao để trẻ lĩnh hội được kiến thức một cách đơn giản nhưng phát huy 
tính tích cực chủ động của trẻ một cách tối đa? Chúng ta sẽ làm gì để tạo điều 
kiện cho trẻ được hoạt động? Và bằng cách nào để có thể giúp trẻ đạt được mục 
tiêu giáo dục đã đề ra trong khi trẻ nghỉ học tại nhà? Trẻ ở nhà làm gì? Chơi gì? 
Trẻ có hứng thú tham gia các hoạt động học và chơi cô gửi không? Phụ huynh 
có hướng dẫn được các con chơi đạt hiệu quả như thế nào? Thông qua hoạt 
động học văn học, trẻ cảm nhận được điều gì? được nói những gì? được thể hiện 
cảm xúc như thế nào? Trẻ được chủ động bày tỏ vốn hiểu biết của mình hay do 
người lớn áp đặt? Trẻ được tự mình thu lượm những kiến thức, chuẩn mực trong 
cuộc sống hay trẻ phải cố ghi nhớ tất cả những gì có trong bài thơ, câu chuyện? 
.Chỉ xoay quanh những câu hỏi đó thôi đã khiến tôi tự suy ngẫm và tìm lời 
giải đáp cho các câu hỏi của chính mình. Điều đó đã thôi thúc tôi lựa chọn đề tài 
“một số biện pháp phát giúp trẻ 4-5 tuổi hứng thú với tác phẩm văn học trong 
thời gian nghỉ dịch covid” làm đề tài nghiên cứu và thực nghiệm trong năm học 
2021-2022
2. Mục đích đề tài
Nghiên cứu về “một số biện pháp phát giúp trẻ 4-5 tuổi hứng thú với tác phẩm 
văn học trong thời gian nghỉ dịch covid” nhằm giúp cho trẻ phát triển toàn 
diện.
 Giúp trẻ trải nghiệm để tích luỹ vốn kinh nghiệm, nó tác động trực tiếp đến việc 
trẻ lĩnh hội kiến thức, kỹ năng sống, giúp trẻ phát triển kỹ năng giao tiếp, kết nối 
tốt, giúp các bé tự tin hơn. 3
Giúp trẻ bộc lộ được cảm xúc của mình, những điều trẻ suy nghĩ, những ý tưởng 
mới một cách rõ ràng mạch lạc. 
Giúp trẻ có vốn từ phong phú và phát âm chuẩn, yêu thích đọc sách và kể được 
một câu chuyện, một bài thơ theo sự tưởng tượng và cảm nhận của trẻ. 
3. Đối tượng nghiên cứu: 
“Một số biện pháp phát giúp trẻ 4-5 tuổi hứng thú với tác phẩm văn học trong 
thời gian nghỉ dịch covid”
4. Đối tượng khảo sát, thực nghiệm
 - Thực hiện và áp dụng vào trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi trường mầm non Chu Minh
 - Số trẻ nghiên cứu là 28 trẻ lớp mẫu giáo nhỡ B1.
5. Phương pháp nghiên cứu.
5.1.Nhóm thu thập xử lý thông tin lý thuyết
- Tìm tài liệu
- Phân tích tổng quát hoá cơ sở lý luận
- Phương pháp thực nghiệm ( khảo sát)
5.2. Nhóm thu thập xử lý thông tin thực tiễn
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp điều tra
- Phương pháp đàm thoại
- Phương pháp tuyên truyền
6. Kế hoạch nghiên cứu: 
 Với đề tài này tôi đã tiến hành nghiên cứu thực nghiệm bắt đầu từ tháng 9 
năm 2021 đến tháng 4 năm 2022. 4
 II. PHẦN THỨ HAI
 NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Cơ sở lý luận để giải quyết vấn đề
 Các chuyên gia giáo dục hàng đầu thế giới đều nhận định thời gian 6 năm đầu 
đời là giai đoạn “vàng” phát triển của trẻ. Các em phát triển kỹ năng vận động 
thô, kỹ năng ngôn ngữ thông qua tương tác với mọi người xung quanh, kỹ năng 
xã hội, làm việc nhóm, phát triển tình cảm - tâm lý Tuy nhiên, dịch bệnh 
COVID-19 diễn biến phức tạp đã khiến trẻ em trong độ tuổi này tại Hà Nội và 
nhiều tỉnh, thành trên cả nước mất cơ hội học tập do không được đến trường. Trẻ 
mầm non hiện là đối tượng học sinh bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi dịch COVID-
19 bởi các em không được học trực tuyến khi trường học đóng cửa. Việc trẻ 
mầm non phải nghỉ ở nhà dài ngày, suốt ngày “làm bạn” với ti vi, Ipad, không 
có bạn chơi cùng khiến nhiều phụ huynh lo lắng con mình vừa bị ảnh hưởng tâm 
lý, vừa có nguy cơ chậm phát triển.
- Căn cứ vào nhiệm vụ năm học 2021 - 2022, toàn ngành GD-ĐT tiếp tục thực 
hiện “cho trẻ dừng đến trường nhưng không dừng việc học”. 
 - Căn cứ kế hoạch 85 /KH-MN ngày 3 tháng 9 năm 2021 về thực hiện nhiệm vụ 
năm học 2021-2022 của Trường Mầm non Chu Minh
- Căn cứ vào điều kiện thực tế của phụ huynh lớp 4TB1 trường mầm non Chu 
Minh
2. Khảo sát thực trạng
2.1. Tình trạng thực tế khi chưa thực hiện:
a. Thuận lợi: 
- Về cơ sở vật chất:
+ Nhà trường trang bị đầy đủ đồ dùng, đồ chơi nhất là các đồ dùng phục vụ lĩnh 
vực phát triển ngôn ngữ và hoạt động văn học: rất nhiều thơ, truyện, các nhân 
vật rối, băng đĩa truyện
+ Ban giám hiệu nhà trường tạo mọi điều kiện để học tập, bồi dưỡng chuyên 
môn đặc biệt là kiến thức về hoạt động văn học cho trẻ thông qua các buổi sinh 
hoạt chuyên môn, chuyên đề, các buổi dự giờ học hỏi lẫn nhau từ đồng nghiệp. 
- Về giáo viên:
+ Bản thân tôi có năng khiếu đọc, kể chuyện diễn cảm. 
- Về phía trẻ: Trẻ nhanh nhẹn, yêu thích được đọc thơ, kể chuyện , đóng kịch và 
tham gia vào các hoạt động văn học. 
- Về phía phụ huynh học sinh: Đa số phụ huynh đều quan tâm đến chương trình 
chăm sóc giáo dục trẻ và ủng hộ nhiệt tình các phong trào do giáo viên tổ chức.
b. Khó khăn:
- Về cơ sở vật chất: 5
+ Do tất cả học sinh các cấp đều học tại nhà nên phần nhiều các gia đình chưa có 
đủ điều kiện về máy tính, điện thoại, cho các con trong độ tuổi mầm non học 
bài.
- Về giáo viên:
 + Giáo viên còn hạn chế việc truy cập các trang mạng và bản dịch tìm và 
đưa những câu chuyện, bài thơ của nước ngoài có ý nghĩa giáo dục phù hợp 
- Về phía trẻ:
+ Do ở nhà nên trẻ bị mất thói quen, nề nếp sinh hoạt.
+ Trẻ còn ngầy ngà ông bà, bố mẹ chưa thật sự nghiêm túc tham gia vào các 
hoạt động cô gửi.
+ Một số trẻ còn nhút nhát, chưa mạnh dạn thể hiện những suy nghĩ, cảm xúc, 
khả năng diễn cảm, chưa tích cực tham gia hoạt động văn học. 
- Về phía phụ huynh: Do điều kiện phụ huynh thuộc nhiều ngành nghề khác 
nhau nên chưa quan tâm nhiều đến việc được cho trẻ tiếp xúc với sách, truyện 
cũng như chưa tạo không gian, dành thời gian để trẻ được trò chuyện, giao tiếp 
với mọi người xung quanh. 
 2.2. Số liệu điều tra trẻ trước khi thực hiện:
*Tình hình chất lượng của lớp khi chưa đưa sáng kiến kinh nghiệm vào áp 
dụng:(Tổng số trẻ điều tra 28/28 cháu = 100%)
 Tốt Khá Trung bình
 Nội dung khảo sát Số Tỉ lệ Tỉ lệ Số Tỉ lệ 
 Số trẻ
 trẻ % % trẻ %
 Trẻ yêu thích đọc sách, chuyện, bài 
 11 39,2 9 32,2 8 28,6
 thơ, vè. 
 Trẻ kể được 1 câu chuyện, 1 bài thơ, 
 theo sự tưởng tượng và cảm nhận 5 17,8 13 46,4 10 35,7
 của trẻ. 
 Trẻ thể hiện được cảm xúc, những 
 điều trẻ suy nghĩ, một cách rõ ràng 7 25 14 50 7 25
 mạch lạc
 Trẻ mạnh dạn, tự tin, hứng thú, tham 
 10 35,7 12 42,8 6 21,4
 gia tích cực các hoạt động văn học. 
3. Các biện pháp thực hiện
Xuất phát từ cơ sở khoa học có liên quan đến vấn đề chọn đề tài, qua những kiến 
thức đã học và vận dụng vào thực tiễn giảng dạy. Bản thân tôi qua quá trình 
công tác đã tích lũy và tìm ra một số giải pháp “một số biện pháp phát giúp trẻ 
4-5 tuổi hứng thú với tác phẩm văn học trong thời gian nghỉ dịch covid” như 
sau: 6
3.1. Biện pháp 1: Phối hợp với với phụ huynh để nắm bắt khẳ năng của từng trẻ. 
3.2. Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch hoạt động phù hợp, giúp trẻ hoạt động tích 
cực:
3.3. Biện pháp 3: Hướng dẫn phụ huynh hướng dẫn trẻ đọc sách, truyện và kể 
chuyện sáng tạo
3.4. Biện pháp 4: Hướng dẫn phụ huynh cho trẻ đọc thơ, ca dao, đồng dao, vè,...
4. Biện pháp thực hiện ( Biện pháp từng phần)
 4.1. Biện pháp 1: Phối hợp với với phụ huynh để nắm bắt khẳ năng của từng 
trẻ. 
Việc chăm sóc và giáo dục trẻ đúng hướng, theo sự phát triển tâm sinh lý lứa 
tuổi là sự hỗ trợ tương tác của cả gia đình và nhà trường Để nâng cao hiệu quả 
hoạt động văn học, sự đồng bộ giữa gia đình và cô giáo là một việc làm hết sức 
cần thiết. Phụ huynh là người luôn quan tâm tới trẻ, hết lòng vì trẻ và có thể giúp 
trẻ thực hiện tốt khả năng ngôn ngữ của mình
Ngay từ đầu năm học tôi đã lập 1 nhóm zalo, 1 trang fanpage của lớp tôi giúp 
gắn kết phụ huynh với giáo viên, thường xuyên phối hợp cùng phụ huynh để 
nắm tình hình sức khỏe của trẻ, hướng dẫn phụ huynh cách chăm sóc, giáo dục 
trẻ mầm non tại gia đình trong thời gian trẻ nghỉ học phòng chống dịch bệnh 
Covid-19. Tôi đã thực hiện tốt các nội dung tuyên truyền như: kỹ năng nuôi 
dưỡng, đảm bảo dinh dưỡng hợp lý trong các bữa ăn của trẻ, giúp trẻ tăng cường 
đề kháng, nâng cao sức khỏe và khả năng chống đỡ bệnh tật nói chung và phòng 
chống dịch bệnh Covid-19 nói riêng. Đồng thời cũng tuyên truyền nội dung về 
đảm bảo an toàn phòng tránh và xử lý một số tai nạn thương tích cho trẻ. Giáo 
viên còn giới thiệu kênh thông tin tới phụ huynh để được hướng dẫn về chế độ 
dinh dưỡng khoa học, hợp lý và tổ chức cho trẻ vui chơi, học tập; giới thiệu 
“Cẩm nang hỗ trợ cha mẹ chăm sóc, giáo dục trẻ mầm non”; giới thiệu phụ 
huynh khai thác và sử dụng các phần mềm giáo dục trẻ (Kidsmart, Happy Kid, 
Bút chì thông minh, Bé học tiếng Anh, các bài giảng E-learning về GDMN...).
Bên cạnh đó, căn cứ vào nội dung chương trình tôi phối hợp với phụ huynh cho 
trẻ ôn luyện lại một số bài hát, câu chuyện, bài thơ, hình cơ bản, chữ số, khối 
hình, chữ cái, vẽ tranh, nặn, thể dục, kỹ năng tự phục vụ... mà trẻ đã được học 
giúp trẻ không bị phai nhạt kiến thức và cho trẻ làm quen với một số hoạt động 
vui chơi tại nhà nhằm phát triển toàn diện các mục tiêu cần đạt của độ 
tuổi.Tuyên truyền với phụ huynh về sự cần thiết chơi với con giúp phát triển 
ngôn ngữ, khả năng giao tiếp của trẻ mà công cụ không thể thiếu chính là thông 
qua hoạt động văn học 7
Vì vậy ngay từ đầu năm học để phụ huynh hiểu thêm về hoạt động làm quen văn 
học tôi thường xuyên trao đổi với các bậc phụ huynh trong trong nhóm zalo về 
hoạt động làm quen văn học để giúp phụ huynh hiểu thêm về tầm quan trọng của 
văn học với sự phát triển ngôn ngữ, nhân cách của trẻ. Cho trẻ nghe chuyện, kể 
chuyện, thơ, ca dao, đồng dao, vè, không chỉ có tác dụng làm phong phú khả 
năng ngôn ngữ, khả năng liên tưởng, khả năng biểu đạt cảm xúc mà còn bồi 
dưỡng và vun đắp cho các bé về mặt tâm hồn - Một yếu tố được coi là kim chỉ 
nam đối với sự phát triển của trẻ
 Ví Dụ: Tôi gửi cho phụ huynh những link câu hỏi: Trẻ ở nhà làm gì? Trẻ thích 
nghe kể chuyện không? Trẻ có thích hoạt động với sách truyện không? Trẻ biết 
cách cầm sách và đọc vẹt theo tranh không?.... Từ đó tôi có thể nắm bắt được 
tình hình của trẻ có tích cực tham gia vao hoạt động văn học hay không? Hướng 
dẫn phụ huynh cách lôi cuốn trẻ đến với thế giới văn học: thơ, truyện, ca dao, 
đồng dao, vè,..
4.2. Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch hoạt động phù hợp, giúp trẻ hoạt động 
tích cực:
Năm học 2021-2022 là một năm học vô cùng đặc biệt, trẻ nghỉ dịch tại nhà 
phòng chống dịch bệnh Covid-19, cô trò được khai giảng trực tuyến, gặp gỡ làm 
quen cũng trực tuyến. Chúng tôi, giáo viên chưa nắm bắt được khẳ năng, tính 
cách của bạn nào. Do vậy việc đưa ra những nội dung giáo dục còn rất mơ hồ và 
hạn chế. Do trẻ nghỉ học tại nhà nên giáo viên rất khó để đưa ra kế hoạch hoạt 
động phù hợp. Nhận thức được điều đó, ngay từ đầu năm học, tôi đã thảo luận, 
bàn bạc với đồng chí giáo viên cùng lớp khảo sát thực trạng về kỹ năng, khả năng, 
nhu cầu, hứng thú, của trẻ cùng nhau lập kế hoạch theo chủ đề phù hợp với mục 
tiêu đề ra. 
Để làm được điều ấy thì tôi đã tự bồi dưỡng, tìm hiểu, nâng cao trình độ nghiệp 
vụ theo đổi mới của ngành cụ thể là: 
Tự trang bị cho mình những kiến thức cơ bản bằng việc: Nghiên cứu kỹ các văn 
bản hướng dẫn chỉ đạo của ngành và nhà trường, sưu tầm những tài liệu liên 
quan đến ngành học mầm non, những phương pháp hình thức mới, đặc biệt là 
lĩnh vực ngôn ngữ và hoạt động văn học như: Kịch vải nhật bản, nhạc kịch, kể 
chuyện sáng tạo Đặc biệt là học tập bồi dưỡng công nghệ thông tin để tạo ra 
những hoạt động hấp dẫn thu hút trẻ tham gia.
 Để mở rộng thêm những kiến thức thiết thực trong các hoạt động Văn Học, tôi 
nghiên cứu sử dụng cả giáo trình nước ngoài (Nhật, Đức, Pháp, Singapor), tôi 
chú ý chọn những loại sách, truyện có tính giáo dục cao, có nội dung ngắn gọn, 
rõ ràng các tình tiết, hay sách truyện phát triển kỹ năng, phát triển tư duy được 8
chọn lọc cũng là cách để trẻ tiếp cận và học hỏi tốt nhất các kỹ năng cần thiết 
trong cuộc sống: giao tiếp, an toàn, vệ sinh, sức khoẻ như “Tính thật thà của 
Moza, Yêu mẹ cả ngày, Em gái bị ốm, Món quà nhỏ từ cửa sổ, Trước khi đi dã 
ngoại, Bố mẹ yên tâm con làm được, Bé học lễ giáo, Asae và em gái bé nhỏ” 
Ở đó, tôi có thể lựa chọn được khá nhiều nội dung mới lạ, thực tế và hấp dẫn trẻ, 
phát huy tính tư duy, tích cực của trẻ trong hoạt động văn học. 
 Ngoài ra, tôi còn tự bồi dưỡng thêm kiến thức cho bản thân qua việc xây dựng 
một số chuyên đề mẫu do nhà trường và các tổ chuyên môn xây dựng, thông qua các 
giờ sinh hoạt chuyên môn về các hoạt động văn học, từ đó tôi đã mở rộng thêm vốn 
kinh nghiệm cho mình khi tổ chức các hoạt động văn học cho trẻ.
Đặc biệt tôi thường xuyên tham gia vào các lớp học bồi dưỡng CNTT để nâng cao 
trình độ tin học. Tôi tạo ra được các hình ảnh, video đẹp mắt, gay hứng thú cho trẻ 
say mê vào hoạt động và đạt kết quả cao.
Qua việc tự bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyện nghiệp vụ cho bản thân trong 
việc tổ chức hoạt động văn học cho trẻ theo định hướng đổi mới của ngành bản 
thân tôi đã có thêm những kiến thức cơ bản, phong phú, hữu hiệu qua đó tự tin 
để thực hiện các biện pháp giúp trẻ tích cực tham gia hoạt động văn học
* Xây dựng kế hoạch phù hợp với trẻ giúp trẻ hoạt động văn học một cách 
tích cực
Hoạt động văn học có vai trò quan trọng và cần thiết trong cuộc sống hằng ngày 
của trẻ. Trẻ mầm non rất thích nghe kể chuyện, đọc thơ! Đó là một thực tế. Với 
sự phát triển của xã hội và ngành giáo dục hiện nay, cùng với tâm huyết của 
những nhà văn chuyên và không chuyên, chúng ta đã có được một kho tàng khá 
là phong phú các câu chuyện, bài thơ có thể vận dụng được trong việc giáo dục 
trẻ. Nên chúng ta càng có điều kiện hơn trong việc lựa chọn những câu chuyện, 
bài thơ, mới hấp dẫn nhưng lại phù hợp với nội dung mình định giáo dục trẻ. 
Để làm mới kế hoạch hoạt động học văn học, bản thân tôi luôn muốn mang đến 
cho trẻ một luồng gió lạ bằng cách lựa chọn những tác phẩm văn học mang tính 
giáo dục cao, tình tiết đơn giản, lời thoại phong phú, nhiều từ tượng thanh, 
tượng hình nội dung dễ hiểu, dễ nhớ giúp trẻ yêu thích hoạt động. Trẻ thực sự 
được thả hồn được vui, hứng thú, cảm xúc khi trải nghiệm các tác phẩm mà cô 
lựa chọn phù hợp với trẻ và từng chủ đề sự kiện cụ thể: 
 Tên tác phẩm
STT Tháng Chủ đề
 Truyện Thơ
 Thói quen sinh Thức dậy đi nào, Giờ thể Chiếc đồng hồ, lời 
1 Tháng 9
 hoạt lành mạnh dục sáng, Khi lửa bốc cháy. chào, ..
 Tháng Gia đình yêu Buổi tối ở gia đình bé, bông Bé hỏi mẹ, mẹ và 
2
 10 thương, Cơ thể bé hoa cúc trắng, Yêu mẹ cả cơn mưa, lòng mẹ, 9
 Tên tác phẩm
STT Tháng Chủ đề
 Truyện Thơ
 ngày, cô bé bán diêm, quà của mẹ, bé 
 đánh răng. 
 Bác sỹ, ngày 20- Tính thật thà của Moza, chữ hiếu, làm nghề 
 Tháng 
3 11 Gấu con bị đau răng, như bố, làm quen 
 11
 Cuộc thi vẽ tranh. chữ số
 Các con vật đáng Chú sâu nhỏ, Đàn kiến Kiến con học nhảy 
 yêu khiêng sâu, Ba chú dù, đàn kiến nhỏ, 
 Tháng 
4 bướm, Cua đồng hậu Con bướm trắng, 
 12
 đậu. Quả trứng ở đâu, Ba 
 chú heo con.
 Sự tích quả cà chua, Cây Chùm quả ngọt, 
 Thực vật, Tết táo yêu thương, Họ rau. vườn cải, củ cà rốt, 
5 Tháng 1
 đoàn viên cây ngô, sắp đến 
 tết rồi. 
 PTGT Máy bay con đã lớn, Qua Về quê, quà cho, đi 
6 Tháng 2
 đường, Chú thỏ Burine. chơi phố
 An toàn khi tham Cái hố bên đường, Một Quà 8/3, đèn giao 
 gia giao thông, chuyến đi chơi, Bull chơi thông
7 Tháng 3
 Ngày của bà của trốn tìm, Mẹ yêu con!
 mẹ.
 Mùa hè Trước khi đi dã ngoại,. Nắng mùa hè, tia 
8 Tháng 4
 nắng nhỏ, hạt mưa 
 Quê hương, Bác Thế là ngoan Em yêu nhà em, 
9 Tháng 5
 Hồ kính yêu. làm đồ chơi. 
Việc lập kế hoạch không quá khó nhưng để có một kế hoạch tốt dựa trên kinh 
nghiệm chăm sóc giáo dục trẻ mẫu giáo, tôi luôn lắng nghe và chia sẻ, trao đổi 
kinh nghiệm với các bạn đồng nghiệp cùng lớp, cùng tổ chuyên môn, các bạn 
đồng nghiệp trường bạn, các trang mạng các phương pháp giáo dục tiên tiến, các 
loại hình nghệ thuật sáng tạo văn học mới như từ đó giúp trẻ hoạt động văn học 
1 cách tích cực và hiệu quả
4.3. Biện pháp 3: Hướng dẫn phụ huynh hướng dẫn trẻ đọc sách, truyện và 
kể chuyện sáng tạo
Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng những trẻ được đọc sách từ nhỏ sẽ có xu hướng 
cảm nhận tốt về sự thay đổi của âm thanh, điều này tác động tích cực đến khả 
năng ngôn ngữ của trẻ, giúp trẻ làm giàu vốn từ, đặc biệt là khi trẻ được tham 
gia vào việc trả lời câu hỏi và thảo luận về nội dụng của sách. Và những tác 
động của sách trong việc phát triển toàn diện của trẻ sẽ đến thật tự nhiên, trẻ 10
càng được nghe, được đọc nhiều thì vốn từ, suy nghĩ của trẻ ngày càng được mở 
rộng. Chính vì vậy mà tôi luôn khuyến khích phụ huynh luôn cố gắng đọc sách, 
thơ, kể chuyện cho trẻ nghe. Những tranh ảnh trong những cuốn sách, truyện, 
thơ cũng là cơ hội tốt để khuyến khích trẻ nói, kể, thể hiện về những điều xảy ra 
trong những hình ảnh. Nhận thức rõ được tầm quan trong của việc trẻ đọc sách 
và nghe đọc, kể cho trẻ nghe tôi đã rút ra một số kinh nghiệm như sau:
* Hướng dẫn phụ huynh lựa chọn sách truyện cho trẻ. 
Phụ huynh cần chọn sách phù hợp với lứa tuổi. Đối với trẻ 4-5 tuổi thì nên chọn 
sách có những bài thơ, câu truyện cổ tích hoặc câu chuyện gần gũi, quen thuộc 
với cuộc sống hằng ngày của trẻ. 
Chọn loại sách với nhiều tranh ảnh, màu sắc tươi sáng, bắt mắt, mỗi bức tranh 
đề có một nội dung cụ thể, dễ thu hút sự chú ý của trẻ. Những cuốn sách này 
giúp trẻ làm quen với sự vật hiện tượng xung quanh mình và môi trường sống 
xung quanh, tuy trẻ không biết chữ nhưng trẻ có thể ghi nhớ từng từ một thông 
qua các hình ảnh, màu sắc minh hoạ trong cuốn sách. 
 Bên cạnh đó phụ huynh nên lựa chọn một số cuốn sách của nước ngoài 
nhưng có nội dung gần gũi, mang tính giáo dục cao như những cuốn truyện 
tranh của Nhật và của các nước phát triển khác như:“Cả ngày chỉ bố, Bull chơi 
trốn tìm, Thức dậy đi nào. Em gái bị ốm, Món quà nhỏ từ cửa sổ, Trước khi đi 
dã ngoại, Bố mẹ yên tâm con làm được, Bé học lễ giáo, Asae và em gái bé 
nhỏ”
Ngoài ra tôi còn gửi những link các câu chuyện cho phụ huynh lớp tôi về các 
loại sách phát triển kỹ năng, phát triển tư duy được chọn lọc cũng là cách để trẻ 
tiếp cận và học hỏi tốt nhất các kỹ năng cần thiết trong cuộc sống như về giao 
tiếp, an toàn, vệ sinh, sức khoẻ. 
* Hướng dẫn phụ huynh dạy trẻ đọc sách đúng. 
Phụ huynh cần dạy trẻ cách cầm sách, mở sách, lật trang sao cho đúng. 
 Hướng dẫn trẻ cách bảo quan sách, tôn trọng sách. 
 Hình thành cho trẻ thái độ yêu thích đối với việc đọc sách truyện và thái độ khi 
lắng nghe người khác. 
* Phụ huynh cho trẻ đọc sách và nghe đọc khi nào?
Phụ huynh nên dành nhiều thời gian và tạo điều kiện cho các con được đọc sách 
ở bất kể thời điểm nào: Khi trẻ ở một mình thì cho trẻ đọc sách theo tranh, khi 
bố mẹ( ông bà có thời gian thì đọc sách cho trẻ nghe và hướng dẫn trẻ cash đọc 
truyện theo tranh, khi chơi cùng trẻ có thể chơi các trò chơi dân gian kết hợp đọc 
ca dao, đồng dao,Trước khi đi ngủ bố mẹ có thể kể những câu chuyện cổ 
tích,. 11
* Vai trò của Phụ huynh trong việc trẻ đọc sách và nghe đọc sách. 
 Tạo không gian thoải mái, yên tĩnh cho trẻ đọc: Trẻ chỉ thích đọc khi nào trẻ 
cảm thấy thoải mái và thực sự yên tĩnh, không bị phân tán bởi sự ồn ào bên 
ngoài vì vậy không gian để trẻ đọc có vai trò rất quan trọng, ở nhà phụ huynh 
nên xây dựng 1 góc học tập nhỏ cho trẻ, một góc truyện thật ngộ nghĩnh, ấm 
cúng, không gian yên tĩnh, tại góc này trẻ sẽ có không gian đọc riêng, tạo cảm 
giác đấy là một căn phòng, có bàn, đệm để trẻ ngồi đọc một cách thoải mái nhất. 
Khi trẻ đọc thì phụ huynh không nên can thiệp vào quá trình trẻ đọc mà chỉ quan 
sát trẻ, hướng dẫn khi trẻ chưa biết cách đọc đúng hoặc khi trẻ cần hỏi. 
 Phụ huynh cần dành ít nhất khoảng 30 phút hàng ngày để đọc sách cho trẻ nghe. 
Và đọc ít nhất hai câu chuyện mỗi ngày cho trẻ. 
 Khi đọc cho trẻ nghe cần đọc to, rõ ràng, ngắt nghỉ đúng nhịp, vui tươi hào 
hứng. Hãy lắng nghe giọng đọc của mình, đừng để giọng đọc của mình trở lên 
nhạt nhẽo, thiếu sức hút và trở nên nhàm chán. Khuôn mặt khi đọc cần thả lỏng, 
vui vẻ và cười thật nhiều nếu là các câu truyện vui vẻ. 
 Khi đọc đi đọc lại một cuốn sách phụ huynh cần giữ nguyên giọng điệu chứ 
không nên thay đổi. 
Trước khi đọc cho trẻ nghe phụ huynh nên cho trẻ xem trang bìa, giới thiệu từng 
trang tiếp theo, cho trẻ nhận xét về hình ảnh của các bức tranh, từ đó phụ huynh 
yêu cầu trẻ dự đoán nội dung của câu truyện sau đó mới đọc cho trẻ. 
Không nên bắt trẻ đọc hoặc nghe một cách căng thẳng với những cuốn sách. 
Tạo hứng thú và niềm yêu thích sách cho trẻ thông qua việc cho trẻ chơi một số 
trò chơi có liên quan đến cuốn sách đó. 
Ví dụ: Đoán tình tiết sai trong câu truyện, đoán xem câu nói này là của nhân vật 
nào. Đoán về nội dung của bức tranh. 
 Khi đọc cho trẻ nghe phụ huynh ngồi gần trẻ hơn sẽ tạo cảm giác gần gũi thoải 
mái từ đó trẻ sẽ ghi nhớ vốn từ tốt hơn. Để cho trẻ hứng thú phụ huynh hãy đưa 
ra các tình huống khiến trẻ tò mò, muốn khám phá nội dung câu truyện. 
Ví dụ: Kể cho trẻ nghe truyện “Thức dậy đi nào” tác giả Nancy Davis. Phụ huynh 
gây hứng thú bằng Bật đèn sáng nơi để “quyển sách lớn” nhằm thu hút trẻ chú ý. 
* Phụ huynh kể truyện diễn cảm lần 1: (sử dụng Big book)
- Phụ huynh giới thiệu trang bìa, chỉ và giới thiệu tên truyện, mở từng trang để 
hướng dẫn trẻ kỹ năng “đọc sách”, xem hết trang rồi mới lật tiếp trang sau. 
- Phụ huynh kể chuyện cho trẻ nghe, kết hợp chỉ nhân vật trong chuyện. 
+ Câu chuyện có tên là gì ?
- Sau đó mở quyển sách tạo thành bức tranh nền. 
+ Trong câu chuyện có những con vật nào? 12
+ Câu chuyện diễn ra ở đâu?
+ Tiếp theo Bọ dừa nhìn thấy bạn nào? Chim con đang ngủ ở đâu?
+ Cuối cùng các bạn nhìn thấy ai? Ai đang ngủ ở vườn hoa 
+ Sau khi nghe kể chuyện, các con thích nhất điều gì ? 
* Phụ huynh kể truyện lần 2: Vừa kể vừa cho trẻ đoán tình tiết câu chuyện để 
khơi gợi trí nhớ, tưởng tượng của trẻ,
* Lần 3 : Phụ huynh hướng dẫn trẻ đọc truyện theo tranh.
Ở nhà phụ huynh nào có điều kiện thì mua sách truyện cho trẻ, in tranh ra cho 
trẻ, hoặc phụ huynh có thể tải trên google rồi cùng nhau đọc truyện, thơ.
Cứ như vậy dần dần trẻ hình thành thói quen đọc sách, truyện. Tôi nhận được rất 
nhiều phản hồi rất tích cực của phụ huynh về khả năng yêu thích nghe kể truyện 
và ham muốn được đọc truyện, trẻ yêu thích những cuốn sách hơn, có ý thức tôn 
trọng và giữ gìn sách, hào hứng khi đến giờ đọc sách và rất chú ý lắng nghe, hào 
hứng bàn luận sôi nổi về những câu truyện, bài thơ, hình ảnh trong sách và qua 
đó trẻ đã có vốn từ được mở rộng hơn, diễn đạt mạch lạc hơn, và tự tin hơn 
trong giao tiếp hằng ngày với mọi người xung quanh. Và điều đó góp phần 
không nhỏ trong việc giúp trẻ phát triển ngôn ngữ một cách tích cực. 
* Hướng dẫn phụ huynh dạy trẻ kể chuyện sáng tạo. 
Thực tế giờ hoạt động văn học của các con chủ yếu là nghe kể chuyện điều này 
vô hình chung khiến các con bị thụ động và hạn chế sự chủ động trong tư duy 
sáng tạo, trong biểu đạt, trong việc trình bày ý kiến cá nhân từ những kinh 
nghiệm mà trẻ tích luỹ được bằng chính ngôn ngữ của mình. 
Tôi nhận thấy rằng, đối với lứa tuổi mầm non và đặc biệt là trẻ 4-5 tuổi rất nhảy 
cảm và bị hấp dẫn, thu hút bởi ngôn từ, âm điệu và hình tượng của các bài hát, 
bài thơ, những câu chuyện cổ tích cũng như những câu truyện mới. Đặc biệt qua 
hoạt động kể chuyện sáng tạo sẽ giúp trẻ phát triển tư duy, óc tưởng tượng bay 
bổng, phát triển khả năng mạnh dạn, tự tin vào chính bản thân mình
 Chuyên đề ngôn ngữ đã thực hiện việc “Tiếp cận học qua chơi và đổi mới hình 
thức tổ chức hoạt động giáo dục lĩnh vực phát triển ngôn ngữ” cụ thể để nâng 
cao việc lĩnh hội về ngôn ngữ tôi đã gửi video hướng dẫn phụ huynh cho trẻ trải 
nghiệm rất nhiều các hoạt động kể chuyện sáng tạo và thu được nhiều kết quả rất 
tốt trên trẻ. Qua những hoạt động kể chuyện sáng tạo đó tôi nhận thấy rằng 
muốn trẻ kể chuyện sáng tạo đạt hiệu quả cao cần phải làm tốt những yếu tố sau:
 * Hướng dẫn phụ huynh dạy trẻ kể chuyện sáng tạo.
Với hoạt động kể chuyện sáng tạo là hoạt động mà trẻ đưa ra những ý kiến sáng 
tạo của cá nhân mình về một câu chuyện hay hình ảnh đã có, trẻ kể sáng tạo một 
câu chuyện mới dựa trên một gợi ý hoặc một đề tài cho trước, hoặc trẻ kể sáng 13
tạo ra một câu chuyện mới dựa trên những kinh nghiệm, khả năng của trẻ và qua 
các hoạt động đó giúp trẻ phát triển khả năng ngôn ngữ, khả năng tư duy sáng 
tạo và trên hết là làm giàu tâm hồn và hình thành các hành vi văn hoá cho trẻ. 
Theo kinh nghiệm của bản thân tôi thì tôi chia hoạt động kể chuyện sáng tạo 
thành bốn dạng hoạt động chính đó là: 
+ Trẻ kể chuyện sáng tạo dựa trên một câu chuyện đã có 
+ Trẻ kể truyện sáng tạo dựa trên tranh ảnh đã có. 
+ Kể chuyện sáng tạo dựa trên kinh nghiệm đã có. 
+ Trẻ kể sáng tạo thành một câu truyện hoàn toàn mới. 
Trong bốn hoạt động chính đó tôi lại chia thành các hình thức khác nhau như 
sau:
a) Kể chuyện sáng tạo dựa trên một câu truyện đã có:
Đặt tên cho câu truyện vừa được nghe: Đối với hình thức này phụ huynh 
thường kể cho các con nghe câu truyện từ 2 đến 3 lần sau đó đàm thoại về các 
tình tiết trong câu chuyện. Sau đó cho các con đặt tên cho câu truyện, phụ huynh 
nên hỏi trẻ: Tại sao lại đặt như vậy?”. Tất cả các ý kiến mà trẻ đưa ra đều được 
ghi nhận và khen gợi, nếu cần phụ huynh có thể nêu ý kiến của mình để trẻ tham 
khảo. Phụ huynh viết tên câu chuyện mà trẻ đặt vào bức tranh điều đó giúp trẻ 
cảm nhận được ý kiến của mình được trân trọng và ghi nhận. Với việc ghi lại như 
vậy cũng là một cách để trẻ làm quen với chữ viết. Cuối cùng tôi sẽ đọc tất cả tên 
câu chuyện mà trẻ tự đặt lên cho trẻ nghe, nếu là câu truyện mới do cô hoặc phụ 
huynh sáng tạo ra thì phụ huynh và trẻ sẽ chọn một cái tên phù hợp nhất với nội 
dung câu truyện để đặt. Còn nếu đây là một câu truyện cổ tích hoặc câu truyện có 
trong sách thì phụ huynh sẽ khen ngợi động viên những ý tưởng của trẻ và giới 
thiệu cho trẻ về tên đúng của câu truyện. 
Nghĩ kết cho câu truyện: Đối với hình thức này thì theo tôi việc đầu tiên giáo 
viên cần làm là phải lựa chọn câu truyện. Tôi nhận thấy việc lựa chọn truyện vô 
cùng quan trọng bởi vì không phải câu truyện nào đưa vào hoạt động này cũng 
đạt hiệu quả cao. Với những câu truyện quá dài và có tình tiết quá phức tạp, nội 
dung chưa thực sự rõ ràng và không gần gũi với trẻ, không đúng với lứa tuổi khi 
đưa vào sẽ khiến trẻ bị phân tán, không nhớ hết được các trình tự vừa diễn ra 
trước đó nên sẽ hạn chế sự sáng tạo khi trẻ nghĩ cái kết cho câu truyện. Chính vì 
thế những câu truyện dành cho hoạt động này cần ngắn gọn, có nội dung, tình 
tiết rõ ràng, dễ hiểu, gần gũi với trẻ để trẻ dễ nắm bắt. Tôi đưa ra một só video 
hướng dẫn cách dạy trẻ kể chuyện sáng tạo để làm bài mẫu cho phụ huynh.
Ví dụ: Kể chuyện sáng tạo dựa trên một câu truyện đã có “Chú thỏ Burine”
* Cô kể cho trẻ nghe: 14
- Lần 1: Kể diễn cảm. Cô kể một đoạn chuyện từ đầu đến gần cuối 
- Lần 2: Kể diễn cảm với các hình thức khác nhau: rối, hình ảnh, đóng kịch
* Trích dẫn, đàm thoại phải làm rõ được các ý:
+ Câu hỏi về khung cảnh: Câu chuyện diễn ra ở đâu?
+ Câu hỏi về nội dung: có những ai? Làm gì?Chuyện gì xảy ra?
+ Câu hỏi trẻ dùng ngôn ngữ để miêu tả: Thế nào? Như thế nào?
+ Câu hỏi về cảm xúc và thái độ của trẻ với nhân vật: Con yêu ai? Vì sao? Con 
thấy nhân vật đó như thế nào?
+ Câu hỏi tưởng tượng, dự đoán: Chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo? Nếu con là bạn 
thì con sẽ làm gì?
* phụ huynh cùng trẻ thảo luận hoặc để trẻ nêu ý kiến
- Phụ huynh đưa ra yêu cầu và hình thức cho trẻ thảo luận và ghi lại kết quả. 
- Cho trẻ thời gian để suy nghĩ. 
- Có nhiều hình thức để trẻ nêu kết quả:
+ Vẽ lại những điều trẻ tưởng tượng 
+ Nói những điều trẻ nghĩ về cái kết cho câu truyện 
+ Sắp xếp các chi tiết có sẵn như nhân vật, cây cối, hoa lá, gắn lên khung cảnh 
cho trước để nói về ý tưởng của đoạn kết ( nếu phụ huynh chuẩn bị được đồ 
dùng)
+ Chọn 1 bức tranh có liên quan đến câu truyện và kể sáng tạo đoạn kết dựa trên 
bứa tranh đó. 
+ Trẻ kể sáng tạo đoạn kết cho câu truyện
- Phụ huynh nhật xét và khen ngợi các ý tưởng sáng tạo của trẻ sau đó sẽ kể lại 
toàn bộ câu chuyện theo cốt truyện đúng. 
b) Trẻ kể chuyện sáng tạo dựa trên tranh ảnh đã có:
Kể truyện theo tranh: (Khi gửi video hướng dẫn phụ huynh cùng dạy trẻ tôi 
luôn gửi thêm 1 file đính kèm các tệp tranh ảnh, đồ dùng, phụ huynh nào có điều 
kiện thì in ra và chuẩn bị đầy đủ cho con, nếu không thì cho con kể chuyện trực 
tiếp theo tranh trên điện thoại, máy tính, ipat,..)
 Dạy trẻ kể chuyện theo tranh cũng là một cách dạy trẻ kể chuyện sáng tạo độc 
đáo. Tôi có thể lấy các bức tranh minh họa một câu chuyện, hoặc cho trẻ sưu 
tầm tranh ảnh từ sách báo, truyện đọc, tranh dân gian rồi cho trẻ sắp xếp các bức 
tranh theo ý tưởng của trẻ rồi cho trẻ kể sáng tạo diễn biến câu chuyện theo thứ 
tự các bức tranh ấy. Tôi luôn khuyến khích trẻ kể chuyện theo cách mà trẻ hiểu 
như kể theo sự sáng tạo và suy nghĩ của mình. Trong quá trình này, khả năng 
tưởng tượng, xử lý tình huống và đặc biệt khả năng ngôn ngữ diễn đạt của trẻ 
cũng sẽ tốt hơn. 15
 Tuỳ vào khả năng của trẻ mà đưa ra những bộ tranh có số lượng tranh 
khác nhau. Ví dụ như: trẻ đầu năm thì đưa ra 3-4 tranh trong cùng một câu 
truyện và sang đến học kỳ 2 khi trẻ đã có kinh nghiệm, kiến thức và đặc biệt vốn 
từ đã phong phú hơn phụ huynh có thể đưa ra 5 - 6 tranh cho con, mỗi bức 
tranh trẻ có thể những nội dung khác nhau phù hợp với khả năng diễn đạt và 
vốn từ theo khả năng của trẻ 
Ví dụ: Với câu chuyện “Tính thật thà của Moza” Đầu tiên tôi lựa chọn hình ảnh 
của tranh: với hình ảnh rõ ràng, tình huống gần gũi trong cuộc sống. 
- Phụ huynh nên giới thiệu về các bức tranh, giới thiệu thu hút, khiến cho trẻ tập 
trung chú ý vào những bức tranh. Khơi gợi những hiểu biết và những vốn từ có 
liên quan đến bức tranh bằng những câu hỏi: Có mấy bức tranh? Khung cảnh 
trong bức tranh đang diễn ra ở đâu? Trong tranh có những ai? Đang làm gì?
- Tiếp theo phụ huynh đưa ra yêu cầu đối với trẻ. 
+ Con sẽ sắp xếp các bức tranh này như thế nào?
+ Con hãy kể lại câu truyện và đặt tên cho câu truyện. 
- Phụ huynh có thể chơi cùng con, hoặc có thể cho anh(chị, em) chơi cùng nhau: 
Cho trẻ thảo luận nhóm
+ Trẻ thảo luận và thống nhất trong việc sắp xếp các bức tranh. 
+ Trẻ thảo luận và thống nhất nội dung câu chuyện của nhóm mình. 
+ Phụ huynh cho trẻ thời gian để tập kể câu chuyện (bước này vô cùng quan 
trọng vì qua đó trẻ kể câu truyện theo nội dung đã thống nhất, điều này sẽ làm 
hạn chế tối đa sự thụ động của trẻ, trẻ có thể mạnh dạn kể cùng với bố, mẹ hoặc 
anh chị em của mình từ đó trẻ được phát triển vốn từ, khả năng diễn đạt và sự tự 
tin trước mọi người)
- Khi trẻ thảo luận xong, trẻ kể lại câu truyện trước người khác. Phụ huynh cho 
trẻ kể lại câu chuyện và đặt tên cho câu chuyện của mình. 
- Cuối cùng sẽ là nhận xét, đánh giá trẻ: Phụ huynh nên khen ngợi động viên trẻ 
để trẻ hứng thú và tích cực hoạt động hơn. 
Sau khi kết thúc hoạt động phụ huynh lưu giữ lại những bức tranh đó vào góc 
văn học để trẻ có nhiều cơ hội được kể lại bất cứ lúc nào.
* Kể chuyện sáng tạo dựa trên kinh nghiệm đã có:
Kể lại một sự vật, sự việc: Đối với hình thức này tôi thường áp dụng cho trẻ 
vào chương trình “ Mỗi tuần một câu chuyện”. Chương trình được thực hiện vào 
thứ 6 hàng trên phòng học zoom. Mỗi tuần tôi mang đến cho trẻ 1 câu chuyện 
khác nhau, tôi vừa kể trẻ vừa dự đoán nội dung tiếp theo, trẻ vô cùng hứng thú 
khi được tương tác với cô và các bạn dù không được tới trường.
Hình thức kể chuyện này chỉ áp dụng được với mỗi cá nhân trẻ chính vì vậy mà 
mỗi cá nhân trẻ đều phải nhớ, phải tự sắp xếp lại các sự việc mà trẻ đã trải qua 16
theo trình tự thời gian, không gian nhất định và trên hết qua hoạt động này trẻ sẽ 
phải vận dụng hết những vốn từ mà trẻ có để diễn đạt thành một câu chuyện 
hoàn chỉnh có mở đầu, diễn biến, kết thúc. 
Ví Dụ: Tôi kể cho trẻ nghe câu chuyện: “ Con yêu mẹ nhiều lắm!” Trẻ đoán 
từng tình tiết và cuối cùng tôi cho trẻ thể hiện tình cảm của mình với mẹ bằng 
những lời yêu thương, Trẻ đã rất vui vẻ thể hiện ngôn ngữ yêu thương tới mẹ 
của mình “ Con yêu mẹ, con yêu mẹ nhiều,” 
Cuối giờ tôi luôn gửi những lời yêu thương và mong chờ nhận được những câu 
chuyện của các con gửi về. Tôi rất vui và thành công khi nhận được rất nhiều 
những câu chuyện với nhiều nội dung chân thành, mộc mạc và gần gũi của trẻ.
Tôi nhận thấy rằng hình thức kể chuyện này rất đơn giản, linh hoạt và không 
mất thời gian để chuẩn bị đồ dùng, các đề tài được lựa chọn lại vô cùng phong 
phú, gần gũi với trẻ vì vậy sẽ kích thích phát triển, rèn luyện khả năng diễn đạt 
của trẻ ngày càng mạch lạc hơn. 
Kể chuyện theo tình huống:
 Hiện nay việc rèn luyện vốn kỹ năng sống cho trẻ là một mục tiêu vô cùng 
quan trọng và cần thiết, trẻ không chỉ có những kỹ năng tự phục vụ bản thân 
mình mà còn có những hiểu biết để giải quyết rất nhiều tình huống có thể xảy ra 
đối với trẻ như các tình huống nguy hiểm, các hiểu biết về bảo vệ môi trường. 
Chính vì vậy tôi đã đưa hình thức kể chuyện theo tình huống vào các hoạt động 
hàng ngày để không chỉ phát huy tính tích cực cho trẻ mà còn giúp trẻ trang bị 
cho mình những hiểu biết về các kỹ năng sống cần thiết. 
Tôi nhờ phụ huynh đưa ra một tình huống nào đó và sẽ yêu cầu trẻ kể lại và giải 
quyết tình huống đó theo suy nghĩ cá nhân của trẻ. 
Ví dụ: Phụ huynh đưa ra một tình huống đơn giản như “Khi con ở nhà một mình 
và có một người lạ đến gõ cửa” và yêu cầu trẻ kể lại và giải quyết tình huống đó. 
+ Đầu tiên Phụ huynh sẽ khơi gợi lại các tình tiết liên quan đến tình huống đó 
bằng các câu hỏi:
Lúc đó bạn nhỏ đang làm gì?
Có ai ở nhà cùng với bạn ấy ko? Khi đó bố mẹ bạn đi đâu?
- Có điều gì đã xảy ra? Theo con đây là ai?
- Theo con bạn có mở của ko?
- Vậy bạn sẽ làm điều gì tiếp theo?
+ Tiếp theo phụ huynh cho trẻ kể lại câu chuyện, theo trình tự và theo cách giải 
quyết tình huống riêng của trẻ. 
+ Nhận xét và đưa ra cách giải quyết tốt nhất để giáo dục trẻ. 17
Qua hình thức này thì trẻ sẽ có một giờ hoạt động vừa rèn luyện mang tính giáo 
dục cao và đặc biệt với phương pháp này trẻ sẽ cảm thấy thật nhẹ nhàng, gần gũi 
không bị nhàm chán và ghi nhớ được dễ dàng hơn. 
e) Kể chuyện nối tiếp theo truyện kể của người khác
 Hình thức kể chuyện này đơn giản chỉ là phụ huynh kể cho trẻ nghe một 
đoạn truyện hoặc một tình huống có tình tiết hấp dẫn và dừng lại ở tình tiết có 
nút thắt rồi yêu cầu trẻ kể tiếp câu chuyện. 
+ Phụ huynh lựa chọn và đưa ra những câu hỏi gợi mở cho trẻ như: Điều gì sẽ 
xảy ra tiếp theo? Điều gì sẽ đến và cuối cùng sẽ như thế nào?
+ Tiếp theo phụ huynh sẽ dành thời gian để trẻ suy nghĩ để hình dung ra các tình 
tiết tiếp theo. 
+ Trẻ kể lại câu truyện đầy đủ theo suy nghĩ của mình. 
+ Sau khi kể xong trẻ sẽ nêu những đánh giá, cảm nhận của mình về hành động 
của các nhân vật trong câu truyện. 
Đối với trẻ lớp tôi thì những câu chuyện tôi gợi ý cho phụ huynh thường ngắn, 
có nội dung hấp dẫn rõ ràng, có thể là những câu chuyện hoặc những tình 
huống, những câu truyện gần gũi với trẻ. Với hình thức này tôi cũng thấy rằng 
từng cá nhân trẻ đều phải tích cực vận dụng khả năng ngôn ngữ, khả năng sáng 
tạo của mình qua đó ngôn ngữ của trẻ ngày càng phát triển. 
4.4. Biện pháp 4: Hướng dẫn phụ huynh cho trẻ đọc thơ, ca dao, đồng dao, vè.
Thơ, Ca dao, đồng dao là những câu hát, câu vè mộc mạc, gần gũi, dễ thuộc, dễ 
nhớ bởi vần điều vui tươi, rộn ràng. Trong quá trình phát triển ngôn ngữ của trẻ 
mầm non, Thơ, ca dao, đồng dao có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Thông qua các 
bài thơ, những câu ca dao, đồng dao giáo viên có thể tiến hành phát triển ngôn 
ngữ cho trẻ mầm non như: Giáo dục chuẩn mực ngữ âm, hình thành và phát 
triển vốn từ, phát triển lời nói mạch lạc, phát triển ngôn ngữ nghệ thuật. Ca dao, 
đồng dao là cuốn từ điển sống phong phú mặc dù có ngôn từ đơn giản, phù hợp 
với lứa tuổi của trẻ, nhưng nó cũng bao hàm vốn sống cần thiết để trẻ chập 
chững khám phá về cuộc sống. Ca dao, đồng dao là sự mô tả một cách sinh 
động, đơn giản nhất những sự vật, sự việc của cuộc sống. Thông qua các bài 
đồng dao, ca dao vốn hiểu biết và ngôn ngữ của trẻ phát triển nhanh chóng.
Nhận thức được điều đó nên trong quá trình giáo dục phát triển ngôn ngữ cho trẻ tôi 
lựa chọn những bài cao dao, đồng dao phù hợp với mục tiêu giáo dục. Tôi gửi những 
bài đã lựa chọn để gửi cho phụ huynh dạy trẻ đọc tại nhà. Ca dao, đồng dao tập cho 
các bé phát âm chính xác. Ví dụ: Nu na/ Nu nống/ Cái trống/ nằm trong/ Cái nong/ 
nằm ngoài/ Bài đồng dao này luyện cho các em nói âm N phân biệt với L. Hay trò 18
chơi Đếm sao: Một ông/ sáng sao/ Hai ông/ sao sáng/ Ba ông/ sáng sao là bài tập về 
số đếm, vui vẻ, nhẹ nhàng, không nặng nề như trẻ ngồi học một bài số học....
Tôi luôn hướng dẫn phụ huynh cách dạy trẻ đọc thơ, ca dao, đồng dao, không phải ép 
buộc trẻ học thuộc, học vẹt kiểu nghiêm túc mà thường cho trẻ vừa học vừa chơi thông 
qua các trò chơi dân gian. VD: bài kéo cưa lửa xẻ: phụ huynh cùng trẻ chơi trò chơi và 
đọc bài đồng dao, như vậy trẻ sẽ vui vẻ hứng thú, tự giác học bài và trẻ ghi nhớ rất sâu 
thông qua việc được thực hành, tái hiện lại nội dung của bài ca dao, đồng dao.
Cũng chính những bài thơ, ca dao, đồng dao,.. đã cung cấp vốn từ khổng lồ cho trẻ, 
đặc biệt hơn là việc rèn cho trẻ nói chuẩn mực về ngữ âm. Kết quả tôi nhận được từ 
phụ huynh gửi về là trẻ luôn vui vẻ, nói năng lưu loát, dùng từ chuẩn xác, đặc biệt trẻ 
rất tình cảm và mạnh dạn thể hiện tình cảm với mọi người xung quanh: Biết giúp đỡ, 
chia sẻ việc nhà,... Như nội dung các bài thơ, câu chuyện, bài ca dao, đồng dao,... mà 
trẻ được học. Đó cũng chính là thành công cảu cô giáo và phụ huynh.
5. Kết quả thực hiện
 Sau một năm thực hiện đề tài với các giải pháp cụ thể, phù hợp với 
thực tế của lớp tôi, tôi đã thu được những kết quả sau:
* Đối với bản thân:
Qua thời gian thực hiện đề tài, bản thân tôi đã có được thêm những kinh 
nghiệmđể giúp cho trẻ hoạt động tích cực văn học
 - Chủ động linh hoạt hơn trong việc lựa chọn các hình thức phát triển ngôn ngữ 
cũng như hoạt động văn học cho trẻ. 
 - Tạo điều kiện, động viên, khuyến khích cho trẻ được giao tiếp, chia sẻ, bộc lộ 
cảm xúc của mình với mọi sự vật, hiện tượng gần gũi xung quanh trẻ. 
 - Tạo điều kiện để trẻ được phát triển ở mọi hoạt động, mọi lúc mọi nơi. 
- Cần phối hợp giữa gia đinh và nhà trường để trẻ có nhiều hơn những cơ 
hội giúp trẻ tích cực trong các hoạt động, đặc biệt là hoạt động văn học. 
- Chú ý tới tác phong, lời nói của mình sao cho chỉnh chu nhất trước trẻ. 
- Yêu nghề, mến trẻ hơn và cảm thấy mình thực sự là một người bạn có thể lắng 
nghe và chơi đùa với trẻ mọi lúc mọi nơi. 
 * Đối với trẻ:
- Sau khi áp dụng “một số biện pháp phát giúp trẻ 4-5 tuổi hứng thú với tác 
phẩm văn học trong thời gian nghỉ dịch covid”đối với trẻ lớp tôi sau một năm 
học qua trao đổi với phụ huynh tôi thấy đã thu được những kết quả sau 
+ Trẻ thực sự yêu thích và cảm thấy hứng thú, mạnh dạn tự tin, tích cực tham 
gia hơn với các hoạt động văn học. 
+ Trẻ tự tin giao tiếp với cô, với các bạn trong các hoạt động trên lớp. 
+ Trẻ luôn tự tin thể hiện những chia sẻ về những điều mà trẻ thấy, trẻ cảm nhận 
được trong cuộc sống hằng ngày.