SKKN Một số biện pháp giúp trẻ Mẫu giáo bé 3-4 tuổi hứng thú trong hoạt động làm quen với toán
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do lựa chọn đề tài
Thế kỷ XXI với sự thay đổi mạnh mẽ của xã hội để tiếp thu một nền văn minh phát triển cao, đó là nền văn minh trí tuệ, trong đó con người đứng ở vị trí trung tâm. Trong nền văn minh ấy trình độ khoa học phát triển cao cùng với sự bùng nổ thông tin, đòi hỏi con người phải có những phẩm chất nhân cách phù hợp, đặc biệt phải tích cực nhận thức để cải tạo thế giới, cải tạo chính mình. Giáo dục mầm non là khâu đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân. Đây là khâu quan trọng đặt nền móng cho sự phát triển nhân cách toàn diện của trẻ và cho trẻ bước vào học phổ thông.
Việc hình thành các biểu tượng toán học cho trẻ mầm non có một vai trò to lớn. Dạy toán cho trẻ không nhằm đào tạo cho trẻ những nhà toán học, mà nhằm phát triển ở trẻ khả năng nhanh nhậy, trí thông minh, sự phán đoán phân tích, so sánh tổng hợp. Giúp trẻ có được những kiến thức sơ đẳng về tập hợp con số, phép đếm, về kích thước, hình dạng, khả năng định hướng không gian.
Môn toán là môn học rất khô khan và cứng nhắc. Các tiết học toán đặc biệt là tiết học hình thành các biểu tượng về số lượng, con số và phép đếm thường lặp đi lặp lại nhiều lần các tiết học có nội dung giống nhau, chỉ khác về số lượng là 3, 4, 5, ...10. Vì vậy nếu ta chỉ tập chung vào kiến thức dạy trẻ theo đúng các bước, nếu lặp lại khi học trẻ thường rất nhanh chán sẽ không thu hút được sự chú ý của trẻ.
Hiệu quả của việc hình thành các biểu tượng toán học sơ đẳng cho trẻ mầm non, không chỉ phụ thuộc vào việc xây dựng hệ thống các biểu tượng toán học cần hình thành cho trẻ mà còn phụ thuộc vào phương pháp, hình thức tổ chức các hoạt động làm quen với toán cho trẻ ở trường mầm non. Làm thế nào để cho trẻ tiếp thu kiến thức một cách tự nhiên không bị gò ép phù hợp với sự nhận thức và đặc điểm tâm sinh lý của trẻ ở lứa tuổi này là: “Học mà chơi, chơi mà học”.
Năm 2013, sau một thời gian được tham quan học hỏi tại trường mầm non Liên hợp quốc UNIS và tham gia tập huấn tại các hội thảo tiếp cận với phương pháp dạy học tiên tiến, tôi nhận thấy rằng giáo viên không tổ chức tiết học toán độc lập với các bước rõ ràng mà dạy toán cho trẻ thông qua các trò chơi. Từ các trò chơi rất đơn giản, trẻ nhận biết được các con số, hình dạng, so sánh kích thước, khó có thể phân biệt được ranh giới giữa học và chơi khiến trẻ cảm thấy thoải mái, vui vẻ và hứng thú và tích cực hoạt động.
Từ kiến thức chuyên môn đã được đào tạo kết hợp với việc tiếp thu phương pháp giáo dục tiên tiến hiện đại tôi đã chắt lọc và đưa ra sáng kiến kinh nghiệm “Một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo bé (3-4 tuổi) hứng thú trong hoạt động làm quen với toán”.
2. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo bé (3-4) tuổi hứng thú trong hoạt động làm quen với toán.
3. Đối tượng nghiên cứu
Trẻ mẫu giáo bé (3-4 tuổi) tại lớp Hoa sen 2- Trường mầm non Tràng An Linh Đàm
Tóm tắt nội dung tài liệu: SKKN Một số biện pháp giúp trẻ Mẫu giáo bé 3-4 tuổi hứng thú trong hoạt động làm quen với toán
ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN Kính gửi: Hội đồng xét duyệt sáng kiến kinh nghiệm Huyện Ba Vì Ngày Trình độ Chức Họ và tên tháng Nơi công tác chuyên Tên sáng kiến danh năm sinh môn Một số biện pháp giúp trẻ Nguyễn Thị Trường MN Giáo Mẫu giáo bé 3-4 tuổi hứng 04/07/1991 Cử nhân Thúy Anh Chu Minh viên thú trong hoạt động làm quen với toán - Lĩnh vực áp dụng sáng kiến : Giáo dục mẫu giáo - Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu: ngày 1/12/2021 - Mô tả bản chất của sáng kiến “Một số biện pháp giúp trẻ Mẫu giáo bé 3-4 tuổi hứng thú trong hoạt động làm quen với toán” Từ kiến thức chuyên môn đã được đào tạo kết hợp với việc tiếp thu phương pháp giáo dục tiên tiến hiện đại tôi đã chắt lọc và đưa ra sáng kiến kinh nghiệm “Một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo bé (3-4 tuổi) hứng thú trong hoạt động làm quen với toán” I. ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Lý do lựa chọn đề tài Thế kỷ XXI với sự thay đổi mạnh mẽ của xã hội để tiếp thu một nền văn minh phát triển cao, đó là nền văn minh trí tuệ, trong đó con người đứng ở vị trí trung tâm. Trong nền văn minh ấy trình độ khoa học phát triển cao cùng với sự bùng nổ thông tin, đòi hỏi con người phải có những phẩm chất nhân cách phù hợp, đặc biệt phải tích cực nhận thức để cải tạo thế giới, cải tạo chính mình. Giáo dục mầm non là khâu đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân. Đây là khâu quan trọng đặt nền móng cho sự phát triển nhân cách toàn diện của trẻ và cho trẻ bước vào học phổ thông. Việc hình thành các biểu tượng toán học cho trẻ mầm non có một vai trò to lớn. Dạy toán cho trẻ không nhằm đào tạo cho trẻ những nhà toán học, mà nhằm phát triển ở trẻ khả năng nhanh nhậy, trí thông minh, sự phán đoán phân tích, so sánh tổng hợp. Giúp trẻ có được những kiến thức sơ đẳng về tập hợp con số, phép đếm, về kích thước, hình dạng, khả năng định hướng không gian. Môn toán là môn học rất khô khan và cứng nhắc. Các tiết học toán đặc biệt là tiết học hình thành các biểu tượng về số lượng, con số và phép đếm thường lặp đi lặp lại nhiều lần các tiết học có nội dung giống nhau, chỉ khác về số lượng là 3, 4, 5, ...10. Vì vậy nếu ta chỉ tập chung vào kiến thức dạy trẻ theo đúng các bước, nếu lặp lại khi học trẻ thường rất nhanh chán sẽ không thu hút được sự chú ý của trẻ. Hiệu quả của việc hình thành các biểu tượng toán học sơ đẳng cho trẻ mầm non, không chỉ phụ thuộc vào việc xây dựng hệ thống các biểu tượng toán học cần hình thành cho trẻ mà còn phụ thuộc vào phương pháp, hình thức tổ chức các hoạt động làm quen với toán cho trẻ ở trường mầm non. Làm thế nào để cho trẻ tiếp thu kiến thức một cách tự nhiên không bị gò ép phù hợp với sự nhận thức và đặc điểm tâm sinh lý của trẻ ở lứa tuổi này là: “Học mà chơi, chơi mà học”. Năm 2013, sau một thời gian được tham quan học hỏi tại trường mầm non Liên hợp quốc UNIS và tham gia tập huấn tại các hội thảo tiếp cận với phương pháp dạy học tiên tiến, tôi nhận thấy rằng giáo viên không tổ chức tiết học toán độc lập với các bước rõ ràng mà dạy toán cho trẻ thông qua các trò chơi. Từ các trò chơi rất đơn giản, trẻ nhận biết được các con số, hình dạng, so sánh kích thước, khó có thể phân biệt được ranh giới giữa học và chơi khiến trẻ cảm thấy thoải mái, vui vẻ và hứng thú và tích cực hoạt động. Từ kiến thức chuyên môn đã được đào tạo kết hợp với việc tiếp thu phương pháp giáo dục tiên tiến hiện đại tôi đã chắt lọc và đưa ra sáng kiến kinh nghiệm “Một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo bé (3-4 tuổi) hứng thú trong hoạt động làm quen với toán”. 2. Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo bé (3-4) tuổi hứng thú trong hoạt động làm quen với toán. 3. Đối tượng nghiên cứu Trẻ mẫu giáo bé (3-4 tuổi) tại lớp Hoa sen 2- Trường mầm non Tràng An Linh Đàm II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1. Đặc điểm tình hình chung của nhóm lớp 1.1 Thuận lợi - Cơ sở vật chất của nhà trường khang trang, phòng học sạch sẽ, có đầy đủ các tiện nghi cần thiết đồ dùng đồ chơi tương đối đầy đủ phục vụ cho việc học tập và vui chơi của trẻ. - Lớp học luôn nhận được sự quan tâm của ban giám hiệu nhà trường đầu tư cơ sở vật chất như mua sắm bộ học toán, lô tô toán cho các cháu. - Hàng năm chúng tôi được học lớp bồi dưỡng chuyên môn của Phòng giáo dục quận Cầu Giấy, tham quan và dự một số hoạt động, tiết dạy của trường bạn và đồng nghiệp trong trường. Đó cũng là điều kiện để tôi được học tập, củng cố thêm kiến thức phục vụ cho tiết dạy của mình. - Cả 3 giáo viên trong lớp có trình độ chuyên môn lại từng được tham quan học tập tại trường mầm non quốc tế UNIS nên có quan điểm chung về đổi mới trong hình thức tổ chức hoạt động cho trẻ. - Phần lớn trẻ từ lớp nhà trẻ chuyển lên nên trẻ đã có nề nếp sinh hoạt và học tập - Bên cạnh đó, phụ huynh luôn tin tưởng, sẵn sàng tạo mọi điều kiện cũng như phối hợp với giáo viên để giúp trẻ yêu thích và tự tin khi học toán 1.2 Khó khăn: - Số trẻ trong lớp đông giáo viên gặp khó khăn khi tổ chức các hoạt động nhóm hay hoạt động cá nhân - Trẻ ở lứa tuổi bé nên một số trẻ chưa tập trung chú ý, lắng nghe cô hướng dẫn. Mức dộ nhận thức của trẻ ở độ tuổi này khá chênh lệch. 2. Khảo sát thực trạng hoạt động làm quen với toán Qua 4 năm dạy học áp dụng hình thức dạy học truyền thống, bản thân tôi thấy khả năng tích cực, chủ động tư duy của trẻ còn hạn chế. Trẻ thường quan sát cô làm mẫu và sau đó làm theo cô một cách thụ động và thiếu tự tin. Kết quả khảo sát khi chưa áp dụng vào hoạt động làm quen với toán của trẻ mẫu giáo bé lớp Hoa Sen 2 - 40% trẻ thiếu tập trung trong giờ học - Số trẻ hứng thú và tích cực hoạt động chiếm 60% - Khả năng tư duy sáng tạo của trẻ rất hạn chế, trẻ làm và nói theo cô - Trẻ thiếu tự tin, sợ nói sai, làm sai - 60% trẻ thực hiện được yêu cầu của các bài tập, trò chơi toán * Nguyên nhân của thực trạng . Khả năng hứng thú và tính tích cực của trẻ chưa được phát huy và kết quả trẻ nắm kiến còn thấp tôi thấy do một số nguyên nhân sau: - Do chưa tạo ra được môi trường toán học cho trẻ - Chưa có nhiều đồ dùng đẹp và mới lạ. - Chưa gây được sự tập trung chú ý tạo hứng thú cho trẻ trong quá trình dạy - Chưa có nhiều trò chơi mới. Trong các buổi tập huấn của các cấp, các ngành nhiều năm nay, vấn đề đổi mới hình thức tổ chức các hoạt động giúp trẻ hứng thú, tích cực nhận thức đặc biệt là hoạt động làm quen với toán luôn được quan tâm song việc thực hiện của giáo viên còn chưa thực sự hiệu quả. Chính điều này làm tôi trăn trở suy nghĩ làm thế nào để khắc phục tình trạng trên. Vì vậy tôi đã mạnh dạn đổi mới một số hình thức, phương pháp tổ chức để giúp trẻ tích cực, chủ động hơn khi tham gia các hoạt động làm quen với toán. 3. Các biện pháp giúp trẻ mẫu giáo bé (3-4 tuổi) hứng thú trong hoạt động làm quen với toán. 3.1. Tạo môi trường toán học cho trẻ * Thiết kế môi trường lớp học xung quanh trẻ Một môi trường học tập tốt có hiệu quả là môt trường gây hứng thú cho trẻ, phát huy được trí tưởng tượng, sáng tạo cho trẻ. Chính vì vậy tôi luôn cố gắng tạo ra nhiều đồ dùng, đồ chơi hấp dẫn trang trí xung quanh lớp. Ta cần tạo cho trẻ một tâm lý thật thoải mái, coi lớp học như ngôi nhà thân yêu của mình và trong ngôi nhà đó trẻ được tham gia dọn dẹp, trang trí, sáng tạo theo ý mình.chính vì vậy tôi dã khuyến khích trẻ sưu tầm đồ chơi, tranh ảnh để trang trí lớp học theo chủ đề. Ví dụ Treo quả hoặc đám mây có gắn số phía dưới , vừa để trẻ đếm vừa trang trí lớp. Treo các hình vuông, hình tròn, hình tam giác, chữ nhật ngộ nghĩnh do trẻ làm để trẻ vừa học toán vừa ôn từ tiếng anh. Tôi xây dựng góc toán phong phú, nhiều chủng loại sắp xếp bố trí đồ chơi gọn gàng, phải đảm bảo thuận tiện cho thao tác sử dụng,được xắp xếp sao cho dễ lấy, dễ cất và đặc biệt có thể sử dụng vào các môn học và các hoạt động khác. Góc toán được trang trí đẹp mắt, khoa học. Các trò chơi được thay đổi theo chủ đề và theo chương trình học của trẻ. Trẻ có thể chơi ngay trên bảng của góc hoặc chọn trò chơi từ những chiếc túi treo tại góc. * Tận dụng môi trường toán học ở mọi lúc, mọi nơi. Chúng ta không chỉ tạo môi trường toán học cho trẻ ở trong lớp học mà còn tạo cho trẻ bất kỳ thời điểm nào có thể. Toán học không phải là cái gì đó thật cứng nhắc khô khan, chỉ là số, là hình mà toán học có thể là bất kỳ thứ gì ở xung quanh trẻ. *Ví dụ: Khi cho trẻ đi tham quan, đi dạo, ta có thể hỏi trẻ “ có bao nhiêu luống rau, có bao nhiêu cây quất, quả này có dạng gì ... Khi đến giờ ăn trẻ xếp đĩa và khăn cho mỗi bàn, trẻ phải biết lấy đủ số đĩa cho mỗi bàn, như thế trẻ đã biết sắp xếp tương ứng 1-1 ta có thể tận dụng mọi cơ hội để có thể hình thành các biểu tượng về toán cho trẻ. * Ví dụ : Khi hoạt động góc “bán hàng” khi trẻ đi mua và bán phải đếm số hàng, đưa số tiền đúng với yêu cầu của người bán ở góc xây dựng yêu cầu. Trẻ xây mô hình ngôi nhà của bé, yêu cầu phía trước ngôi nhà có gì, phía sau có gì. v. v môi trường toán học cho trẻ là rất phong phú,nếu chúng ta biết tận dụng vào toán học cho trẻ thì rất có hiệu quả, trẻ vừa học vừa chơi. Trẻ học mà không biết mình đang học. Thông thường thì những hành động thoải mái và có tính khám phá đối với trẻ sẽ không đảm bảo cho việc học và việc nhận thức sâu các khái niệm. Ta phải tạo điều kiện thuận lợi để tạo môi trường, khuyến khích môi trường tư duy toán học ta cần nhận thức được điều gì cho trẻ muốn học. 3.2. Linh hoạt tích hợp hoạt động làm quen với toán với nhiều môn học khác nhau để gây hứng thú cho trẻ Trẻ nhỏ không học các khái niệm toán học bằng cách học vẹt hay bằng các quy tắc. Trẻ được khuyến khích trong quá trình học, biết tìm kiếm các chuẩn mực. Giải quyết các vấn đề nếu ta chỉ đơn thuần dạy trẻ xác định vị trí trong không gian, nhận biết hình thông thường, hay một số tiết học về số lượng nội dung lại lặp đi lặp lại như thế sẽ rất nhàm chán và đơn điệu, cứng nhắc, sự hứng thú của trẻ sẽ giảm đi. do vậy ta cần có sự linh hoạt thay đổi các hình thức tiết học để trẻ học không nhàm chán. Trong một tiết học ta có thể lồng ghép và tích hợp các môn học khác như thế ta tận dụng được tối đa đồ dùng đã chuẩn bị, củng cố kiến thức cho trẻ trong quá trình cung cấp kiến thức cho trẻ ta nên linh hoạt thay đổi hình thức để trẻ khỏi nhàm chán và hứng thú học tập, không nên gò ép trẻ theo một khuôn mẫu nhất định, trẻ cần được học mà chơi, chơi mà học. * Tích hợp với hoạt động Làm quen với văn học Những câu truyện, bài thơ, bài vè đôi khi sẽ là phương tiện hiệu quả để giúp trẻ hình thành các biểu tượng toán. Tôi thường đưa các câu chuyện có yếu tố toán học vào, sau đó đàm thoại cùng trẻ, hoặc sử dụng rối hoặc các hình ảnh minh họa truyện để lồng ghép dạy trẻ học toán. Ví dụ: Sử dụng truyện “Câu chuyện về gia đình chim” để dạy trẻ về biểu tượng số lượng. Câu chuyện như sau: “Một ngày nọ, có hai con chim không biết bay từ đâu đến, đậu trên cành cây và làm tổ ở khu vườn nhà bé Bi. Một con đi tìm rơm, còn con kia ở lại xây tổ. Thấy vậy, bé Bi chạy ra sau nhà lấy mấy cọng rơm để xuống sân. Con chim sẻ kia hình như hiểu ý Bi, nó bay xuống dùng mỏ để gắp những cọng rơm, rồi nghiêng cánh cảm ơn. Vài ngày sau, con chim sẻ nọ đẻ được ba quả trứng nho nhỏ. Một tháng trôi qua, ba quả trứng nở thành hai chú chim non đáng yêu. Gia đình chim sẻ trở nên đông vui và hạnh phúc. Một ngày nọ, sau khi đi bay đi kiếm mồi cùng mẹ, một chú chim non vì mải chơi nên bị lạc. Cả nhà chim sẻ rất lo lắng. May sao đến tối chi non được bác Chào mào đưa về. Cả nhà vui mừng rối rít. Chim non hứa lần sau sẽ không mải chơi để bị lạc nữa. ” Sau khi kể cho trẻ nghe nội dung câu chuyện cô giáo có thể đưa những câu hỏi để trẻ nhớ lại nội dung câu chuyện cũng như để trẻ học toán: - Có bao nhiêu con chim sẻ lớn? - Có bao nhiêu con chim sẻ con? - Có tất cả bao nhiêu chú chim? - Có mấy chú chim bị lạc mẹ? - Trong tổ còn lại mấy chú chim non? - Giáo viên có thể vẽ, hoặc sử dụng rối để trẻ học đếm Ví dụ: Sử dụng bài vè “mõ làng mõ xóm” để dạy trẻ xác định phương hướng. Cô hoặc một trẻ làm người đi rao mõ. Vừa gõ mõ vừa đọc: “Chiềng làng chiềng chạ “Ấy là mõ xóm Thượng hạ tây đông Mõ làng là tôi Nếu là con trai Thấy tôi đứng này Đứng ra phía trước Con trai bên trái Nếu là con gái Con gái bên phải Đứng ra phía sau.’’ Nhanh mải lên nào.” Sau khi người rao mõ đọc xong từng vế thì trẻ trai và trẻ gái đứng đúng vào vị trí người rao mõ yêu cầu.Tiếp theo là cô phải đặt các câu hỏi để trẻ trả lời xem trẻ đang đứng ở vị trí nào của người rao mõ. * Tích hợp với hoạt động tạo hình Các hoạt động tạo hình luôn mang lại cho trẻ sự thích thú. Trẻ được thỏa sức sáng tạo với đôi bàn tay và trí tưởng tượng phong phú của mình. Giáo viên có thể thiết kế một số hoạt động tạo hình qua đó giúp trẻ hình thành các biểu tượng toán. * Ví dụ: Khi học số 3 thuộc chủ đề thế giới thực vật nặn 3 bông hoa, 3 quả.... vào trang “sách” và viết số tương ứng, đến hết chủ đề này, lại sang chủ đề khác ở bài khác trẻ lại sưu tập tiếp dần dần trẻ có bộ sưu tập về môn toán rất phong phú. Hoặc cũng với hoạt động nặn, chỉ cần thêm một vài chiếc que, trẻ có thể nối thành các hình trẻ đã học như hình vuông, hình tam giác, hình chữ nhật. (Ảnh 4- Phần phụ lục) * Tích hợp với hoạt động thể chất Làm quen với toán thường được xem là hoạt động phát triển nhận thức, trong đó chủ yếu hoạt động tĩnh. Song nếu khéo léo lồng ghép các trò chơi vận động sẽ khiến hoạt động làm quen với toán trở nên sinh động và gây hứng thú cho trẻ. *Ví dụ: Trò chơi “Bắt cua bỏ giỏ” để củng cố khả năng luyện đếm, nhận biết số lượng và luyện khả năng khéo léo của cơ tay. Cách chơi: trẻ đan 2 tay vào nhau, dùng 2 ngón trỏ gắp sỏi vào giỏ + Mức độ 1: Thời gian là 1 bản nhạc, bạn nào bắt được nhiều cua hơn sẽ chiến thắng. Sau khi thời gian kết thúc trẻ đếm số của trong giỏ mình so sánh với số cua của bạn bên cạnh + Mức độ 2: Nghe tiếng ếch kêu bắt cua. Sau khi trẻ bắt xong cô hỏi: “Ếch kêu mấy tiếng?”, “Cần bắt mấy con cua?” “Ai bắt đúng và nhanh nhất?” * Tích hợp với hoạt động âm nhạc Hoạt động âm nhạc mang lại cho trẻ cảm giác thoải mái, thư giãn khi học toán. Giáo viên đàm thoại hoặc có thể tạo ra các trò chơi âm nhạc thú vị vừa để trẻ phát triển tai nghe âm nhạc vừa giúp trẻ hình thành biểu tượng toán. *Ví dụ: - Sau khi trẻ học hát bài “Đố bạn” có thể hỏi trẻ có bao nhiêu con vật được nhắc đến trong bài hát? - Trong chủ đề giao thông có thể tổ chức cho trẻ chơi điều khiển các phương tiện giao thông theo chỉ dẫn của chú công an. Từ đó trẻ có thể xác định phương hướng: phía trước, phía sau, phía phải, phía trái - Hoặc lắng nghe một đoạn nhạc và đếm xem có bao nhiêu loại nhạc cụ, có mấy tiếng trống, mấy tiếng mõ. Hay trẻ có thể tạo ra số lượng âm thanh phát ra theo yêu cầu của giáo viên (Gõ 3 tiếng trống) * Tích hợp với hoạt động khám phá khoa học Có thể lồng ghép các hoạt động khám phá khoa học với toán theo từng chủ đề. Có thể sử dụng lô tô hình ảnh trong chủ đề để dạy trẻ học toán. Trẻ vừa có những hiểu biêt về thế giới xung quanh vừa hình thành biểu tượng toán một cách tự nhiên. * Ví dụ: Ở chủ đề “Thực vật” giáo viên có thể dạy trẻ nhận biết số lượng bằng cách cho trẻ xem tranh các loại quả. Sau khi trẻ xem xong cô đưa ra câu hỏi đàm thoại cho trẻ: - Con hãy kể tên các loại quả trong tranh - Hãy đếm xem mỗi loại có bao nhiêu quả? Số lượng quả nào nhiều hơn? - Vỏ của các loại quả có gì khác nhau? (quả táo vỏ nhẵn, quả vải vỏ xù xì) - Hãy kể tên 3 loại quả vỏ nhẵn, 2 loại quả vỏ xù xì 3. 3. Sáng tạo một số trò chơi ôn luyện, củng cố kiến thức toán học cho trẻ Trò chơi toán học là một dạng của trò chơi học tập. Trẻ phải giải quyết nhiệm vụ học tập dưới hình thức chơi nhẹ nhàng, thoải mái, làm trẻ dễ dàng vượt qua những khó khăn trở ngại nhất định. Trẻ tiếp nhận nhiệm vụ học tập như nnhiệm vụ chơi, do đó tính tích cực của hoạt động nhận thức trong lúc chơi được nâng cao. Trò chơi học tập được sử dụng trong quá trình dạy hoc cũng như hoạt động góc nhằm tích cực hóa hoạt động nhận thức cho trẻ. Chính vì vậy trong các tiết học Toán và các hoạt động khác tôi luôn cố gắng suy nghĩ sáng tạo ra một số trò chơi mới để áp dụng vào giờ học nhằm thay đổi hoạt động chống sự chán nản, mệt mỏi, làm cho trẻ có hứng thú hoạt động. Điều đặc biệt là các trò chơi được thiết kế rất đơn giản song có tính ứng dụng cao, chỉ cần thay đổi hình ảnh hoặc cách chơi là có thể tạo ra một trò chơi mới. Bên cạnh việc trẻ cùng cô làm đồ chơi học toán sẽ tăng hứng thú của trẻ khi tham gia chơi. Một số ví dụ trò chơi củng cố về số lượng và hình dạng đã từng được ứng dụng trong các giờ tổ chức hoạt động làm quen với toán cho trẻ: * Trò chơi củng cố về số lượng - Trò chơi Domino: Nối các miếng Domino với nhau sao cho số lượng nhóm đồ vật tương ứng với số. - Trò chơi “ Ghép đôi”: Ghép nhóm đồ vật với số tương ứng sao cho 2 nửa hình tròn khớp nhau. Có thể chơi cá nhân hoặc 2 trẻ cùng chơi để cùng tìm miếng ghép khớp nhau. - Trò chơi “Lắp thân cho sâu”: lắp thân sâu theo thứ tự dãy số hoặc theo số lượng chấm tròn từ 1 đến 5. Giáo viên có thể tạo ra các vị trí trống để trẻ lắp tiếp hoặc trẻ có thể tạo ra để đố các bạn. - Trò chơi ‘Thẻ số tổ ong” (Luyện trí nhớ). Trẻ úp lô tô xuống. Từng trẻ lật 2 lô tô lên. Nếu số lượng ong và số ghi trên tổ tương ứng với nhau thì trẻ trẻ được thưởng 1 ngôi sao. Nếu không tương ứng trẻ úp 2 lô tô xuống để bạn khác lật tiếp. Chơi đến khi tất cả các lô tô đều được lật lên. * Trò chơi củng cố về hình dạng - Trò chơi Xúc xắc bật ô: Trẻ tung xúc xắc rơi vào hình nào trẻ sẽ phải bật vào các ô hình tương ứng trên thảm. - Trò chơi khúc côn cầu: Trẻ dùng gậy khúc côn cầu lia hình về cửa có hình dạng tương ứng. - Trò chơi Bingo: 2 trẻ cùng chơi. Mỗi trẻ 1 bảng Bingo. Úp lô tô các hình xuống. Trẻ lật lô tô hình nào thì xếp lên hình tương ứng trên bảng. Trẻ nào xếp kín 1 dãy hàng ngang trên bảng Bingo sẽ hô “Bingo” và giành chiến thắng. - Trò chơi Tìm hình thừa và xếp lại theo mẫu: Trẻ gọi tên hình thừa và sau đó xếp lại theo mẫu. Trẻ có thể tự tạo ra hình mẫu để đố các bạn. 3.4. Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học * Giới thiệu về bộ trò chơi “Vui học toán” cho trẻ mẫu giáo bé Trò chơi thiết kế dựa trên các chương trình Powerpoint, photoshop, các hình ảnh trên Internet sinh động gần gũi với trẻ Trò chơi được đóng gói bằng phần mềm Ispring free 7 (Chuyển định dạng Powerpoint sang Flash) có thể đưa lên Website để chơi trực tuyến. Bộ trò chơi gồm 4 trò chơi liên kết với nhau với sự hướng dẫn của nhân vật Gấu Pooh giúp trẻ dễ dàng lựa chọn và tham gia trò chơi Các trò chơi phù hợp nhận thức và chương trình lớp Mẫu giáo bé, giúp trẻ ôn lại các kiến thức toán đã học Bộ phần mềm gồm 4 trò chơi + Trò chơi trốn tìm- (Chủ đề động vật): Trẻ tìm vị trí các con vật theo hướng dẫn. Giúp trẻ ôn lại xác định các phía trước , sau, trên, dưới. + Trò chơi với các hình vuông, tròn, tam giác, chữ nhật- (Chủ đề giao thông). Giúp trẻ tìm và nhận biết các hình đã học + Trò chơi Đi siêu thị- (Chủ đề Gia đình hoặc Bản thân) Lựa chọn các đồ vật theokích thước yêu cầu. Giúp trẻ ôn so sánh độ dài, độ lớn, chiều cao của các đối tượng + Trò chơi Bé tập làm đầu bếp-( Chủ đề nghề nghiệp hoặc Thực vật): Đếm và chọnchữ số tương ứng. Giúp trẻ đếm, nhận biết số lượng và chữ số trong pham vi 5 * Hướng dẫn sử dụng Bước1: Trẻ chọn trò chơi Bước 2: Tham gia trò chơi thực hiện theo yêu cầu của nhân vật hướng dẫn Muốn nghe lại câu hỏi nhấp chuột vào biểu tượng dấu hỏi. Muốn chọn trò chơi khác chọn biểu tượng ngôi nhà Ví dụ: Trò chơi trốn tìm (Ảnh 13- phần phụ lục) Các con vật trốn sau những chấm tròn màu trắng. Lắng nghe hướng dẫn và nhấp chuột tráivào vị trí chấm tròn cho là đúng Ví dụ: Trò chơivới các hình ) - Trẻ lựa chọn chơi với 4 hình vuông, tròn, tam giác, chữ nhật. - Trẻ tham gia chơi các trò: tìm đồ vật có dạng hình đó và xếp que tính thành hình theo yêu cầu. Ví dụ: Trò chơi “Đi siêu thị” - Lắng nghe hướng dẫn. Tìm đồ dùng to hơn (nhỏ hơn). Tìm đồ vật ngắn hơn(dài hơn). Tìm đồ dùng cao hơn (thấp hơn) - Nhấp chuột vào đồ dùng cho là đúng - Nếu đồ dùng được chọn đúng nó sẽ được đưa vào giỏ đựng đồ Ví dụ: Trò chơi “Tập làm đầu bếp” Lấy đủ số quả cần thiết để làm món Salad hoa quả. Nhìn trên màn hình hiện lên bao nhiêu quả, đếm rồi chọn kết quả bằng các nhấp chuột vào số tương ứng. Tôi thường đưa trò chơi với máy vi tính vào phần luyện tập, trẻ có thể chơi cá nhân hoặc chơi theo nhóm. Các trò chơi với hình ảnh ngộ nghĩnh, sinh động, trẻ hào hứng với hoạt động học và từ đó giúp trẻ củng cố các kiến thức vừa học. Bên cạnh đó tôi đã đưa bộ trò chơi lên trang Bài giảng điện tử Violet để trẻ có thể chơi trực tuyến khi trẻ ở nhà. III. KẾT QUẢ Từ những cố gắng nghiên cứu tài liệu, học hỏi, rút kinh nghiệm đồng thời được sự ủng hộ của Ban giám hiệu và các giáo viên trong lớp đã giúp tôi có được một số kết quả khả quan trong việc ứng dụng “Một số biện pháp gây hứng thú cho trẻ Mẫu giáo bé 3-4 tuổi trong hoạt động làm quen với toán”. * Đối với trẻ - 85% trẻ đã tập trung trong giờ học - Số trẻ hứng thú và tích cực hoạt động chiếm 80% - Trẻ tự tin khi phát biểu hay khi hoạt động - 80% trẻ thực hiện được yêu cầu của các bài tập, trò chơi toán * Đối với giáo viên - Cảm thấy nhẹ nhàng thoải mái và hứng thú khi thiết kế các hoạt động. - Ngày càng có nhiều kinh nghiệm trong giảng dạy, tự tin trong nghề nghiệp. * Đối với phụ huynh - Phụ huynh phấn khởi khi thấy con mạnh dạn tự tin và hứng thú khi học toán. Từ đó phụ huynh tin tưởng và nhiệt tình ủng hộ các phong trào hoạt động do trường, lớp tổ chức. IV. BÀI HỌC KINH NGHIỆM Để nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động làm quen với toán cho trẻ mẫu giáo nói chung và cho trẻ mẫu giáo bé nói riêng tôi tự rút ra bài học cho mình như sau. - Cô giáo phải nắm chắc nội dung chương trình và phương pháp bộ môn. - Thường xuyên học tập để nâng cao trình độ, nghiệp vụ. - Giáo viên phải luôn tìm tòi, nghiên cứu để tạo ra cái mới, học hỏi đồng nghiệp rút ra kinh nghiệm cho bản thân. - Đặc biệt là ta phải gây được hứng thú cho trẻ để phát huy được tính tích cực của trẻ bằng nhiều cách như: + Tạo môi trường toán học phong phú, đa dạng theo chủ đề. + Biết sử dụng linh hoạt các hình thức khác nhau để gây hứng thú cho trẻ + Sáng tạo nhiều trò chơi mới, làm đồ dùng trực quan đẹp, hấp dẫn phù hợp với trẻ. + Để bắt nhịp với thời đại và những đổi mới trong giáo dục là ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy, giáo viên cũng cần tìm tòi những nội dung và những thông tin cần thiết để thay đổi hình thức, gây hứng thú cho trẻ nhằm phát huy tính tích cực cho trẻ. - Một yếu tố cũng rất quan trọng đó là ta cần phối hợp cùng với phụ huynh để thống nhất cùng quan điểm giáo dục trẻ. Làm tốt công tác xã hội hoá giáo dục vì việc chăm sóc giáo dục trẻ không chỉ riêng có trách nhiệm của nhà trường mà cần có sự phối kêt hợp của gia đình và xã hội. V. KẾT LUẬN Từ những nghiên cứu về lí luận cũng như thực tiễn đã khẳng định được vai trò của việc gây hứng thú cho trẻ trong hoạt động học mà đặc biệt là hoạt động làm quen với toán ở trường mầm non. Trẻ hứng thú trong học tập mới thì mới tiếp thu kiến thức một cách dễ dàng. Chính vì vậy tạo hứng thú cho trẻ là một vấn đề quan trọng và rất cần thiết. Điều này không phải là một vấn đề đơn giản mà các nhà giáo dục cần có sự đầu tư, tìm tòi, cần dành thời gian và sự sáng tạo để tạo điều kiện tốt nhất có thể. Nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức các hoạt động phải chính xác và phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí của trẻ, tạo cho trẻ tâm thế thoải mái, tăng hứng thú học tập. Qua quá trình tiến hành đưa những ý tưởng vào thực tiễn dạy học, tôi nhận thấy trẻ đã có những biểu hiện tích cực, tiến bộ rõ rệt trong học tập. Giáo viên dạy học với tâm thể nhẹ nhàng, thoải mái, các hoạt động diễn ra chất lượng, hiệu quả. Vì vậy tôi đã chia sẻ một số trò chơi, hoạt động làm quen với toán đã tổ chức thành công và hiệu quả tại lớp với đồng nghiệp và nhận được sự phản hồi tích cực. Trong thời gian tới tôi sẽ tiếp tục bổ sung và hoàn thiện sáng kiến kinh nghiệm của mình để góp phần nhỏ bé nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động làm quen với toán nói riêng và giáo dục mầm non nói chung. Rất mong nhận được sự góp ý cuả các cấp để tôi có thể hoàn thiện bản sáng kiến kinh nghiệm của mình.
File đính kèm:
skkn_mot_so_bien_phap_giup_tre_mau_giao_be_3_4_tuoi_hung_thu.docx

