SKKN Một số biện pháp để giúp trẻ học tốt môn tạo hình, lứa tuổi mẫu giáo 4-5 tuổi
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1.Lý do chọn đề tài:
“Trẻ em hôm nay là thế giới ngày mai”. Trẻ em là niềm hạnh phúc của mỗi gia đình, là những chồi non của đất nước, là những người kế tục sự nghiệp xây dựng, bảo vệ tổ quốc. Việc bảo vệ và chăm sóc, giáo dục trẻ em là trách nhiệm của nhà nước, của xã hội và của mỗi gia đình. Như Bác Hồ đã nói: “vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người” nghị quyết Trung Ương đối với việc giáo dục và phát triển nhân cách cho trẻ ngay từ lứa tuổi mầm non, hoạt động tạo hình đóng vai trò vô cùng quan trọng trong sự phát triển trẻ nhỏ về mọi mặt như : thẩm mỹ, đạo đức, trí tuệ, thể lực và lao động. Hoạt động tạo hình là một hoạt động học tập mang tính nghệ thuật, giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh và phản ánh thế giới thông qua các hình tượng nghệ thuật, trong các hình thức hoạt động mang tính nghệ thuật.
Ở trường mầm non có rất nhiều các họat động, nhiều môn học phát triển toàn diện cho trẻ mẫu giáo, là cơ sở ban đầu của nhân cách con người mới. Trẻ biết sáng tạo, lao động trong tương lai. Chính vì vậy việc thực hiện tốt hoạt động tạo hình trong trường mầm non sẽ góp phần không nhỏ vào việc nâng cao chất lượng giáo dục nhằm phát triển toàn diện cho trẻ. Những sản phẩm trẻ tạo ra rất đơn giản, ngộ nghĩnh sinh động,đáng yêu. Trẻ biết đánh giá khái quát , biết thể hiện ý tưởng của của bản thân. Trẻ rất thích sử dụng mầu sắc sặc sỡ mang tính chất phản ánh biểu tượng. Mỗi sản phẩm của trẻ mang một nội dung, một tên gọi khác nhau. Trẻ tham gia vào hoạt động tạo hình đó giúp trẻ hình thành các đức tính tốt như: yêu cái đẹp và mong muốn tạo ra cái đẹp. Trong thực tế việc tổ chức các hoạt động tạo hình theo phương pháp hiện hành cũng đó mang lại hiệu quả tới việc phát triển nhân cách.
Song phương pháp đó chưa thực sự đáp ứng và chưa phát huy hết khả năng sáng tạo. Các phương pháp hoạt động tạo hình lâu nay đang được sử dụng cũng mang tính áp đặt, dập khuôn theo mẫu, sao chép chưa phát huy hết khả năng sáng tạo và sự linh hoạt của người giáo viên khi tổ chức hoạt động tạo hình. Vậy giáo viên phải làm gì, làm như thế nào để trẻ có thể vẽ, nặn, cắt, tô mầu và làm đẹp sản phẩm.
Nhận thức từ trách nhiệm to lớn của giáo viên mầm non trong giai đoạn phát triển hiện nay. Như NQ hội nghị lần thứ hai BCH TW Đảng (Khoá VIII) đã nói: “Giáo viên mầm non là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục và được xã hội tôn vinh, giáo viên phải có đủ đức, đủ tài”. Là một giáo viên mầm non tôi luôn tâm huyết với nghề tôi nhận thấy bộ môn “hoạtđộng với tạo hình” như những cánh cửa mở dần đón chào các cháu vào một cuộc đời tươi đẹp hơn, cái nhìn rộng lớn hơn,bởi vì tạo hình giúp trẻ hiểu hơn về thế giới xung quanh . Là một giáo viên mầm non trải qua một quá trình nghiên cứu tận tụy, tích cực học hỏi và tôi đã lựa chọn đề tài: “một số biện pháp để giúp trẻ học tốt môn tạo hình, lứa tuổi mẫu giáo 4-5 tuổi ”.
2. Mục đích nghiên cứu:
Hoạt động tạo hình là một môn học có tầm quan trọng đối với các cháu mẫu giáo.Vì vậy tôi đã nghiên cứu vấn đề này nhằm mục đích đưa chất lượng tạo hình cho trẻ mẫu giáo nói chung và trẻ mẫu giáo trường mầm non nói riêng có chất lượng cao hơn nữa. Đồng thời cũng để thực hiện mục tiêu nhiêm vụ của việc nâng cao chất lượng cho trẻ “ hoạt động với tạo hình” theo hình thức đổi mới hiện nay. Ngoài ra hướng dẫn trẻ hoạt động tạo hình còn giúp trẻ rèn luyện các kỹ năng cầm bút, tư thế ngồi …để vận dụng cho các tiết học khác. Mục đích cho trẻ hoạt động tạo hình còn giúp trẻ hình thành những phẩm chất đạo đức tốt như : tính cẩn thận, tinh thần kỷ luật, tính thẩm mỹ, nề nếp, thói quen tốt sau này của trẻ. Qua môn học này trẻ còn có tình yêu thiên nhiên, yêu con người, yêu cuộc sống. Chính vì vậy tôi đã nghiên cứu vấn đề này vận dụng phương pháp giáo dục để áp dụng vào bài dạy, hướng dẫn trẻ làm quen với hoạt động tạo hình đạt kết quả cao.
3. Đối tượng nghiên cứu
- Trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi lớp B4
4. Đối tượng khảo sát, thực nghiệm
- Để thuận tiện cho việc khảo sát thực nghiệm tôi chọn đối tượng khảo sát là trẻ 4-5 tuổi trường Mầm Non nơi tôi công tác.
5. Phương pháp nghiên cứu
-Phương pháp truyền thụ và làm mẫu
- Phương pháp dùng lời
- Phương pháp chia nhóm
- Phương pháp học mà chơi,chơi mà hoc.
-Phương pháp tham quan.
- Phương pháp kiểm tra,nhận xét.
-Phương pháp luyện tập.
6. Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu
- Thực hiện trên 42 cháu tại lớp mẫu giáo nhỡ B4 ở trường mầm non.
- Từ tháng 9/2017 đến tháng 4/2018.
Tóm tắt nội dung tài liệu: SKKN Một số biện pháp để giúp trẻ học tốt môn tạo hình, lứa tuổi mẫu giáo 4-5 tuổi
Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn tạo hình ở trường Mầm non MỤC LỤC I Đặt vấn đề 1. Lý do chọn đề tài Trang 3 2. Mục đích nghiên cứu Trang 4 3. Đối tượng nghiên cứu Trang 4 4. Đối tượng khảo sát, thực nghiệm Trang 4 5. Phương pháp nghiên cứu Trang 4-5 6. Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu Trang 5 II Những biện pháp đổi mới để giải quyết vấn đề 1. Cơ sở lý luận Trang 6 2. Khảo sát thực trạng Trang 6-8 2.1. Tình trạng thực tế khi chưa thực hiện Trang 5 2.2. Số liệu điều tra Trang 5 - 6 3. Những biện pháp thực hiện Trang 6 4. Biện pháp chính.( Biện pháp từng phần) Trang 6 - 19 4.1 Xây dựng nề nếp học tâp trong giờ học trên lớp. Trang 6 - 8 4.2 Tạo môi trường thuận lợi để phát huy tính tích cực,khả năng sáng tạo của trẻ. Trang 8 - 9 4.3 Phương pháp hướng dẫn phải dựa vào lấy trẻ làm trung Trang 9 - 10 4.4 Sử dụng nguyên vật liệu tạo hình Trang 10 -15 4.5 Tích hợp các môn học khác. Trang 15 -18 4.6 . Dạy tạo hình thông qua cac môn học khác. Trang 18 -19 4.7.Học tạo hình ở mọi lúc, mọi nơi. Trang 15 4.8.Đi t sâu vào bồi dưỡng các đối tượng yếu kém,có năng khiếu Trang 15-16 5. Kết quả thực hiện Trang 16-17 III Kết ttt tâm luận và khuyến nghị Trang 17 1. Kết luận Trang 17-18 2. Các đề xuất và khuyến nghị Trang 18 1/26 Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn tạo hình ở trường Mầm non I. ĐẶT VẤN ĐỀ 1.Lý do chọn đề tài: “Trẻ em hôm nay là thế giới ngày mai”. Trẻ em là niềm hạnh phúc của mỗi gia đình, là những chồi non của đất nước, là những người kế tục sự nghiệp xây dựng, bảo vệ tổ quốc. Việc bảo vệ và chăm sóc, giáo dục trẻ em là trách nhiệm của nhà nước, của xã hội và của mỗi gia đình. Như Bác Hồ đã nói: “vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người” nghị quyết Trung Ương đối với việc giáo dục và phát triển nhân cách cho trẻ ngay từ lứa tuổi mầm non, hoạt động tạo hình đóng vai trò vô cùng quan trọng trong sự phát triển trẻ nhỏ về mọi mặt như : thẩm mỹ, đạo đức, trí tuệ, thể lực và lao động. Hoạt động tạo hình là một hoạt động học tập mang tính nghệ thuật, giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh và phản ánh thế giới thông qua các hình tượng nghệ thuật, trong các hình thức hoạt động mang tính nghệ thuật. Ở trường mầm non có rất nhiều các họat động, nhiều môn học phát triển toàn diện cho trẻ mẫu giáo, là cơ sở ban đầu của nhân cách con người mới. Trẻ biết sáng tạo, lao động trong tương lai. Chính vì vậy việc thực hiện tốt hoạt động tạo hình trong trường mầm non sẽ góp phần không nhỏ vào việc nâng cao chất lượng giáo dục nhằm phát triển toàn diện cho trẻ. Những sản phẩm trẻ tạo ra rất đơn giản, ngộ nghĩnh sinh động,đáng yêu. Trẻ biết đánh giá khái quát , biết thể hiện ý tưởng của của bản thân. Trẻ rất thích sử dụng mầu sắc sặc sỡ mang tính chất phản ánh biểu tượng. Mỗi sản phẩm của trẻ mang một nội dung, một tên gọi khác nhau. Trẻ tham gia vào hoạt động tạo hình đó giúp trẻ hình thành các đức tính tốt như: yêu cái đẹp và mong muốn tạo ra cái đẹp. Trong thực tế việc tổ chức các hoạt động tạo hình theo phương pháp hiện hành cũng đó mang lại hiệu quả tới việc phát triển nhân cách. Song phương pháp đó chưa thực sự đáp ứng và chưa phát huy hết khả năng sáng tạo. Các phương pháp hoạt động tạo hình lâu nay đang được sử dụng cũng mang tính áp đặt, dập khuôn theo mẫu, sao chép chưa phát huy hết khả năng sáng tạo và sự linh hoạt của người giáo viên khi tổ chức hoạt động tạo hình. Vậy giáo viên phải làm gì, làm như thế nào để trẻ có thể vẽ, nặn, cắt, tô mầu và làm đẹp sản phẩm. 2/26 Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn tạo hình ở trường Mầm non Nhận thức từ trách nhiệm to lớn của giáo viên mầm non trong giai đoạn phát triển hiện nay. Như NQ hội nghị lần thứ hai BCH TW Đảng (Khoá VIII) đã nói: “Giáo viên mầm non là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục và được xã hội tôn vinh, giáo viên phải có đủ đức, đủ tài”. Là một giáo viên mầm non tôi luôn tâm huyết với nghề tôi nhận thấy bộ môn “hoạt động với tạo hình” như những cánh cửa mở dần đón chào các cháu vào một cuộc đời tươi đẹp hơn, cái nhìn rộng lớn hơn,bởi vì tạo hình giúp trẻ hiểu hơn về thế giới xung quanh . Là một giáo viên mầm non trải qua một quá trình nghiên cứu tận tụy, tích cực học hỏi và tôi đã lựa chọn đề tài: “một số biện pháp để giúp trẻ học tốt môn tạo hình, lứa tuổi mẫu giáo 4-5 tuổi ”. 2. Mục đích nghiên cứu: Hoạt động tạo hình là một môn học có tầm quan trọng đối với các cháu mẫu giáo.Vì vậy tôi đã nghiên cứu vấn đề này nhằm mục đích đưa chất lượng tạo hình cho trẻ mẫu giáo nói chung và trẻ mẫu giáo trường mầm non nói riêng có chất lượng cao hơn nữa. Đồng thời cũng để thực hiện mục tiêu nhiêm vụ của việc nâng cao chất lượng cho trẻ “ hoạt động với tạo hình” theo hình thức đổi mới hiện nay. Ngoài ra hướng dẫn trẻ hoạt động tạo hình còn giúp trẻ rèn luyện các kỹ năng cầm bút, tư thế ngồi để vận dụng cho các tiết học khác. Mục đích cho trẻ hoạt động tạo hình còn giúp trẻ hình thành những phẩm chất đạo đức tốt như : tính cẩn thận, tinh thần kỷ luật, tính thẩm mỹ, nề nếp, thói quen tốt sau này của trẻ. Qua môn học này trẻ còn có tình yêu thiên nhiên, yêu con người, yêu cuộc sống. Chính vì vậy tôi đã nghiên cứu vấn đề này vận dụng phương pháp giáo dục để áp dụng vào bài dạy, hướng dẫn trẻ làm quen với hoạt động tạo hình đạt kết quả cao. 3. Đối tượng nghiên cứu - Trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi lớp B4 4. Đối tượng khảo sát, thực nghiệm - Để thuận tiện cho việc khảo sát thực nghiệm tôi chọn đối tượng khảo sát là trẻ 4-5 tuổi trường Mầm Non nơi tôi công tác. 5. Phương pháp nghiên cứu 3/26 Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn tạo hình ở trường Mầm non -Phương pháp truyền thụ và làm mẫu - Phương pháp dùng lời - Phương pháp chia nhóm - Phương pháp học mà chơi,chơi mà hoc. -Phương pháp tham quan. - Phương pháp kiểm tra,nhận xét. -Phương pháp luyện tập. 6. Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu - Thực hiện trên 42 cháu tại lớp mẫu giáo nhỡ B4 ở trường mầm non. - Từ tháng 9/2017 đến tháng 4/2018. II. NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1.Cơ sở lý luận của đề tài Tạo hình giúp trẻ hiểu hơn về thế giới xung quanh, giúp trẻ có thêm sự hiểu biết, hình thành cho trẻ tính thẩm mỹ, cẩn thận, sáng tạo, những phẩm chất tốt đẹp. Một đứa trẻ khi sinh ra, lớn lên đi học và dần biết cách cầm bút vẽ những nét cơ bản, một số hình đơn giản.Vậy ở lứa tuổi mầm non việc rèn cho các cháu cách cầm bút là một vấn đề không phải đơn giản. Để các cháu vẽ được những bức tranh đẹp, sáng tạo thì vai trò của người giáo viên là vô cùng quan trọng. Có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tạo hình của trẻ như gia đình, cơ sở vật chất, phương pháp giáo dục và sở thích cá nhân. Trong đó vai trò của giáo viên có một vị trí quan trọng. Rèn cho trẻ vẽ từng thao tác tạo hình có một ý nghĩa đặc biệt bởi trẻ có tính cẩn thận, sạch sẽ, khéo léo ngay từ nhỏ thì sẽ hình thành thói quen tốt trong học tập và cuộc sống sau này. Qua tiết học tạo hình còn rèn cho trẻ cách ngồi học ngay ngắn, cách cầm bút, luyện phát triển cơ tay, luyện sự khéo léo, giúp trẻ phát triển khả năng quan sát, chú ý, hình thành cho trẻ thói quen có những kỹ năng, kỹ xảo trong tạo hình, phát triển trí nhớ, ghi nhớ có chủ định tạo điều kiện cho trẻ học tốt các môn học khác sau này. 4/26 Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn tạo hình ở trường Mầm non Môn học tạo hình dạy theo phương pháp mới hiện nay rất bổ ích, lý thú, gây hứng thú, sự tự tin sáng tạo ở trẻ. Trẻ nắm bắt bài một cách nhẹ nhàng thoải mái , tự nhiên, không gò ép Từ mục tiêu của việc nâng cao chất lượng giáo dục là nâng cao chất lượng nuôi dạy trẻ, để trẻ phát triển toàn diện về nhân cách, thể lực, trí tuệ, giúp trẻ trở thành con người mới phát triển toàn diện. Trước đây nhiều người cho rằng lứa tuổi mẫu giáo khi đến lớp cô giáo chỉ việc trông giữ và trẻ chủ yếu là chơi, là múa hát, còn các môn học khác chỉ là chưa cần thiết nên nhiều người không quan tâm đến đặc biệt trong đó có môn học hoạt động tạo hình. Môn hoạt động tạo hình khi trẻ được học đóng vai trò vô cùng quan trọng trong chương trình học tập của trẻ, cũng như các hoạt động khác. Chính vì thế bản thân là một giáo viên mầm non, tôi muốn được nâng cao kiến thức cho các môn học nói chung và môn tạo hình nói riêng đồng thời mong muốn góp một phần công sức nhỏ bé của mình vào việc nâng cao chất lượng giáo dục trẻ ở lứa tuổi mầm non đươc phát triển toàn diện. Với mục đích chung của giáo dục mầm non thì hoạt động giáo dục học môn tạo hình là một bộ phận của văn hoá tinh thần, nó gắn liền với những kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo và thể hiện nghệ thuật. Thông qua hoạt động tạo hình đem đến cho trẻ ấn tượng về cái đẹp và những cảm xúc chân thật,từ đó góp phần vào việc xây dựng những phẩm chất tốt đẹp cho nhân cách con người. 2.Khảo sát thực trạng 2.1. Tình trạng thực tế khi chưa thực hiện: *Thuận lợi - Do nhiều năm tôi đứng lớp, tôi đã đúc rút được một số kinh nghiệm từ việc dạy trẻ hoạt động với tạo hình và đây cũng chính là môn dạy mà tôi rất hứng thú yêu thích. 5/26 Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn tạo hình ở trường Mầm non - Được sự quan tâm của ban giám hiệu, phòng giáo dục đã tổ chức các buổi kiến tập , bồi dưỡng về chuyên môn,đươc học tập những chuyên đề rất bổ ích. Ban giám hiệu nhà trường và tổ chuyên môn đã sát xao chỉ đạo, dự giờ góp ý để tiết dạy được tốt hơn, ngoài ra tôi còn tìm tòi , học hỏi sáng tạo làm một số đồ dùng đồ chơi phục vụ cho tiết dạy lên lớp tô đã có khá nhiều đồ dùng để bài dạy thêm sinh động hấp dẫn . - 100% các lớp có máy tính dể phục vụ cho công tácc giảng dạy. - 100% giáo viên có trình độ chuyên môn trên chuẩn, trông công tác dạy các chi em trong trường luôn giúp đỡ lẫn nhau tạo điều kiện cho việc học hỏi kinh nghiệm. - Về cơ sở vật chất tương đối đầy đủ để phục vụ cho việc dạy và học. Cảnh quan nhà trường thoáng mát, có cây che bóng mát, cây cảnh góp phần rất lớn cho trẻ quan sát, từ đó cung cấp cho trẻ những biểu tượng thể hiện sự hiểu biết của mình về thế giới xung quanh một cách sống động. *Khó khăn: Bên cạnh những thuận lợi thì lớp tôi còn gặp không ít những khó khăn cần phải khắc phục. a. Về cơ sở vật chất. - Lớp học tuy khang trang nhưng còn chật chội b. Về học sinh. - Số trẻ đông 42 trẻ/lớp - Số trẻ trong lớp vẫn chưa đồng đều về chất lượng, số ít cháu còn nhút nhát trong khi thể hiện ý tưởng của mình. - Bố mẹ trẻ đi làm ăn xa, ít quan tâm tới con. c. Về giáo viên. - Tuy đã thực hiện theo chương trình “ Giáo dục mầm non mới” ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy. Nhưng bản thân tôi vẫn chưa có nhiều kinh nghiệm 6/26 Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn tạo hình ở trường Mầm non trong việc sử dụng máy tính nên còn gặp không ít khó khăn trong việc trao đổi kiến thức. - Đa số giáo viên trong trường còn trẻ, đang trong độ tuổi sinh đẻ nên chưa có nhiều kinh nghiệm. Xuất phát từ những thực tế trên đã ảnh hưởng không ít trong việc nâng cao chất lượng tạo hình cho trẻ. 2.2. Số liệu điều tra trước khi thực hiện Năm 2017- 2018 tôi có tiến hành khảo sát chất lượng cho trẻ lúc ban đầu để nắm bắt được khả năng tạo hình của trẻ, từ đó có biện pháp phù hợp. Tổng số trẻ 42 Tỷ lệ % Số trẻ đạt loại giỏi 5 11,9 % Số trẻ đạt loại khá 10 23,8 % Số trẻ đạt loại trung bình 14 33,3 % Số trẻ đạt loại yếu, kém 13 30,9 % Qua khảo sát ban đầu như trên, tôi thấy kết quả trên trẻ chưa cao là điều tôi cần phải suy nghĩ làm thế nào để dạy trẻ đạt hiệu quả cao và tạo cho trẻ học một cách thoải mái, tự tin, không gò bó, trẻ luôn cảm thấy hứng thú muốn học trong giờ học. Tôi tiến hành thực nghiệm: 3. Những biện pháp thực hiện đề tài: 3.1 Xây dựng nề nếp học tập trong giờ học trên lớp. 3.2.Tạo môi trường hoạt động thuận lợi để phát huy tính tích cực, khả năng sáng tạo của trẻ. 3.3.Phương pháp hướng dẫn phải dựa vào trẻ lấy trẻ làm trung tâm: 3.4.Sử dụng nguyên vật liệu tạo hình: 3.5.Tích hợp các môn học khác. 3.6.Dạy tạo hình thông qua các môn học khác. 7/26 Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn tạo hình ở trường Mầm non 3.7.Học tạo hình mọi lúc, mọi nơi. 3.8.Đi sâu bồi dưỡng các đối tượng yếu kém và có năng khiếu tạo hình: 4. Các biện pháp chính :( biện pháp từng phần) 4.1 Xây dựng nề nếp học tập trong giờ học trên lớp. Nề nếp của trẻ là bước đầu của một tiết học, nếu chúng ta không đưa trẻ vào nề nếp thì giờ học không đạt kết quả cao. Khi trẻ có nề nếp tốt cùng với sự hướng dẫn khoa học của cô ngay ban đầu thì trẻ sẽ say mê với giờ học, có tâm thế thoải mái, luôn thể hiện cảm xúc, trí tưởng tượng cho hoạt đông nghệ thuật. Tôi đã rèn luyện nề nếp vào hoạt động bằng cách: Xếp xen kẽ cháu mạnh dạn với cháu nhút nhát, cháu nam xen cháu nữ. Chia tổ, đặt tên cho tổ: “tổ hoa cúc, tổ hoa đào, tổ hoa mai....” và bầu ra tổ trưởng để quán xuyến, nhắc nhở thành viên trong tổ của mình. Tôi luôn chú ý quan sát động viên trẻ,khen ngợi trẻ trong giờ học, uốn nắn tác phong ngồi học cho trẻ, trẻ ngồi đúng tư thế, không nói chuyện, không nói leo, nói phải xin phép cô, nói rõ ràng, mạch lạc, đủ câu, nói có chủ ngữ vị ngữ, nói không trống không.. Với những biện pháp trên trẻ đã có thói quen tốt trong việc xây dựng nề nếp trong các hoạt động. 8/26 Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn tạo hình ở trường Mầm non Hình ảnh hoạt động tạo hình 4.2.Tạo môi trường hoạt động thuận lợi để phát huy tính tích cực, khả năng sáng tạo của trẻ. Tạo điều kiện để trẻ thường xuyên tiếp xúc với môi trường xung quanh để từng bước cung cấp các biểu tượng phong phú về đối tượng cho trẻ tự khám phá bằng cách huy động sự tham gia của các giác quan, các qúa trình tìm tòi khác nhau để lĩnh hội các khía cạnh khác nhau của sự vật. Tạo cơ hội để trẻ khám phá đối tượng (quan sát, nghe, hỏi, tiếp xúc và miêu tả) và tự diễn đạt nhận thức cảm xúc của mình về đối tượng. Tận dụng các thời điểm hợp lí trong các hoạt động (hoạt động ngoài trời, hoạt động khám phá...) cho trẻ tiếp xúc như được ngắm nghía, chăm sóc, vuốt ve, âu yếm với các con vật gần gũi (thỏ, mèo, gà con) chơi với các đồ vật, tri giác tranh ảnh nghệ thuật. Trong quá trình cung cấp biểu tượng về đối tượng tạo hình tôi chỉ cho trẻ thấy được những nét đặc trưng nổi bật , những cái đẹp lý thú gần gũi trẻ. Đồng thời giúp trẻ phân tích, so sánh tổng hợp tìm ra những đặc điểm riêng, chung của những đồ vật,con vật.... cùng nhóm, cùng loại. Từ đó giúp trẻ tìm ra phương thức thể hiện trong những tình huống khác nhau. Ví dụ : vẽ “Vườn hoa” có bông cao, bông thấp, bông cánh tròn, bông cánh nhọn, bông mầu vàng, bông màu đỏ Nếu trẻ đó được ngắm vườn hoa trong thực tế thì khi trẻ bắt tay vào hoạt động tạo hình trẻ sẽ biết sử dụng phối hợp các kỹ năng vẽ nét cong, nét cong tròn khép kín, nét xiên, nét thẳng và tô nhiều màu sắc khác nhau để vườn hoa đó sinh động và đẹp hơn. Đặt và xắp xếp các vật liệu sao cho trẻ có thể nhìn thấy và lấy được dễ dàng để thực hiện hoạt động tạo hình vào bất cứ lúc nào trẻ thích và có thể trưng bày các sản phẩm của mình. 9/26 Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn tạo hình ở trường Mầm non Tạo môi trường nghệ thuật xung quanh trẻ như: bầy đồ chơi đẹp, xắp xếp các nguyên vật liệu, đồ dùng một cách hợp lý đẹp mắt,...Từ đây tạo cho trẻ cảm giác thích thú và mong muốn được tái tạo. Hình ảnh góc tạo hình 4.3.Phương pháp hướng dẫn phải dựa vào trẻ lấy trẻ làm trung tâm: Trong các giờ học nói chung và giờ học tạo hình nói riêng hãy để trẻ tự thể hiện, cô luôn là người động viên, khuyến khích trẻ sáng tạo. Trẻ cần được động viên để thể hiện ý muốn, tình cảm, cảm xúc và những hiểu biết của trẻ đối với sự vật, trẻ muốn được lựa chọn. + Cái trẻ muốn làm (nội dung) + Làm thế nào để đạt được (quá trình) + Cái hoàn thành sẽ như thế nào (kết quả, sản phẩm) 10/26 Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn tạo hình ở trường Mầm non Mong muốn của trẻ cần được tự thể hiện ý tưởng với những phương tiện tạo hình khác nhau. Sự thể hiện mang tính cá nhân, bởi với trẻ luôn tiếp cận theo đặc tính riêng của mình. Chẳng hạn sau chuyến đi thăm quan “ao cá Bác Hồ, vườn bách thú” một nhóm trẻ được khuyến khích hoạt động tạo hình, một số trẻ vẽ ao cá, các trẻ khác xếp ghép làm ao cá , trẻ thì vẽ các con vật, xếp vườn bách thú, nhiều con vật.. . Mỗi trẻ tự lựa chọn bằng cách được phản ánh bằng xé dán, vẽ, lắp ghép và các hình thức khác nhau để thực hiện cái có ý nghĩa đối với cá nhân trẻ. Tăng cường các câu hỏi mở để khai thác hết khả năng của trẻ, và áp dụng hững kinh nghiệm đó lĩnh hội trong các hoạt động khác nhau, động viên trẻ suy nghĩ, thăm dò tìm cách giải quyết vấn đề của trẻ. Hãy để tự trẻ miêu tả những gì trẻ biết và có thể làm. Ví dụ: cô đặt một số câu hỏi trong suốt quá trình trẻ thực hiện: “Hãy cho cô biết vì sao”, “Nếu như vậy thì sao”, “Vì sao cháu lại biết”, “Cháu có suy nghĩ gì ”, “ Hay có cách nào khác để”, Với những cử chỉ, hành động, lời nói tạo ra cho trẻ thấy là trẻ được đánh giá tốt (khá) qua việc làm của trẻ. Ví dụ: “Bức tranh vẽ cảnh đẹp quê hương của bạn Châu rất phong phú,vì bạn châu đã vẽ cây rơm”. “ý tưởng của bạn Trà My rất là tuyệt vời”,“Bức tranh này trông đẹp quá!” Không lạm dụng các sản phẩm mẫu và làm mẫu, càng ít làm mẫu và càng ít sử dụng vật mẫu sẽ càng kích thích trẻ tư duy và tìm kiếm cách thể hiện có mang tính sáng tạo. Thực tế cho thấy các sản phẩm mẫu sẽ làm trẻ lười tư duy,lười suy nghĩ , làm giảm tính tích cực hoạt động trí tuệ ,giảm tính sáng tạo của trẻ, với các hoạt động cần thiết để tạo hình đó được làm mẫu đầy đủ, trẻ luôn ghi nhớ, bắt trước. Nếu có trường hợp yêu cầu làm mẫu, phải gợi ý chứ không nên làm ngay. Bắt đầu xé từ đâu, xé hình gì, xé như thế nào, Tạo tình huống để trẻ làm giúp. 11/26 Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn tạo hình ở trường Mầm non Ví dụ: “ Các con ơi không biết thân nhà có hình gì đây nhỉ?”. Trong khi làm mẫu tôi luôn coi trọng quan điểm của trẻ, làm cho trẻ phát triển khả năng so sánh, phân tích, suy nghĩ về nhiệm vụ. Động viên kích thích trẻ tự tìm, tự sáng tạo trong khi thể hiện. Hình ảnh trẻ nêu ý tưởng 4.4.Sử dụng nguyên vật liệu tạo hình: Khi thực hiện hoạt động tạo hình, nguyên vật liệu không thể thiếu được. Vậy để hoạt động tạo hình có hiệu quả, việc sử dụng nguyên vật liệu tạo hình là vô cùng quan trọng. Nguyên vật liệu là những loại đồ dùng, dụng cụ dễ kiếm. Có thể trẻ tự kiếm như lá cây, phế liệu hư, vỏ hộp, thùng catong, quần áo cũ, bông, vải vụn, Chúng có thể được sản xuất như: giấy, hồ dán, kéo, Sự đa dạng của nguyên vật liệu tạo hình để lựa chọn, để khuyến khích khả năng sáng tạo của trẻ. Hoạt động tạo hình phải thể hiện qua mầu sắc như: tô, cắt, dán, vẽ, nặn, 12/26 Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn tạo hình ở trường Mầm non Để đảm bảo khi sử dụng nguyên vật liệu tạo hình tôi cần nhớ những điểm sau: + An toàn (không nhọn, không có cạnh sắc, không độc hại,) + Rẻ tiền (những nguyên vật liệu mua ở địa phương) + Dễ kiếm: Ví dụ: vỏ ốc, hến, hạt na, bưởi, len, ) + Dễ bảo quản hay cất giữ. + Dễ cầm: (phù hợp với tầm tay của trẻ) + Dễ cung cấp kinh nghiệm bao gồm cả giác quan. + Dễ sửa chữa + Tạo cơ hội để lựa chọn và sắp xếp nguyên vật liệu + Luôn quan sát sự tưởng tượng và sử dụng trí nhớ linh hoạt Với từng đồ dùng, đồ chơi còn nhiều hạn chế tôi luôn huy động trẻ tìm kiếm nguyên vật liệu, phế thải có sẵn ở địa phương. Ví dụ: Bằng những hạt gạo, hạt đỗ, rơm, rạ, lá cây, vỏ hến, giấy vụn, tôi có thể tạo ra nhiều con vật nghộ nghĩnh, sinh động, những bức vẽ, các đề tài khác nhau. Trẻ làm đồ chơi sáng tạo 13/26 Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn tạo hình ở trường Mầm non 4.5.Tích hợp các môn học khác: Tích hợp là phương pháp đòi hỏi ở giáo viên sự sáng tạo linh hoạt và khéo léo khi vận dụng, quá trình vận dụng tích hợp, cần lựa chọn nội dung phù hợp, lôgic, tránh quá trình hoạt động trở lên rời rạc, chắp vá. Ví dụ: Đối với tiết học “Vẽ phương tiện giao thông” (đề tài) tôi chuẩn bị rất nhiều phương tiện giao thông (đồ chơi) và chuẩn bị từ 2 – 4 tranh vẽ phương tiện giao thông cho bé quan sát. Để dẫn dắt vào bài cho trẻ hát bài: “Em tập lái ôtô”. Sau đó tôi hỏi trẻ: ở lớp mình có bạn nào được đi ô tô chưa?, ô tô thường đi ở đâu ?ngoài ô tô ra con còn biết những phương tiện giao thông nào nữa không?.... Từ đó dẫn dắt vào hoạt động tiếp theo. - Vậy trong lớp có những đồ chơi gì là phương tiện giao thông. - Cho trẻ nói tên và đếm các phương tiện giao thông. *Sau đó tôi cho trẻ quan sát các bức tranh mà trẻ vừa được mô tả qua đồ chơi trong lớp. *Giới thiệu và đàm thoại với trẻ về các bức tranh mẫu (từ 2 – 4 tranh) *Trẻ thực hiện: Tôi mở băng có các bài hát trong chủ điểm gợi cho trẻ say mê làm việc trong khi trẻ thực hiện, tôi đến từng bàn động viên khuyến khích đối với những cháu còn lúng túng, gợi ý cho trẻ làm từ đơn giản đến phức tạp. Đối với trẻ khá tôi gợi ý để trẻ có nhiều sáng tạo trong bài vẽ. *Nhận xét sản phẩm: Cho trẻ treo bài theo tổ, theo bàn và cho trẻ đưng xung quanh quan sát, nhận xét để trẻ chọn bức tranh mà trẻ thích nhất: con thích bài nào nhất? Vì sao con thích? Sau đó cô phân tích ưu điểm của từng bức tranh ở từng nét vẽ, màu sắc, bố cục, hình dáng, cho trẻ đếm phương tiện mà trẻ vẽ được. Động viên khen ngợi trẻ, đưa những ý tưởng hay vào bài yếu để bài vẽ sau trẻ sáng tạo hơn. 14/26 Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn tạo hình ở trường Mầm non *Kết thúc: Cho trẻ vận động bài “Đoàn tàu nhỏ xíu” với một tiết học như vậy, tôi đó thu được kết quả rất đáng mừng, xuyên suốt tiết học là chủ điểm phương tiện giao thông, trẻ rất hứng thú và tích hợp được MTXQ, toán, âm nhạc. Như vậy, thường cuối một tháng thực hiện chương trình tạo hình tôi lại tổ chức một cuộc thi “Bé khéo tay” ngay tại lớp mình. Muốn vậy tôi phải tổ chức tốt khâu chuẩn bị, chuẩn bị phông màn dán chữ, trang trí thật giống một cuộc thi, cũng có những phần thưởng (là chiếc đồng hồ, chong chóng, làm bằng lá dừa hay những con vật nghộ nghĩnh bằng lá cây, ) cho những ai đạt giải. Điều đó sẽ khuyến khích trẻ thi đua thực hiện. Trong suốt tiết này cô đóng vai trò người dẫn chương trình cho hội thi. Ngoài ra với tiết học này tôi cũng cũng có các môn học khác. Sau đây là một số ví dụ đối với tiết học nặn (theo đề tài) mẫu giáo nhỡ. “Nặn các loại quả”,tôi chuẩn bị đầy đủ như trên, ngoài ra tôi cũng chuẩn bị một cửa hàng trưng bầy các loại quả và một số loại quả cô nặn mẫu đẹp. Trước khi ổn định tổ chức tôi cho trẻ đi thăm quan cửa hàng trưng bày hoa quả ngay tại lớp. Trẻ vừa quan sát vừa nhận xét so sánh sự giống nhau và khác nhau, sự đa dạng, phong phú, màu sắc khác nhau về các loại quả. Sau phần này từ 2 – 3 phút tôi cho trẻ ngồi vào bàn để thu hút trẻ vào chủ đề giờ học, cô nói: Loa loa loa ngày mai các bác nông dân sẽ mở cuộc triển lãm những loại quả. Vì vậy hôm nay trường mầm non sẽ tổ chức hội thi “Bé khéo tay” để chọn ra những “bác nông dân ” và “nghệ nhân” tài giỏi nhất, khéo tay nhất nặn được nhiều lọai quả đẹp sẽ được gửi đi triển lãm. Vậy các “nghệ nhân” tí hon hãy cùng trổ tài xem thí sinh nào nặn giỏi nhất, khéo tay nhất. Đề thi hôm nay là: “Nặn các loại quả ”. Sau đó tôi cho trẻ đàm thoại hướng tới đề tài bằng các câu hỏi, cho trẻ kể tên các loại quả mà trẻ biết ,qua buổi tham quan cửa hàng quả mẫu (được trưng bày hàng ngày ở lớp). Trẻ kể đến đâu cô đưa các mẫu đồ chơi cô nặn ra đến đó cho trẻ xem và kết hợp phân tích đặc điểm, hình dáng phong phú của các loại đồ chơi, Tôi cho trẻ đếm số đồ chơi cô nặn sau đó cất các đồ chơi đó đi cho trẻ thực hiện. Trong quá trình trẻ nặn cô nói những câu vui tươi, dí dỏm 15/26 Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn tạo hình ở trường Mầm non (ngôn ngữ nghệ thuật, biểu cảm) cùng với cử chỉ, điệu bộ, nét mặt để tạo hứng thú, hấp dẫn trẻ say mê với hoạt động. Phần kết thúc nhận xét và phần trao thưởng cho các giải là những chiếc đồng hồ, chong chóng lá dừa, các con vật ngộ nghĩnh bằng lá cây, 4.6. Dạy tạo hình thông qua các môn học khác: - Môn làm quen với toán. Ví dụ: trang trí váy hoa theo cách xếp tương ứng 1-1(1hoa- 1la) - Môn làm quen với môi trường xung quanh: Ví dụ: cho trẻ vẽ các con vật, các loại quả hay các phương tiện giao thông, và người thân trong gia đình, làm đồ chơi bằng lá cây.. - Môn văn học: Ví dụ: sau khi học xong bài thơ “ Bó hoa tặng cô” cho trẻ vẽ những bông hoa, vẽ các con vật trong chuyện. 4.7. Học tạo hình mọi lúc, mọi nơi Trẻ được làm quen với môi trường xung quanh khi đi dạo chơi trẻ được ngắm nhìn vật thật, đựơc sờ nắm, khi cho trẻ họat động ngoài trời cô có thể phát phấn để trẻ có thể vẽ trên sân trường. Ví dụ: Trẻ dùng phấn để in cánh hoa, lá hoa, vẽ những biểu tượng mà trẻ thích. Khi hoạt động ngoài trời tôi yêu cầu trẻ lượm lá khô, cành khô để làm vật liệu cho trẻ hoạt động tạo hÌnh. + Giờ sinh hoạt chiều: Ví dụ: Tôi cho trẻ kể về những con vật mà trẻ thích và cho trẻ vẽ những con vật đó. + Ở các hoạt động góc: Góc học tập trẻ có thể chơi xậy dựng lắp ghép vẽ, nặn, xé, dán. Góc nghệ thuật trẻ: Ví dụ: Một nhóm trẻ có thể tạo nên một bức tranh nhiều cảnh nhiều mầu sắc. 16/26 Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn tạo hình ở trường Mầm non Bên cạnh dạy tạo hình ở lớp tôi thường gợi ý cho trẻ tạo hình ở nhà bằng cách trao đổi với phụ huynh để cùng nhắc nhở, động viên trẻ, hướng dẫn trẻ thực hiện một vài bài tập ở nhà như vẽ tranh theo đề tài, nặn theo mẫu, vẽ theo ý thích, hay xây dựng một hình ảnh nào đó, theo các đề tài mà trẻ đó được làm quen ở lớp. Hình ảnh trẻ in lá cây 4.8. Đi sâu bồi dưỡng các đối tượng yếu kém và có năng khiếu tạo hình: Ngoài việc giảng dạy trong tiết học, tôi cũng thường xuyên chia đối tượng giỏi, khá, trung bình, yếu để tập luyện ở mọi lúc, mọi nơi. Ví dụ 1: Những trẻ yếu tôi thường hướng dẫn cho trẻ xem tranh và gợi ý cho trẻ vẽ những bức tranh từ đơn giản đến phức tạp. Ví du 2: Đối với trẻ nhút nhát, tôi thường phối hợp với gia đình động viên trẻ vẽ về những bức tranh mà trẻ yêu thích để tặng ông bà, cha mẹ. Những trẻ khá, giỏi tôi gợi ý, yêu cầu cao hơn để trẻ phát huy khả năng sáng tạo. Ví du: Trẻ đang vẽ ô tô cô gợi hỏi “Con sẽ vẽ ô tô chạy ở đâu?” con đường này là đường đồng bằng hay miền núi?, trên bầu trời có gì?... 17/26 Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn tạo hình ở trường Mầm non Trẻ vẽ ý tưởng của mình 5. Kết quả đạt được *Trên trẻ: Sau khi tiến hành các biện pháp trên, qua khảo sát đó thu được kết quả: - Số trẻ đạt loại giỏi : 16,6% - Số trẻ đạt loại khá: 41,6% - Số trẻ đạt trung bình: 20,8% - Yếu kém : 20,8% Tỷ lệ % khi chưa Tỷ lệ % dạy theo Tỷ lệ % tăng hơn Xếp loại dạy theo phương phương pháp đổi so với phương pháp đổi mới mới pháp cũ Giỏi 5 11,9 % 10 23,8% Tăng 11,9% Khá 10 23,8 % 18 42,8 % Tăng 19,0 % 18/26 Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn tạo hình ở trường Mầm non Trung bình 14 33,3 % 8 19 % Giảm 24,3% Yếu, kém 13 30,9 % 6 14,2% Giảm 26,7% * Về giáo viên: Các cháu có nhận thức tốt hay không là phụ thuộc vào phương pháp dạy của cô giáo. Nhận thức được điều này tôi luôn luôn tìm tòi và trau dồi kiến thức, đặc biệt là kiến thức về chương trình giáo dục mầm non mới hiện nay bằng cách: - Bản thân tự nghiên cứu tài liệu về vi tính về chuyên môn. - Tìm lớp học thêm máy vi tính vào các buổi tối để nâng cao kiến thức về vi tính phục vụ cho chuyên môn theo phương pháp mới hiện nay. - Tìm các thông tin trên mạng có liên quan đến chuyên môn của mình. - Học hỏi và trao đổi những kinh nghiệm với đồng nghiệp của trường mình và trường bạn . - Tham gia các buổi kiến tập của trường, của huyện để nâng cao trình độ chuyên môn cho bản thân. Sau một năm thực hiện tôi đã thu được kết quả sau: - Bản thân đã học xong lớp dạy nghề tin học văn phòng đã được cấp chứng chỉ đạt Muốn trẻ loại khá. - Bản thân đã có thể sử dụng được máy vi tính đưa công nghệ thông tin vào tiết dạy. - Tôi đã trau dồi kiến thức và kinh nghiệm giảng dạy trẻ hoạt động tạo hình, được phụ huynh tin tưởng và đồng nhiệp quý mến. Nhờ sự lỗ lực của bản thân tôi đã tìm ra phương hướng dẫn trẻ hoạt động tạo hình và đạt được kết quả đáng kể. Xong tuy còn nhiều khó khăn trước mắt nhưng tôi sẽ luôn tìm cách khắc phục để nâng cao chất lượng giáo dục, đặc biệt là môn tạo hình đạt được kết quả cao hơn nũa vào những năm tiếp theo. 19/26 Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn tạo hình ở trường Mầm non III. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 1. Kết luận - Có được kết quả trong học tập cao như mong muốn thì ngay từ đầu phải xác định cho mình những biện pháp tích cực nhất để giáo dục trẻ , bản thân tôi luôn cố gắng học hỏi tìm tòi, sáng tạo, nghiên cứu bài soạn, phải đặt ra nội dung cho từng tiết dạy, làm đồ dùng của cô và của trẻ phải đẹp, sáng tạo, màu sắc hấp dẫn gây hứng thú cho trẻ luôn tìm tòi, sáng tạo. Cô luôn dành sự chăm sóc quan tâm, âu yếm nhẹ nhàng, ân cần tỷ mỉ, kiên trì, không áp đặt, tạo sự tự tin gây hứng thú cho những trẻ khác để thi đua nhau và luôn mong muốn mình học giỏi như bạn để được cô khen. Thực hiện đề tài này cá nhân tôi xoay quanh nội dung là làm sao cho trẻ tự học tốt môn tạo hình. Tôi nghiên cứu kiểm tra ngay trong lớp học của mình, nghiên cứu về trí tuệ, tình cảm của trẻ, về khả năng, năng khiếu tạo hình của trẻ với những nội dung bài học trong chương trình tôi thấy tất cả những gì áp dụng đối với trẻ đều phù hợp, các bài vẽ có nội dung phong phú và gần gũi với trẻ. Tôi đã sử dụng phương pháp chính trong tiết học là quan sát, đàm thoại, ghi nhớ và tái tạo Với kinh nghiệm trên tôi đó áp dụng với các cháu lớp tôi và đạt kết quả rất khả quan, tôi đã kịp thời và bồi dưỡng cho trẻ có năng khiếu và nhân rộng ra những trẻ khác. 2. Các đề xuất và khuyến nghị: Để nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo tôi có một số đề xuất sau: - Đối với cấp lãnh đạo, các cấp, các ban nghành cần quan tâm hơn nữa đến nghành học, đến cơ sở vật chất cũng như đời sống của cô và trẻ, tạo điều kiện cho công việc nuôi dạy trẻ phù hợp đáp ứng được nhu cầu giáo dục hiện nay. - Các cấp lãnh đạo cần phải có tiếng nói hơn nữa để tác động đến các bậc phụ huynh để họ nhận thức rõ hơn về tầm quan trọng của giáo dục ở lứa tuổi mâm non và quan tâm con cái hơn nữa. 20/26
File đính kèm:
skkn_mot_so_bien_phap_de_giup_tre_hoc_tot_mon_tao_hinh_lua_t.docx

