SKKN Một số biện phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5- 6 tuổi trong thời gian nghỉ dịch tại nhà thông qua hoạt động LQVH (GV: Nguyễn Thị Hồng Loan - Trường MN Chu Minh - Năm học 2021-2022)
PHẦN THỨ NHẤT: ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài:
Ngôn ngữ là công cụ để giao tiếp, học tập, vui chơi, ngôn ngữ giữ vai trò quyết định sự phát triển tâm lý trẻ em. Bên cạnh ngôn ngữ còn là phương tiện giáo dục trẻ một cách toàn diện bao gồm sự phát triển về đạo đức, tư duy nhận thức và các chuẩn mực hành vi văn hóa. Phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ phát triển khả năng nghe đọc, hiểu ngôn ngữ, khă năng trình bày có lôgic, trình tự, chính xác đúng ngữ pháp và có hình ảnh một nội dung nhất định. Vì thế sự phát triển ngôn ngữ mạch lạc của lời nói rất cần thiết, nó đòi hỏi sự tư duy ngôn ngữ và sử dụng lời nói để giao tiếp mạch lạc cho trẻ thực chất là rèn luyện khả năng tư duy ngôn ngữ và sử dụng lời nói để giao tiếp bởi vì sự mạch lạc của ngôn ngữ chính là sự mạch lạc của tư duy. Việc phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ trong giao tiếp sẽ giúp trẻ dễ dàng tiếp cận với các môn khoa học khác như: Môn làm quen với môi trường xung quanh, làm quen toán, âm nhạc, tạo hình… Mà thông qua các bộ môn làm quen với văn học trẻ đọc thơ, kể chuyện, đóng kịch được.
Trước tình hình dịch bệnh Covid-19 còn nhiều diễn biến phức tạp, học sinh phải nghỉ học , chống dịch, còn có một số giáo viên, học sinh là F0 đang điều trị tại nhà hoặc khu cách ly hay bệnh viện. Vấn đề quan trọng nhất hiện nay là trẻ em mầm non chưa được tiêm phòng ngừa Covid-19 để cho trẻ trở lại trường học trực tiếp. Chính vì thế hình thức dạy học của trẻ mầm non là xây dựng những tiết học video mà các cô tự quay. Đó là một lựa chọn phù hợp và được quan tâm nhất của đội ngũ nhà giáo ngành giáo dục nói chung và giáo viên mầm non nói riêng. Làm thế nào để những tiết video mang lại hiệu quả nhất đang là vấn đề khiến các nhà quản lý giáo dục, giáo viên, cha mẹ và học sinh quan tâm. Vì vậy việc đẩy mạnh công nghệ thông tin vào các trường học nói chung và bậc học mầm non nói riêng là rất cần thiết và thiết thực, phù hợp với thực tế hiện nay.
Thông qua việc trẻ trả lời được các câu hỏi của cô giúp trẻ phát triển năng lực tư duy, óc tưởng tượng sáng tạo, biết yêu quý cái đẹp, hướng tới cái đẹp. Khi trẻ trả lời, ngôn ngữ của trẻ phát triển, trẻ phát âm rõ ràng mạch lạc, vốn từ phong phú. Trẻ biết trình bày ý kiến, suy nghĩ, kể về một sự vật hay sự kiện nào đó…bằng chính ngôn ngữ của trẻ.
Từ ảnh hưởng của dịch COVID-19, khai giảng năm học 2021-2022, Hà Nội và một số tỉnh, thành phố khai giảng trực tuyến hoặc trên truyền hình vào đúng ngày 5/9, đảm bảo các quy định về giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 của Chính phủ. Nhiều cơ sở giáo dục và đào tạo phải đóng cửa kéo dài hoặc chuyển sang dạy học trực tuyến trong điều kiện thiếu sự chuẩn bị và bị động về năng lực đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý và cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật. Tình trạng này bị gián đoạn và kéo dài qua bốn đợt bùng phát dịch COVID-19 đã ảnh hưởng không nhỏ đến việc bảo đảm chương trình, phương pháp, kế hoạch tổ chức dạy và học, hoạt động của trường, lớp và đến sự phát triển của học sinh cả nước.
Cùng với tình hình dịch bệnh COVID diễn biến phức tạp học sinh không thể đến trường như trước đây, để cùng chung tay đẩy lùi dịch bệnh nhưng không dừng việc học tập bản thân tôi cũng nhận thức được trách nhiệm của mình. Là giáo viên giảng dạy lớp mẫu giáo lớn 5-6 tuổi, một khối lớp được quan tâm hàng đầu bởi đó là lứa tuổi sắp bước sang một cấp học mới là cấp Tiểu học.Các con mới hoàn thành chương trình học tập ở lứa tuổi bé do vậy sự ghi nhớ kiến thức còn hạn chế nhiều. Nếu cứ dừng việc học tập trên lớp các con sẽ khó có thể theo kịp chương trình khi quay trở lại học. Hơn nữa sự chú ý của học sinh lớp mẫu giáo còn ít do vậy năm học này tôi mạnh dạn đề xuât một số biện pháp nâng cao chất lượng giảng dạy qua những tiết video nhằm gây hứng thú học tập cho học sinh lớp tôi. Với mong muốn giúp các con có những tiết học video nhẹ nhàng, không đè nặng áp lực, tiết học quấn hút gây được hứng thú học sinh học tập, dễ tiếp thu kiến thức. Chính vì những lí do nêu trên tôi lựa chọn biện pháp: “Một số biện phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5- 6 tuổi trong thời gian nghỉ dịch tại nhà thông qua hoạt động LQVH”. Để tìm ra giải pháp góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ.
2. Mục đích nghiên cứu.
Nghiên cứu về “Một số biện phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5- 6 tuổi trong thời gian nghỉ dịch tại nhà thông qua hoạt động LQVH”.Nhằm giúp cho trẻ phát triển toàn diện. Tìm ra giải pháp góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ.
3. Đối tượng nghiên cứu.
- Thực hiện và áp dụng vào trẻ mẫu giáo 5 tuổi lớp A4, Trường mầm non Chu Minh.
- Số trẻ nghiên cứu là 25 trẻ.
4. Nhóm thu thập xử lý thông tin lý thuyết.
- Tìm tài liệu.
- Phân tích tổng quát hoá cơ sở lý luận.
- Phương pháp thực nghiệm ( khảo sát).
5.Nhóm thu thập xử lý thông tin thực tiễn.
- Phương pháp quan sát.
- Phương pháp điều tra.
- Phương pháp đàm thoại.
- Phương pháp tuyên truyền.
6. Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu
Đề tài được nghiên cứu trong năm học 2021 - 2022 tại lớp mẫu giáo lớn
5 - 6 tuổi A4.
- Thời gian từ tháng 9/2021 đến tháng 4 năm 2022.
Tóm tắt nội dung tài liệu: SKKN Một số biện phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5- 6 tuổi trong thời gian nghỉ dịch tại nhà thông qua hoạt động LQVH (GV: Nguyễn Thị Hồng Loan - Trường MN Chu Minh - Năm học 2021-2022)
1 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN Kính gửi: Hội đồng xét duyệt sáng kiến kinh nghiệm Huyện Ba Vì Ngày Trình độ Chức Họ và tên tháng Nơi công tác chuyên Tên sáng kiến danh năm sinh môn Một số biện phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5- 6 tuổi trong Nguyễn Thị Trường MN Giáo 15/02/1992 Cử nhân thời gian nghỉ dịch tại nhà Hồng Loan Chu Minh viên thông qua hoạt động LQVH. - Lĩnh vực áp dụng sáng kiến : Giáo dục mẫu giáo - Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu: ngày 13/09/2021 - Mô tả bản chất của sáng kiến: Một số biện phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5- 6 tuổi trong thời gian nghỉ dịch tại nhà thông qua hoạt động LQVH. Sáng kiến trình bày theo đúng thể thức văn bản khoa học. Kết cấu sáng kiến gồm 3 phần( Đặt vấn đề, giải quyết vấn đề, kết luận và khuyến nghị) sáng kiến đã đưa ra các giải pháp cụ thể góp phần nâng cao chất lượng hoạt động làm quen văn học cho trẻ. Sáng kiến gồm 5 giải pháp chính đó là: * Biện pháp 1: Giữ cho tinh thần trẻ vui tươi khi học ở nhà. * Biện pháp 2 :Hướng dẫn phụ huynh dạy trẻ đọc thơ, truyện diễn cảm, kĩ năng sử dụng ngôn ngữ trong hoạt động làm quen với văn học tại nhà. * Biện pháp 3: Rèn kĩ năng đọc thơ, truyện diễn cảm, kĩ năng sử dụng ngôn ngữ trong hoạt động làm quen với văn học. * Biện pháp 4: Hướng dẫn phụ huynh lồng nghép tích hợp văn học vào các môn khác và dạy trẻ mọi lúc mọi nơi. * Biện pháp 5: Tuyên truyền kết hợp với phụ huynh. - Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến: thời gian. - Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tác giả * Đối với trẻ: 1 2 - Trẻ hứng thú, phấn khởi, tự tin tham gia vào hoạt động thông qua các video. Các video quay lên nhóm lớp, trả bài phản hồi lại video của trẻ ngày một tăng cả về chất lượng và số lượng. - Khả năng nhận thức nhanh nhạy hơn, lượng kiến thức trẻ thu nhận từ những video được chính xác và phong phú hơn, trẻ có nhiều hiểu biết về các tác phẩm văn học. - Có tinh thần tự giác hoàn thành đến cùng nhiệm vụ được giao. - Phát triển ở trẻ khả năng quan sát, ghi nhớ, tưởng tượng, khái quát và các kỹ năng hoạt động cá nhân. * Đối với cô: - Biết cách tổ chức hoạt động văn học sao cho mang lại hiệu quả tốt nhất để nâng cao được chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ, tiết học nhẹ nhàng, sôi nổi, cuốn hút khi trẻ học ở nhà. - Tích lỹ được những kinh nghiệm quý báu khi thiết kế bài giảng điện tử. - Nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác dạy học. Danh sách những người đã tham gia áp dụng thử hoặc áp dụng sáng kiến lần đầu (nếu có): Nơi công Ngày Trình độ Số Họ và tác (hoặc Chức Nội dung công tháng năm chuyên TT tên nơi thường danh việc hỗ trợ sinh môn trú) 1 Lê Thị 21/02/1981 Trường Giáo Cử nhân Tham gia hỗ trợ Thu MN Chu viên thực hiện các giải Hường Minh pháp của SKKN Tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực, đúng sự thật và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật. Chu Minh, ngày 15tháng 4 năm 2022 Người nộp đơn (Ký và ghi rõ họ tên) Nguyễn Thị Hồng Loan 3 PHỤ LỤC 3 PGD& ĐÀO TẠO BA VÌ CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Đơn vị: Trường mầm non Chu Minh Độc lập - Tự do - Hạnh phúc BIÊN BẢN CHẤM VÀ XÉT DUYỆT SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM Tác giả : Nguyễn Thị Hồng Loan Đơn vị : Trường mầm non Chu Minh Tên SKKN: “Một số biện phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5- 6 tuổi trong thời gian nghỉ dịch tại nhà thông qua hoạt động LQVH”. Môn (hoặc Lĩnh vực): Giáo dục mẫu giáo. Điểm Biểu được TT Nội dung Nhận xét điểm đánh giá I Điểm hình thức (2 điểm) Trình bày đúng quy định về thể thức văn bản (kiểu chữ, cỡ 1 - Trình bày đúng qui định chữ, dãn dòng, căn lề) Kết cấu hợp lý: Gồm 3 phần - Kết cấu hợp lý: Gồm 3 chính (đặt vấn đề, giải quyết phần chính (đặt vấn đề, giải 1 vấn đề, kết luận và khuyến quyết vấn đề, kết luận và nghị) khuyến nghị) II Điểm nội dung (18 điểm) 1 Đặt vấn đề (2 điểm) Nêu lý do chọn vấn đề mang 1 - Lý do chọn vấn đề mang tính cấp thiết tính cấp thiết. 4 Điểm Biểu được TT Nội dung Nhận xét điểm đánh giá Nói rõ thời gian, đối tượng, 1 - Nói rõ thời gian, đối tượng, phạm vi nghiên cứu phạm vi nghiên cứu 2 Giải quyết vấn đề (14 điểm) Tên SKKN, tên các giải pháp - SKKN đã nêu tên SKKN, phù hợp với nội hàm 1 tên các giải pháp phù hợp với nội hàm . Nêu rõ cách làm cũ, phân tích -Nói rõ cách làm cũ, phân nhược điểm. Có số liệu khảo tích nhược điểm. Có số liệu 3 sát trước khi thực hiện giải khảo sát trước khi thực hiện pháp giải pháp thực hiện Nêu cách làm mới thể hiện tính - Cách làm mới thể hiện tính sáng tạo, hiệu quả. Có ví dụ và sáng tạo, hiệu quả. Có ví dụ minh chứng tường minh cho 7 và minh chứng tường minh hiệu quả của các giải pháp mới cho hiệu quả của các giải pháp mới Có tính mới, phù hợp với thực - Có tính mới, phù hợp với tiễn của đơn vị và đối tượng 1 thực tiễn của đơn vị và đối nghiên cứu, áp dụng tượng nghiên cứu, áp dụng Có tính ứng dụng, có thể áp - Có tính ứng dụng, có thể áp 1 dụng được ở nhiều đơn vị. dụng được ở nhiều đơn vị. Nội dung đảm bảo tính khoa - Nội dung đảm bảo tính 1 học, chính xác khoa học, chính xác 3 Kết luận và khuyến nghị (2 điểm) Có bảng so sánh đối chiếu số Có bảng so sánh đối chiếu số liệu trước và sau khi thực hiện 1 liệu trước và sau khi thực các giải pháp hiện các giải pháp 5 Điểm Biểu được TT Nội dung Nhận xét điểm đánh giá Khẳng định được hiệu quả mà Khẳng định được hiệu quả 0.5 SKKN mang lại. mà SKKN mang lại. Khuyến nghị và đề xuất với Khuyến nghị và đề xuất với các cấp quản lý về các vấn đề các cấp quản lý về các vấn 0.5 có liên quan đến việc áp đề có liên quan đến việc áp dụng và phổ biến SKKN dụng và phổ biến SKKN TỔNG ĐIỂM Đánh giá của Ban chấm (Ghi tóm tắt những đánh giá chính): - Sáng kiến kinh nghiệm trình bày đúng qui định. - Kết cấu hợp lý, đề tài mang tính cấp thiết, các giải pháp phù hợp với nội hàm. - Cách làm của mỗi giải pháp thể hiện tính mới, tính sáng tạo, hiệu quả và có minh chứng cụ thể. - Các bản SKKN viết đúng cấu trúc, biện pháp trong một số bản SKKN lập luận có lôgic, có minh chứng rõ ràng, sinh động và có tính thuyết phục. Xếp loại : A (Xếp loại A: Từ 17 đến 20 điểm Xếp loại B : Từ 14 đến <17 điểm Xếp loại C : Từ 10 đến <14 điểm Không xếp loại: < 10 điểm) Ngày 15 tháng 4 năm 2022. Người chấm 1 Người chấm 2 Trưởng Ban chấm (Ký, ghi rõ họ tên) (Ký, ghi rõ họ tên) MỤC LỤC 6 Nội dung Trang I Phần thứ nhất: Đặt vấn đề. 1 1. Lý do chọn đề tài. 1,2 2. Mục đích nghiên cứu. 2 3. Đối tượng nghiên cứu. 2 4. Nhóm thu nhập xử lý thông tin lý thuyết. 2 5. Nhóm thu nhập xử lý thông tin thực tiễn. 2 6. Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu. 2 Phần thứ hai: Những biện pháp đổi mới để giải II 3 quyết vấn đề 1. Cơ sở lý luận. 3,4 2. Khảo sát thực trạng. 4 3. Những biện pháp thực hiện. 5 4. Biện pháp thực hiện( biện pháp từng phần). 5 4.1 Giữ cho tinh thần trẻ vui tươi khi ở nhà. 5 4.2. Hướng dẫn phụ huynh dạy trẻ đọc thơ, truyện diễn cảm, kĩ năng sử dụng ngôn ngữ trong hoạt động làm 5,6.7 quen với văn học tại nhà. 4.3 Rèn kĩ năng đọc thơ, truyện diễn cảm, kĩ năng sử 8,9,10 dụng ngôn ngữ trong hoạt động làm quen văn học. 4.4 Hướng dân phụ huynh lồng nghép tích hợp văn học vào các môn khác và dạy trẻ mọi lúc mọi nơi. 10,11.12 4.5. Tuyên truyền kết hợp với phụ huynh. 12 5. Kết quả sau khi thực hiện đề tài. 13,14 III Phần thứ ba: Kết luận và khuyến nghị 14,15 PHẦN THỨ NHẤT: ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Lý do chọn đề tài: 7 Ngôn ngữ là công cụ để giao tiếp, học tập, vui chơi, ngôn ngữ giữ vai trò quyết định sự phát triển tâm lý trẻ em. Bên cạnh ngôn ngữ còn là phương tiện giáo dục trẻ một cách toàn diện bao gồm sự phát triển về đạo đức, tư duy nhận thức và các chuẩn mực hành vi văn hóa. Phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ phát triển khả năng nghe đọc, hiểu ngôn ngữ, khă năng trình bày có lôgic, trình tự, chính xác đúng ngữ pháp và có hình ảnh một nội dung nhất định. Vì thế sự phát triển ngôn ngữ mạch lạc của lời nói rất cần thiết, nó đòi hỏi sự tư duy ngôn ngữ và sử dụng lời nói để giao tiếp mạch lạc cho trẻ thực chất là rèn luyện khả năng tư duy ngôn ngữ và sử dụng lời nói để giao tiếp bởi vì sự mạch lạc của ngôn ngữ chính là sự mạch lạc của tư duy. Việc phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ trong giao tiếp sẽ giúp trẻ dễ dàng tiếp cận với các môn khoa học khác như: Môn làm quen với môi trường xung quanh, làm quen toán, âm nhạc, tạo hình Mà thông qua các bộ môn làm quen với văn học trẻ đọc thơ, kể chuyện, đóng kịch được. Trước tình hình dịch bệnh Covid-19 còn nhiều diễn biến phức tạp, học sinh phải nghỉ học , chống dịch, còn có một số giáo viên, học sinh là F0 đang điều trị tại nhà hoặc khu cách ly hay bệnh viện. Vấn đề quan trọng nhất hiện nay là trẻ em mầm non chưa được tiêm phòng ngừa Covid-19 để cho trẻ trở lại trường học trực tiếp. Chính vì thế hình thức dạy học của trẻ mầm non là xây dựng những tiết học video mà các cô tự quay. Đó là một lựa chọn phù hợp và được quan tâm nhất của đội ngũ nhà giáo ngành giáo dục nói chung và giáo viên mầm non nói riêng. Làm thế nào để những tiết video mang lại hiệu quả nhất đang là vấn đề khiến các nhà quản lý giáo dục, giáo viên, cha mẹ và học sinh quan tâm. Vì vậy việc đẩy mạnh công nghệ thông tin vào các trường học nói chung và bậc học mầm non nói riêng là rất cần thiết và thiết thực, phù hợp với thực tế hiện nay. Thông qua việc trẻ trả lời được các câu hỏi của cô giúp trẻ phát triển năng lực tư duy, óc tưởng tượng sáng tạo, biết yêu quý cái đẹp, hướng tới cái đẹp. Khi trẻ trả lời, ngôn ngữ của trẻ phát triển, trẻ phát âm rõ ràng mạch lạc, vốn từ phong phú. Trẻ biết trình bày ý kiến, suy nghĩ, kể về một sự vật hay sự kiện nào đóbằng chính ngôn ngữ của trẻ. Từ ảnh hưởng của dịch COVID-19, khai giảng năm học 2021-2022, Hà Nội và một số tỉnh, thành phố khai giảng trực tuyến hoặc trên truyền hình vào đúng ngày 5/9, đảm bảo các quy định về giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 của Chính phủ. Nhiều cơ sở giáo dục và đào tạo phải đóng cửa kéo dài hoặc chuyển sang dạy học trực tuyến trong điều kiện thiếu sự chuẩn bị và bị động về năng lực đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý và cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật. Tình trạng này bị gián đoạn và kéo dài qua bốn đợt bùng phát dịch COVID-19 đã ảnh hưởng không nhỏ đến việc bảo đảm chương trình, phương pháp, kế hoạch tổ chức dạy và học, hoạt động của trường, lớp và đến sự phát triển của học sinh cả nước. 8 Cùng với tình hình dịch bệnh COVID diễn biến phức tạp học sinh không thể đến trường như trước đây, để cùng chung tay đẩy lùi dịch bệnh nhưng không dừng việc học tập bản thân tôi cũng nhận thức được trách nhiệm của mình. Là giáo viên giảng dạy lớp mẫu giáo lớn 5-6 tuổi, một khối lớp được quan tâm hàng đầu bởi đó là lứa tuổi sắp bước sang một cấp học mới là cấp Tiểu học.Các con mới hoàn thành chương trình học tập ở lứa tuổi bé do vậy sự ghi nhớ kiến thức còn hạn chế nhiều. Nếu cứ dừng việc học tập trên lớp các con sẽ khó có thể theo kịp chương trình khi quay trở lại học. Hơn nữa sự chú ý của học sinh lớp mẫu giáo còn ít do vậy năm học này tôi mạnh dạn đề xuât một số biện pháp nâng cao chất lượng giảng dạy qua những tiết video nhằm gây hứng thú học tập cho học sinh lớp tôi. Với mong muốn giúp các con có những tiết học video nhẹ nhàng, không đè nặng áp lực, tiết học quấn hút gây được hứng thú học sinh học tập, dễ tiếp thu kiến thức. Chính vì những lí do nêu trên tôi lựa chọn biện pháp: “Một số biện phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5- 6 tuổi trong thời gian nghỉ dịch tại nhà thông qua hoạt động LQVH”. Để tìm ra giải pháp góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ. 2. Mục đích nghiên cứu. Nghiên cứu về “Một số biện phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5- 6 tuổi trong thời gian nghỉ dịch tại nhà thông qua hoạt động LQVH”.Nhằm giúp cho trẻ phát triển toàn diện. Tìm ra giải pháp góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ. 3. Đối tượng nghiên cứu. - Thực hiện và áp dụng vào trẻ mẫu giáo 5 tuổi lớp A4, Trường mầm non Chu Minh. - Số trẻ nghiên cứu là 25 trẻ. 4. Nhóm thu thập xử lý thông tin lý thuyết. - Tìm tài liệu. - Phân tích tổng quát hoá cơ sở lý luận. - Phương pháp thực nghiệm ( khảo sát). 5. Nhóm thu thập xử lý thông tin thực tiễn. - Phương pháp quan sát. - Phương pháp điều tra. - Phương pháp đàm thoại. - Phương pháp tuyên truyền. 6. Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu Đề tài được nghiên cứu trong năm học 2021 - 2022 tại lớp mẫu giáo lớn 5 - 6 tuổi A4. - Thời gian từ tháng 9/2021 đến tháng 4 năm 2022. 9 PHẦN THỨ HAI: NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1. Cơ sở lý luận. Nghệ thuật bắt đầu từ cuộc sống, nó thức tỉnh và phát triển tâm hồn con người. Văn học là một loại hình nghệ thuật, là một bộ phận hoạt động tinh thần cơ bản làm nên sự phong phú của nhân cách, đặc biệt làm nảy sinh tư tưởng, tình cảm, trí tưởng tượng, niềm tin và hành động nhân văn, nhân đạo của con người trong môi trường xã hội và tự nhiên. Với trẻ mầm non, văn học là một phương tiện có hiệu quả mạnh mẽ đối với việc giáo dục trí tuệ, đạo đức, thẩm mĩ và nó có ảnh hưởng to lớn trong việc phát triển ngôn ngữ của trẻ. Mà một trong các mục tiêu của phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi là: Hình thành và phát triển ở trẻ khả năng nghe, đọc, phát âm và một số kỹ năng cần thiết cho việc học đọc, học viết như: Cách lật giở sách, cách cầm bút tô viết chữ, khả năng phối hợp tay, mắt, biết diễn tả sự việc hoặc ý muốn của mình bằng câu đầy đủ một cách mạch lạc rõ ràng. Vì vậy việc đem tác phẩm văn học đến cho trẻ là một việc rất quan trọng và cần thiết. Trẻ 5 tuổi sự phát triển ngôn ngữ mạch lạc chịu ảnh hưởng lớn của việc tích cực hoá vốn từ, ngôn ngữ của trẻ đã trở nên được mở rộng hơn, có trật tự hơn, mặc dù cấu trúc còn chưa hoàn thiện. Khả năng nói trình bày ý nghĩa, hiểu ngôn ngữ hoàn cảnh của trẻ cũng đã bắt đầu phát triển. Quá trình được tiếp xúc với tác phẩm văn học phải từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp. Khả năng đó là sự phát triển trực tiếp của trẻ về các lĩnh vực: Nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm xã hội. Tuy nhiên khi đưa tác phẩm đến cho trẻ đòi hỏi người giáo viên phải có những suy nghĩ sáng tạo và lựa chọn những tác phẩm vui nhộn, dễ hiểu phù hợp với lứa tuổi, có ý nghĩa giáo dục trẻ để từ đó đưa ra những phương pháp, biện pháp thích hợp nhằm giúp trẻ phát triển vốn từ của trẻ được mở rộng hơn. Bằng các hình tượng văn học mở ra cho trẻ cuộc sống với xã hội và thiên nhiên, các mối quan hệ qua lại của con người. Những hình tượng đó giúp trẻ nhận thức được rõ ràng, chính xác của từ ngữ trong tác phẩm văn học. Là giáo viên trực tiếp dạy trẻ mẫu giáo 5 tuổi nhiều năm, tôi nhận thấy rằng việc tạo môi trường hoạt động văn học phong phú quanh trẻ sẽ góp phần tích cực và có hiệu quả cao trong việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi. Từ những cơ sở lý luận trên tôi đã đi sâu nghiên cứu đề tài: “Một số biện phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5- 6 tuổi trong thời gian nghỉ dịch tại nhà thông qua hoạt động 10 LQVH”. Nhằm giúp trẻ lớp tôi phát triển ngôn ngữ nói riêng và phát triển toàn diện nói chung. 2. Khảo sát thực trạng. 2.1 Thực trạng thực tế trước khi thực hiện đề tài: Đầu năm học, tôi tiến hành trao đổi với phụ huynh qua nhóm zalo khảo sát thực tế về kỹ năng nghe, đọc kể diễn cảm của học sinh lớp tôi, tôi nhận thấy: * Những thuận lợi và khó khăn. a, Thuận lợi: Ban giám Hiệu hướng dẫn tổ khối xây dựng kế hoạch bài học phù hợp với điều kiện vừa học tập vừa phòng chống dịch COVID-19. - Bản thân là giáo viên có trình độ chuẩn về chuyên môn, nhiệt tình yêu nghề mến trẻ. Có khả năng đọc kể diễn cảm cho trẻ nghe, tạo được môi trường hoạt động ở lớp phong phú. - Được sự quan tâm của ban giám hiệu trường, cơ sở vật chất đầy đủ. - Ban giám hiệu đã thường xuyên tổ chức các buổi học zoom để bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên và tham gia các đợt chuyên đề văn học, hội thi đồ dùng đồ chơi cho chị em đồng nghiệp học tập, rút kinh nghiệm. - Được sự tin yêu và ủng hộ của phụ huynh học sinh. b. Khó khăn: Ngoài nhưng thuận lợi tôi đã nêu trên trong quá trình thực hiện bản thân tôi gặp không ít khó khăn : - Trang thiết bị quay video còn hạn chế. - Các bình chọn thông tin đưa đến cho phụ huynh còn hạn chế. - Ảnh hưởng của dịch bệnh nên học sinh nghỉ học ở nhà,việc học của các con qua các thiết bị tại nhà còn chưa đầy đủ dẫn đến những khó khăn trong việc tiếp nhận những bài học video mà cô gửi trên nhóm zalo lớp. 2.2 Số liệu điều tra. - Điều tra 25 trẻ. - Ngay từ đầu năm học tôi đã tiến hành phối hợp với phụ huynh qua nhóm zalo của lớp để khảo sát các con với những tiêu chí cụ thể như sau: Mức độ đạt được STT Nội dung Số lượng Tỉ lệ 1 Khả năng chú ý, tích cực tham gia hoạt động. 12/25 48% 2 Thuộc tác phẩm 11/25 44% 3 Đọc thơ diễn cảm 12/25 48% 11 4 Khả năng phát âm chuẩn 10/25 40% 5 Khả năng diễn đạt câu rõ ràng, mạch lạc. 9/25 36% Từ những thuận lợi, khó khăn trên cơ sở thực tế của tại trường mầm non Chu Minh, tôi mạnh dạn đưa ra một số biện pháp sau. 3. Những biện pháp thực hiện: 3.1 Giữ cho tinh thần trẻ vui tươi khi học ở nhà. 3.2 Hướng dẫn phụ huynh dạy trẻ đọc thơ, truyện diễn cảm, kĩ năng sử dụng ngôn ngữ trong hoạt động làm quen với văn học tại nhà. 3. 3 Rèn kĩ năng đọc thơ, truyện diễn cảm, kĩ năng sử dụng ngôn ngữ trong hoạt động làm quen với văn học. 3.4 Hướng dẫn phụ huynh lồng nghép tích hợp văn học vào các môn khác và dạy trẻ mọi lúc mọi nơi. 3.5 Tuyên truyền kết hợp với phụ huynh. 4. Biện pháp thực hiện (biện pháp từng phần). 4.1. Giữ cho tinh thần trẻ vui tươi khi ở nhà. Tinh thần trẻ thấy vui tươi thoải mái khi ở nhà ,trẻ không bị căng thẳng chán nản khi nhà. Khi trẻ ở nhà quá lâu khi phòng tránh dịch thói quen nếp sống trẻ xáo trộn. Do đó phụ huynh cần có thời gian biểu sắp xếp để giúp trẻ không bị xáo trộn những thói quen nề nếp. Chẳng hạn chế độ ăn cân đối, giờ giấc ngủ nghỉ của con cũng giúp con thoải mái khi ngủ nghỉ ở nhà . Thời gian biểu hàng ngày của trẻ bị đảo lộn khi ở nhà dài ngày , nhưng phụ huynh vẫn phải duy trì nền nếp cho trẻ. Tạo thói quen nề nếp sinh hoạt hàng ngày cho trẻ có tổ chức hơn, phụ huynh có thể gọi trẻ dậy hay đặt đồng hồ báo thức và dậy vào một giờ cố định sáng, trưa, tối để giúp trẻ tránh mệt mỏi hay ngủ quá nhiều sau đó rèn trẻ thói quan ăn ngủ vệ sinh. Hướng dẫn phụ huynh động viên, khích lệ trẻ qua nhiều hình thức vui chơi và giáo dục kỹ năng cần thiết cho trẻ : như ở nhà bố mẹ có thể chơi cùng con một số trò chơi đơn giản: Chi chi chành chành, Nu na nu nống, Oản tù tì, Kéo cưa lừa xẻ,... Những trò chơi này ngoài việc được chơi còn phát triển ngôn ngữ cho trẻ vì trong trò chơi có đọc đồng dao. 4.2. Hướng dẫn phụ huynh dạy trẻ đọc thơ, truyện diễn cảm, kĩ năng sử dụng ngôn ngữ trong hoạt động làm quen với văn học tại nhà. Do tình hình dịch covit kéo dài trẻ phải ở nhà học trực tuyến không được đến trường. Nên việc học trực tuyến của các con cần đến sự hướng dẫn của phụ 12 huynh để nâng cao kĩ năng đọc thơ diễn cảm, kĩ năng sử dụng ngôn ngữ sẽ giúp trẻ cảm thụ bài thơ, câu chuyện một cách có hiệu quả. Bản thân tôi trau dồi kiến thức của mình. Kĩ năng kể chuyện diễn cảm là phát triển ở trẻ khả năng biểu hiện văn học phù hợp với khả năng của mình. Việc kể chuyện dựa vào những video mà cô gửi trong nhóm zalo lớp ,có sự hướng dẫn của phụ huynh cần phải tạo ra cho trẻ sự yêu thích tác phẩm, tôi luôn tìm bài dạy sáng tạo nhất để trể hứng thú. Phụ huynh cho trẻ nhận vai kể câu chuyện sau đó, tôi quay video lại bật lại cho trẻ xem mình vừa kể như vậy trẻ hứng thú trong tiết học. VD: Câu chuyện “Cáo thỏ và gà trống” tôi kể câu chuyện quay video để trẻ nhận vai kể câu chuyện sau đó tôi quay video cho trẻ xem lại mình vừa được kể. Trước khi cho trẻ làm quen văn học tôi sử dụng thủ thuật như tạo tình huống hay thu hút sự chú ý của trẻ bằng một điều bí mật, sau đó cho trẻ giải quyết tình huống, khám phá điều bí mật ( tình huống, sự vật cần khám phá hướng vào nội dung đề tài), dẫn dắt trẻ tới văn học. Sau văn học tôi đọc bài thơ thật diễn cảm, kết hợp tư thế, nét mặt, ánh mắt, cử chỉ, hành động gợi cảm xúc thẩm mĩ, hướng trẻ vào ghi nhớ, học thuộc lòng và mong muốn được thể hiện bài thơ, câu chuyện . Tiếp theo tôi hướng dẫn trẻ cách đọc thuộc lòng diễn cảm. Sau mỗi video phụ huynh gửi bài tương tác của các con. Tôi chú ý sửa sai cho trẻ, những câu trẻ đọc sai tôi đọc lại, yêu cầu trẻ thể hiện lại cho đúng hơn. Thường trẻ hay đọc đều đều, tôi hướng dẫn trẻ đọc đúng về nhịp điệu, ngữ điệu, ngắt nghỉ, lấy hơi đúng chỗ. Đặc biệt với những bài có lời đối thoại hướng dẫn trẻ đọc đúng giọng điệu của từng nhân vật Hình thức này đòi hỏi trẻ biết phối hợp nhịp nhàng ăn ý giữa các nhân vật giúp trẻ thể hiện rõ được giọng điệu từng nhân vật, và điều quan trọng là trẻ cảm thấy vui và thích thú khi học ở nhà cũng như học trên lớp. Bản thân luôn luôn cố gắng linh hoạt, khéo léo hơn trong việc thiết kế những tiết quay video văn học để lôi cuốn hấp dẫn trẻ. Văn học chỉ có thể phát huy tác dụng của nó khi giáo viên biết truyển tải được tư tưởng, cảm xúc của tác giả và nội dung thông qua các hình thức nghệ thuật hấp dẫn, phong phú và đa dạng. Để thu hút, lôi cuốn trẻ vào những tiết video tôi lựa chọn các hình thức tổ chức phù hợp khi trẻ học ở nhà. 13 Ngoài ra, giáo viên cần hướng dẫn phụ huynh đưa ra những câu hỏi giúp trẻ suy nghĩ về nội dung tư tưởng của tác phẩm bằng cách hướng trẻ vào nhân vật chính với những hành động của nhân vật, phát hiện ra phẩm chất, đưa ra nhận xét về nhân vật và xác định thái độ của mình với nhân vật. VD: Với “câu truyện Ba cô gái ” phụ huynh đặt ra các câu hỏi: - Trong câu truyện có những nhân vật nào? - Cô cả là người như thế nào? - Cô hai là người như thế nào? - Cô ba là người như thế nào? - Con nên học tập ai? Để hiểu sâu sắc về nội dung tư tưởng của tác phẩm, tôi cần cho trẻ học cách biểu thị thái độ của mình đối với nhân vật, dạy trẻ nghệ thuật tự đặt mình vào nhân vật. Ở trẻ 5- 6 tuổi vốn từ của trẻ đã được mở rộng hơn so với độ tuổi trước nhưng vẫn còn nhiều hạn chế. Những từ mới, từ khó nếu không được giải thích sẽ cản trở việc hiểu tác phẩm của trẻ. Giải thích phải ngắn gọn, dễ hiểu, tạo cho trẻ có ấn tượng mạnh mẽ về từ đó, không được tách từ ra khỏi bài thơ mà phải đảm bảo việc giải thích nằm trong chỉnh thể ngôn ngữ. Để giải thích từ khó giáo viên phải chọn từ, hiểu đúng từ và giải thích phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ. Khi giải thích từ mới, từ khó cần kết hợp hình ảnh và lời giải thích. VD: “ Hoa mận trắng tinh Rung rinh trong gió” Tôi chọn từ “rung rinh” để giải thích. Tôi sử dụng một cành cây nhỏ lay nhẹ để trẻ cảm nhận được sự rung chuyển nhẹ nhàng kết hợp giải thích: “rung rinh ” là sự chuyển động nhẹ nhàng khi gió thổi. Cô giáo là cầu nối giữa tác phẩm và các độc giả nhỏ tuổi. Vì vậy tôi phải là người đọc đúng, phát âm chuẩn, rõ ràng mạch lạc. Nâng cao hơn nữa là đọc diễn cảm. Để đọc diễn cảm tôi tìm hiểu, xác định thể loại của bài thơ sắp dạy. Từ đó xác định nhịp ngắt, nghỉ trong các câu thơ. Hay trong từng câu truyện tôi chú ý đến đặc điểm tính cách của từng nhân vật để có giọng kể cho phù hợp. Tôi thường luyện đọc bằng cách đứng trước gương đọc kết hợp với dáng vẻ, cử chỉ, điệu bộ, giọng điệu, ngữ điệu ngôn ngữ. Nhìn qua gương tôi tự nhận xét cử chỉ, điệu bộ nào là phù hợp, cử chỉ nào cần phải chỉnh sửa. Ngôn ngữ, hình thể, tư thế, nét mặt, cử chỉ của cô giáo luôn gắn với đọc diễn cảm. Ngôn ngữ đọc diễn cảm, rõ ràng, mạch lạc, tình cảm giữa giọng điệu và sự biểu 14 lộ trên nét mặt, ánh mắt, phong thái tự nhiên của cô giáo sẽ làm hiện lên trong óc trẻ những hình ảnh sáng tỏ.Vì vậy khi đọc thơ tôi rất chú ý tới điều này. 4. 3. Rèn kĩ năng đọc thơ, truyện diễn cảm, kĩ năng sử dụng ngôn ngữ trong hoạt động làm quen với văn học. Để nâng cao kĩ năng đọc thơ diễn cảm, kĩ năng sử dụng ngôn ngữ trẻ sẽ cảm thụ bài thơ, câu chuyện một cách có hiệu quả. Bản thân tôi trau dồi kiến thức của mình. Rèn kĩ năng đọc thơ diễn cảm là phát triển ở trẻ khả năng biểu hiện văn học phù hợp với khả năng của mình. Việc đọc của tôi cần phải tạo ra cho trẻ sự yêu thích tác phẩm. Trước khi cho trẻ làm quen văn học tôi sử dụng thủ thuật như tạo tình huống hay thu hút sự chú ý của trẻ bằng một điều bí mật sau đó cho trẻ giải quyết tình huống, khám phá điều bí mật ( tình huống, sự vật cần khám phá hướng vào nội dung đề tài), dẫn dắt trẻ tới văn học. Sau văn học tôi đọc bài thơ thật diễn cảm, kết hợp tư thế, nét mặt, ánh mắt, cử chỉ, hành động gợi cảm xúc thẩm mĩ, hướng trẻ vào ghi nhớ, học thuộc lòng và mong muốn được thể hiện bài thơ, câu chuyện . Tiếp theo tôi hướng dẫn trẻ cách đọc thuộc lòng diễn cảm. Tôi chú ý sửa sai cho trẻ, những câu trẻ đọc sai tôi đọc lại, yêu cầu trẻ thể hiện lại cho đúng hơn. Thường trẻ hay đọc đều đều, tôi hướng dẫn trẻ đọc đúng về nhịp điệu, ngữ điệu, ngắt nghỉ, lấy hơi đúng chỗ. Đặc biệt với những bài có lời đối thoại thì tôi hướng dẫn trẻ đọc đúng giọng điệu của bài thơ. VD: Bài thơ “Tết đang vào nhà” tôi đọc : “Hoa đào trước ngõ Cười tươi sáng hồng Hoa mai trong vườn Lung linh cánh trắng Sân nhà đầy nắng” Với các câu thơ tiếp theo để thu hút sự chú ý của trẻ đồng thời để trẻ thể hiện được tình cảm khi đọc thơ, cô đọc với giọng điệu tình cảm mong muốn đón chờ một năm mới đến với mọi người. Đồng thời để tránh tình trạng nói ngọng, cô nhấn mạnh và hướng dẫn trẻ phát âm những từ khó, có như vậy khi đọc thơ trẻ vừa thể hiện được tình cảm theo nội dung bài thơ vừa phát âm một cách chính xác nhất. Bản thân luôn luôn cố gắng linh hoạt khéo léo hơn trong việc thiết kế những video văn học để lôi cuốn hấp dẫn trẻ. Văn học chỉ có thể phát huy tác dụng của nó khi giáo viên biết truyển tải được tư tưởng, cảm xúc của tác giả và nội dung thông qua các hình thức nghệ thuật hấp dẫn, phong phú và đa dạng. 15 Để thu hút, lôi cuốn trẻ vào giờ học tôi lựa chọn các hình thức tổ chức phù hợp, hấp dẫn như hội thi tham quan. Đặc biệt chọn các hình ảnh đẹp, sinh động đưa vào giáo án điện tử. VD: Tôi cho trẻ vào vai bác sĩ với áo blu trắng, ống nghe khám bệnh cho trẻ sau đó dẫn dắt trẻ làm quen bài thơ “Làm bác sĩ” Tôi rất chú ý đến hệ thống câu hỏi trong quá trình đàm thoại. Các câu hỏi mang tính gợi mở đòi hỏi trẻ phải suy nghĩ, phát huy năng lực tư duy của trẻ hồi tưởng lại những sự vật sự việc đã được mô tả. Khi trẻ trả lời tôi yêu cầu trẻ nói đủ câu, rõ ràng mạch lạc. Ngoài ra, tôi cần đưa ra những câu hỏi giúp trẻ suy nghĩ về nội dung tư tưởng của tác phẩm bằng cách hướng trẻ vào nhân vật chính với những hành động của nhân vật, phát hiện ra phẩm chất, đưa ra nhận xét về nhân vật và xác định thái độ của mình với nhân vật. VD: Với truyện “Tấm Cám” tôi đặt ra các câu hỏi: - Tấm là người như thế nào? - Cám là người như thế nào? - Con nên học tập ai? Để hiểu sâu sắc về nội dung tư tưởng của tác phẩm, tôi cần cho trẻ học cách biểu thị thái độ của mình đối với nhân vật, dạy trẻ nghệ thuật tự đặt mình vào nhân vật. Ở trẻ 5- 6 tuổi vốn từ của trẻ đã được mở rộng hơn so với độ tuổi trước nhưng vẫn còn nhiều hạn chế. Những từ mới, từ khó nếu không được giải thích sẽ cản trở việc hiểu tác phẩm của trẻ. Giải thích phải ngắn gọn, dễ hiểu, tạo cho trẻ có ấn tượng mạnh mẽ về từ đó, không được tách từ ra khỏi bài thơ mà phải đảm bảo việc giải thích nằm trong chỉnh thể ngôn ngữ. Để giải thích từ khó giáo viên phải chọn từ, hiểu đúng từ và giải thích phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ. Khi giải thích từ mới, từ khó cần kết hợp hình ảnh và lời giải thích. VD: “ Hoa mận trắng tinh Rung rinh trong gió” Tôi chọn từ “rung rinh” để giải thích. Tôi sử dụng một cành cây nhỏ lay nhẹ để trẻ cảm nhận được sự rung chuyển nhẹ nhàng kết hợp giải thích: “rung rinh ” là sự chuyển động nhẹ nhàng khi gió thổi. Cô giáo cầu nối giữa tác phẩm và các độc giả nhỏ tuổi. Vì vậy tôi phải là người đọc đúng, phát âm chuẩn, rõ ràng mạch lạc. Nâng cao hơn nữa là đọc diễn cảm. Để đọc diễn cảm tôi tìm hiểu, xác định thể loại của bài thơ sắp dạy. Từ đó xác định nhịp ngắt, nghỉ trong các câu thơ. Hay trong từng câu truyện tôi chú ý 16 đến đặc điểm tính cách của từng nhân vật để có giọng kể cho phù hợp. Tôi thường luyện đọc bằng cách đứng trước gương đọc kết hợp với dáng vẻ, cử chỉ, điệu bộ, giọng điệu, ngữ điệu ngôn ngữ. Nhìn qua gương tôi tự nhận xét cử chỉ, điệu bộ nào là phù hợp, cử chỉ nào cần phải chỉnh sửa. Ngôn ngữ, hình thể, tư thế, nét mặt, cử chỉ của cô giáo luôn gắn với đọc diễn cảm. Ngôn ngữ đọc diễn cảm, rõ ràng, mạch lạc, tình cảm giữa giọng điệu và sự biểu lộ trên nét mặt, ánh mắt, phong thái tự nhiên của cô giáo sẽ làm hiện lên trong óc trẻ những hình ảnh sáng tỏ.Vì vậy khi đọc thơ tôi rất chú ý tới điều này. 4. 4. Hướng dẫn phụ huynh lồng nghép tích hợp văn học vào các môn khác và dạy trẻ mọi lúc mọi nơi. Như chúng ta đã biết hoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo là hoạt động học và chơi, chơi và học và chơi giúp trẻ hình thành nhân cách trong cuộc sống. Trong thời gian nghỉ dịch ở nhà các cháu không được đến trường, tôi thường xuyên trao đổi với phụ huynh hướng dẫn tiến hành dạy lồng nghép văn học vào các môn học khác cho trẻ, để gây hưng thú như tiết âm nhạc, tạo hình .thể dục, toán + Trong hoạt động (video) học âm nhạc. Ví dụ: Dạy vận động hát bài “ cháu yêu bà”. Tôi lồng vào cho trẻ đọc bài thơ “lấy tăm cho bà” nhằm giáo dục trẻ biết yêu bà và giúp đỡ bà. + Trong hoạt động (video)học khám phá. Ví dụ: Tìm hiểu về “một số loài rau” tôi lồng vào cho trẻ đọc bài thơ “bắp cải xanh”, “cây cải nhỏ”. Tìm hiểu về các nghề Bác sĩ tôi cho trẻ đọc bài thơ“ Làm bác sĩ” Ví dụ: Sau khi trẻ được làm quen với bài nghề “bác sĩ” tôi cho trẻ củng cố nghề qua trò chơi “Bé tập làm bác sĩ”. Tôi cho trẻ nhận vai theo ý thích, hai hoặc ba trẻ vào vai bác sĩ, số trẻ còn lại đóng vai bệnh nhân hay người nhà đưa bệnh nhân đi khám bệnh. Qua chơi trẻ làm quen với xã hội của người lớn, học cách ứng xử giao tiếp của người lớn. Mặt khác trẻ dần dần nắm được một số kĩ năng đơn giản như: Nếu là bác sĩ khám bệnh cho bệnh nhân cần phải đặt ra những câu hỏi như thế nào, cách khám bệnh ra sao,...Được trải nghiệm trẻ rất húng thú và khắc sâu hơn nội dung tác phẩm.Cũng từ đó trẻ có tình cảm với nghề bác sĩ, thêm kính trọng những người làm nghề bác sĩ, làm nhen nhóm nảy sinh ở trẻ những ước mơ thầm kín. + Trong hoạt động (video) học toán. Ví dụ: Với bài so sánh cao- thấp, nhiều – ít. Tôi lồng nghép với câu chuyện cây tre trăm đốt . Với câu truyện “Cây tre trăm đốt”. Việc tích hợp các môn học khác thì cô giáo phải linh hoạt, lựa chọn nội dung sao cho phù hợp với nội dung câu chuyện, giúp trẻ tham gia vào hoạt động một cách tích cực nhất và ngôn ngữ của trẻ được phát triển mạnh mẽ nhất. 17 Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học không chỉ diễn ra trong hoạt động học làm quen với văn học mà còn hướng dẫn phụ huynh dạy trẻ mọi lúc, mọi nơi khi ở nhà. => Do dịch bệnh covit 19 mà tất cả các con phải nghỉ học ở nhà, do đó tôi không thể trực tiếp đến lớp dạy trẻ nên tôi đã tìm nhiều hình thức khác nhau như quay video, gửi qua zalo, faceboock, để giúp các con hứng thú cảm nhận với tác phẩm văn học một cách tốt nhất. VD: Tôi quay video bài thơ “Ảnh Bác”, truyện “Ai đáng khen nhiều hơn”, “” sau đó tôi gửi video qua tin nhắn zalo để phụ huynh cho con học và nhờ phụ huynh quay lại video con đọc thơ hay trả lời các câu hỏi trong truyện và gửi lại các cô kiểm tra. Lớp tôi số trẻ tham gia và tương tác lại trên nhóm rất cao. Khi trẻ hoàn thành phần thể hiện tôi luôn tuyên dương khích lệ trẻ, để trẻ thấy vui vẻ và có tinh thần tập đọc kể hơn, yêu văn học hơn nữa và kèm theo là những phần thưởng nhỏ xinh và rất đáng yêu do tự tay tôi làm powerpoint như Gấu bông, chiếc nơ, truyện tranh Dù là quay video gửi bài qua zalo số trẻ lớp tôi vào học và tương tác lại rất cao. Trẻ rất hứng thú với các tiết học. 4.5. Tuyên truyền kết hợp với phụ huynh. Ở lứa tuổi này môi trường tiếp xúc của trẻ chủ yếu là gia đình và cô giáo. Chính vì vậy kết hợp giữa gia đình và cô giáo là một biện pháp không thể thiếu. Trong cuộc họp phụ huynh đầu năm tôi nêu tầm quan trọng của lĩnh vực phát triển ngôn ngữ cho trẻ. Phụ huynh rất là quan tâm. Hàng tháng tôi tuyên truyền với phụ huynh qua các buổi gặp gỡ trên zoom tôi nêu lên nội dung về kế hoạch hàng tháng của trẻ học, về các câu chuyện, bài thơ mà tháng này trẻ được làm quen. Nhờ đó về nhà phụ huynh có thể cho trẻ làm quen trước hoặc ôn lại cùng trẻ giúp trẻ hiểu nội dung và nhớ lời thoại sâu hơn. Khi phụ huynh tiếp cận với việc giáo dục trẻ cùng cô thì phụ huynh thấy rõ được sự phát triển ngôn ngữ của trẻ như thế nào và có biện pháp kích thích phát triển ngôn ngữ cho trẻ tại gia đình. VD: Cô trao đổi với phụ huynh về những câu chuyện sáng tạo trẻ đã kể, yêu cầu phụ huynh về nhà cho trẻ kể lại câu chuyện đó hoặc kích thích trẻ kể các câu chuyện khác. Như vậy ngôn ngữ của trẻ được phát triển một cách phong phú và đa dạng Sau khi thực hiện biện pháp này phụ huynh nhiệt tình hưởng ứng kết hợp cùng cô giáo dục con tại nhà. Như bố mẹ quay video của các con học phản hồi gửi cho cô trên nhóm Zalo lớp tăng cả về số lượng và chất lượng. Trẻ không còn 18 nói ngọng, biết thể hiện tình cảm yêu ghét với các nhân vật trong bài thơ câu truyện. Với tôi công tác tuyên truyền với phụ huynh đã cho tôi đạt được kết quả tốt phụ huynh rất quan tâm đến văn học trao đổi với giáo viên qua nhóm Zalo việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ. 5. Kết quả đạt được sau khi thực hiện đề tài: 5.1. Kết quả đạt được: Sau khi thực hiện các biện pháp tôi đã thu được một số kết quả sau: * Đối với bản thân: - Tôi thấy mình đã nâng cao được phong cách nghệ thuật lên lớp, giọng kể được trau dồi diễn cảm, thu hút trẻ hứng thú tham gia vào tiết học video. - Tôi đã rút ra được nhiều kinh nghiệm qua cách dạy trẻ kể chuyện sáng tạo, sưu tầm được nhiều truyện tranh, học thuộc nhiều truyện ngoài chương trình. - Nhận được sự tin tưởng của đông đảo phụ huynh và chị em đồng nghiệp - Tôi đã tận dụng các nguyên vật liệu sẵn có, dễ tìm để tạo ra nhiều loại rối phong phú, đa dạng, sử dụng có hiệu quả trong việc dạy trẻ kể chuyện sáng tạo. - Qua các tiết dự giờ, thao giảng ở trường tôi luôn được xếp loại tốt. * Đối với trẻ - Trẻ hứng thú, tích cực tham gia vào hoạt động. Trẻ tham hoạt động tự nhiên, thoải mái và rất sáng tạo.Trẻ đọc thơ diễn cảm, mở rộng vốn từ, sử dụng câu rõ ràng mạch lạc, bước đầu đã biết sử dụng ngôn ngữ nghệ thuật.Trẻ tiếp thu bài nhanh, nhớ lâu. Trẻ giao tiếp mạnh dạn tự tin. 5.2. Kết quả có so sánh đối chứng: 25 trẻ Mức độ đạt được STT Nội dung Đầu năm Cuối năm Tăng SL Tỷ lệ SL Tỷ lệ SL Tỉ lệ Khả năng chú ý, tích 100 1 12 48% 25 13 52% cực tham gia hoạt động % Thuộc tác phẩm 100 2 11 44% 25 14 56% % Đọc thơ diễn cảm 100 3 12 48% 25 13 52% % 19 Khả năng phát âm 100 4 10 40% 25 15 60% chuẩn % Khả năng phát âm câu 100 5 9 36% 25 16 64% rõ ràng, mạch lạc % * Về phụ huynh: - Phụ huynh có kinh nghiệm hơn trong việc rèn tính tự lập cho trẻ thông qua các video giáo viên gửi qua Zalo, Youtobe, Padlet,qua các buổi hội thảo do nhà trường, quận tổ chức. - Nhận thức rõ được tầm quan trọng của thơ truyện đặc biệt là kể chuyện và dạy trẻ kể chuyện trong sự phát triển nôn ngữ cho trẻ. Thường xuyên sưu tầm và cho con mình tiếp xúc với văn học qua việc đọc cho con nghe, kể chuyện trước khi cho con ngủ ở nhà, - Giúp cho trẻ tinh thần luôn thoải mái, vui vẻ, hạnh phúc khi ở nhà. - Phụ huynh tham khảo được cách nhắc nhở, dạy bảo nhẹ nhàng, luôn động viên, khuyến khích khen ngợi trẻ khi trẻ làm được một việc có ý nghĩa. PHẦN THỨ BA: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 1. Kết luận Qua quá trình nghiên cứu và thực hiện các biện pháp trên vào việc việc cho trẻ LQVH để phát triển ngôn ngữ cho trẻ tôi đã rút ra nhưng bài học kinh nghiệm sau: - Cho trẻ làm quen với văn học thể loại thơ là một hoạt động quen thuộc ở trường mầm non. Nó góp phần quan trọng trong việc phát triển toàn diện nhân cách trẻ. Tôi nghĩ rằng nếu như tất cả chúng ta - những nhà giáo dục và các bậc phụ huynh đều quan tâm, cố gắng tạo cho trẻ môi trường học tập, vui chơi tích cực, lành mạnh và sáng tạo thì kết quả mà trẻ lĩnh hội được thông qua các hoạt động giáo dục trong đó có việc cho trẻ làm quen với văn học thể loại thơ sẽ đạt kết quả cao. - Thường xuyên trò chuyện với trẻ, khơi gợi trẻ đặt tên cho nội dung vừa trò chuyện hoặc tóm tắt ngắn gọn những điều vừa trò chuyện. - Khuyến khích trẻ nói những ý nghĩ của trẻ qua nội dung hay chủ điểm nào đó nhằm giúp trẻ luyện cách trình bày, diễn đạt ý. - Cho trẻ tham quan, hướng dẫn từ quan sát sự vật, hiện tượng nhằm mở rộng vốn hiểu biết cho trẻ; kết hợp đàm thoại để trẻ hiểu sâu bản chất của sự vật, hiện tượng và nói lên nhận xét của mình. - Mở rộng vốn từ cho trẻ và khuyến khích trẻ sử dụng vốn từ trẻ học được trong các hoạt động khác nhau, đặc biệt qua các trò chơi ngôn ngữ. 2. Khuyến nghị 20 Dựa trên cơ sở nghiên cứu tôi xin có khuyến nghị - đề suất sau: Ban giám hiệu nhà trường tổ chức các buổi tập huấn, hội thảo về chuyên môn, chăm sóc sức khỏe tại nhà,nhiều hơn nữa để phụ huynh và giáo viên được tham gia các buổi tập huấn, hội thảo bổ ích. Kính mong phòng giáo dục, sở giáo dục cũng có buổi sinh hoạt, chuyên đề nâng cao trình độ chuyên môn cho giáo viên. Trên đây là toàn bộ những hiểu biết của tôi về vấn đề này, rất mong được sự ủng hộ góp ý chân thành của đồng nghiệp, của các cấp lãnh đạo để tôi hoàn thiện hơn những hiểu biết của mình. Tôi xin chân thành cám ơn ! XÁC NHẬN Ba vì, ngày... tháng 4 năm 2022 CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết, không sao chép nội dung của người khác.
File đính kèm:
skkn_mot_so_bien_phat_trien_ngon_ngu_cho_tre_5_6_tuoi_trong.doc

