SKKN Một số biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi

 Một số biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi
 MỤC LỤC
Tên Mục Số Trang
Mục lục 1
I. ĐẶT VẤN ĐỀ 2
1. Lý do chọn đề tài 2
2. Đối tượng nghiên cứu 4
3. Thời gian nghiên cứu 4
4. Phạm vi nghiên cứu 4
5. Bảng khảo sát 4
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 5
1.Các giải pháp 5
1.1 Giải pháp 1: Thường xuyên tổ chức hoạt động vui chơi ở 5
mọi lúc, mọi nơi.
1.2 Giải pháp 2: Mở rộng chủ đề và nội dung chơi. 6
1.3 Giải pháp 3: Hướng dẫn trẻ tổ chức tốt “xã hội trẻ em” 9
1.4 Giải pháp 4: Hướng dẫn trẻ chú ý đến luật chơi và thực 10
hành đúng luật chơi.
1.5 Giải pháp 5: Phát triển ngôn ngữ cho trẻ. 11
1.6 Giải pháp 6: Thống nhất tác động giáo dục đạo đức giữa 13
gia đình – nhà trường.
2. Kết quả của sáng kiến 15
III: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 16
1. Kết luận 16
2. Khuyến nghị 16
 1/ 16 Một số biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi
 I. ĐẶT VẤN ĐỀ
 1. Lý do chọn đề tài:
 Như chúng ta đã biết “ Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai” Trẻ em 
là nguồn hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai của đất nước. Những người 
làm cha, làm mẹ sẽ hạnh phúc biết bao khi con cái họ là những đứa trẻ khỏe 
mạnh, thông minh và ngoan ngoãn, biết vâng lời cha mẹ. Nước ta là một nước 
công nghiệp hóa, hiện đại hóa, một xã hội công bằng văn minh chính vì vậy, 
ngành giáo dục mầm non có nhiệm vụ phối hợp cùng gia đình và xã hội chăm 
sóc, giáo dục trẻ phát triển toàn diện, đặt nền tảng đầu tiên cho sự hình thành 
những phẩm chất, nhân cách của con người xã hội chủ nghĩa.
Ở lứa tuổi mẫu giáo, đặc biệt là mẫu giáo bé là giai đoạn vô cùng quan trọng để 
tạo cho trẻ một số kỹ năng sống ban đầu, đặt nền tảng vững chắc trong suốt quá 
trình phát triển sau này của trẻ. Đây là giai đoạn khó khăn nhất trong việc hình 
thành và phát triển nhân cách vì kinh nghiệm của trẻ còn quá nghèo nàn, đơn 
điệu
 Việc phát triển toàn diện của trẻ được chứa đựng trong tất cả các hoạt 
động như: học tập, lao động, vui chơi đều mang ý nghĩa và vai trò giáo dục lễ 
giáo cho trẻ. Giáo dục đạo đức có tác động rất lớn đến sự phát triển đời sống 
tình cảm của trẻ đối với mọi người, đặc biệt là giao tiếp với cô giáo và bạn bè 
trong lớp.
Giáo dục đạo đức cho trẻ mầm non là nền tảng phát triển nhân cách của trẻ mầm 
non, giúp trẻ có kinh nghiệm trong cuộc sống, biết điều nên làm và không nên 
làm, giúp trẻ tự tin, chủ động và biết cách xử lý các tình huống trong cuộc sống, 
khơi gợi khả năng tư duy sáng tạo của trẻ, đặt nền tảng cho trẻ trở thành người 
có trách nhiệm và có cuộc sống hài hòa trong tương lai. Vì vậy cần phải giáo 
dục ở mọi lúc mọi nơi và trong các hoạt động. Thông qua đó những tính cách 
của trẻ được bộc lộ rõ, nhiều phẩm chất đạo đức được hình thành và phát triển. 
Vì vậy, việc giáo dục lễ giáo cho trẻ ở lứa tuổi mầm non đóng vai trò hết sức 
quan trọng, cần thiết và có ý nghĩa. Do đó, cần thiết phải giáo dục đạo đức cho 
trẻ mầm non. Để có được những kinh nghiệm, những nền tảng cơ bản trẻ cần 
phải có thời gian, trong một quá trình tập luyện thường xuyên với sự hỗ trợ của 
người lớn và bạn bè. Kết quả của giáo dục kỹ năng sống, phẩm chất nhân cách, 
đạo đức cho trẻ em cần sự phối hợp của nhiều yếu tố (gia đình, nhà trường, xã 
hội). 
Giáo dục đạo đức được lồng ghép, tích hợp thông qua nhiều hoạt động như: 
Hoạt động vui chơi, hoạt động học tập, hoạt động lao động  Trong đó, tôi đặc 
biệt quan tâm đến dạng hoạt động vui chơi vì đây là phương tiện giáo dục đạo 
 2/ 16 Một số biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi
đức rất hiệu quả, nó có ý nghĩa to lớn trong sự phát triển tâm lý của trẻ nói 
chung và sự phát triển những phẩm chất đạo đức tốt đẹp nói riêng của trẻ nhỏ.
Giáo dục đạo đức tại trường mầm non là vấn đề được xã hội quan tâm, chú 
trọng. Bởi giáo dục đạo đức thời kỳ này là nền móng đầu tiên của nhân cách, sự 
phát triển về mặt đạo đức cho trẻ. Việc giáo dục đạo đức là cần thiết đối với trẻ 
em ngay từ tấm bé nhưng cần phải tìm phương pháp thích hợp sao cho trẻ tiếp 
nhận một cách thoải mái, tự nguyện không làm cho thui chột đi tính hồn nhiên, 
ngây thơ của trẻ, không biến chúng thành những “người già sớm” và đó chỉ có 
thể “giáo dục thông qua hoạt động vui chơi theo đúng nghĩa của nó”. Chính vì 
vậy, tôi đã lựa chọn đề tài “ Một số biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 4-5 tuổi 
thông qua hoạt động chơi”.
 Tuy nhiên, hiện nay ở trường mầm non việc giáo viên tích hợp nhiều nội 
dung, kiến thức qua hoạt động vui chơi để giáo dục đạo đức cho trẻ chưa được 
chú ý cao hoặc có chú ý nhưng chưa đầy đủ, chưa thích hợp, thường chỉ nhằm 
mục đích chơi thuần thuý cho trẻ mà không đặc biệt chú trọng việc gửi gắm 
những biểu tượng, chuẩnHoạt động vui chơi trở thành chủ đạo của trẻ, chi phối 
tất cả các hoạt động khác và nó ảnh hưởng mạnh mẽ, sâu rộng đến tâm tư, tình 
cảm và hành vi đạo đức của trẻ. Vui chơi là một mắt xích nối liền giữa trẻ và 
quy tắc đạo đức, nó giúp quá trình hình thành các phẩm chất đạo đức diễn ra dễ 
dàng, tự nhiên hơn, mặc dù sản phẩm chơi là giả nhưng hiệu quả giáo dục là thật 
mực đạo đức trong đó. Điều đó có ảnh hưởng không nhỏ tới hiệu quả giáo dục.
 Tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng cho trẻ để đánh giá thực trạng việc 
giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua hoạt động vui chơi cho trẻ. Hoạt động 
vui chơi trở thành chủ đạo của trẻ, chi phối tất cả các hoạt động khác và nó ảnh 
hưởng mạnh mẽ, sâu rộng đến tâm tư, tình cảm và hành vi đạo đức của trẻ. Vui 
chơi là một mắt xích nối liền giữa trẻ và quy tắc đạo đức, nó giúp quá trình hình 
thành các phẩm chất đạo đức diễn ra dễ dàng, tự nhiên hơn, mặc dù sản phẩm 
chơi là giả nhưng hiệu quả giáo dục là thật
 Bằng phương pháp quan sát trực tiếp trên 38 trẻ tại lớp mẫu giáo nhỡ B3 
những biểu hiện tình cảm - hành vi đạo đức của trẻ khi hoạt động hay trong 
giao tiếp với người lớn (ông, bà, bố mẹ, cô giáo) với bạn bè của trẻ kết hợp với 
phương pháp điều tra - phỏng vấn trực tiếp trên trẻ chúng tôi nắm được thực 
trạng nhận thức và hứng thú của trẻ đối với hoạt động vui chơi.
 3/ 16 Một số biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi
 2. Thời gian nghiên cứu: 
 Tôi đã khảo sát và thực hiện từ tháng 9 năm 2018 đến tháng 3 năm 2019
 3. Đối tượng nghiên cứu: 
 Một số biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động 
vui chơi.
 4. Phạm vi nghiên cứu và ứng dụng: 
 38 trẻ lớp mẫu giáo nhỡ B3(4-5 tuổi)
 5. Khảo sát số liệu đầu năm:
 Để có những biện pháp giáo dục phù hợp với lứa tuổi của trẻ, đầu năm tôi 
đã khảo sát hành vi của trẻ đối với hoạt động vui chơi như sau: 
 Bảng 1: Nhận thức hành vi đối với hoạt động vui chơi có
 tính giáo dục đạo đức cho trẻ lớp MGN B3 (4-5 tuổi)
 Họ tên trẻ:.. Giới tính:..
 Ngày sinh:.. Tháng tuổi:
 Ngày quan sát: Người quan sát: .
 Mức độ
 Biểu hiện tình cảm đạo Không
 Thường Đôi
 đức và hành vi ứng xử % biểu %
 xuyên khi %
 của trẻ hiện
 I. Không đánh bạn, không 11 28,9 10 26,3 17 44,7
 đập phá đồ chơi.
 II. Đoàn kết, không tranh 10 26,3 10 26,3 18 47,3
 giành đồ chơi với bạn, góp 
 đồ chơi cùng chơi
 III. Quan tâm, giúp đỡ bạn 11 28,9 12 31,5 15 39,4
 (hỏi han, chăm sóc,  khi 
 bạn mệt, khóc, đau.
 IV. Thực hiện ngay các yêu 10 26,3 11 28,9 16 42,1
 cầu của người lớn (bố mẹ, 
 cô giáo)
 Từ bảng khảo sát trên tôi nhận thấy cần đưa ra các biện pháp để giải quyết 
tốt vấn đề
 4/ 16 Một số biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Một số giải pháp:
1.1. Giải pháp 1: Thường xuyên tổ chức hoạt động vui chơi ở mọi lúc, mọi 
nơi.
 Với mục đích nhằm củng cố rèn luyện cho trẻ thói quen, hành vi đạo đức. 
Thông qua hoạt động này giúp trẻ mở rộng vốn hiểu biết xung quanh, khơi dậy 
năng lực bản thân trẻ, qua đây hình thành cho trẻ tinh thần tập thể, biết nhường 
nhịn, giúp đỡ nhau, hình thành lối sống có tổ chức, có văn hoá. Đồng thời hình 
thành các kĩ xảo và thói quen đạo đức cho trẻ mầm non. Vì vậy, tôi luôn tổ chức 
các hoạt động vui chơi cho trẻ ở mọi lúc, mọi nơi. 
 Trẻ chơi trò chơi “Mèo đuổi chuột”
 Đóng vai theo chủ đề thường xuyên, liên tục, ở mọi lúc mọi nơi và có hệ 
thống. Chơi đối với trẻ, nhất là trẻ mẫu giáo thường gây từ nhiều hứng thú và 
say mê nhất. Chỉ trong hoạt động vui chơi, trẻ tích luỹ được những kinh nghiệm 
đạo đức trong các mối quan hệ với các bạn và người lớn. Trẻ lĩnh hội các quy 
tắc hành vi tập thể, tập hành động theo các tiêu chuẩn đạo đức thể hiện thái độ 
tôn trọng người lớn và các bạn, thể hiện tính kiên trì và lòng yêu lao động.
 Cách thực hiện: Cô giáo cần biết tạo ra tình huống để trẻ phải hành động 
phù hợp với các tiêu chuẩn và quy tắc hành vi từ đó ra cuộc sống thật trẻ có thái 
độ đạo đức và hành vi ứng xử tốt đẹp với người xung quanh, qua đó trẻ “học 
làm người’. 
 5/ 16 Một số biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi
 Khi tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ tôi luôn chú ý giúp trẻ hình thành 
và điều chỉnh các mối quan hệ thực (quan hệ giữa trẻ cùng chơi với nhau trong 
nhóm) cũng như quan hệ chơi (quan hệ giữa các vai trẻ đóng trong trò chơi) sao 
cho tốt đẹp, vừa tạo được bầu không khí đoàn kết thân ái, vừa tạo điều kiện cho 
trẻ hợp tác, giúp đỡ, bảo ban lẫn nhau. Bởi những mối quan hệ xã hội đầu tiên 
của trẻ được hình thành một cách tốt đẹp sẽ tạo điều kiện cho sự phát triển nhân 
cách sau này.
 Tổ chức hoạt động vui chơi cần chọn những trò chơi có nội dung lành 
mạnh, bổ ích, phản ánh mối quan hệ tích cực trong xã hội, tránh những trò chơi 
bạo lực, hung hãn, phản ánh tiêu cực trong xã hội.
 Khi tổ chức hoạt động ngoài trời, cần chú ý đến thời tiết, địa điểm và không 
gian rộng.
 Ví dụ 1: Trò chơi: “Bán hàng”hay các trò chơi vận động, tôi tổ chức 
ngay tại sân trường trong giờ HĐNT. Tôi chọn khu sân cỏ rộng rãi để cho trẻ 
hoạt động, đồng thời, tôi cũng tổ chức giao lưu cùng với các lớp khác để trẻ mở 
rộng mối quan hệ.
 Ảnh: Trò chơi bán hàng được tổ chức ngay tại sân trường trong HĐNT
1.2. Giải pháp 2: Mở rộng chủ đề và nội dung chơi.
 Mục đích: Tổ chức hoạt động vui chơi nên chú ý mở rộng chủ đề chơi, nội 
dung chơi giúp trẻ nắm được biểu tượng (khái niệm) đạo đức, tiếp thu tri thức 
đạo đức tốt đẹp.
 6/ 16 Một số biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi
 Chẳng hạn, trong phần “thoả thuận chơi”, tôi thường tiến hành giải thích, 
phân tích cho trẻ để trẻ nắm được những khái niệm đạo đức sơ đẳng, hiểu rõ ích 
lợi, sự công bằng, tính chất đúng đắn của hành động mà cô yêu cầu trẻ thực 
hiện. Bằng các dẫn chứng cụ thể tôi giải thích cho trẻ hiểu nên hành động thế 
nào. Để hình thành, củng cố biểu tượng đạo đức cho trẻ thông qua trò chơi cần 
phải biết mở rộng các mối quan hệ giữa các vai chơi, mở rộng nội dung chơi. 
Tuy nhiên, ở các trường mầm non thường đã quen với trò chơi rồi thì dễ chơi 
theo thói quen với cách chơi đơn điệu, quanh đi quẩn lại vẫn chỉ “mẹ cho con 
ăn” hay “bác sĩ” khám bệnh cho “bệnh nhân” trong trò chơi “gia đình”, “bệnh 
viện”. 
 Đó chính là trở ngại cho sự phát triển nhân cách của trẻ. Cần phải cho trẻ 
hiểu và nắm bắt được trong cuộc sống có những mối quan hệ qua lại, mỗi nghề 
có những đặc điểm, có những cái “hay” cái “dở” để trẻ biết phân biệt cái 
“xấu”, “cái đẹp” trong mỗi nghề và trong những mối quan hệ đó.
 Ví dụ 1: Khái niệm đạo đức như “người bạn tốt” là biết nhường nhịn, 
quan tâm đến khó khăn của bạn, “người con ngoan” là biết đi biết thưa về chào, 
gọi dạ bảo vâng, quan tâm chăm sóc, đưa và nhận bằng hai tay
 Ví dụ 2: Trong trò chơi “xây dựng”, khi xây dựng các “bác thợ xây” có 
thể ra cửa hàng mua vật liệu rồi thuê các “bác lái xe” chở về, công trình xây 
xong lại mời “bà con dân phố” đến khánh thành, lúc đó “bà nội trợ” chuẩn bị 
bữa tiệc liên hoan mừng công trình mới.
 7/ 16 Một số biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi
 Ví dụ 3: Cũng trong chủ đề “Gia đình”, không phải lúc nào cũng có 
“mẹ” với “con” mà còn có nhiều người khác nữa. Ví như “con” đau ốm “mẹ” 
cần phải đưa con đi “bác sĩ”, lắng nghe và nhờ họ chữa chạy.
 Cứ như vậy tôi hướng trẻ mở rộng dần nội dung chơi, giúp trẻ liên kết với 
nhau, trẻ được trải nghiệm, mô phỏng lại xã hội của người lớn qua đó trẻ học 
làm người, học những hành động, tình cảm đạo đức tốt đẹp cần có trong những 
tình huống, trường hợp khác nhau.
 Ví dụ 4: Chủ điểm “Giao thông” trong trò chơi “tàu hoả” không chỉ 
dừng lại ở hành động của “người lái tàu” và của “người đi tàu” mà cần phải 
phát triển thêm mối quan hệ xã hội giữa những người trên tàu với nhau. Ai là 
 8/ 16 Một số biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi
người lái tàu? Ai là nhân viên phục vụ và quan trọng hơn là chú ý mối quan 
hệ đó “nhân viên phục vụ” phải niềm nở, chu đáo, đi đứng nói năng nhẹ 
nhàng “chú lái tàu” thì dũng cảm, tự tin. 
 Chính điều này thâm nhập một cách dễ dàng và tác động rất mạnh đến đời 
sống tình cảm, đạo đức của trẻ. Qua trò chơi trẻ cảm nhận được “cái hay”, “cái 
đẹp” của xã hôi, những tình cảm mà trẻ bộc lộ trong trò chơi là tình cảm chân 
thực thẳng thắn, không có gì là giả tạo.
1.3. Giải pháp 3: Hướng dẫn trẻ tổ chức tốt “xã hội trẻ em”
 Khi tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ, tôi luôn chú ý hướng dẫn trẻ tổ 
chức tốt “xã hội trẻ em”. Bởi “xã hội trẻ em” là môi trường không thể thiếu 
giúp trẻ tập hợp với nhau thành nhóm chơi qua đó trẻ dần lớn lên. Đây là môi 
trường có ý nghĩa giáo dục đạo đức đặc biệt đối với trẻ thơ, chính vì vậy cô giáo 
phải giúp và hướng cho môi trường này hình thành một cách lành mạnh. 
 Đối với lớp mẫu giáo nhỡ, qua quan sát trẻ chơi hàng ngày tôi thường bắt 
gặp có hiện tượng một vài trẻ thường dành lấy quyền chỉ huy. Chỉ huy việc phân 
vai và hướng dẫn hành động cho trẻ khác. Và trẻ“thủ lĩnh” thường đóng vai 
chính. 
 Ví dụ: Trong trò chơi “Dạy học” thì trẻ đó đứng vai trò “Cô giáo”, trò 
chơi “đi tàu hỏa” thì đóng vai “Chú lái tàu”.
 Nếu “thủ lĩnh” là một trẻ tốt, biết yêu mến, tôn trọng bạn bè, có những 
sáng kiến thì nhóm chơi sẽ hòa thuận và trẻ học hỏi nhau được nhiều điều hay từ 
tấm gương tốt đó. Trái lại, nếu “thủ lĩnh” là trẻ nghịch, mang nhiều thói hư, tật 
xấu như: bắt nạt bạn bè, ích kỷ tham lam, thô bạo thì nhóm chơi sẽ lục đục, xích 
mích, tệ hại hơn trẻ có thể lây lan nhau, bắt chước thói hư tật xấu của “thủ lĩnh”, 
của hiện tượng tiêu cực đang tồn tại xung quanh, trẻ sẽ bắt chước và nhanh 
chóng, dễ dàng trở thành những em bé hư.
 9/ 16 Một số biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi
 Ảnh: Trò chơi lái tàu hỏa.
 Nhận thức được điều này tôi luôn quan tâm giúp trẻ tổ chức cái “xã hội 
trẻ em” sao cho trở thành môi trường giáo dục lành mạnh, tạo cơ sở xã hội đầu 
tiên giúp trẻ lớn lên thành người.
 * Bằng kinh nghiệm của mình tôi rút ra được mấy điểm sau cần phải lưu ý:
 - Nhắc nhở trẻ luôn có thái độ thân ái và bình đẳng với nhau trong nhóm 
chơi. Nói cho trẻ biết ai cũng có quyền chơi những trò chơi và đóng những vai 
mà mình thích, nhưng lại phải biết nhường nhịn cho nhau và cần phải luân phiên 
vai chơi để ai cũng có thẻ đóng vai chính như vậy mới vui. Cần tìm cách khéo 
léo loại bỏ tính hống hách của một số trẻ và khuyến khích các trẻ nhút nhát, 
mạnh dạn đóng vai chính, vai mới.
 - Khi thấy trong nhóm chơi xuất hiện “thủ lĩnh” thì cần chú ý hướng dẫn 
hành vi của “thủ lĩnh” sao cho vừa phát huy năng khiếu “lãnh đạo” của trẻ lại 
vừa biết tôn trọng, chan hoà với bạn bè. Cô cần hướng dẫn trẻ trong quá trình 
chơi, xây dựng các mối quan hệ giữa “thủ lĩnh” (vai chính) và thành viên trong 
nhóm (vai phụ) sao cho bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau và tình thân ái đoàn kết.
 - Khi thấy trẻ chơi những trò chơi không lành mạnh, mô phỏng cái xấu 
của xã hội vào trò chơi thì cô hướng trẻ bày trò chơi lành mạnh hơn, hấp dẫn 
hơn để trẻ chuyển hướng, thay đổi nội dung chơi mà vẫn gây được hứng thú của 
trẻ đối với trò chơi.
1.4. Giải pháp 4: Hướng dẫn trẻ chú ý đến luật chơi và thực hành đúng luật 
chơi.
 Vốn kinh nghiệm sống, phẩm chất đạo đức của trẻ được thể hiện và 
đánh giá thông qua thực hiện luật chơi của trẻ đến đâu. Nhờ có luật chơi mà các 
 10/ 16 Một số biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi
quy tắc sống giữa những người trong xã hội dần trở nên xác thực và trở nên ổn 
định hơn.
 Khi trẻ chơi tôi khéo léo đưa những quy tắc sống, những chuẩn mực đạo 
đức của xã hội vào trò chơi của trẻ. Lúc đầu chỉ là sự thoả thuận, là quy ước với 
nhau, sau đó trở thành quy tắc và trở thành luật, thành những quy định nghiêm 
túc trong trò chơi, không ai được vi phạm. Vì vậy, nếu cô giáo hướng dẫn cho 
trẻ nắm được những quy tắc hành vi, chuẩn mực đạo đức một cách tỉ mỉ, kỹ 
lưỡng thì trẻ dễ dàng định ra các luật chơi và cũng dễ dàng tuân thủ luật chơi đó.
 Và để biết được luật chơi và thực hiện theo luật chơi đòi hỏi trẻ phải hoạt 
động một cách tích cực, đấu tranh với nhu cầu, ý muốn riêng của bản thân với 
nhu cầu chung của trò chơi, trẻ phải học “cách thích nghi”, cách kiềm chế một 
cách tự nguyện, tự giác. Qua đó tạo cho trẻ cơ hội quý giá để tập dượt các phẩm 
chất nhân cách, các kinh nghiệm riêng để phù hợp với các chức năng xã hội mà 
sau này mỗi người đều phải có trách nhiệm gánh vác.
Khi tổ chức hoạt động vui chơi cần hướng dẫn trẻ chú ý đến luật chơi và thực 
hành đúng luật chơi.
 Luật chơi lá các quy định về phương thức hành động, cư xử, cách thể hiện 
đời sống tình cảm phù hợp với vai chơi.
 Ví dụ: “Bác sĩ” phải biết khám bệnh, kê đơn, khám bệnh phải nhẹ nhàng, 
cẩn thận, nhiệt tình “bác sĩ” phải biết thông cảm với nỗi khổ của “bệnh nhân”, 
sẵn sàng cứu chữa cho họ khỏi bệnh.
 11/ 16 Một số biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi
 Để giáo dục đạo đức cho trẻ cần đặc biệt chú ý đến xác định luật chơi và 
thực hiện theo luật chơi. Đây là điều kiện để sau này trẻ tham gia vào cuộc sống 
xã hội. 
 Do đó, khi tổ chức trò chơi cho trẻ tôi luôn chọn trò chơi có luật chơi rõ 
ràng, mang những nội dung giáo dục sâu sắc, những quy tắc sống cụ thể và 
hướng dẫn một cách tỉ mỉ giúp trẻ dễ dàng tiếp nhận và thực hiện một cách tự 
nhiên cả trong trò chơi lẫn trong cuộc sống hiện thực của trẻ.
1.5. Giải pháp 5: Phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
 Ngoài ra, muốn giáo dục đạo đức có hiệu quả cần coi trọng phát triển 
ngôn ngữ cho trẻ.
 Ngôn ngữ là phương tiện cơ bản để giao tiếp giữa con người với con 
người với nhau và là phương tiện để nhận thức thế giới khách quan, do đó để trẻ 
phát triển trí tuệ cũng như phẩm chất đạo đức cần chú ý phát triển ngôn ngữ cho 
trẻ.
 Ảnh: Cô kích thích trẻ phát triển ngôn ngữ thông qua các trò chơi.
 Bởi lẽ khi biết nói và hiểu lời nói của người lớn sẽ giúp trẻ dễ dàng giao 
tiếp và tích cực giao tiếp nhờ đó mà thiết lập được các mối quan hệ tương hỗ với 
nhau, trẻ mở rộng hiểu biết, nắm các biểu tượng đạo đức tốt đẹp nhờ đó tôi 
dễdàng thể hiện được chức năng giáo dục của mình đối với trẻ, đặc biệt trong 
mặt giáo dục đạo đức.
 Trong trò chơi cũng vậy, tình huống trò chơi đòi hỏi đứa trẻ tham gia phải 
có một trình độ giao tiếp tối thiểu. Nếu trẻ không diễn đạt được mạch lạc nguyện 
 12/ 16 Một số biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi
vọng và ý kiến của mình đối với trò chơi, nếu trẻ không hiểu được những lời chỉ 
dẫn của cô hay sự bàn bạc của các bạn chơi thì không thể nào tham gia trò chơi 
và tệ hại hơn là trẻ đó cũng không thể nắm bắt được những tiêu chí, quy tắc đạo 
đức được gửi gắm qua trò chơi. Do đó, hiệu quả giáo dục đạo đức sẽ không cao. 
 Chính vì vậy, thông qua hoạt động vui chơi tôi luôn chú ý tận dụng thời 
gian giao tiếp với trẻ, trò chuyện với trẻ xung quanh chủ đề chơi, khơi gợi ở trẻ 
nói lên những suy nghĩ và hành động của mình đang dự kiến thực hiện.
 Ảnh: Cô chơi cùng trẻ và giao tiếp với trẻ để phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
1.6. Giải pháp 6: Thống nhất tác động giáo dục đạo đức giữa gia đình – nhà 
trường.
 Bên cạnh những biện pháp giáo dục đạo đức thông qua hoạt động vui chơi 
trên, trong giáo dục đạo đức cho trẻ cũng cần phải sử dụng các biện pháp hỗ trợ 
khác như biện pháp thống nhất tác động giáo dục đạo đức (tác động đến tình 
cảm - ý thức - hành vi của trẻ) giữa gia đình và trường mầm non.
 Trong việc giáo dục đạo đức cho trẻ nhỏ, khi mà mọi nét tính cách đang ở 
thời điểm ban đầu của sự hình thành thì những tác động giáo dục cần tập trung 
về một hướng không nên để cái này chống đối cái kia, cái kia kìm hãm cái nọ, 
dẫn đến tình trạng “trống đánh xuôi, kén thổi ngược” khiến trẻ hoang mang 
 13/ 16 Một số biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi
không biết nên nghe ai, khó mà hình thành nên một thói quen đạo đức nào cho 
thật tốt và bền vững.
 Việc thống nhất những tác động giáo dục không chỉ được thực hiện trong 
mỗi trường mầm non hay trong mỗi gia đình mà còn phải thống nhất tư tưởng và 
hành động giáo dục giữa trường mầm non với các gia đình, giữa cô giáo – cha 
mẹ các cháu. Điều này rất cần cho sự hình thành và phát triển hệ thống thái độ và 
hành vi ứng xử tốt đẹp của mỗi đứa trẻ đối với con người và cuộc sống xung quanh.
 Gia đình phải luôn có sự quan tâm liên tục đến con em mình và tạo mối 
quan hệ khăng khít với nhà trường mầm non để:
 + Trường mầm non thống nhất cách giáo dục đạo đức với gia đình, bàn 
bạc về hành vi đạo đức và hoạt động đạo đức của trẻ.
 + Nhà trường và cô giáo nên yêu cầu và khuyến khích phụ huynh tạo điều 
kiện môi trường và điều kiện thuận lợi cho việc rèn luyện đạo đức. 
 Muốn đạt được điều đó phải luôn có sự kết hợp và thường xuyên, chặt chẽ 
giữa nhà trường và gia đình. Nhưng phần chủ động chính vẫn là cô giáo vì cô là 
người được trang bị tri thức khoa học nuôi dạy trẻ, lại là người gần gũi trẻ trong 
suốt cả ngày nên có thể phát hiện ra những nét đẹp hay những hành vi chưa tốt 
của mỗi trẻ và có khả năng tìm ra các biện pháp giáo dục, các cách giải quyết 
phù hợp với quy luật phát triển của trẻ.
Ảnh: Thống nhất tác động giáo dục đạo đức giữa gia đình – nhà trường.
 14/ 16 Một số biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi
 Sự kết hợp giữa cô giáo và cha mẹ các cháu trong việc giáo dục đạo đức 
 có thể tiến hành ở nhiều lúc, nhiều nơi nhưng theo tôi thời điểm nhận trẻ và trả 
 trẻ là thời điểm thuận lợi hơn hết. Trong thời gian ít ỏi đó cô giáo có thể tranh 
 thủ trao đổi với phụ huynh những biểu hiện tốt và chưa tốt cùng những biện 
 pháp giáo dục để các bậc cha mẹ biết mà phối hợp với cô giáo.
 Sự thống nhất tác động giáo dục là một bảo đảm bằng vàng cho việc hun 
 đúc nên một nhân cách đẹp đẽ ở trẻ, không những ở giai đoạn đầu tiên mới được 
 hình thành mà cả những bước phát triển sau này
 2.Kết quả
 Sau 7 tháng áp dụng sáng kiến kinh nghiệm tôi nhận thấy trẻ đã nắm được 
 những biểu tượng đạo đức, tri thức đạo đức và cách ứng xử phù hợp quy tắc đạo 
 đức. Và trẻ có nhiều biểu hiện tích cực trong hoạt động, tính chủ động tự giác 
 thực hiện theo yêu cầu của người lớn, có ý thức đạo đức và ban đầu đã có thói 
 quen hành vi đạo đức tốt.
 - Kết quả đánh giḠbiểu hiện tình cảm, hành vi đạo đức của trẻ thể hiện 
 thông qua bảng sau:
 Kết quả đạt được:
 Mức độ
Biểu hiện tình cảm đạo đức Đôi Không
 Thường 
và hành vi ứng xử của trẻ % khi % biểu %
 xuyên
 hiện
I. Không đánh bạn, không đập 21 55,2 10 26,3 7 18,4
phá đồ chơi.
II. Đoàn kết, không tranh giành 25 65,7 10 26,3 3 7,8
đồ chơi với bạn, góp đồ chơi 
cùng chơi
III. Quan tâm, giúp đỡ bạn (hỏi 22 57,8 12 31,5 4 10,5
han, chăm sóc,  khi bạn mệt, 
khóc, đau.
IV. Thực hiện ngay các yêu 23 60,5 10 26,3 5 13,1
cầu của người lớn (bố mẹ, cô 
giáo)
 15/ 16 Một số biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi
 III. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
 1. Kết luận
 Vấn đề giáo dục đạo đức nói chung hiện nay đang là điểm nóng không 
chỉ của ngành giáo dục mà của toàn xã hội, nhiệm vụ quan trọng nhất là thuộc 
về các cấp học. Nhà trường không chỉ cung cấp cho trẻ những kiến thức mà phải 
giáo dục trẻ đạo đức làm người, kiên trì bồi đắp cho học sinh lòng nhân ái, tính 
trung thực, tinh thần tự trọng, nếp nghĩ và lối sống lành mạnh, biết trọng đạo lí 
và sống có kỉ luậtViệc giáo dục này phải diễn ra ngay từ lứa tuổi mầm non. 
Giai đoạn trẻ ở lứa tuổi mầm non là giai đoạn đặt nền móng cho sự phát triển 
toàn diện nhân cách sau này của trẻ. Vì vậy, mỗi giáo viên cần phải chủ động, 
sáng tạo trong việc lựa chọn nội dung giáo dục sao cho phù hợp và đạt hiệu quả 
cao nhất.
 - Tiếp tục thực hiện, áp dụng những biện pháp trên, phát huy những kết quả 
đạt được vào trong hoạt động thực tiễn đồng thời khắc phục những thiếu sót 
trong quá trình thực hiện để nâng cao chất lượng, hiệu quả trong việc giáo dục 
đạo đức cho trẻ.
 - Bản thân luôn trau dồi kiển thức, kỹ năng, nghệ thuật để tổ chức hoạt 
động vui chơi cho trẻ.
 2. Khuyến nghị
 Trên đây là một số kinh nghiệm của tôi đã thực hiện để đạt được kết quả 
tốt trong việc giáo dục đạo đức cho trẻ thông qua hoạt động vui chơi. Trong quá 
trình thực hiện hoạt động cũng không thể tránh khỏi những thiếu sót. Vì vậy tôi 
rất mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu, bổ ích của Ban giám hiệu 
nhà trường và chị em đồng nghiệp để cho sáng kiến được đầy đủ, hoàn thiện hơn 
và sáng kiến được áp dụng vào việc giáo dục trẻ 4-5 tuổi trong trường.
 Tôi xin chân thành cảm ơn!
 16/ 16