Bài giảng Ngữ văn Lớp 8 - Bài 20: Văn bản "Tức cảnh Pác Bó"
Tổng kết
1. Nội dung: Bài thơ cho thấy tinh thần lạc quan, phong thái ung dung của Bác Hồ trong cuộc sống cách mạng đầy gian khổ ở Pác Bó.
2.Nghệ thuật: Bài thơ tứ tuyệt bình dị pha giọng điệu vui đùa, hóm hỉnh.
Luyện tập
Giáo sư Nguyễn Đăng Mạnh nhận xét : “ Thơ Bác có
sự kết hợp hài hoà giữa tính cổ điển và tính hiện đại” .
Em hãy chỉ ra vài nét về tính cổ điển và tính hiện đại
trong bài thơ này ?
Đáp án :
+ Cổ điển :
- Thể thơ : Thất ngôn tứ tuyệt .
Gợi cảnh lâm tuyền ( niềm vui thú đựơc sống với
rừng suối )
+Hiện đại :
- Viết bằng chữ quốc ngữ .( Thường thể thơ thất ngôn
tứ tuyệt được viết bằng chữ Hán và chữ Nôm )
Nhân vật trong bài là người chiến sĩ cách mạng .
Lời thơ giản dị , vui đùa .
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Ngữ văn Lớp 8 - Bài 20: Văn bản "Tức cảnh Pác Bó"", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
Tóm tắt nội dung tài liệu: Bài giảng Ngữ văn Lớp 8 - Bài 20: Văn bản "Tức cảnh Pác Bó"
![Bài giảng Ngữ văn Lớp 8 - Bài 20: Văn bản "Tức cảnh Pác Bó" Bài giảng Ngữ văn Lớp 8 - Bài 20: Văn bản "Tức cảnh Pác Bó"](https://s1.giaoan.net.vn/afzyflkr9lklkzvm/thumb/2022/08/14/bai-giang-ngu-van-lop-8-bai-20-van-ban-tuc-canh-pac-bo_opLNIEDYzh.jpg)
Khởi động Đoán ô chữ Ô chữ gồm 12 ký tự, đây là tên của Bác Hồ dùng trong 30 năm hoạt động cách mạng (1911 – 1941) N G U Y Ễ N Á I Q U Ố C Ô chữ gồm 5 ký tự, đây là tên hang núi mà Bác đã từng sống và làm việc trong những năm 1941 - 1942. P Á C B Ó Ô chữ gồm 7 ký tự, đây là tỉnh giáp biên giới Việt Trung, nơi Bác Hồ đã đặt bước chân đầu tiên sau 30 năm hoạt động cách mạng ở nước ngoài. C A O B Ằ N G NGUYỄN ÁI QUỐC - PÁC BÓ CAO BẰNG - 1941 Đây là những thông tin liên quan đến một bàithơ của Bác trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, đó là bài thơ nào ? Ngữ v ă n 8 V ă n bản: TỨC CẢNH PÁC PÓ Hồ Chí Minh TỨC CẢNH PÁC BÓ (Hồ Chí Minh ) I/ Tìm hiểu chung : 1 .Tác giả: - Hồ Chí Minh (1890-1969) . Quê : Làng Sen, Kim Liên ,Nam Đàn, Nghệ An. Vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam. Là danh nhân văn hóa thế giới. TỨC CẢNH PÁC BÓ (Hồ Chí Minh ) I/ Tìm hiểu chung : 1. Tác giả: 2. Tác phẩm a. Đọc, chú thích : Bẹ: ngô Sử Đảng : Lịch sử Đảng Cộng sản Liên Xô, đư ợc Bác dịch vắn tắt làm tài liệu học tập cho cán bộ cách mạng. Sáng ra bờ suối, tối vào hang Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng Cuộc đời cách mạng thật là sang TỨC CẢNH PÁC BÓ (Hồ Chí Minh ) I/ Tìm hiểu chung : 1. Tác giả: 2. Tác phẩm Đọc, chú thích b. Hoàn cảnh sáng tác Ra đ ời tháng 2-1941 khi Bác Hồ về n ư ớc trực tiếp chỉ đ ạo cách mạng . - Bác sống và làm việc tại hang Pác Bó (Cao Bằng) Sáng ra bờ suối, tối vào hang Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng Cuộc đời cách mạng thật là sang Đường vào hang Pác Bó Cửa hang Pác bó Bàn đá – Nơi Bác Hồ làm việc link D òng suối khởi nguồn Pắc Bó đư ợc Bác đ ặt tên là suối Lê-nin BÁC HỒ NGỒI LÀM VIỆC TRONG HANG PÁC BÓ TỨC CẢNH PÁC BÓ (Hồ Chí Minh ) I/ Tìm hiểu chung : 1. Tác giả: 2. Tác phẩm Đọc, chú thích : Hoàn cảnh sáng tác: Thể loại : Sáng ra bờ suối, tối vào hang Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng Cuộc đời cách mạng thật là sang - Thơ tứ tuyệt - Viết bằng chữ quốc ngữ TỨC CẢNH PÁC BÓ (Hồ Chí Minh ) I/ Tìm hiểu chung : 1. Tác giả: 2. Tác phẩm Đọc, chú thích : Hoàn cảnh sáng tác: Thể loại: Mạch cảm xúc: Cảm giác vui thích, sảng khoái khi được sống giữa thiên nhiên Sáng ra bờ suối, tối vào hang Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng Cuộc đời cách mạng thật là sang TỨC CẢNH PÁC BÓ (Hồ Chí Minh ) I/ Tìm hiểu chung : 1. Tác giả: 2. Tác phẩm Đọc, chú thích : Hoàn cảnh sáng tác: Thể loại : Mạch cảm xúc : Bố cục - 3 câu đầu: Cuộc sống của Bác ở Pác Bó - Câu cuối: tâm trạng của Bác . Sáng ra bờ suối, tối vào hang Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng Cuộc đời cách mạng thật là sang Sáng ra bờ suối, tối vào hang Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng Cuộc đời cách mạng thật là sang Cuộc sống của Bác ở Pác Bó Tâm trạng của Bác TỨC CẢNH PÁC PÓ ( Hồ Chí Minh ) I. Tìm hiểu chung : II. Tìm hiểu chi tiết 1.Cuộc sống của Bác ở Pác Pó. Câu 1: Ở: suối, hang Nhịp 4/3, sóng đôi Phép đối Sáng ra bờ suối, tối vào hang TỨC CẢNH PÁC PÓ ( Hồ Chí Minh ) I. Tìm hiểu chung : II. Tìm hiểu chi tiết 1.Cuộc sống của Bác ở Pác Pó. Câu 1: Sáng ra bờ suối, tối vào hang Phép đ ối Hoạt đ ộng Ra >< vào : Sáng >< tối : Suối >< hang : Sáng ra bờ suối >< Tối vào hang : Thời gian Không gian Vế câu Diễn tả sự nhịp nhàng về nền nếp sinh hoạt của Bác ở Pác Bó Câu 1: Ở: suối, hang Nhịp 4/3, sóng đôi Phép đối TỨC CẢNH PÁC PÓ ( Hồ Chí Minh ) I. Tìm hiểu chung : II. Tìm hiểu chi tiết 1.Cuộc sống của Bác ở Pác Pó. Câu 1: Câu 1: Ở: suối, hang Nhịp 4/3, sóng đôi Phép đối -> Cuộc sống bí mật, gian khổ nh ư ng vẫn giữ đư ợc nề nếp, quy củ. Thể hiện phong thái ung dung, chủ đ ộng của Bác. TỨC CẢNH PÁC PÓ ( Hồ Chí Minh ) I. Tìm hiểu chung : II. Tìm hiểu chi tiết 1.Cuộc sống của Bác ở Pác Pó. Câu 2: Ăn: bẹ, măng > cuộc sống thiếu thốn, thực phẩm chỉ là cháo bẹ, rau măng - Cụm từ “vẫn sẵn sàng” Nét đùa vui, hóm hỉnh. Khó khăn thiếu thốn nhưng vẫn đầy đủ, dư thừa Cháo bẹ, rau m ă ng vẫn sẵn sàng . TỨC CẢNH PÁC PÓ ( Hồ Chí Minh ) I. Tìm hiểu chung : II. Tìm hiểu chi tiết 1.Cuộc sống của Bác ở Pác Pó. Câu 3: - Làm việc: dịch sử Đảng -> Công việc trọng đại, xoay chuyển cách mạng Việt Nam. Hình tượng người chiến sĩ mang tầm vóc lớn lao, uy nghi Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng * Đối ý Điều kiện làm việc > < công việc khó kh ă n > < trọng đ ại * Đối thanh : Thanh bằng >< Thanh trắc “ chông chênh” “ dịch sử Đảng” Từ láy gợi hình gợi sự mạnh mẽ, gân Gợi sự non yếu guốc của công việc. Của Cách mạng TỨC CẢNH PÁC PÓ ( Hồ Chí Minh ) I. Tìm hiểu chung : II. Tìm hiểu chi tiết 1.Cuộc sống của Bác ở Pác Pó. 2. Tâm trạng của Bác Cuộc đời cách mạng thật là sang - Tâm trạng thư th á i, sảng kho á i, vui th í ch. - B á c thấy cuộc đời c á ch mạng thật l à sang => chữ “ sang ” l à nhãn tự, kết tinh tỏa s á ng cả b à i thơ v à tâm hồn Hồ Ch í Minh. Sang: hài lòng, vui thích) TỨC CẢNH PÁC PÓ ( Hồ Chí Minh ) I. Tìm hiểu chung : II. Tìm hiểu chi tiết 2.Tâm trạng của Bác. Cuộc đ ời cách mạng thật là sang * Sang : lạc quan , phong thái ung dung tự tại của ng ư ời chiến sĩ cách mạng thể hiện một lối sống, một quan niệm nhân sinh của một người có nhân cách cao cả. 1.Cuộc sống của Bác ở Pác Pó. Ở: suối, hang Ăn: bẹ, măng Làm việc: dịch sử Đảng. > Cuộc sống bí mật, gian khổ, thiếu thốn nhưng Bác vẫn vui thích – niềm vui thích thật sự khi được sống giữa thiên nhiên. Phong thái ung dung, tầm vóc lớn lao, niềm say mê cách mạng của Hồ Chí Minh Câu hỏi thảo luận: Theo em t hú lâm tuyền của Bác và người xưa giống và khác nhau như thế nào? THẢO LUẬN NHÓM ĐÔI: - Hình thức : nhóm 4 học sinh - Thời gian: 3 phút - Trình bày ra giấy - Đại diện nhóm trả lời Câu hỏi thảo luận: Theo em t hú lâm tuyền của Bác và người xưa giống và khác nhau như thế nào? Bác Người xưa Vui với thiên nhiên, giữ nguyên cốt cách người chiến sĩ cách mạng, miệt mài lo cho sự nghiệp cách mạng. Vui thú lâm tuyền để tránh đời, quên đi thực tại. Giống: Đều vui với cảnh nghèo, làm bạn với thiên nhiên, hòa mình vào thiên nhiên Khác: CÂU HỎI THẢO LUẬN Vì sao Bác cảm thấy “cuộc đ ời cách mạng thật là sang” ? Sang sang trọng, cao sang, là một cách nghĩ, một lối sống, một quan niệm . V ư ợt lên trên gian khổ , chỉ có cháo bẹ, rau m ă ng, chỉ có bàn đ á chông chênh... Sang vì đư ợc làm việc trên tổ quốc mình, tin t ư ởng vào con đư ờng cách mang, vì lý t ư ởng, vì đ ời sống tâm hồn phong phú, vì sự ung dung tự tại. TỨC CẢNH PÁC PÓ ( Hồ Chí Minh ) I. Tìm hiểu chung : II. Tìm hiểu chi tiết 2.Tâm trạng của Bác. 1.Cuộc sống của Bác ở Pác Pó. III.Tổng kết 1. Nội dung: Bài thơ cho thấy tinh thần lạc quan, phong thái ung dung của Bác Hồ trong cuộc sống cách mạng đầy gian khổ ở Pác Bó. 2.Nghệ thuật: Bài thơ tứ tuyệt bình dị pha giọng điệu vui đùa, hóm hỉnh. IV.Luyện tập Giáo s ư Nguyễn Đ ă ng Mạnh nhận xét : “ Th ơ Bác có sự kết hợp hài hoà giữa tính cổ đ iển và tính hiện đ ại” . Em hãy chỉ ra vài nét về tính cổ đ iển và tính hiện đ ại trong bài th ơ này ? TỨC CẢNH PÁC BÓ ( Hồ Chí Minh) Bài th ơ “Tức Cảnh Pác Bó” có sự kết hợp hài hoà giữa cổ đ iển và hiện đ ại. Em hãy lựa chọn đ áp án vào từng cột cho hợp lí. Côm tõ Cæ ®iÓn HiÖn ®¹i §Ò tµi C«ng viÖc c¸ch m¹ng Thi liÖu cæ: Suèi, hang, ®¸. “Thó l©m tuyÒn” Lèi sèng c¸ch m¹ng Lêi th¬ nhÑ nhµng, ®ïa vui. ThÓ th¬: tø tuyÖt Ch÷ quèc ng÷ Đồng ý Đáp án : + Cổ đ iển : - Thể th ơ : Thất ngôn tứ tuyệt . Gợi cảnh lâm tuyền ( niềm vui thú đ ự ơ c sống với rừng suối ) + Hiện đ ại : - Viết bằng chữ quốc ngữ .( Th ư ờng thể th ơ thất ngôn tứ tuyệt đư ợc viết bằng chữ Hán và chữ Nôm ) Nhân vật trong bài là ng ư ời chiến sĩ cách mạng . Lời th ơ giản dị , vui đ ùa . TỨC CẢNH PÁC BÓ ( Hồ Chí Minh ) 1 4 5 7 2 3 6 8 Trò chơi: CON SỐ MAY MẮN CHÚC MỪNG BẠN! Bài th ơ “ Tức cảnh Pắc Pó” đư ợc làm theo thể th ơ nào? Thất ngôn tứ tuyệt 10 9 8 7 6 5 4 3 2 0 1 Hãy trả lời câu hỏi nhé! Chúc may mắn! Em hãy đ ọc thuộc bài th ơ “ Tức cảnh Pắc Pó” 10 9 8 7 6 5 4 3 2 0 1 Sáng ra bờ suối, tối vào hang Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng Cuộc đời cách mạng thật là sang Bài th ơ “Tức cảnh Pắc Pó” mang giọng đ iệu vui, thoải mái, sảng khoái . Đúng hay sai? Đúng 10 9 8 7 6 5 4 3 2 0 1 Hãy trả lời câu hỏi nhé! Chúc may mắn! CHÚC MỪNG BẠN! Pắc Pó thuộc đ ịa phận tỉnh nào? Cao Bằng 10 9 8 7 6 5 4 3 2 0 1 Hãy trả lời câu hỏi nhé! Chúc may mắn! Bài th ơ “ Tức cảnh Pắc Pó” có sự kết hợp hài hoà giữa cổ đ iển và hiện đ ại. Đúng hay sai? Đúng 10 9 8 7 6 5 4 3 2 0 1 Hãy trả lời câu hỏi nhé! Chúc may mắn! CHÚC MỪNG BẠN! Kể một số tên gọi khác của Chủ tịch Hồ Chí Minh Nguyễn Tất Thành Nguyễn Sinh Cung Nguyễn Ái Quốc 10 9 8 7 6 5 4 3 2 0 1 Hãy trả lời câu hỏi nhé! Chúc may mắn!
File đính kèm:
bai_giang_ngu_van_lop_8_bai_20_van_ban_tuc_canh_pac_bo.ppt