Kế hoạch bài dạy Ngữ văn Lớp 7 - Tiết 1: Văn bản "Cổng trường mở ra" - Năm học 2021-2022 - Trường THCS Trần Hưng Đạo

 Tuần 1 Chủ đề: VĂN BẢN NHẬT DỤNG 
 Tiết: 1 Văn bản 1: CỔNG TRƯỜNG MỞ RA 
 ( Lí Lan) 
 I. TÌM HIỂU CHUNG 
 1.Tác giả: 
 Lí Lan sinh năm 1957 là nhà giáo, nhà văn, dịch giả nổi tiếng. 
 2. Tác phẩm: 
 - Cổng trường mở ra là văn bản nhật dụng đề cập tới những mối quan hệ giữa gia 
 đình, nhà trường và trẻ em. 
 - Trích từ báo Yêu trẻ số 166 TPHCM ngày 1/9/2000. 
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN: 
1. Đọc văn bản: 
2. Thể loại và bố cục: 
*Thể loại: văn bản nhật dụng. 
*Bố cục: 2 phần 
3. Phân tích: 
a.Tâm trạng và tình cảm của người mẹ : 
 Với hình thức tự bạch như những dòng nhật kí của người mẹ nói với con, tác giả đã 
khắc hoạ một cách tinh tế tâm trạng của người mẹ đó là sự suy nghĩ, trăn trở, hồi tưởng, 
xao xuyến , không ngủ được trong đêm trước ngày khai trường lần đầu tiên của con. Đồng 
thời bộc lộ những tình cảm dịu ngọt, tình yêu thương của mẹ dành cho con 
2. Vai trò của nhà trường: 
 Nhà trường là nơi mở ra thế giới kì diệu của sự hiểu biết. Đó là nơi ta tiếp thu những 
tri thức cơ bản nhất và bồi dưỡng cho ta những tình cảm cao đẹp nhất. 
3. Ý nghĩa văn bản: 
 Văn bản Cổng trường mở ra thể hiện tấm lòng, tình cảm của người mẹ đối với con, 
đồng thời nêu lên vai trò to lớn của nhà trường đối với cuộc sống của mỗi con người 
III. TỔNG KẾT: 
 1. Nội dung 
 * Ghi nhớ: SGK/ 9 
 2. Nghệ thuật: 
 - Lựa chon hình thức tự bạch như những dòng nhật ký của người mẹ nói với con. 
- Sử dụng ngôn ngữ biểu cảm. 
IV. LUYỆN TẬP: 
 Viết đoạn văn về kỷ niệm đáng nhớ nhất trong ngày khai trường đầu tiên 
 ------------------------------------------------------------------------------------- 
 Văn bản 2 MẸ TÔI 
 ( Trích Những tấm lòng cao cả - Ét-môn-đô-đơ A-mi-xi) 
 I. TÌM HIỂU CHUNG 
 1. Tác giả - tác phẩm: 
 - Ét-môn-đô-đơ A-mi-xi(1846- 1908) là nhà văn I - ta – li- a. 
 - Những tấm lòng cao cả là tác phẩm nổi tiếng nhất trong sự nghiệp sáng tác của 
 ông. II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN: 
1. Đọc, tóm tắt 
2. Bố cục: 
 Văn bản gồm 2 phần, phần một là lời kể của En -ri –cô, phần hai là toàn bộ bức thư 
của người bố gửi cho con trai là En-ri-cô. 
3.Phân tích 
a. Hoàn cảnh người bố viết thư: 
- Nguyên nhân: En-ri-cô đã hỗn láo với mẹ khi cô giáo đến thăm. 
- Mục đích: để cảnh cáo, phê phán, nghiêm khắc thái độ sai trái ấy , bày tỏ thái độ của 
người bố. 
 b. Thái độ của người bố trước lỗi lầm của En-ri-cô. 
- Cảnh cáo nghiêm khắc lỗi lầm của En-ri-cô. Ông chỉ ra lỗi lầm của cậu bé và bộc lộ 
rõ thái độ buồn bã, tức giận của mình. 
- Gợi lại hình ảnh lớn lao cao cả của người mẹ và làm nổi bật vai trò của người mẹ 
trong gia đình. 
- Yêu cầu con sửa chữa lỗi lầm. 
 c. Hình ảnh của người mẹ 
- Những chi tiết nói về hình ảnh người mẹ: thức suốt đêm, cuối mình trên chiếc nôi 
trông chừng hơi thở hổn hển, quằn quại của con,Khóc nức nở vì sợ mất con 
- Mẹ của En-ri-cô đã âm thầm lặng lẽ hi sinh vì con, đó là tấm lòng cao cả và đẹp đẽ. 
d. Ý nghĩa văn bản: 
- Người mẹ có vai trò quan trọng trong gia đình. 
- Tình thương yêu, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng nhất đối với mỗi con 
người 
III. TỔNG KẾT: 
 1. Nội dung: 
 * Ghi nhớ: SGK/ 12 
 2. Nghệ thuật: 
 - Sáng tạo nên hoàn cảnh xảy ra câu chuyện: En-ri-cô mắc lỗi với mẹ. 
- Lồng trong câu chuyện một bức thư có nhiều chi tiết khắc họa người mẹ tận tụy, giàu 
đức hy sinh, hết lòng vì con. 
- Lựa chọn hình thức biểu cảm trực tiếp, có ý nghĩa giáo dục, thể hiện thái độ nghiêm 
khắc của người cha đối với con. 
IV. LUYỆN TẬP: 
Hãy kể lại sự việc em lỡ gây ra khiến bố mẹ buồn phiền 
 --------------------------------------------------- 
Văn bản 3: CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP BÊ 
 (Khánh Hoài) 
I.Tìm hiểu chung: 
 1.Tác giả, tác phẩm: 
(chú thích 1-SGK/26) II. Đọc -hiểu văn bản: 
 1. Đọc - tóm tắt truyện: 
 2. PTBĐ: tự sự + miêu tả, biểu cảm 
 3. Thể loại - bố cục 
 - Văn bản nhật dụng (Thể loại: truyện ngắn) 
 - Bố cục: 3 phần 
 4. Phân tích 
 a.Tình cảm giữa hai anh emThành và Thuỷ: 
 Hai anh em Thành – Thủy rất gần gũi, thương yêu, luôn quan tâm , chia sẻ với nhau. 
 Đó là những tình cảm trong sáng, cao đẹp. 
b. Cuộc chia tay của hai anh em Thành – Thủy: 
 Cuộc chia tay của hai anh em diễn ra thật đau xót và xúc động: 
 - Những giọt nước mắt xót xa, ngậm ngùi của hai anh em trong đêm. 
 - Nỗi buồn khi 2 anh em phải chia đồ chơi. 
 - Sự buồn bã, luyến tiếc khi chia tay với lớp học. 
 - Niềm khát khao được đoàn tụ ,được sống hạnh phúc trong tổ ấm gia đình. 
c. Ý nghĩa văn bản: 
 Truyện kể về những đứa con nhưng gợi lại cho những người làm cha, làm mẹ phải 
suy nghĩ. Trẻ em cần phải sống trong tổ ấm gia đình. Mỗi người phải biết giữ gìn gia 
đình hạnh phúc 
III. Tổng kết: 
 1. Nội dung: 
 * Ghi nhớ SGK/ 27 
2. Nghệ thuật: 
- Xây dựng tình huống tâm lí nhân vật sâu sắc, tinh tế. 
- Lựa chọn ngôi kể thứ nhất phù hợp. 
- Lời kể tự nhiên theo trình tự sự việc. 
- Khắc họa hình tượng nhân vật sinh động. 
 IV. Luyện tập 
 Đặt nhân vật Thủy vào ngôi thứ nhất để kể tóm tắt toàn bộ văn bản.