Kế hoạch bài dạy Lịch sử Lớp 8 - Tiết 1, Bài 1: Những cuộc cách mạng tư sản đầu tiên - Năm học 2021-2022 - Trường THCS Lương Thế Vinh

 Trường THCS Lương Thế Vinh Giáo viên Mai Thị Tuyết Mận 
Tuần: 01 
Ngày soạn: 04/9/2021 
Ngày dạy: 06/9/2021 – 11/9/2021 
 Chương I: THỜI KÌ XÁC LẬP CỦA CHỦ NGHĨA TƯ BẢN 
 (TỪ GIỮA THẾ KỈ XVI ĐẾN NỬA SAU THẾ KỈ XIX) 
 Tiết 1- Bài 1: NHỮNG CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN ĐẦU TIÊN 
 (Tiết 1) 
 I. MỤC TIÊU: 
 1. Về kiến thức: HS nắm được: 
 - Những chuyển biến lớn về kinh tế, xã hội, chính trị ở châu Âu trong các thế kỉ XV- 
XVII. 
 - Mâu thuẫn sâu sắc giữa nền sản xuất tư bản chủ nghĩa với chế độ phong kiến, từ đó 
thấy được cuộc cách mạng do giai cấp tư sản lãnh đạo bùng nổ là tất yếu. 
 - Nguyên nhân, diễn biến, kết quả và ý nghĩa của Cách mạng tư sản Hà Lan, Cách 
mạng tư sản Anh và cuộc đấu tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ. 
 - Thế nào là cách mạng tư sản? 
 2. Về kĩ năng: Rèn luyện các kĩ năng: 
 - Bồi dưỡng khả năng khai thác tranh ảnh lịch sử để hiểu biết vấn đề lịch sử. 
 - Bước đầu biết tư duy so sánh và tư duy logíc, kết nối các sự kiện khác nhau để hiểu 
 bản chất của sự kiện, hiện tượng diễn ra trong lịch sử. 
 - Lập niên biểu các sự kiện chính của các cuộc cách mạng tư sản đã học. 
 3. Về thái độ: Giáo dục cho HS: 
 - Nhận thức đúng đắn vai trò quần chúng nhân dân trong các cuộc cách mạng. 
 - Nhận thấy chủ nghĩa tư bản có mặt tiến bộ song vẫn là chế độ bóc lột thay thế cho 
 chế độ phong kiến. 
 4. Định hướng phát triển năng lực: 
 Năng lực chung: Giải quyết vấn đề, giao tiếp và hợp tác, tự học. 
 Năng lực chuyên biệt: Tái hiện kiến thức, xác định mối quan hệ giữa các sự kiện, 
hiện tượng lịch sử, so sánh, nhận xét, đánh giá, liên hệ thực tế. 
 5. Định hướng phát triển phẩm chất: Phát triển phẩm chất nhân ái, trách nhiệm. 
 II. PHƯƠNG PHÁP, KĨ THUẬT, HÌNH THỨC, THIẾT BỊ DẠY HỌC 
 Phương pháp sử dụng đồ dùng trực quan, nêu vấn đề, tự học 
 III. CHUẨN BỊ: 
 1. Giáo viên: Máy tính, Kế hoạch dạy học Powerpoint 
 2. Học sinh: Vở ghi, Sách giáo khoa, xem trước bài. 
Kế hoạch dạy học môn Lịch sử lớp 8 Năm học: 2021-2022 Trang 1 
 Trường THCS Lương Thế Vinh Giáo viên Mai Thị Tuyết Mận 
 IV. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC: 
 1. Hoạt động khởi động: GV hướng dẫn HS ôn tập lại những biến đổi về kinh tế, xã 
hội của thế giới vào cuối thời trung đại. 
 * Giới thiệu bài mới: Những biến đổi về kinh tế, xã hội của thế giới cuối thời trung 
đại đã dẫn tới sự bùng nổ các cuộc cách mạng tư sản đầu tiên, bước đầu tạo điều kiện thúc 
đẩy nền sản xuất tư bản chủ nghĩa phát triển. Đó là những cuộc cách mạng nào, giữa các 
cuộc cách mạng ấy giống và khác nhau ra sao chúng ta cùng tìm hiểu qua bài học ngày hôm 
nay. 
 2. Hoạt động hình thành kiến thức mới: 
 Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cần đạt 
2.1 Đơn vị kiến thức 1: I. Sự biến đổi về kinh tế, xã hội Tây I. Sự biến đổi kinh tế xã hội 
Âu trong các thế kỉ XV-XVII. Cách mạng Hà Lan thế kỉ Tây Âu trong các thế kỉ 
XVI. XVI- XVII. Cách mạng Hà 
a. Khởi động: GV trình chiếu một số hình ảnh về sự phát Lan thế kỉ XVI: 
triển kinh tế của nước Anh, thành thị ở Hà Lan trong khoảng 
thời gian thế kỉ XV – XVII. 
GV: Yêu cầu HS nhận xét về tình hình kinh tế của nước Anh 
thông qua các hình ảnh được xem. 
b. Hình thành kiến thức: 1. Một nền sản xuất mới ra 
GV thông báo:Chế độ phong kiến Tây Âu thành lập vào đời: 
khoảng thế kỉ V, đến thế kỉ XI thành thị trung đại ra đời - trở 
thành trung tâm kinh tế chính trị văn hóa, tầng lớp thị dân 
ngày càng phát triển, kinh tế tiền tệ và kinh tế hàng hóa phát 
triển dần làm tan rã quan hệ sản xuất phong kiến. 
? Vào thế kỉ XV, nền kinh tế Tây Âu thay đổi như thế nào? 
HS: Thủ công nghiệp, thương nghiệp tài chính bắt đầu phát 
triển: xuất hiện nhiều công trường thủ công: vải, luyện kim 
nấu đườngcó thuê mướn nhân công. Biến Tây Âu thành 
những trung tâm sản xuất và buôn bán + Nền sản xuất tư bản chủ 
GV khẳng định: Đây chính là những biểu hiện của nền sản nghĩa ra đời 
xuất mới: Nền sản xuất tư bản chủ nghĩa.. 
 ?Nền sản xuất mới ra đời, xã hội Tây Âu biến chuyển ra 
sao? Vì sao có sự chuyển biến đó? 
HS: Xã hội xuất hiện hai giai cấp mới Tư sản & Vô sản. Giai + Hình thành hai giai cấp mới: 
cấp tư sản có thế lực lớn về kinh tế, nhưng trên thực tế họ vẫn Giai cấp tư sản và giai cấp vô 
là giai cấp bị trị, bị chế độ phong kiến kìm hãm, chèn ép. Vì sản, giai cấp tư sản mâu thuẫn 
vậy mẫu thuẫn giữa giái cấp tư sản và nhân dân nói chung gay gắt với chế độ phong 
với chế độ phong kiến rất gay gắt. kiến. 
GV khẳng định: Đây là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến các 
cuộc đấu tranh trên thế giới vào khoảng thế kỉ XVI – XVII. 
Kế hoạch dạy học môn Lịch sử lớp 8 Năm học: 2021-2022 Trang 2 
 Trường THCS Lương Thế Vinh Giáo viên Mai Thị Tuyết Mận 
? Cuộc đấu tranh đầu tiên diễn ra ở đâu? 2.Cách mạng Hà lan thế kỉ 
 XVI: 
? Tại sao cách mạng sớm bùng nổ ở vùng đất Nê-đéc-lan? 
*GV treo bản đồ thế giới và xác định vùng đất Nê-đéc-lan 
(Bỉ và Hà Lan hiện nay) 
GV cho HS quan sát tranh thành thị Nê-đéc-lan và mô tả, rút 
ra nhận xét. 
GV trình bày diễn biến Cách mạng Hà Lan 
- Diễn biến: Năm 1566, nhiều cuộc đấu tranh chống chính 
quyền phong kiến Tây Ban Nha nổ ra; Năm 1581, các tỉnh 
miền Bắc Nê-đéc-lan đã thành lập “ Các tỉnh liên hiệp”( sau 
là Cộng hòa Hà Lan); đến năm 1648, chính quyền Tây Ban 
Nha công nhận nền độc lập của Hà Lan. Cuộc cách mạng kết 
thúc. Hà Lan được giải phóng. 
? Cách mạng Hà Lan thắng lợi có ý nghĩa như thế nào? + Cách mạng Hà Lan là cuộc 
- Cách mạng Hà Lan thế kỉ XVI là cuộc cách mạng tư sản đầu cách mạng tư sản đầu tiên trên 
tiên tren thế giới, đã lật đổ ách thống trị của thực dân tây Ban thế giới. 
Nha, mở đường cho CNTB phát triển. 
c. Củng cố: Tại sao cách mạng Hà Lan được xem là cuộc 
cách mạng đầu tiên trên thế giới? 
* Chuyển ý: Từ những biến đổi về kinh tế, xã hội đến thế kỉ 
XVII, ở Anh đã diễn ra một cách mạng. Cuộc cách mạng đó 
diễn ra như thế nào, chúng ta cùng chuyển sang nội dung 
phần II. Cách mạng tư sản Anh thế kỉ XVII. 
2.2 Đơn vị kiến thức 2: II. Cách mạng tư sản Anh giữa thế II. Cách mạng tư sản Anh 
kỉ XVII: giữa thế kỉ XVII: 
a. Khởi động: GV trình chiếu bản đồ thế giới và yêu cầu HS 
xác định vị trí nước Anh. 1. Sự phát triển của chủ 
b. Hình thành kiến thức: nghĩa tư bản ở Anh 
? Nguyên nhân nào dẫn đến cách mạng tư sản Anh bùng 
nổ? (những chuyển biến về kinh tể, xã hội Anh Ở thế kỉ 
XVII) 
? Em hãy trình bày những chuyển biến về kinh tế ở Anh thế * Kinh tế: 
kỉ XVII? + Kinh tế tư bản chủ nghĩa 
HS – Đến thế kỉ XVII, nề kinh tế tư bải chủ nghĩa ở Anh đã phát triển mạnh. Xuất hiện 
phát triển mạnh với nhiều công trường thủ công: luyện kim, nhiều công trường thủ công, 
dệt đồ sứ, dệt len dạ Trong đó, Luân Đôn trở thành trung trung tâm công nghiệp, 
tâm công nghiệp, thương mại và tài chính lớn nhất nước Anh. thương mại và tài chính lớn 
? Em hiểu như thế nào về hiện tượng “cừu ăn thịt người” (Luân Đôn). 
Kế hoạch dạy học môn Lịch sử lớp 8 Năm học: 2021-2022 Trang 3 
 Trường THCS Lương Thế Vinh Giáo viên Mai Thị Tuyết Mận 
diễn ra ở Anh lúc này? 
- Ở nông thôn, nhiều quí tộc đã chuyển sang kinh doanh theo 
con đường tư bản, bằng cách “rào đất cướp ruộng”, biến 
ruộng đất chiếm được thành đồng cỏ, thuê nhân công nuôi 
cừu để lấy lông cung cấp cho thị trường. Từ đó, hình thành 
tầng lớp Quí tộc mới, nông dân mất đất trở nên nghèo khổ. 
? Nền sản xuất TBCN ở Anh vấp phải khó khăn? + Chế độ phong kiến ra sức 
-HS: Do nền kinh tế tư bản chủ nghĩa thâm nhập vào nông ngăn cản giai cấp tư sản và 
thôn nước Anh, quí tộc vừa và nhỏ chuyển đổi hình thức kinh Quý tộc mới phát triển theo 
doanh nên bị chính quyền phong kiến ra sức ngăn cản. con đường TBCN . 
? Sự phát triển của kinh tế TBCN ở Anh đã dẫn đến hệ quả + Mâu thuẫn giữa giai cấp tư 
gì cho xã hội? sản, quý tộc mới với chế độ 
HS: Làm thay đổi thành phần xã hội: Xuất hiện tầng lớp quí phong kiến ngày càng gay gắt. 
tộc mới, giai cấp tư sản và nông dân bị bần cùng hóa mâu Vì vậy, cách mạng bùng nổ là 
thuẫn với chế độ phong kiến. Tầng lớp quí tộc mới, giai cấp tất yếu 
tư sản liên minh với nhau nhằm lật đổ chế độ phong kiến, xác 
lập quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa 
GV khẳng định: Nền kinh tế phát triển theo hướng TBCN đã 
bị chế độ phong kiến ngăn cản, từ đó đã nảy sinh những mâu 
thuẫn trong xã hội. Đây là nguyên nhân dẫn đến sự bùng nổ 
của Cách mạng Tư sản Anh. 2. Tiến trình cuộc cách 
? Vậy Cách mạng Anh đã diễn ra như thế nào? mạng: 
GV trình chiếu lược đồ cuộc nội chiến ở Anh: xác định những 
vùng ủng hộ nà vua Saclo I và vùng ủng hộ Quốc hội - Giai đoạn 1: (1642 -1648) 
GV yêu cầu HS đọc nhanh diễn biến cuộc cách mạng trong 
Sách giáo khoa, sau đó trình bày diễn biến trên lược đồ. 
GV cho HS quan sát và tìm hiểu đôi nét về Crôm-Oen - Giai đoạn 2 (1649 – 1688) 
? Việc xử tử vua Sac - lơ I vào ngày 30/1/1649 có ý nghĩa 
gì? 
HS: Vua Saclơ I bị xử tử, chế độ quân chủ chuyên chế bị sụp 
đổ, nước Anh trở thành nước cộng hòa 
? Vì sao nước Anh từ chế độ cộng hòa lại chuyển sang chế 
độ quân chủ lập hiến? 
Hs: Sau cách mạng chỉ có giai cấp tư sản và quý tộc được 
hưởng quyền lợi, còn nhân dân không có. Để đối phó với 
cuộc đấu tranh của nhân dân, quí tộc mói và tư sản lại thỏa 
hiệp với phong kiến, đưa Vin-hem Ô-ran-giơ lên ngôi, thiết 
lập chế độ quân chủ lập hiến. 
? Em hiểu thế nào là chế độ quân chủ lập hiến? 
- HS:Đứng đầu nhà nước là vua nhưng mọi quyền quyết định 
đều thuộc quốc hội. 
Kế hoạch dạy học môn Lịch sử lớp 8 Năm học: 2021-2022 Trang 4 
 Trường THCS Lương Thế Vinh Giáo viên Mai Thị Tuyết Mận 
? Cách mạng Anh diễn ra bằng hình thức nào? - Đây là một cuộc nội chiến 
 cách mạng. 
GV: Cách mạng Anh kết thúc có ý nghĩa như thế nào, chúng 3.Ý nghĩa lịch sử của cách 
ta tiếp tục tìm hiểu nội dung bài. mạng tư sản Anh giữa thế kỉ 
 XVII: 
GV: Yêu cầu học sinh đọc câu nói của C. Mác ở trang 6 
SGK. 
? Em hiểu thế nào về câu nói của C. Mác? 
HS: Cách mạng tư sản đã giành thắng lợi ở Anh, chế độ - Lật đổ chế độ phong kiến, 
TBCN được xác lập ở Anh, sản xuất TBCN phát triển và đưa nước Anh phát triển theo 
thoát khỏi sự thống trị của chế độ phong kiến. con đường tư bản chủ nghĩa. 
GV nhấn mạnh: Đây là ý nghĩa của cách mạng tư sản Anh. 
? Cách mạng Anh có những hạn chế nào? 
-HS: Chưa đáp ứng đầy đủ quyền lợi dân tộc và dân chủ cho - Đây là cuộc cách mạng tư 
nhân dân lao động. Do đó, CMTS Anh là cuộc cách mạng sản không triệt để 
chưa triệt để 
c. Củng cố: GV khẳng định sự kiện Vua Sac-lơ I bị xử tử 
ngày 30/1/1649 đã chấm dứt hoàn toàn sự tồn tại của chế độ 
quân chủ chuyên chế ở Anh, đánh dấu thắng lợi bước đầu của 
CMTS Anh 
 3. Hoạt động luyện tập: 
 - Cho HS lập niên biểu các sự kiện chính của CMTS Anh 
 - Cho HS quan sát sơ đồ, sau đó rút ra định nghĩa về cách mạng tư sản. 
 4. Hoạt động vận dụng, tìm tòi và mở rộng: 
 - Tìm hiểu thêm về Ô – li – vơ Crôm – oen. 
 * Chuẩn bị bài mới: II. Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc 
Mĩ. 
 Đọc SGK, tìm hiểu thêm các nguồn tư liệu khác để trả lời các câu hỏi sau: 
 1. Trình bày hiểu biết của em về Gioóc-giơ Oa-sinh-tơn.. 
 2. Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ có gì giống và khác so 
 với CMTS Anh. 
Kế hoạch dạy học môn Lịch sử lớp 8 Năm học: 2021-2022 Trang 5